پرداخت مهرالمثل به عنوان مجازات

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: اقای ح. ص. ز. فرزند ی. بر حسب شکایت همسرش خانم س. ح. ز. به اتهامات ایراد ضرب و جرح عمدی و از بین بردن موهای سر و ابروی شاکی در سازمان *تحت تعقیب قرار گرفته است. پرونده ابتدا در شعبه *پس از اتیان سوگند شرعی از سوی شاکی بموجب دادنامه شماره ۱۴۳۵ ۹۵/۱۰/۸ با احراز بزهکاری متهم او را به پرداخت دیات صدمات وارد شده به شاکی و تراشیدن موهای سر و ابروی او محکوم کرده است. ( ۱۷ ) از این رای اقای م. ب. به وکالت متهم تقاضای تجدیدنظر کرده است. پرونده در شعبه *مورد رسیدگی قرار گرفته و دادگاه طبق رای مورخ ۹۶/۴/۲۲ ب. ت. ب. دیه تراشیدن موی سر دادگاه کیفری دو را فاقد صلاحیت تشخیص داده و ضمن نقض رای تجدیدنظر خواسته پرونده را برای رسیدگی به دادگاه کیفری یک *ارسال نموده است.پرونده به شعبه *ارجاع گردیده و پس از جری تشریفات قانونی و تهیه گزارش از سوی رییس دادگاه ، جلسه مقدماتی اداری دادگاه تشکیل شده و دادگاه پس از بررسی پرونده را کامل و قابل طرح برای دادرسی تشخیص و دستور تعیین وقت و دعوت نماینده دادستان ، شاکی ، متهم و وکیل او را داده است. در وقت مقرر دادگاه در هیات قانونی تشکیل شده و نماینده دادستان ، وکیل شاکی ، متهم و وکیل او حاضر شده اند. ابتدا نماینده دادستان با قرائت کیفرخواست و ان و ذکر دلایل و قرائن اثباتی تقاضای رسیدگی و تعیین کیفر برای متهم نموده است. انگاه دادگاه با تفهیم مفاد مواد ۱۹۳و ۱۹۴ قانون ایین دادرسی کیفری به متهم به او تذکر داده که مواظب اظهارات خود باشد. و او ضمن معرفی خود اظهار داشته مواظب اظهاراتش م. ب.. و در صورت تغییر اقامتگاهش مراتب را اطلاع خواهد داد. بعد از ان از وکیل شاکی خواسته شده شکایت اش را بیان نماید. خانم م. ک. وکیل شاکی ( وکالتنامه او در برگ ۷۳ ضمیمه است ) ضمن بیان شکایت و ادله ان خواستار محکومیت متهم به پرداخت دیه د. ح. شاکی شده است. پس از ان دادگاه اتهامات متهم دایر به ایراد ضرب و جرح عمدی و از بین بردن ( تراشیدن ) ابرو و موی سر شاکی و دلایل ان را به او تفهیم و از او پرسش نموده ایا اتهاماتش را قبول دارد. و او پاسخ داده از ان خبر ندارم. دادگاه پرسش های دیگری هم از متهم نموده و او به انها پاسخ داده ، پاسخ های او عمدتا در نفی اتهام است. در اخر اظهار داشته اگر شاکی سوگند یاد نماید. قبول دارم. دادگاه پس از تفهیم مجدد اتهامات متهم به او اخرین دفاع او را اخذ نموده سپس اقای م. ش. ب. وکیل متهم ( وکالتنامه او در برگ ۷۷۹ مکرر ضمیمه است ) به دفاع از او پرداخته و ضمن انکار اتهام انتسابی به متهم ان را بلا دلیل دانسته است. در پایان جلسه دادگاه ختم جلسه را اعلام و به شرح دادنامه شماره ۲۲۴ ۹۶/۹/۵ مبادرت به صدور رای نموده است. بموجب دادنامه صادره دادگاه با اشاره به سوگند شرعی شاکی در جلسه دادرسی مورخ ۹۵/۱۰/۵ شعبه *و اظهار متهم به این که اگر ایشان ( خانم س. ح. ز. ) ا. ان سوگند نماید. قبول دارم. [این اظهارات را در جلسه دادرسی مورخ ۹۶/۸/۳۰ دادگاه کیفری یک بیان داشته] و توجها به گزارش مامورین انتظامی ، گواهی های پزشکی قانونی ، شکایت شاکی و وکیل او و قرائن و امارات موجود در پرونده با احراز بزهکاری متهم نامبرده را از بابت کبودی در بخش میانی ساعد چپ به پرداخت یک و نیم هزارم دیه کامل و تورم جزیی در ان ناحیه به دو دهم درصد دیه کامل به عنوان ا. ، از باب جراحات حارصه در بخش اهیانه شقیقه ای چپ به پرداخت یک صدم دیه کامل ، از بابت جراحت حارصه در بالای ابروی راست به پرداخت یک صدم دیه کامل ، از بابت از بین بردن تمام موی سر که دوباره روییده به پرداخت دیه کامل زن به عنوان مهرالمثل و از بابت از بین بردن هر دو ابرو ها که دوباره روییده است.