اثر انحلال ازدواج مجدد بر تحقق شرط وکالت زوجه در طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9309984548101094 شماره دادنامه : 9409970906800845 تاریخ : 1394/11/28 خلاصه جریان پرونده خانم … از خانم …. ب. در تاریخ 1393/8/22 با تقدیم دادخواست بطرفیت آقای م. لطفی بخواسته حکم بر الزام زوج به طلاق بلحاظ تخلف زوج از شروط ضمن العقد نکاح اعلام نمود موکله ایشان برابر سند نکاحیه (شماره 9843 مورخ 1383/2/21 با تعداد هشتصد سکه طلای بهار تمام آزادی بر ذمه زوج دفتر ازدواج 195 پارس آباد ) همسر شرعی و قانونی خوانده بوده زوجین از سال 1383 تا کنون بمدت 10 سال زندگی مشترک داشتند بجهت عقیم بودن زوج فاقد فرزند مشترک هستند و بعلت ازدواج مجدد غیر قانونی زوج حدود دو سال موکله در منزل پدری خویش سکونت دارد و ادامه چنین وضعیتی امکان زندگی مشترک را برای موکله با مشکل مواجه نموده بلحاظ تخلف زوج از شرایط ضمن عقد نکاح تقاضای صدور حکم به خواسته مزبور را دارد . واحد مشاوره شعبه اول دادگستری پارس آباد با اعلام اینکه زوج در رابطه با پرونده مهریه فعلاً در زندان م. ب. و نتوانسته در جلسه حاضر شود پرونده را به دادگستری ارسال نمود که به شعبه اول دادگاه عمومی پارس آباد ارجاع به کلاسه 931545 ثبت شده است آقای … با ارائه وکالتنامه بوکالت از زوجه خ. د. ج. مقرر رسیدگی 1393/12/5 حاضر شد خ. ن. د. این جلسه حضور یافت وکیل خواهان با اعلام اینکه زوج بدون تحصیل رضایت موکله اش و با اقدام غیر قانونی اش بنحو ازدواج مجدد موجب تضییع حقوق زوجه شده جهت اثبات این امر تصاویر دادنامه های مورد نظرش را ارائه نمود که ضمیمه پرونده گردید امکان بچه دار شدن بعلت عقیم بودن نمیباشد او افزود ب. ت. ب. اختیاراتی که زوج به زوجه داده تا با تحقق این موارد حق دارد با مراجعه به قانون نسبت به تقدیم دادخواست طلاق اقدام نماید مستنداً به ماده یک و بند 13 ماده 8 قانون حمایت خانواده تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش دارد . بموجب دادنامه شماره 1621- 92 مورخ 1392/10/16 در پرونده کلاسه 921246 شعبه 2 دادگاه حقوقی پارس آباد در مورد دعوی زوجه بطرفیت زوج و خانم … ابطال ازدواج 99 ساله خواندگان با استدلال مندرج حکم بر ابطال سند عادی ازدواج مورخ 1392/3/5 صادر شد اما برابر تصویر دادنامه شماره 461- 93 مورخ 1393/4/29 در پرونده کلاسه 930228 شعبه هشتم دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم …. ب. نسبت به دادنامه شماره 636- 92 شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل (مبنی بر نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته و صدور حکم بر بطلان دعوی زوجه خواهان بدوی) با استدلال به اینکه چون خواسته بطلان سند ازدواج بوده که از طرف غیر از طرفین عقد ازدواج مورد نظر مطرح شده در خصوص زوجیت اختلافی حادث نشده تا از جمله دعاوی احکام موضوع بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی مدنی محسوب و قابل فرجام باشد نتیجتاً قرار رد دعوی فرجامی مشارالیها صادر شد. خوانده پاسخ داد عقیم نمی باشد و مشکلی از جهت صاحب فرزند شدن ندارد و حاضر است به پزشکی قانونی معرف شود ازدواج مجدد کرد که موقت بود و نسبت به بذل مدت اقدام کرد در حال حاضر همسر دیگری ندارد تصویر مصدق بذل نامه عادی نکاح موقت مورخ 1393/4/15 نیز پیوست پرونده است (اوراق 25 لغایت 29) وکیل خواهان نیز تقاضا کرد زوج به پزشکی قانونی معرفی گردد پزشکی قانونی پارس آباد در پاسخ استعلام بعمل آمده بشرح مندرج در نامه مورخ 1393/12/19 (برگ 32) با اعلام معاینه و بررسی نظریه پزشک متخصص مشاور اعلام نمود حسب موارد فوق نامبرده عقیم نیست و از لحاظ باروری ب. ت. ب. نتایح آزمایشات و سونوگرافی انجام شده مشکلی ندارد . بعد از ابلاغ نظریه مذکور پزشکی قانونی به اصحاب دعوی و اعلام عدم اعتراض خ. ب. ن. مذکور و نیز عدم وصول لایحه اعتراضیه از خواهان یا وکیل او در مهلت مقرر و ارجاع امر به داوری و معرفی داور برای زوجه و انتصاب داور توسط دادگاه برای زوج بجهت عدم معرفی داور در مهلت مقرر و جری تشریفات برابر نظریه مشترک داوران ، داور زوجه با اعلام مقدور نگردیدن صلح و سازش طلاق را تنهاترین چاره برای مشکل دانسته و داور منصوب برای زوج با اعلام اینکه زوج مدتی در زندان بود اظهار میدارد مایل به طلاق نیست .الا اینکه طلاق بصورت توافقی صورت پذیرد (برگ 58) پس از ارائه وکالت نامه توسط آقای … لو بوکالت از خوانده و دعوت از طرفین جهت اخذ توضیح در مورد مسائل مالی و غیر مال ناشی از نکاح در جلسه مقرر رسیدگی بتاریخ 1394/5/19 خانم گل افشان طالبی بوکالت توکیلی از وکیل خواهان بهمراه خواهان و نیز وکیل خوانده حاضر شدند خواهان گفت مهریه را جداگانه مطالبه کرد وقسمتی از مهریه را دریافت نمود نسبت به نفقه ادعایی ندارد و حق مطالبه جهزیه را محفوظ نگه میدارد تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای طلاق خلع دارد نسبت به سایر مسائل مالی ناشی از نکاح ادعایی ندارد . وکیل خواهان گفت عرایض همان است که موکله بیان کرد . وکیل خوانده اظهار نمود نسبت به مسائل مالی که بیان شد عرض خاصی ندارد . پزشکی قانونی نتیجه تست بارداری خواهان را منفی اعلام نمود . (برگ 72). دادگاه با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره 818- 94 مورخ 1394/6/22 باشرح مختصر از دعوی و خواسته و با احراز رابطه زوجت طرفین برابر عقدنامه استنادی و درج خلاصه اظهارات طرفین منجمله اینکه زوج اظهار نمود ازدواج مجددش موقت بوده و بذل مدت کرده و در حال حاضر همسری ندارد که پس از معرفی به پزشکی قانونی برابر نظریه قانونی برابر نظریه شماره 2505/ م/ 32/ 15/ 19/ 12/ 1393 پزشکی قانونی نامبرده عقیم نبوده و مشکلی از لحاظ باروری ندارد که نظریه مذکور مصون از اعتراض مانده داوران قادر به ایجاد سازش بین طرفین نگردیدند و با ملاحظه بند 12 قسمت ب شرایط ضمن العقد نکاح که زوج بموجب آن به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل ب. غ. داد تا در صورتیکه بدون رضایت زوجه همسر دیگری اختیار کند زوجه با مراجعه به دادگاه و اخذ مجوز خود را مطلقه نماید با عنایت به اقرار خوانده به ازدواج منقطع در جلسه دادرسی و موثر نبودن بذل بعدی باقیمانده مدت نکاح موثر در تحقق شرط مقرر بین طرفین و اطلاق شرط مذکور به نکاح دائم و منقطع ... با احراز شرط وکالت ضمن عقد نکاح موضوع شرط مذکور ضمن عقد نکاح و به استناد ماده 1119 قانون مدنی و تبصره ماده 1133 و 1146 قانون مدنی مزبور و مواد 24 و 26 و 34 و 36 قانون حمایت خانواده با صدور گواهی عدم امکان سازش به زوجه اجازه داده تا با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق بائن خلع با واگذار کردن شرایط صحت اجرای طلاق به عهده مجری صیغه طلاق اقدام نماید زوجه در مورد مهریه اش جداگانه اقدام نموده در مورد نفقه ادعایی ندارد و حق مطالبه جهیزیه را برای خود محفوظ نگه میدارد زوجه برابر گواهی پزشکی قانونی به مشخصات مرقوم باردار نبوده و زوجین فاقد فرزند مشترک هستند مدت اعتبار گواهی صادره سه ماه از تاریخ قطعیت م. ب. رای صادره حضوری و ظرف مهلت مقرر قانونی قابل تجدیدنظر خواهی اعلام شد. پس از تجدیدنظر خواهی زوج موصوف در مهلت مقرر قانونی و ارائه لایحه دفاعیه خانم … بوکالت از زوجه ت. ن. خ. برابر دادنامه شماره 851- 94 مورخ 1394/8/25 در پرونده کلاسه 940749 شعبه دوم دادگاه تجدید نظر استان اردبیل ضمن رد تجدید نظر خواهی مشارالیها دادنامه تجدید نظر خواسته تایید و اعلام گردید ظرف مهلت مقرر قانونی قابل فرجام خواهی می باشد، رای اخیر الذکر در تاریخ 1394/9/3 به زوج ت. ن. خ. ابلاغ و فرجام خواهی آقای …. خ. بوکالت از ایشان در تاریخ 1394/9/18 به ثبت رسید بعد از به ثبت رسیدن لایحه دفاعیه خانم … بوکالت از زوجه فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه هشتم ارجاع شده است لوایح طرفین هنگام شور توسط اعضای هیئت نیز مورد ملاحظه قرار خواهد گرفت . هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای م. ل. با وکالت الف. خ. نسبت به دادنامه شماره 851-94 مورخ 1394/8/25 شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل که در جهت تایید دادنامه بدوی مفاداً متضمن احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه فرجام خوانده انشاء گردیده ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد و موجه نیست زیرا حسب محتویات پرونده یکی از علل و اسباب درخواست طلاق از طرف زوجه فرجام خوانده ، ازدواج مجدد ز. ف. خ. بدون رضایت ایشان بوده است و مفاد عقد نامه شرعی مورخ 92/3/5 و دادنامه های ابرازی که تصویر آنها پیوست پرونده بوده (برگ های 25 الی 29 و 95 ) دلالت بر این دارد که ز. ف. خ. در شرایطی که زوجه ف. خ. د. قید زوجیت دائم ایشان قرار داشته اقدام به ازدواج موقت 99 ساله با خانم … و وکیل ایشان هم در مدافعات خود مراتب امر و ازدواج مجدد انقطاعی موکل خود را مورد تایید قرار داده است و چون دلیلی بر اذن و رضایت زوجه فرجام خوانده بر ازدواج مجدد زوج اقامه و ابراز نشده و بعلاوه این اقدام ف. خ. بدون اخذ اجازه ازدواج مجدد از دادگاه انجام شده و نیزاطلاق بند 12شرط ضمن العقد هم ازدواج های دائم و موقت را شامل خواهد بود لذا تخلف ز. ف. خ. از شرط ضمن العقد فوق الذکر و نیزتحقق این شرط ثابت و مدلل بوده و چون با ثبوت تحقق شرط مزبور حق زوجه در اعمال وکالت تفویضی از طرف زوج در بند ب شرط ضمن العقد ثابت و محرز خواهد بود لذا انحلال بعدی نکاح موقت از طریق بذل مدت از طرف زوج بفرض صحت آن تاثیری در قضیه نداشته و تخلف ایشان از شرط ضمن العقد را منتفی و حق ایجاد شده برای زوجه را در اعمال وکالت حاصل از تحقق شرط ساقط نمی سازد بنابراین و بلحاظ ثبوت تحقق شرط یاد شده موجبات اعمال وکالت حاصل از تحقق شرط موضوع بند ب شرط ضمن العقد از طرف زوجه فراهم بوده و زوجه فرجام خوانده حق دارد که با اعمال وکالت تفویضی ضمن انتخاب نوع طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی آن اقدام نماید از این رو استنباط و تشخیص دادگاه در احراز تحقق شرط ضمن العقد بلحاظ ازدواج مجدد ز. ف. خ. صائب و موجه بوده و بدین لحاظ دادنامه های بدوی و فرجام خواسته در اساس ب. ت. ب. مجموع اوراق و محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات وکلای طرفین و اقدامات و رسیدگی های معموله موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر آراء صادره مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالاً اساس دادنامه فرجام خواسته خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آنرا فراهم سازد النهایه چون مطابق مواد 26 و 33 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 مقتضای قانونی تحقق شرط ضمن العقد مندرج در سند ازدواج صدور حکم بر احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه بوده و اعتبار این حکم شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجامی م. ب. و در امثال مورد صدور گواهی عدم امکان سازش فاقد وجاهت قانونی است لذا به تجویز ماده 403 قانون آئین دادرسی مدنی عبارت « ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش»; و نیز عبارت « مدت اعتبار این گواهی سه ماه از تاریخ قطعیت م. ب. چنانچه ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت به یکی از دفاتر رسمی طلاق تسلیم نشود یا طرفی که آن را تسلیم نمود ظرف مدت سه ماه از تاریخ تسلیم حاضر نشود و یا مدارک لازم را ارائه ننماید گواهی صادره از درجه اعتبار ساقط خواهد بود»; از دادنامه بدوی حذف وعبارت « ضمن صدور حکم به تحقق شرط ضمن العقد و احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه»; و نیز عبارت «مدت اعتبار حکم صادره شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی خواهد بود»; به ترتیب در قسمت های محذوف به دادنامه بدوی اضافه و الحاق میگردد. فلذا ضمن رد اعتراضات ف. خ. مستنداً بماده 370 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته با رعایت اصلاحات بعمل آمده ابرام میگردد. شعبه 8 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون حسن عباسیان - سیروس کیقبادی - جعفر پوربدخشان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اثر انحلال ازدواج مجدد بر تحقق شرط وکالت زوجه در طلاق در تاریخ 20 مرداد 1400، درخواست طلاق به دلیل ازدواج مجدد ی. ا. ط. به دادگاه ارائه شد. در همراهی با این درخواست، اسناد نکاح و عقدنامه شرعی نکاح انقطاعی به مدت سی سال نیز ضمیمه گردید. پس از عدم حصول سازش، پرونده به ثبت ارجاع شد. در جلسات رسیدگی، خواسته اولیه مجدداً مطرح و طرف مقابل به بی‌توجهی و توهین‌های طرف درخواست‌کننده اشاره کرد و اعلام نمود که تمایلی به طلاق ندارد. داوران نیز به عدم سازش میان طرفین اذعان کردند. در تاریخ 17 فروردین 1401، وکیل ی. ا. ط. به تحقق شرط دوازدهم از شروط ضمن عقد اشاره و خواهان احراز آن شد. دادگاه در تاریخ 18 فروردین 1401، با استناد به ماده 1119 قانون مدنی و مواد 24 و 26 قانون حمایت خانواده، تحقق شرط مذکور را محرز دانسته و اجازه طلاق را صادر کرد. پس از تجدیدنظرخواهی طرف مقابل، دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 18 خرداد 1401 ب. ت. ب. ازدواج مجدد و عدم اخذ مجوز از طرف درخواست‌کننده، حکم بدوی را تایید کرد. در نهایت، فرجام‌خواهی طرف مقابل در دیوان عالی کشور مورد بررسی قرار گرفت و با استناد به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم فرجام‌خواسته تایید و ابرام گردید. در تاریخ 1400/05/20 خانم ا. ا. ف. جانی به طرفیت همسرش اقای م. پ. خ. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ ازدواج مجدد خوانده تقدیم و به پیوست دادخواست علاوه بر تصویر سند رسمی نکاحیه فیمابین خود و خوانده تصویر عقدنامه شرعی متضمن نکاح انقطاعی به مدت سی سال از تاریخ 1400/03/04 فیمابین خوانده و خانم ف. د. را تقدیم نموده است. دادخواست مطروح پس ازاعلام شعبه *مبنی بر عدم حصول سازش بین زوجین حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. اقای ف. ا. کاراموز وکالت ب. ت. و. ازجانب خوانده (زوج) اعلام وکالت نموده است.در جلسه رسیدگی مورخ 1400/11/11 که با حضو زوجین و وکیل زوج تشکیل گردیده ز. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است. ز. ا. د. اینجانب با همسر خود طی مراحل مختلف زندگی و ب. ت. ب. بی توجهی های مکرر و توهین های بیشمار و عدم تمکین منظم و قانونی که حق اینجانب م. ب.. و تذکرات مختلف به ایشان و هم چنین عدم رازداری سر مسایل خصوصی حریم خانواده و اینکه هیچ موقع مسایل بدیهی زناشویی را انجام نداده و در اواخر به ایشان گفتم اگر این روال را داشته باشی ازدواج میکنم و ایشان ب. ت. ب. این مسایل اصلا اهمیتی نداده است.و حاضر به طلاق نیستم و همسرم را دوست دارم. و نکاح موقت دوم فسخ شده است. سپس دادگاه قرا رارجاع امر بداوری صادر نموده و داوران زوجین به اتفاق نظریه کتبی خود را که حاکی ازعدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند. دراین اثنا اقای ا. ص. خ. وکیل پ. ی. و مشاور حقوقی ب. ت. و. از جانب خواهان (زوجه) اعلام وکالت نموده است.درجلسه دادرسی مورخ 1401/01/17 که با حضور زوجین و وکلای انان تشکیل گردیده وکیل ز. ا. د. خواسته احراز تحقق شرط 12از شروط ضمن عقد ازدواج بوده که مدارک تقدیم شده و کلیه حقوق مالی ناشی از زوجیت را جداگانه اقدام خواهیم کرد. زوجین دارای یک فرزند مشترک به نام ن. متولد 1389 م. ب.. از جهت حضانت و نفقه وملاقات فرزند مشترک نزد مادر در پرونده جداگانه اقدام خواهیم نمود وکیل ز. ا. د. هر چند شرط محقق شده لیکن زوج هر شرطی را که لازم باشد. در جهت حفظ خانواده و دارا بودن فرزند دختر 12ساله انجام میدهد. ز. ا. د. اصلا حاضر به زندگی مشترک با این اقا نیستم چون این خانم … با شوهرم م. ب.. ز. ا. د. خانم … را طلاق داده ام وهیچ ارتباطی با وی ندارم. سرانجام دادگاه پس از اظهار عقیده قاضی مشاور ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/01/18 ب. ت. ب. اظهارات طرفین و وکلای انان و اقرار زوج در جلسه دادرسی و موثر نبودن فسخ نکاح منقطع بفرض صحت ادعای زوج در این خصوص و نیز اطلاق بند 12 از شروط ضمن عقد مندرج در قباله نکاحیه که نکاح موقت و نکاح دائم را شامل خواهد بود لذا تحقق شرط مذکور را محرز تشخیص و به استناد ماده 1119 قانون مدنی و مواد 24و26 قانون حمایت خانواده به زوجه اجازه داده که پس از قطعیت دادنامه صادره به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه با اعمال وکالت مشروط تفویضی از جانب ز. ن. ب. اجرای صیغه طلاق از نوع باین خلع در صورت بذل هر میزان از مهریه و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی ان اقدام نماید. و توضیح داده که در خصوص حقوق مالی ناشی از زوجیت زوجه و تعیین تکلیف فرزند مشترک به نام ن. متولد 1389 که د رحال حاضر نزد مادر زندگی می نماید. ب. ت. ب. درخواست زوجه دادگاه مواجه با تکلیفی نمی‌باشد. اعتبار اجرایی رای صادره از تاریخ ابلاغ قطعیت دادنامه سه ماه خواهد بود. پس ازابلاغ رای صادره وکیل ز. ب. ت. دادخواست نسبت به ان تجدیدنظرخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *01/3/18 با توجه با فتوکپی مصدق سند عادی مورخ 1400/03/04پیوست دادخواست مبنی بر ازدواج مجدد زوج و اینکه مساعی دادگاه و داوران جهت سازش زوجین موثر واقع نشده لذا تحقق بند 12شرط مندرج در سند نکاحیه را محرز و بر این اساس اعتراض ت. ن. خ. را غیر موجه تشخیص و به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است.و توضیح داده که زوجه میتواند پس از قطعیت این رای با مراجعه به یکی ازدفاتر رسمی ثبت طلاق و بر اساس وکالت ماخوذه از زوج و به وکالت از وی با حق توکیل غیر و ب. ت. ب. بذل 262/5ریال از مهریه و بذل نفقه معوقه پرداخت نشده و قبول مابذل از طرف زوج خ. ر. ب. طلاق باین خلعی مطلقه نماید. جهیزیه در تصرف زوجه است. ارائه گواهی پزشک ذی صلاح در مورد وجود جنین یا عدم ان برای ثبت طلاق الزامی است.عده زوجه پس از طلاق سه طهر است.مدت اعتبار حکم طلاق به شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجام خواهی اصلاح میشود. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1401/03/21 به ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 1401/04/11 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجام خواهی اقای م. پ. خ. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1401/03/18 شعبه *ا. ان متضمن اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ 1401/01/18 صادره از شعبه *که به موجب ان به لحاظ احراز ازدواج مجدد زوج (ف. خ.) و تحقق بند 12از شروط ضمن عقد مندرج د رعقدنامه به زوجه اجازه داده شده که با اعمال وکالت در طلاق مندرج در سند ازدواج خود را مطلقه و واقعه طلاق را به ثبت برساند، ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده و پیوست ان واظهارات زوجین و وکلای انان در جلسات دادرسی وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد. عقدنامه عادی پیوست پرونده که اصالت ان مصون ازتعرض زوج باقیمانده حاکی از انستکه نامبرده با نکاح انقطاعی به مدت سی سال از تاریخ 1400/03/04 با خانم ف. د. ازدواج نموده است.و در جلسه دادرسی مرحله بدوی هم به ازدواج مجدد خود اقرار نموده، النهایه مدعی فسخ نکاح موقت و مطلقه نمودن همسر دوم خود گردیده است. بنابراین ازدواج مجدد ز. ف. خ. محرز بوده و چون این اقدام وی بدون اذن ورضایت همسر اول (فرجام خوانده) و یا بدون اخذ مجوز از دادگاه انجام شده، لذا این اقدام نامبرده تخلف از بند 12شرط قراردادی مندرج در سند نکاحیه محسوب بوده و به لحاظ تحقق شرط مذکور زوجه فرجام خوانده حق دارد. با اخذ مجوز از دادگاه و با اعمال وکالت در طلاق حاصل از تحقق شرط یاد شده، ضمن انتخاب نوع طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی ان اقدام نماید. و با فرض اینکه ز. ف. خ. نکاح موقت فیمابین خود و همسر دوم خویش را به نحو قانونی منحل کرده باشد.، این امر تخلف نامبرده از شرط ضمن عقد نکاح را که قبلا محقق گردیده و اثار مترتب بر این تخلف او را زایل و منتفی نمیسازد. بنابراین دادنامه های بدوی و فرجام خواسته با لحاظ مجموع اوراق و محتویات پرونده و اسباب توجیهی منعکس در ارای صادره و رسیدگی به عمل امده موجها و مطابق موازین و مقررات قانونی و با رعایت اصول و قواعد دادرسی اصدار یافته و اعتراض ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه معترض عنه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض انرا فراهم سازد. لهذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خواه به استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام می‌گردد. رئیس شعبه- ح. ع. مستشاران- ح. م. ه. -م. ج. ح. م. در تاریخ 28 بهمن 1394، دیوان عالی کشور رایی در خصوص درخواست الزام به طلاق صادر نمود. خواهان به استناد تخلف زوج از شرایط ضمن عقد نکاح و ازدواج مجدد غیرقانونی وی، اقدام به درخواست طلاق کرد. زوجه با استناد به ماده 1119 قانون مدنی و بند 12 شرایط ضمن عقد، حق خود را در درخواست طلاق به دلیل ازدواج مجدد زوج بدون رضایت، محرز دانست. <br>دادگاه بدوی پس از بررسی مستندات، از جمله نظریه پزشکی قانونی و عدم امکان سازش بین طرفین، گواهی عدم امکان سازش را صادر کرد. در مرحله تجدیدنظر، زوج ادعای رضایت زوجه به ازدواج موقت و عقیم نبودن خود را مطرح نمود، اما دیوان عالی کشور با رد این ادعا، تخلف زوج از شروط ضمن عقد را محرز دانست و بر حق زوجه در اعمال وکالت تفویضی برای طلاق به دلیل ازدواج مجدد تاکید کرد. <br>در نتیجه، رای بدوی تایید و اصلاحاتی به منظور مشخص کردن مدت اعتبار حکم و شرایط اعمال وکالت در طلاق صورت گرفت. رای نهایی به لحاظ رعایت اصول قانونی و عدم وجود ایراد در فرآیند دادرسی تایید گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که زوج بدون اذن زوجه و مجوز دادگاه، اقدام به ازدواج موقت کند، شرط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق حاصل شده و انحلال بعدی نکاح موقت از طریق بذل مدت، تاثیری بر این امر ندارد. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/28 خانم … به وکالت از خانم …. ب. در تاریخ 1393/08/22 با تقدیم دادخواست به طرفیت آقای م. لطفی به خواسته حکم بر الزام زوج به طلاق به لحاظ تخلف زوج از شروط ضمن العقد نکاح اعلام نمود موکله ایشان برابر سند نکاحیه (شماره 9843 مورخ 1383/02/21 با تعداد هشتصد سکه طلای بهار تمام آزادی بر ذمه زوج دفتر ازدواج 195 پارس آباد) همسر شرعی و قانونی خوانده بوده زوجین از سال 1383 تا کنون به مدت 10 سال زندگی مشترک داشتند به جهت عقیم بودن زوج فاقد فرزند مشترک هستند و به علت ازدواج مجدد غیر قانونی زوج حدود دو سال موکله در منزل پدری خویش سکونت دارد و ادامه چنین وضعیتی امکان زندگی مشترک را برای موکله با مشکل مواجه نموده به لحاظ تخلف زوج از شرایط ضمن عقد نکاح تقاضای صدور حکم به خواسته مزبور را دارد. واحد مشاوره شعبه اول دادگستری پارس آباد با اعلام اینکه زوج در رابطه با پرونده مهریه فعلا در زندان م. ب. و نتوانسته در جلسه حاضر شود پرونده را به دادگستری ارسال نمود که به شعبه اول دادگاه عمومی پارس آباد ارجاع به کلاسه --- ثبت شده است آقای … با ارائه وکالتنامه به وکالت از زوجه خ. د. ج. مقرر رسیدگی 1393/12/05 حاضر شد خ. ن. د. این جلسه حضور یافت وکیل خواهان با اعلام اینکه زوج بدون تحصیل رضایت موکله اش و با اقدام غیر قانونی اش به نحو ازدواج مجدد موجب تضییع حقوق زوجه شده جهت اثبات این امر تصاویر دادنامه های مورد نظرش را ارائه نمود که ضمیمه پرونده گردید امکان بچه دار شدن به علت عقیم بودن نمیباشد او افزود ب. ت. ب. اختیاراتی که زوج به زوجه داده تا با تحقق این موارد حق دارد با مراجعه به قانون نسبت به تقدیم دادخواست طلاق اقدام نماید مستندا به ماده یک و بند 13 ماده 8 قانون حمایت خانواده تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش دارد. به موجب دادنامه شماره --- - 92 مورخ 1392/10/16 در پرونده کلاسه --- شعبه --- دادگاه حقوقی پارس آباد در مورد دعوی زوجه به طرفیت زوج و خانم … به خواسته ابطال ازدواج 99 ساله خواندگان با استدلال مندرج حکم بر ابطال سند عادی ازدواج مورخ 1392/03/05 صادر شد اما برابر تصویر دادنامه شماره --- - 93 مورخ 1393/04/29 در پرونده کلاسه --- شعبه هشتم دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم …. ب. نسبت به دادنامه شماره --- - 92 شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل (مبنی بر نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته و صدور حکم بر بطلان دعوی زوجه خواهان بدوی) با استدلال به اینکه چون خواسته بطلان سند ازدواج بوده که از طرف غیر از طرفین عقد ازدواج مورد نظر مطرح شده در خصوص زوجیت اختلافی حادث نشده تا از جمله دعاوی احکام موضوع بند الف ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی محسوب و قابل فرجام باشد نتیجتا قرار رد دعوی فرجامی مشارالیها صادر شد. خوانده پاسخ داد عقیم نمی‌باشد و مشکلی از جهت صاحب فرزند شدن ندارد و حاضر است به پزشکی قانونی معرف شود ازدواج مجدد کرد که موقت بود و نسبت به بذل مدت اقدام کرد در حال حاضر همسر دیگری ندارد تصویر مصدق بذل نامه عادی نکاح موقت مورخ 1393/04/15 نیز پیوست پرونده است (اوراق 25 لغایت 29 ) وکیل خواهان نیز تقاضا کرد زوج به پزشکی قانونی معرفی گردد پزشکی قانونی پارس آباد در پاسخ استعلام به عمل آمده به شرح مندرج در نامه مورخ 1393/12/19 (برگ 32 ) با اعلام معاینه و بررسی نظریه پزشک متخصص مشاور اعلام نمود حسب موارد فوق نامبرده عقیم نیست و از لحاظ باروری ب. ت. ب. نتایح آزمایشات و سونوگرافی انجام شده مشکلی ندارد. بعد از ابلاغ نظریه مذکور پزشکی قانونی به اصحاب دعوی و اعلام عدم اعتراض خ. ب. ن. مذکور و نیز عدم وصول لایحه اعتراضیه از خواهان یا وکیل او در مهلت مقرر و ارجاع امر به داوری و معرفی داور برای زوجه و انتصاب داور توسط دادگاه برای زوج به جهت عدم معرفی داور در مهلت مقرر و جری تشریفات برابر نظریه مشترک داوران، داور زوجه با اعلام مقدور نگردیدن صلح و سازش طلاق را تنهاترین چاره برای مشکل دانسته و داور منصوب برای زوج با اعلام اینکه زوج مدتی در زندان بود اظهار میدارد مایل به طلاق نیست.الا اینکه طلاق به صورت توافقی صورت پذیرد (برگ 58 ) پس از ارائه وکالت نامه توسط آقای … لو به وکالت از خوانده و دعوت از طرفین جهت اخذ توضیح در مورد مسائل مالی و غیر مال ناشی از نکاح در جلسه مقرر رسیدگی به تاریخ 1394/05/19 خانم گل افشان طالبی به وکالت توکیلی از وکیل خواهان بهمراه خواهان و نیز وکیل خوانده حاضر شدند خواهان گفت مهریه را جداگانه مطالبه کرد وقسمتی از مهریه را دریافت نمود نسبت به نفقه ادعایی ندارد و حق مطالبه جهزیه را محفوظ نگه میدارد تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای طلاق خلع دارد نسبت به سایر مسائل مالی ناشی از نکاح ادعایی ندارد. وکیل خواهان گفت عرایض همان است که موکله بیان کرد. وکیل خوانده اظهار نمود نسبت به مسائل مالی که بیان شد عرض خاصی ندارد. پزشکی قانونی نتیجه تست بارداری خواهان را منفی اعلام نمود. (برگ 72 ). دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/06/22 باشرح مختصر از دعوی و خواسته و با احراز رابطه زوجت طرفین برابر عقدنامه استنادی و درج خلاصه اظهارات طرفین منجمله اینکه زوج اظهار نمود ازدواج مجددش موقت بوده و بذل مدت کرده و در حال حاضر همسری ندارد که پس از معرفی به پزشکی قانونی برابر نظریه قانونی برابر نظریه شماره 2505 / م/ 32 / 15 / 19 / 12 / 1393 پزشکی قانونی نامبرده عقیم نبوده و مشکلی از لحاظ باروری ندارد که نظریه مذکور مصون از اعتراض مانده داوران قادر به ایجاد سازش بین طرفین نگردیدند و با ملاحظه بند 12 قسمت ب شرایط ضمن العقد نکاح که زوج به موجب آن به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل ب. غ. داد تا در صورتی که بدون رضایت زوجه همسر دیگری اختیار کند زوجه با مراجعه به دادگاه و اخذ مجوز خود را مطلقه نماید با عنایت به اقرار خوانده به ازدواج منقطع در جلسه دادرسی و موثر نبودن بذل بعدی باقیمانده مدت نکاح موثر در تحقق شرط مقرر بین طرفین و اطلاق شرط مذکور به نکاح دائم و منقطع... با احراز شرط وکالت ضمن عقد نکاح موضوع شرط مذکور ضمن عقد نکاح و به استناد ماده 1119 قانون مدنی و تبصره ماده 1133 و 1146 قانون مدنی مزبور و مواد 24 و 26 و 34 و 36 قانون حمایت خانواده با صدور گواهی عدم امکان سازش به زوجه اجازه داده تا با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق بائن خلع با واگذار کردن شرایط صحت اجرای طلاق به عهده مجری صیغه طلاق اقدام نماید زوجه در مورد مهریه اش جداگانه اقدام نموده در مورد نفقه ادعایی ندارد و حق مطالبه جهیزیه را برای خود محفوظ نگه میدارد زوجه برابر گواهی پزشکی قانونی به مشخصات مرقوم باردار نبوده و زوجین فاقد فرزند مشترک هستند مدت اعتبار گواهی صادره سه ماه از تاریخ قطعیت م. ب. رای صادره حضوری و ظرف مهلت مقرر قانونی قابل تجدیدنظر خواهی اعلام شد. پس از تجدیدنظر خواهی زوج موصوف در مهلت مقرر قانونی و ارائه لایحه دفاعیه خانم … به وکالت از زوجه ت. ن. خ. برابر دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/08/25 در پرونده کلاسه --- شعبه دوم دادگاه تجدید نظر استان اردبیل ضمن رد تجدید نظر خواهی مشارالیها دادنامه تجدید نظر خواسته تایید و اعلام گردید ظرف مهلت مقرر قانونی قابل فرجام خواهی می‌باشد، رای اخیر الذکر در تاریخ 1394/09/03 به زوج ت. ن. خ. ابلاغ و فرجام خواهی آقای …. خ. به وکالت از ایشان در تاریخ 1394/09/18 به ثبت رسید بعد از به ثبت رسیدن لایحه دفاعیه خانم … به وکالت از زوجه فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه هشتم ارجاع شده است لوایح طرفین هنگام شور توسط اعضای هیات نیز مورد ملاحظه قرار خواهد گرفت. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای م. ل. با وکالت الف. خ. نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/08/25 شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل که در جهت تایید دادنامه بدوی مفادا متضمن احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه فرجام خوانده انشاء گردیده ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد و موجه نیست زیرا حسب محتویات پرونده یکی از علل و اسباب درخواست طلاق از طرف زوجه فرجام خوانده، ازدواج مجدد ز. ف. خ. بدون رضایت ایشان بوده است و مفاد عقد نامه شرعی مورخ 92/3/5 و دادنامه های ابرازی که تصویر آنها پیوست پرونده بوده (برگ های 25 الی 29 و 95 ) دلالت بر این دارد که ز. ف. خ. در شرایطی که زوجه ف. خ. د. قید زوجیت دائم ایشان قرار داشته اقدام به ازدواج موقت 99 ساله با خانم … و وکیل ایشان هم در مدافعات خود مراتب امر و ازدواج مجدد انقطاعی موکل خود را مورد تایید قرار داده است و چون دلیلی بر اذن و رضایت زوجه فرجام خوانده بر ازدواج مجدد زوج اقامه و ابراز نشده و به علاوه این اقدام ف. خ. بدون اخذ اجازه ازدواج مجدد از دادگاه انجام شده و نیزاطلاق بند 12 شرط ضمن العقد هم ازدواج های دائم و موقت را شامل خواهد بود لذا تخلف ز. ف. خ. از شرط ضمن العقد فوق الذکر و نیزتحقق این شرط ثابت و مدلل بوده و چون با ثبوت تحقق شرط مزبور حق زوجه در اعمال وکالت تفویضی از طرف زوج در بند ب شرط ضمن العقد ثابت و محرز خواهد بود لذا انحلال بعدی نکاح موقت از طریق بذل مدت از طرف زوج بفرض صحت آن تاثیری در قضیه نداشته و تخلف ایشان از شرط ضمن العقد را منتفی و حق ایجاد شده برای زوجه را در اعمال وکالت حاصل از تحقق شرط ساقط نمی‌سازد بنابراین و به لحاظ ثبوت تحقق شرط یاد شده موجبات اعمال وکالت حاصل از تحقق شرط موضوع بند ب شرط ضمن العقد از طرف زوجه فراهم بوده و زوجه فرجام خوانده حق دارد که با اعمال وکالت تفویضی ضمن انتخاب نوع طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی آن اقدام نماید از این رو استنباط و تشخیص دادگاه در احراز تحقق شرط ضمن العقد به لحاظ ازدواج مجدد ز. ف. خ. صائب و موجه بوده و بدین لحاظ دادنامه های بدوی و فرجام خواسته در اساس ب. ت. ب. مجموع اوراق و محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات وکلای طرفین و اقدامات و رسیدگی های معموله موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر آراء صادره مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه فرجام خواسته خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد النهایه چون مطابق مواد 26 و 33 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 مقتضای قانونی تحقق شرط ضمن العقد مندرج در سند ازدواج صدور حکم بر احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه بوده و اعتبار این حکم شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجامی م. ب. و در امثال مورد صدور گواهی عدم امکان سازش فاقد وجاهت قانونی است لذا به تجویز ماده 403 قانون آیین دادرسی مدنی عبارت « ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش»; و نیز عبارت « مدت اعتبار این گواهی سه ماه از تاریخ قطعیت م. ب. چنانچه ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت به یکی از دفاتر رسمی طلاق تسلیم نشود یا طرفی که آن را تسلیم نمود ظرف مدت سه ماه از تاریخ تسلیم حاضر نشود و یا مدارک لازم را ارائه ننماید گواهی صادره از درجه اعتبار ساقط خواهد بود»; از دادنامه بدوی حذف وعبارت « ضمن صدور حکم به تحقق شرط ضمن العقد و احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه»; و نیز عبارت «مدت اعتبار حکم صادره شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی خواهد بود»; به ترتیب در قسمت های محذوف به دادنامه بدوی اضافه و الحاق میگردد. فلذا ضمن رد اعتراضات ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته با رعایت اصلاحات به عمل آمده ابرام میگردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون