اثر حقوقی سلب وصف الزام‌آور بودن از رأی داوری

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست تقدیمی خ. ه. و.ف. و م.ر. با وکالت ع.س. به طرفیت خوانده الف.الف. و م.ح. با وکالت الف.ح. به خواسته اعتراض به نظریه داوری مورخ 8/9/88 موضوع کلاسه 88/44/880621 و استدعای صدور حکم بر بطلان رأی داوری، با لحاظ نقض دادنامه بدوی (در خصوص صدور رد دعوی) توسط شعبه پانزدهم دادگاه تجدیدنظر و الزام دادگاه بدوی به بررسی و ورود در ماهیت دعوی، آنچه از باب هفتم قانون آیین دادرسی مدنی برداشت می شود، این است که قانونگذار وظایف و تکالیفی را بر داور یا داوران بار نموده که جنبه ایجابی داشته نه سلبی، فلذا داوران طبق قسمت اخیر ماده 474 از قانون آیین دادرسی مدنی نمی تواند با سلب صلاحیت از خود به واسطه تخصصی و فنی بودن موضوع، داوری را در صلاحیت دادگاه تشخیص دهند چون می توان گفت داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده رأی صادر نموده است، علی ایحال داوران مکلف به صدور رأی و آثار مثبته آن بوده و طبق ماده 482 قانون مذکور آراء آنان بایستی موجه و مدلل بوده و مخالف قوانین موجد حق نباشد چون که اعتبار امر مختومه را دارا است و تکلیف داور بر صدور رأی وابسته بوده و در صورت عدم صدور رأی در اثر نخواستن یا نتوانستن، طرفین می توانند برای حل و فصل اختلافات به دادگاه مراجعه نمایند نه اینکه داور چنین شایستگی را راسا تشخیص دهد، فلذا دادگاه خواسته خواهان را مورد پذیرش قرارداده و حکم بر بطلان رأی داوری مورخ 8/9/88 را صادر و اعلام می دارد. رأی صادره حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از رؤیت دادنامه قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر مرکز استان خواهد بود. رئیس شعبه 44 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ ابوصادقی رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی 1ـ آقای ….الف. 2ـ م.ح. به طرفیت آقایان 1ـ و.ف. 2ـ م.ر. نسبت به دادنامه شماره 674 مورخه 21/8/91 صادره از شعبه محترم 44 دادگاه حقوقی تهران که مطابق آن دعوای ابطال رأی داوری مورد اجابت واقع گردیده دادگاه قطع نظر از ایرادات عدیده که بر رأی داوری مذکور از حیث شکل و ماهیت وارد م. ب. از آنجا که شرط داوری موضوع بند 3 ماده 8 قرارداد فی مابین ظهور در حکمیت داوری قانونی با عنایت به قید انتهایی (در صورت لزوم اعتراضات طرفین در مراجع قضایی ذی صلاح مسموع خواهد بود) به نحوی که الزام آور برای طرفین باشد نبوده در حالی که ویژگی ذاتی رأی داوری قانونی، الزام آور بودن آن برای طرفین م. ب. و در فرض که طرفین این الزام آور بودن را از رأی سلب نمایند، رأی داور از نوع داور کداخدامنشی است که اجرای آن توسط طرفین باید با میل و رغبت طرفین باشد و در مانحن فیه قابل اعتراض بودن یعنی عدم تبعیت از رأی داوری است هر چند که مرجعی برای رسیدگی به اعتراض و موارد آن در قانون مشخص نشده و موارد موضوع 489 قانون آیین دادرسی مدنی دارد از موارد ابطال م. ب. نه اعتراض و مواد مذکور هر یک حکم قانونی است که قابل اعتراض دانستن یا ندانستن رأی داور توسط طرفین در حاکمیت آن نقشی ندارد، علی ایحال دادگاه رأی معترض عنه را از حیث نتیجه با رد تجدیدنظرخواهی تقدیمی تأیید می نماید، مضافاً به اینکه رأی که مورد اعتراض واقع شده تنها رأی یکی از داوران است، بنابراین هیأت دو نفره داوری رأی صادر ننموده که مناط اعتبار و موجد اثر باشد و از فرض همین اظهار نظر احد از داوران مورد اعتراض است در واقع نوعی پیشنهاد به طرح موضوع در مرجع قضایی است و واجد وصف فصل خصومت که از ارکان ذاتی رأی داوری است نمی باشد. رأی دادگاه قطعی است. رئیس شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه عشقعلی ـ جمشیدی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی اثر حقوقی سلب وصف الزام آور بودن از رأی داوری در تاریخ 4 اردیبهشت 1392، دادگاه عمومی حقوقی تهران به دعوای خ. ه. د. خصوص ابطال رای داوری مورخ 8/9/88 رسیدگی کرد. خ. ه. درخواست بطلان رای داوری و ورود دادگاه به ماهیت دعوی را مطرح نمودند. دادگاه با استناد به مواد 474 و 482 قانون آیین دادرسی مدنی، به این نتیجه رسید که داوران موظف به صدور رای هستند و نمی‌توانند صلاحیت خود را سلب نمایند. بنابراین، رای داوری را باطل اعلام کرد. این رای قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان بود. در مراحل تجدیدنظر، دادگاه تجدیدنظر با تاکید بر عدم الزام‌آور بودن رای داوری به دلیل شرایط قرارداد و همچنین ایرادات موجود بر رای داوری، رای بدوی را تایید کرد و اعلام نمود که رای مورد اعتراض تنها رای یکی از داوران بوده و فاقد وصف فصل خصومت است. این رای نیز قطعی اعلام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/02/04 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ویژگی ذاتی رای داور، الزام آور بودن آن برای طرفین است و در فرضی که طرفین رای داوری را قابل اعتراض اعلام کرده و بدین نحو وصف الزام آور بودن را از رای سلب نمایند، رای صادره از نوع کدخدامنشی است که اجرای آن باید با میل و رغبت طرفین صورت گیرد و نه رای داور. در خصوص دادخواست تقدیمی خ. ه. و.ف. و م.ر. با وکالت ع.س. به طرفیت خوانده الف.الف. و م.ح. با وکالت الف.ح. به خواسته اعتراض به نظریه داوری مورخ 8/9/88 موضوع کلاسه --- /880621 و استدعای صدور حکم بر بطلان رای داوری، با لحاظ نقض دادنامه بدوی (در خصوص صدور رد دعوی) توسط شعبه پانزدهم دادگاه تجدیدنظر و الزام دادگاه بدوی به بررسی و ورود در ماهیت دعوی، آنچه از باب هفتم قانون آیین دادرسی مدنی برداشت می‌شود، این است که قانونگذار وظایف و تکالیفی را بر داور یا داوران بار نموده که جنبه ایجابی داشته نه سلبی، فلذا داوران طبق قسمت اخیر ماده 474 از قانون آیین دادرسی مدنی نمی تواند با سلب صلاحیت از خود به واسطه تخصصی و فنی بودن موضوع، داوری را در صلاحیت دادگاه تشخیص دهند چون می توان گفت داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده رای صادر نموده است، علی ایحال داوران مکلف به صدور رای و آثار مثبته آن بوده و طبق ماده 482 قانون مذکور آراء آنان بایستی موجه و مدلل بوده و مخالف قوانین موجد حق نباشد چون که اعتبار امر مختومه را دارا است و تکلیف داور بر صدور رای وابسته بوده و در صورت عدم صدور رای در اثر نخواستن یا نتوانستن، طرفین می‌توانند برای حل و فصل اختلافات به دادگاه مراجعه نمایند نه اینکه داور چنین شایستگی را راسا تشخیص دهد، فلذا دادگاه خواسته خواهان را مورد پذیرش قرارداده و حکم بر بطلان رای داوری مورخ 8/9/88 را صادر و اعلام می دارد. رای صادره حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از رویت دادنامه قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر مرکز استان خواهد بود. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - ابوصادقی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی 1 - آقای ….الف. 2 - م.ح. به طرفیت آقایان 1 - و.ف. 2 - م.ر. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 21/8/91 صادره از شعبه محترم --- دادگاه حقوقی تهران که مطابق آن دعوای ابطال رای داوری مورد اجابت واقع گردیده دادگاه قطع نظر از ایرادات عدیده که بر رای داوری مذکور از حیث شکل و ماهیت وارد م. ب. از آنجا که شرط داوری موضوع بند 3 ماده 8 قرارداد فی مابین ظهور در حکمیت داوری قانونی با عنایت به قید انتهایی (در صورت لزوم اعتراضات طرفین در مراجع قضایی ذی صلاح مسموع خواهد بود) به نحوی که الزام آور برای طرفین باشد نبوده در حالی که ویژگی ذاتی رای داوری قانونی، الزام آور بودن آن برای طرفین م. ب. و در فرض که طرفین این الزام آور بودن را از رای سلب نمایند، رای داور از نوع داور کداخدامنشی است که اجرای آن توسط طرفین باید با میل و رغبت طرفین باشد و در مانحن فیه قابل اعتراض بودن یعنی عدم تبعیت از رای داوری است هر چند که مرجعی برای رسیدگی به اعتراض و موارد آن در قانون مشخص نشده و موارد موضوع 489 قانون آیین دادرسی مدنی دارد از موارد ابطال م. ب. نه اعتراض و مواد مذکور هر یک حکم قانونی است که قابل اعتراض دانستن یا ندانستن رای داور توسط طرفین در حاکمیت آن نقشی ندارد، علی ایحال دادگاه رای معترض عنه را از حیث نتیجه با رد تجدیدنظرخواهی تقدیمی تایید می‌نماید، مضافا به اینکه رای که مورد اعتراض واقع شده تنها رای یکی از داوران است، بنابراین هیات دو نفره داوری رای صادر ننموده که مناط اعتبار و موجد اثر باشد و از فرض همین اظهار نظر احد از داوران مورد اعتراض است در واقع نوعی پیشنهاد به طرح موضوع در مرجع قضایی است و واجد وصف فصل خصومت که از ارکان ذاتی رای داوری است نمی‌باشد. رای دادگاه قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه