اثر بذل مهریه بر تحقق عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ ۱۴۰۱/۳/۷ خانم س. م. م. ن. ا. ز. دادخواست طلاق به علت عسر و حرج و تحقق شرایط ضمن عقد به طرفیت همسرش م. ج. تقدیم دادگاه خانواده *نموده که در شعبه ۱۲ مرجع قضایی مرقوم ثبت و مورد رسیدگی قرار می گیرد. قرار ارجاع بداوری صادر می شود. و داوران طرفین ضمن بررسی و مذاکره ، با زوجین سرانجام نظریه خود را دایر به عدم امکان سازش بین زوجین به دادگاه اعلام کرده اند. خ. د. ج. مورخ ۱۴۰۱/۳/۲۱ رسیدگی اظهار داشته که خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است. طلاق به درخواست زوجه بلحاظ تحقق شرایط ضمن عقد و عسر و حرج است. در تاریخ ۱۳۷۶/۱/۲۱ با خوانده ازدواج دائم نموده و ۲ فرزند دختر ۱۹ ساله و ۲۴ ساله داریم. خوانده اعتیاد شدید به مواد مخدر دارند و موجبات عسر و حرج را در زندگی مشترک فراهم کرده است.و عادت به تخریب منزل دارد. و در همین ارتباط پرونده در دادگاه کیفری دو *دارند و رای تعلیقی صادر شده است. مهریه ام ۵۱۴ سکه است.که ۳۱۴ سکه ان را در ازای طلاق بذل می نمایم. خ. د. د. اظهار می دارند که خواهان تمکین نمی کند و اقامتش را جدا کرده است. من اعتیاد ندارم. و قرص متادون هم مصرف نمی کنم و افراد در زندگی خصوصی می توانند هر طور بخوابند و مدتی به خاطر ناملایمات مغزی مسکن های قوی مصرف می کردم و حرفهای خواهان را قبول ندارم. و حاضر به طلاق نمی باشم و در صورت لزوم به ازمایشگاه می روم. خواهان در دفاع اظهار داشت که از مرکز ترک اعتیاد استعلام شود. نفقه نمی دهد ، می گوید که چون زیر یک سقف زندگی می کنیم ، به من تعلق نمی گیرد و من هم شکایت نکرده ام. یک منزل زندگی می کنیم ولی جدا می خوابیم که این موجب عسر و حرج من شده است. در پایان تحقیق و رسیدگی دادگاه مربوط ( شعبه *) به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۴/۲۲ ب. ت. ب. زندگی مشترک در یک منزل توسط زوجین و پرداخت نفقه توسط زوج و انکار اعتیاد به مواد مخدر توسط وی و با عنایت به نظریه قاضی مشاور دایر به مخالفت با خواسته خواهان و عدم ارائه دلایل لازم توسط زوجه ( خواهان ) دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص و به استناد ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی و ماده ۱۲۹۷ قانون مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام گردیده است. نسبت به دادنامه اصداری بشرح فوق تجدیدنظرخواهی می شود. و شعبه *حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با بررسی اوراق و محتویات پرونده ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۸/۲۶ دادنامه تجدیدنظرخواسته را مطابق موازین قانونی تشخیص داده و اعتراض به عمل امده را در حد و کیفیت و موجب نقض ان ندانسته و لذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی ، دادنامه تجدیدنظرخواسته را باستناد ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی ابرام نموده است. خانم س. م. م. ن. ا. ز. ( زوجه و خواهان بدوی ) به رای صادره بشرح موصوف اعتراض و فرجام خواهی می نماید. که پس از جری و طی تشریفات قانونی ، پرونده به منظور رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه دفاعی در موقع شور قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ح. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم س. م. م. ن. ا. ز. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۸/۲۶ شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۴/۲۲ شعبه *که به موجب ان بلحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه در استمرار زندگی مشترک و عدم تحقق شرط ضمن عقد نکاح حکم به بطلان دعوی طلاق ز. ف. خ. صادر گردیده است ، با توجه و امعان نظر به جامع اوراق و مطاوی پرونده وارد و موجه نمی باشد. زیرا ، صرف نظر از اینکه زوجین در زندگی مشترک اختلافاتی با هم داشته ولی زوجه مدعی گردیده که اختلاف انان و طرح دعوی توسط وی به علت اعتیاد زوج و مالا عسر و حرج ناشی از اعتیاد و سوی رفتار و سوی معاشرت زوج بوده است. لکن برای اثبات مدعای خود و تبیین عسر و حرج در زندگی مشترک با زوج ادله ی لازم و کافی که مثبت ادعا و عسر و حرج غیرقابل تحمل ایشان در زندگی زناشویی انان باشد. ، به دادگاه ارائه و ابراز ننموده و تحقیقات به عمل امده توسط ضابط و اظهارات فرزند ان مشترک انها و اشتغال و ادامه تدریس زوج ف. خ. د. دانشگاه هم اجمالا اظهارات و ادعای زوجه را تایید ننموده است.و مضافا اینکه زوج فرجام خوانده با طلاق مخالفت نموده و حاضر به طلاق همسرش نیستند. اگر چه قرائن و شواهدی ( مانند عکس و مراجعه به مرکز بازپروری ) از مصرف مواد مخدر در پرونده مشاهده می شود. ولکن با امعان نظر به دفاع زوج دایر بر امادگی کامل وی به منظور معرفی به ازمایشگاه ( پزشکی قانونی ) و پاسخ واصله از مرکز درمان و بازتوانی اعتیاد اقای دکتر ا. ز. ( برگ ۶۰ پرونده ) حاکی از عدم جدی بودن موضوع اعتیاد زوج و در فرض صحت و درستی ان ، درمان و بازپروری ایشان با بستری شدن در *ز. م. ب.. و به عبارتی دیگر مصرف مواد مخدر و یا اعتیاد زوج یاد شده علیرغم غیرقابل توجیه بودن ان ، از نوع بدخیم و مزمن نبوده که مشقت و عسر و حرج غیرقابل تحمل برای زوجه فراهم و موجب شود. بنابراین دادنامه فرجام خواسته که ب. ت. ب. مراتب اشعاری و متکی بر ارزیابی مدارک ابرازی و مبتنی بر استنباط و تشخیص محاکم بدوی و تجدیدنظر و به علل و جهات منعکس در ارای مرقوم و توجها به اینکه صرف ادعا اعلام کراهت از زوج و بذل و بخشش زیادی از مهریه فی نفسه و به تنهایی کافی برای اثبات دعوی عنوان شده و اقناع محکمه نخواهد بود ، ( دادنامه معترض عنه ) صحیح و صایب بوده و لذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. ب. علت عدم استناد به ادله لازم و کافی ، دادنامه فرجام خواسته را با التفات به مطابقت ان با موازین و مقررات و محتویات پرونده و موافقت با اصول و قواعد دادرسی مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می گردد. رییس شعبه *: ح. ع. مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی