(1)- حدود مسئولیت صادرکنندگان متعدد سند تجاری (2)- مسئولیت صدور چک از حساب مشترک توسط یکی از صاحبان حساب

رأی دادگاه بدوی درخصوص دعوی ح. ع. بوکالت ب. و.الف. بطرفیت 1- ع.الف. و.ن. 2- ف. س.ح. بخواسته مطالبه مبلغ 209/000/000ریال بابت اصل خواسته بعلاوه خسارت تاخیرتادیه ازتاریخ سررسید چک بانضمام خسارت دادرسی باستناد یکفقره چک شماره 404267 -9071-07 مورخ 1392/5/28عهده بانک م. ... تهران و گواهی عدم پرداخت نظرباینکه چک ابرازی ازناحیه خواهان دلالت بر استقرار دین بمیزان خواسته برعهده خ. ر. د. داشته و بقاء اصول مستندات مذکور در یدمدعی دلالت بربقاء دین واشتغال ذمه خوانده و استحقاق خواهان درمطالبه وجه رادارد. وتوجهاً باینکه خ. د. ج. دادرسی حاضر نگشته وازدعوی مطروحه ومستند منسوب بخویش هیچگونه ایراد ودفاعی بعمل نیاورده و عدم حضورشان تمکین به دعوی مستفاد ومستنبط تلقی، بنابراین اشتغال ذمه خ. ر. د. به بقاءدین بااستفاده ازاصل استصحاب بمیزان نصف مبلغ چک محرز زیرا چنانچه میزان مسئولیت اشخاص معلوم نباشد و صادرکنندگان متعدد متفقاً ذیل چک را امضاء نمایند مستفاد از ماده 18 قانون صدور چک بلامحل مسئولیت بنحو مساوی و بالمناصفه دارند. ودرنتیجه دعوی خواهان رامحمول برصحت تشخیص ومستنداً به مواد 198 و519 قانون آئین دادرسی مدنی مواد 310 و312 و314 قانون تجارت وتبصره ماده2 قانون چک بلامحل خوانده دوم رابپرداخت مبلغ 104/500/000 ریال بابت اصل خواسته و مبلغ 3/460/000 ریال بابت هزینه دادرسی د. ح. خ. محکوم مینماید. ضمناً دایره اجراء مکلف است خسارت تاخیرتادیه را ازتاریخ سررسید چک تا یوم الوصول محاسبه واز خ. ر. د. وصول وبه خواهان ایصال نماید. ونسبت به مازاد بلحاظ عدم مسولیت درچک مربوطه دعوی توجهی بایشان ندارد ومستنداً به ماده 197 قانون آئین دادرسی مدنی وماده 18 قانون چک بلامحل حکم بربطلان دعوی صادر واعلام میدارد. واما دعوی بطرفیت خ. ر. ا. نظرباینکه اولاً: درمواردیکه چک با امضائات متعدد قابل پرداخت است فقدان هریک از امضائات معرفی شده و موجود دربانک محال علیه از مصادیق صدور چک به شکل ناقص بوده و مشمول ماده 3 قانون صدورچک وماده 581 قانون مدنی خواهد بود، ودراسناد تجاری تنها امضاءکنندگان روی یا ظهر سند مسئولیت دارند. و مسئولیت کیفری وحقوقی صرفاً متوجه امضاءکننده خواهد بود. زیرا چک فاقد امضاء نامبرده بعنوان احدی ازصاحبان حق امضاء بوده ودلیلی برانتساب بدهی به خ. ر. ا. ارائه نگردید، واینکه ب. ت. ب. مقررات قانون مدنی که ارزش سند را درامضاء ذیل آن دانسته است واثری بر نوشته بدون امضاء یا ناقص مترتب نیست. وجملات و مبالغ یادشده درچک تقدیمی چه ازنظر محتوی وچه ازنظر استناد به مشارالیه بلااثر و فاقد ارزش قانونی است. ثانیاً: باعنایت به اصل استقلال امضاء، مدافعات عنوان شده بنظر محکمه موجه ودرخور پذیرش نیست. چونکه امضاء کنندگان اسناد تجاری بنابه اصل استقلال امضاء مکلفند آثار تعهدات خودرا تحمل نمایند. و همچنین برطبق نظریه مشورتی شماره 7/5931 -1373/9/6 اداره حقوقی اگر دو یا چند نفر که صاحب حساب مشترکی هستند، مطالبه وجه چک ازطریق حقوقی ازکسی که امضاء نکرده، چون تعهدی هم درمقابل دارنده چک ننموده خالی ازوجاهت قانونی است. چه ازحساب مشترک باشد وچه غیرآن. ثالثاً: ب. ت. ب. به ماده *** قانون تجارت که موارد مسئولیت تضامنی را منوط به تصریح قانونگذار میداند. ب. ت. ب. مواد 571 و573 و575 قانون مدنی درصورتیکه دو یا چند نفر دربانک حساب جاری مشترک باز کنند و هریک اجازه برداشت هر مبلغ ازحساب مشترک را داشته باشند، چنانچه میزان مسئولیت اشخاص معلوم نباشد و صادرکنندگان متعدد متفقاً ذیل چک را امضاء نمایند مستفاد از ماده 18 قانون صدور چک بلامحل مسئولیت بنحو مساوی و بالمناصفه دارند. و ب. ت. ب. خلاف اصل بودن مسئولیت تضامنی درحقوق ایران و عدم تصریح قانونی درمورد مسئولیت تضامنی صادرکنندگان متعدد مسئولیت حقوقی صرفاً متوجه امضاءکننده خواهد بود. فلذا دادگاه دعوی خواهان را غیروارد تشخیص ومستنداً به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بربطلان دعوی خواهان صادر واعلام میدارد. رای صادره نسبت به خ. ر. د. غیابی وظرف بیست روز ازتاریخ ابلاغ قابل واخواهی در همین شعبه و سپس وهمچنین نسبت به خ. ر. ا. حضوری وظرف بیست روز ازتاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی درمحاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 185دادگاه عمومی تهران - سعدی نیک بخش رأی دادگاه بدوی رای اصلاحی دادگاه درخصوص دعوی ح. ع. بوکالت ب. و.الف. بطرفیت ف. ه س.ح. بخواسته اصلاح دادنامه 1016= 1394/8/30موضوع پرونده کلاسه1078/93 شعبه 185 دادگاه عمومی تهران ازحیث مطالبه حق الوکاله وکیل که دردادنامه مارالذکر اظهارنظر و ملحوظ نشده و در این قسمت پرونده مفتوح م. ب.. فلذا دادگاه ب. ت. ب. محکومیت خوانده به اصل خواسته دعوی خواهان را دراین قسمت نیز محمول برصحت تلقی و مستنداً به مواد 198 و309 و503 و519 قانون آئین دادرسی مدنی ومواد 1 و2 قانون مسولیت مدنی ضمن اصلاح دادنامه فوق الاشعار خوانده را بپرداخت مبلغ 6/216/000 ریال بابت حق الوکاله وکیل د. ح. خ. محکوم مینماید. رای صادره غیابی و ظرف بیست روز ازتاریخ ابلاغ قابل واخواهی درهمین شعبه سپس قابل تجدیدنظر خواهی درمحاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 185دادگاه عمومی تهران - سعدی نیک بخش رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ح. ع. به طرفیت آقایان 1- ع.الف. و.ن. 2- ف. س.ح. از دادنامه شماره 1016...94 مورخ 94/8/30 صادره از شعبه 185 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن در خصوص مطالبه مبلغ 209/000/000 ریال بابت اصل طلب و خسارت دادرسی و تأخیر تأدیه حکم به محکومیت ت. ن. خ. ردیف دوم به پرداخت مبلغ 104/500/000 ریال بابت اصل طلب و مبلغ 3/460/000 ریال بابت هزینه دادرسی و تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید تا یوم الوصول و نسبت به مازاد حکم به بطلان دعوی و هم چنین نسبت به ت. ن. خ. ردیف اول حکم به بطلان دعوی صادر گردیده است دادگاه با بررسی محتویات پرونده و استدلال مندرج در دادنامه مزبور و مفاد لایحه ضمیمه دادخواست تسلیمی ت. ن. خ. و پاسخ آن ن. ب. ا. د. ا. م. از رسیدگی از سوی ت. ا. و اعتراض مؤثر و مدللی که موجب گسیختن دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید اقامه نگردیده است و از لحاظ رعایت اصول و قواعد دادرسی و مبانی استنباط فاقد ایراد و اشکال اساسی م. ب. وانگهی تجدیدنظرخواهی مطروح منطبق با هیچیک از شقوق مندرج در ماده 348 قانون آئین دادرسی مدنی نمی باشد لذا با رد تجدیدنظرخواهی به استناد قسمت اخیر ماده 358 همان قانون حکم به تأیید دادنامه تجدیدنظرخواسته صادر و اعلام می کند این رأی قطعی است. شعبه 50 دادگاه تجدیدنظراستان تهران - رئیس و مستشار محمد زیوری - داود شعبانلو فهرست دادگاه بدوی دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی