دعوای اختلاف درباره کسر مبالغ اضافه‌پرداخت‌شده از مزد — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که کارفرما مبالغی را که به اشتباه یا به عنوان علی‌الحساب به کارگر پرداخت کرده است، بدون رضایت یا حکم قانونی از مزد او کسر کند. کارگر در این شرایط می‌تواند برای مطالبه مبالغ کسر شده غیرقانونی اقدام نماید. طبق قانون کار، کارفرما حق ندارد بدون حکم دادگاه یا رضایت کتبی کارگر، مبالغی را از مزد کسر کند. این دعوا برای بازپس‌گیری این کسورات غیرمجاز است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر؛ خوانده: کارفرما (شخص حقیقی یا حقوقی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار (صلاحیت محلی: محل انجام کار).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، فیش‌های حقوقی (نشان‌دهنده کسر مبلغ)، حکم کارگزینی، پرینت حساب بانکی، مدارک اثبات‌کننده عدم وجود بدهی یا اشتباه در پرداخت.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی برای طرح شکایت در هیئت‌های حل اختلاف کار وجود ندارد، اما هرچه سریع‌تر اقدام شود، اثبات ادعا آسان‌تر است. مهلت اعتراض به رأی هیئت تشخیص، ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
رسیدگی در مراجع حل اختلاف کار رایگان است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار؛
- ۲. ثبت شکایت در سامانه؛
- ۳. ارجاع به هیئت تشخیص؛
- ۴. تشکیل جلسه رسیدگی؛
- ۵. صدور رأی؛
- ۶. در صورت اعتراض، ارجاع به هیئت حل اختلاف؛
- ۷. صدور رأی قطعی؛
- ۸. ارجاع به اجرای احکام دادگستری در صورت عدم اجرای رأی توسط کارفرما.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات اینکه مبلغ پرداخت‌شده واقعاً «اضافه‌پرداخت» (اشتباه محاسباتی یا اداری) بوده و کارگر مستحق آن نبوده است، بر عهده کارفرماست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مرور زمان و امکان مطالبه و کسر اضافه‌پرداختی‌های ماه‌های قبل / دیدگاه ۱: کارفرما هر زمان متوجه اشتباه شود می‌تواند از مزد کسر کند / دیدگاه ۲: کسر اضافه‌پرداخت پس از گذشت ماه مربوطه بدون حکم دادگاه یا توافق جدید خلاف قانون کار است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز سوءنیت یا حسن نیت کارگر در دریافت مبلغ اضافی، پذیرش نظرات واحد حسابداری به عنوان دلیل کافی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مبالغ کسر شده از مزد به صورت غیرقانونی به مبلغ [...] ریال به انضمام کلیه خسارات قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما می‌تواند بابت خسارت وارده به اموال شرکت از حقوق من کسر کند؟
خیر، مگر اینکه کارگر کتباً رضایت دهد یا حکم قطعی دادگاه مبنی بر مسئولیت کارگر صادر شده باشد.
آیا کسر مبلغ بابت بدهی کارگر به کارفرما قانونی است؟
فقط در صورتی که کارگر کتباً رضایت داده باشد یا حکم دادگاه وجود داشته باشد.
اگر کارفرما بگوید اشتباه در محاسبه بوده، آیا حق کسر دارد؟
خیر، کسر یکجانبه ممنوع است و باید از طریق مراجع قانونی پیگیری شود.
آیا می‌توانم بابت این کسر حقوق، قرارداد را فسخ کنم؟
اگر کسر حقوق به حدی باشد که عرفاً ادامه کار را غیرممکن کند، می‌تواند از مصادیق استعفای موجه باشد، اما بهتر است ابتدا از طریق اداره کار اقدام شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق، مزد و مزایای قانونی کارگران در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اختلاف درباره کسر مبالغ اضافه‌پرداخت‌شده از مزد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.