دعوای مطالبه اضافهکاری — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه می‌شود که کارگر به دستور کارفرما یا با توافق، بیشتر از ساعات قانونی کار کرده اما کارفرما دستمزد مربوط به اضافهکاری را پرداخت نکرده باشد. اضافهکاری طبق قانون کار شرایط و نرخ مشخصی دارد که باید به کارگر پرداخت شود. عدم پرداخت این مبالغ، کارگر را وادار به طرح دعوا در مراجع حل اختلاف کار می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر / خوانده: کارفرما
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل وقوع کارگاه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت یا لیست حضور و غیاب، پرینت دستگاه ساعت‌زن، احکام کارگزینی، فیش حقوقی، شهادت شهود
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه خدمات اداری و دادرسی در مراجع کار
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه روابط کار
- ۲. ثبت دادخواست مطالبه اضافهکاری
- ۳. طرح دعوا در هیأت تشخیص
- ۴. بررسی مدارک و ارجاع به کارشناس حسابرسی در صورت نیاز
- ۵. صدور رای بدوی
- ۶. اعتراض احتمالی در هیأت حل اختلاف
- ۷. صدور رای قطعی و اجرا.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
طبق ماده ۵۹ قانون کار، اضافهکاری باید با توافقِ طرفین باشد و نباید از ۴ ساعت در روز بیشتر شود (مگر در مواردِ استثنایی)؛ همچنین باید ۴۰ درصد اضافه بر مزدِ عادی پرداخت شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ اضافهکاری برای کارگرانِ مشمولِ قانونِ کار در مشاغلِ مدیریتی / دیدگاه ۱: مدیران و سرپرستانِ دارای اختیاراتِ استخدامی مشمولِ اضافهکاری نیستند / دیدگاه ۲: تمامِ کارگرانِ مشمولِ قانونِ کار، فارغ از سمت، مستحقِ اضافهکاری هستند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوهٔ اثباتِ انجامِ اضافهکاری در صورتِ نبودِ سیستمِ ثبتِ تردد، تفسیرِ «توافق» برای اضافهکاری، پذیرشِ پرینت‌های غیررسمیِ تردد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه دستمزد ساعات اضافهکاری انجام‌شده به میزان [...] ساعت مقوم به [...] ریال.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
نرخ اضافهکاری چقدر است؟
هر ساعت اضافهکاری ۴۰ درصد بیشتر از مزد یک ساعت کار عادی است.
آیا انجام اضافهکاری اجباری است؟
طبق قانون، اضافهکاری با توافق طرفین و حداکثر تا ۴ ساعت در روز (مگر در موارد استثنا) مجاز است.
چگونه می‌توان اضافهکاری را اثبات کرد؟
از طریق پرینت دستگاه حضور و غیاب، شهادت همکاران و دستورات کتبی کارفرما.
آیا مدیران و سرپرستان مشمول اضافهکاری می‌شوند؟
بستگی به نوع قرارداد و شرایط مندرج در طبقه مشاغل و مقررات کارگاه دارد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ساعات کار، اضافهکاری و تعطیلات بر اساس قانون کار ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه اضافهکاری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.