به پرداخت دو درصد دیه کامل به عنوان ا. د. ح. شاکی ظرف مدت یک سال از تاریخ وقوع جنایت محکوم کرده است. رای صادره در تاریخ ۹۶/۹/۱۲ به وکیل متهم ابلاغ شده و او با تقدیم لایحه ای که در تاریخ ۹۶/۱/۲ در دفتر دادگاه ثبت شده نسبت به ان درخواست فرجام کرده است. درخواست او به همراه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول و ثبت در دبیرخانه برای رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لایحه وکیل ف. خ. مشتمل بر مطالبی در اعتراض به دلایل استنادی دادگاه نحوه اجرای قسامه و عدم تعیین مهرالمثل شاکی از سوی دادگاه م. ب.. لایحه مزبور زمان شور خوانده می شود.عضوممی. اسلامی هیات شعبه در تاریخ بالاتشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ا. عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای دکتر ج. ط. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض رای صادره به لحاظ عدم رعایت قانون در اجرای قسامه و تعیین دیه به عنوان مجازات تراشیدن موی سر شاکی مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای اعتراضات وکیل ف. خ. وارد است.و رای فرجام خواسته به علت مخالفت با قانون به دلایل ذیل قابل ابرام نیست: ۱ اظهار ف. خ. د. دادگاه با این عبارت ( اگر ایشان اتیان سوگند نماید. قبول دارم. ) ب. ت. ب. سیاق عبارت و شرطی بودن جمله افاده پذیرش سوگند قبلی شاکی و تسلیم شدن به ادعای او نمی نماید. ، زیرا مستفاد از جمله مزبور اتیان سوگند شاکی بعد از اظهار ف. خ. م. ب.. ۲ قطع نظر از این که دادگاه کیفری دو ب. ت. ب. ماده ۳۰۲ قانون ایین دادرسی کیفری صالح برای رسیدگی به اتهام ف. خ. و اجرای قسامه نبوده ، دادگاه با وجود استناد به قسم شاکی به مقررات ماده ۳۱۶ قانون مجازات اسلامی توجه ننموده و قرائن و امارات موجب لوث را در حکم خود ذکر نکرده است. ۳ نصاب قسامه در جنایت بر اعضای و منافع در ماده ۴۵۶ قانون مرقوم تعیین شده است.و اتیان سوگند از سوی شاکی به ترتیب مقرر در تبصره ۱ ان ماده نیست. ۴ طبق ماده ۵۷۷ قانون مجازات اسلامی کندن و یا از بین بردن تمام موی سر زن اگر دوباره بروید موجب مهرالمثل است.و به حکم تبصره همان ماده اگر مهرالمثل بیش از دیه کامل زن باشد. دیه ان دیه کامل زن است ، لکن دادگاه بدون تعیین مهرالمثل شاکی به شرح مقرر در <a class="artref" href="/ماده/ماده-1091-a_0815110236748">ماده ۱۰۹۱ قانون مدنی</a> و احراز این که میزان مهرالمثل شاکی بیش از دیه کامل زن است.او را به پرداخت دیه کامل زن به عنوان مهرالمثل محکوم کرده است. بنا به مراتب و مستندا به بند ب ماده ۴۶۹ قانون ایین دادرسی کیفری رای فرجام خواسته نقض و تجدید رسیدگی به شعبه هم عرض ارجاع می گردد. رییس شعبه *: ج. ا. مستشار: ح. ق. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی