اثر حقوقی محکومیت کیفری رابطه نامشروع بر دعوای اثبات زوجیت موقت

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: حسب محتویات پرونده خانم ک. ج. ک. فرزند ع. ا. در تاریخ ۹۳/۱۰/۱ بطرفیت اقای ش. … ر. ب. بخواسته اثبات زوجیت تقدیم * نموده که جهت رسیدگی به شعبه ۲۸۰ دادگاه خانواده ارجاع گردیده است.خ. د. ت. خواسته خود اعلام نمود در سال ۱۳۴۱ با خوانده ازدواج نموده و ما حصل این ازدواج ۷ فرزند است.اما خوانده تا کنون از ثبت ازدواج دایم امتناع نموده است.ب. ت. ب. گواهی گواهان و سایر دلایل ابرازی تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات واقعه ازدواج دایم و ثبت در دفتر رسمی را دارم. ( ص ۲۰ ) خانم ط. ر. وکیل خ. د. ت. ۹۳/۱۲/۹ لایحه ای را بشرح ذیل تقدیم دادگاه نموده است: ۱- ب. ت. ب. ماده ۹۸ ق ایین دادرسی مدنی تغییر قسمتی از موضوع دعوی یعنی تاریخ وقوع عقد از سال ۱۳۴۱ به سال ۱۳۴۰ با مهریه معلوم ( یک جلد کلام ا … بانضمام ۱۱۴ عدد سکه تمام بهار و دو سیر و نیم ملک مشاع * اباد ) را دارم. ۲- موکله در سال ۱۳۴۰ با خوانده طبق سند عادی ازدواج نموده و حاصل ان ۷ فرزند است.اما خوانده تا کنون اقدام به ثبت رسمی ان ننموده است. ۳- دلایل عمده عبارتند از: عقدنامه، شهادت شهود، وجود اماره، مانند زندگی زیر یک سقف و دارا شدن ۷ فرزند مشترک م. ب.. لذا تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات واقعه ازدواج دایم و ثبت رسمی ان را دارم. ( صفحات ۲۹ و ۳۰ ) اولین جلسه دادگاه در تاریخ ۹۳/۱۲/۱ بدلیل عدم حضور خوانده معد برای رسیدگی تشخیص داده نشده است.لذا مقرر گردید.طرفین برای جلسه بعدی دعوت شوند ( ص ۳۲ ) جلسه ۹۴/۲/۷ با حضور وکیل خواهان و بدون حضور خ. ت. گ. است.وکیل خواهان از دادگاه تقاضای استماع شهادت شهود از جمله اقای ش. م. ا. ش. ( عاقد ) و سایر شهودین را نموده است.دادگاه قرار استماع گواهی گواهان را صادر و اعلام نموده است. ( ص ۳۶ ) شهود تعرفه شده در دادگاه شهادت دادند که خواهان همسر دایمی اقای ش. … ر. ب. م. ب.. ( صفحه ۴۲ الی ۴۵ ) جلسه مورخه ۹۴/۵/۳ نیز با حضور خواهان و وکیل ایشان بدون حضور خ. ت. گ. است.خواهان خطاب بدادگاه اعلام نمود: قبلا دادخواست مهریه در * ( شعبه ۷ خانواده ) تقدیم نمودم و ب. ت. ب. اقرار خوانده به زوجیت دایم دادگاه حکم به پرداخت مهریه بنفع من صادر نموده است.رای در خصوص مهریه دو سیر و نیم زمین بوده اما در خصوص ۱۱۴ سکه را بدلیل عدم قبول افزایش مهریه و تبدیل ۵ هزار تومان پول به ۱۱۴ عدد سکه را نپذیرفت و قرار رد در این مورد صادر گردیده است. ( ص ۴۷ ) وکیل خ. د. ل. مورخه ۹۴/۵/۴ دلیل اختلاف تعداد فرزندان را در گفته های شهود اینطور اعلام نموده است: علت اختلاف ۷ فرزند و ۹ فرزند در اظهارات گواهان بخاطر ان است.که خانم ک. ج. ( خواهان ) چند فرزند خود را از دست داده است. ( ۳ فرزند را از دست داده است ) علاوه بر این ب. ت. ب. رای بدوی دادگاه خانواده شهر ری تقاضای صدور رای شایسته را دارم. ( ص ۴۹ ) صفحه ۵۰ پرونده حکایت از تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه هفتم خانواده شهر ری در شعبه ۴۵ دادگاه تجدیدنظر استان تهران دارد. ( ص ۵۰ ) شعبه ۲۸۰ خانواده تهران در تاریخ ۹۴/۷/۱۹ ختم رسیدگی را اعلام و بشرح ذیل مبادرت بصدور رای نموده است: …. نظر به فحوای اظهارات گواهان تعرفه شده و توجها به دادنامه اصداری از شعبه هفتم خانواده شهر ری که عینا در شعبه ۴۵ تجدیدنظر تایید گردیده است.و بموجب ان ب. ت. ب. اقرار طرفین علقه زوجیت دایم انان محرز شده است.و ب. ت. ب. اینکه سند عادی مفقود گردیده و سند دیگری تنظیم که خوانده ان را امضای نموده است.و ایرادی از سوی ایشان بعمل نیامده لذا دادگاه دعوی خ. ر. و. تشخیص و وجود علقه زوجیت دایم بین خانم ک. ج. ک. و اقای ش. … ر. ب. را محرز دانسته و مستندا به مواد ۱۳۲۱ – ۱۱۰۲ ق مدنی و مواد ۱۹۸ و ۲۲۹ و ۲۳۰ قانون ایین دادرسی مدنی و ماده ۲۰ قانون حمایت خانواده حکم به اثبات زوجیت دایم فی ما بین خواهان و خوانده را از سال ۱۳۴۰ با مهریه دو سیر و نیم ملک مشاع * و ثبت ان در یکی از دفاتر اسناد رسمی ازدواج را صادر و اعلام مینماید. ( ص ۵۴ ) وکیل خواهان بعد از مضی مهلت قانونی و قطعی شدن رای غیابی اجرای مفاد حکم را تقاضا نموده است. ( ص ۵۹ ) در تاریخ ۹۵/۴/۲۰ اقای ح. غ. ب. وکیل زوج دادخواستی را تقدیم شعبه ۲۸۰ نموده و در شرح دادخواست اظهار نمود: موکل ( اقای ش. … ر. ب. محجور بوده لذا دادخواست اثبات زوجیت میبایست بطرفیت قیم ایشان داده میشد علاوه بر این عقد طرفین موقت و ۹۹ ساله بوده و موکل شهود معارض به تواتر دارد. که تقاضای استماع شهادت شهود را دارم. ضمنا در خصوص یک فقره سند عادی ازدواج استنادی زوجه در حال حاضر پرونده ای با موضوع جعل و سویاستفاده از ضعف نفس در شعبه بازپرسی * در حال رسیدگی است.لذا تقاضای رسیدگی مبنی بر رد دعوای واهی واخوانده م. ا. ( صفحات ۶۷ و ۶۸ ) ( صفحه ۶۹ ) پرونده حاوی رای شعبه سوم دادگاه حقوقی شهر ری مرتبط با حجر اقای ش. … ر. ب. م. ب.. ( ص ۶۹ ) و خانم ف. ر. ب. بعنوان قیم ایشان معرفی گردیده است. ( ص ۷۰ ) اقای ح. غ. ب. وکیل ز. د. ل. تقدیمی مورخ ۹۵/۴/۲۰ اظهار نمود: ۱- موکل سالخورده و دارای الزایمر بوده و حکم محجوریت وی از سوی شعبه سوم دادگاه حقوقی شهرستان ری صادر شده است. ۲- عقد بین ایشان و همسرشان موقت و ۹۹ ساله بوده است.که متاسفانه بعلت بیماری و عدم اطلاع فرزندان و حتی وکیل ایشان نتوانسته شهود خود را معرفی نماید. لذا استماع شهادت انان مستدعی است. ۳- یکی از دلایل استنادی خواهان رای شعبه هفتم حقوقی شهرستان ری با موضوع مهریه است.در حالیکه در زمان رسیدگی و صدور رای موکل محجور بوده است. ۴- زوجه یک فقره سند عادی ارایه نمود که در همین رابطه پرونده ای تحت عنوان جعل در شعبه بازپرسی مطرح است.تقاضای صدور اناطه تا حصول نتیجه پرونده کیفری م. ا.. لذا ب. ت. ب. موارد مذکور تقاضای صدور دستور مبنی بر توقف عملیات اجرایی به دفتر ازدواج شماره ۶ * م. ا.. ( صفحات ۷۱ و ۷۲ ) جلسه مورخ ۹۵/۷/۱۴ دادگاه خانواده ( شعبه ۲۸۰ ) با حضور وکلای واخواه و همچنین حضور وکیل وا خ. ت. گ. است.وکلای واخواه بیان داشتند: رای از همین شعبه مبنی بر ازدواج دایم بین خواهان و خوانده صادر شده است.در حالیکه ازدواج انان موقت بوده و دلایل ما سند نکاحیه ای که در دعوی اصل مطرح شده و بدون تاریخ و جعل است.از دو جهت ۱- امضای جعلی است. ۲- از موقعیت فرد محجور سوی استفاده شده است.و در هر دو مورد شکایت کیفری مطرح شده است.و در حال رسیدگی است.زیرا موکل دارای پرونده و رای محجوریت از شعبه سوم حقوقی شهرستان ری م. ب.. شهودی داریم که حاضر به شهادت هستند: در ادامه چهار نفر از شهادت گواهی نمودند که عقد فیما بین واخواه و واخوانده موقت و ۹۹ ساله بوده است. ( صفحات ۸۴ الی ۸۹ ) صفحه ۹۴ پرونده حاکی نظر کارشناس اصالت خط است.که با جمله: دو فقره امضایات مورد نظر در سند مورد بررسی اصالت ندارند جمعبندی شده است. ( ص ۹۴ ) دادگاه در تاریخ ۹۵/۱۰/۱۱ بشرح ذیل اتخاذ تصمیم نمود: اگر پرونده جعل * منجر به صدور حکم بضرر واخوانده شود. واخواهی مورد قبول واقع خواهد شد. دادگاه اخرین وضعیت پرونده در شعبه ۶ بازپرسی را استعلام نموده و مقرر گردید.دفتر نسبت به دستور دادگاه اقدام نماید. ( صفحات ۹۸- ۹۹ ) وکیل ز. د. ل. مورخ ۹۵/۱۱/۲ تقاضا نمود ۱- مساله کارشناسی به هیات کارشناسی ارجاع گردد. ۲ - اثبات زوجیت دعوی مستقل است.اگر یکی از ادله از عداد دلایل خارج شوند به دیگر ادله منجمله شهادت شهود باید عمل کرد ۳- چنانچه وکلای زوج رای شعبه ۷ و شعبه ۴۵ تجدیدنظر را قابل ابطال میدانند ابتدا موضوع جعل را باید به اثبات برسانند رای دو شعبه مذکور با شهادت شهود بیشتر اثبات شده است.نه سند مورد ادعای جعل ۴- حتی در صورت اثبات جعل موضوع از موارد مرور زمان و قابل تعقیب کیفری نیست ( ص ۹۹ ) طبق لایحه منعکس در صفحه ۱۰۶ پرونده جعل * منجر به صدور قرار جلب به دادرسی گردیده و به شعبه ۱۰۶ کیفری دو شهرستان فوق الذکر ارسال شده است، نتیجه رسیدگی در شعبه ۱۰۶ دادگاه کیفری دو دادگستری شهر رای در خصوص زوجه از حیث جعل به پرداخت هیجده میلیون ریال جزای نقدی و از حیث استفاده از سند مجعول نیز به پرداخت مبلغ هیجده میلیون ریال به عنوان جزای نقدی م. ب.. که در اجرای ماده ۱۳۴ ق مجازات اسلامی صرفا یکی از مجازاتهای اخیر قابلیت اجرای دارد. ( ص ۱۵۹ – ۱۶۰ ) دادگاه در تاریخ ۹۷/۱۲/۱۵ ختم رسیدگی را اعلام و ب. ت. ب. رای صادره از شعبه ۱۰۶ کیفری ۲ شهرستان ری و محکومیت زوجه از سوی دادگاه و حکم حجر زوج و به جهت تبعیت محاکم حقوقی از ارای دادگاههای کیفری ضمن فسخ دادنامه مذکور ( دادنامه غیابی شماره ۲۴۳۶۰۱۰۶۲ مورخ ۹۴/۷/۱۹ ) حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام می نماید. ( ص ۱۶۴ ) با ذکر عدم قطعیت رای کیفری در مرجع تجدیدنظر توسط وکیل زوجه به رای صادره اعتراض و پرونده جهت رسیدگی به شعبه ۴۷ دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع میگردد. این شعبه نیز عینا و براساس ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی رای تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. ( ص ۲ ) رای صادره مورد فرجامخواهی وکیل زوجه قرار گرفته و پرونده در این راستا به دیوانعالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به شعبه پانزدهم ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش اقای ح. ح. عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۰۱۵۱۴-۹۸/۴/۱۵ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجامخواهی خانم ک. ج. ک. با وکالت خانم ط. ر. نسبت بدادنامه شماره ۰۱۵۱۴ مورخه ۹۸/۵/۱۵ صادره از شعبه چهل و هفتم دادگاه تجدیدنظر استان تهران با بند ۳ از ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت دارد. و دادنامه فرجامخواسته بدلیل زیر مالا دارای خدشه و ایراد است: ب. ت. ب. اینکه یکی از دلایل استنادی دادگاه محترم نتیجه رسیدگی در شعبه ۱۰۶ دادگاه کیفری دو دادگستری شهرستان ری و محکومیت زوجه از حیث جعل و استفاده از سند مجعول به جزای نقدی بوده است.سرنوشت رای صادره در مرجع تجدیدنظر مشخص نیست و دادگاه محترم میبایست در صورت قطعیت رای صادره در مرجع تجدیدنظر ان را در عداد دلایل ذکر مینمود لذا ضمن توجه دادن دادگاه محترم به موضوع فوق الذکر رای صادره در وضعیت حاضر قابلیت تایید ندارد. و با استناد به بند ۵ از ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی نقض میگردد. و رسیدگی بعدی به استناد بند الف ماده ۴۰۱ قانون مارالذکر به همان شعبه صادر کننده رای منقوض محول تا پس از بررسی موضوع رای مقتضی را صادر فرمایند. با نقض دادنامه و اعاده پرونده دادگاه تجدیدنظر قرار توقف دادرسی را تا صدور رای کیفری صادر نموده است. به موجب دادنامه قطعی مورخه ۱۴۰۰/۹/۱۴ شعبه ۵۸ تجدیدنظر * خانم ک. ج. ک. از اتهام جعل و استفاده از سند مجعول تبریه شده است.ص ۱۴ پرونده تجدیدنظر ) دادگاه تجدید نظر در مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۲۵ تشکیل جلسه داده است. وکیل تجدیدنظر خواندگان گفته اگر چه خواهان از اتهام جعل تبریه شده است.ولی طبق نظر کارشناسان سند جعلی بوده و قابلیت استناد ندارد. و اینکه در زمان صدور رای مهریه نیز مرحوم ر. ب. محجور بوده است. وکیل ت. ن. خ. پاسخ داده است. ۱- در پرونده اثبات زوجیت نیاز به قیم نبوده چون دعوی مالی نیست اما قیم وکیل گرفته است.ادعای ازدواج دایم مربوط به سال ۱۳۴۰ م. ب.. و سند عادی سالها پس از ازدواج توسط زوج داده شده است. و صحت یا عدم صحت ان تاثیری در عقد زوجیت ندارد. دلایل عبارتند از ۱- اقرار زوج در دادگاه شهرری ص ۴۶ پرونده ) ۲- شهادت شهود ۳- عرف جامعه به اینکه زوجین دارای هفت فرزند هستند. ۴- موکل به استناد همین سند درخواست مهریه نموده و زوج با اقرار محکوم شده است. ۵ * اصل وقوع عقد را قبول دارند لیکن مدعی ۹۹ ساله هستند. تقاضای نقض دادنامه را دارم. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره ۰۰۰۱۸۱۳ ۱۴۰۰/۱۱/۲۷ ب. ت. ب. اینکه اولا در دادنامه کیفری خانم ک. ج. کلکواز اتهامات جعل و استفاده ازسند جعلی تبریه شده است. ثانیا اصل وجود علقه زوجیت بین ت. ن. خ. و مرحوم ب. مورد تایید متوفی بوده است. ثالثا اظهارات شهود نیز در احراز عقد دایم است. رابعا در خصوص موضوع در زمان حیات زوج حکم محکومیت مهریه صادر شده است.لذا با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه ۲۸۰ دادگاه حقوقی تهران حکم به احراز و اثبات وقوع عقد دایم ت. ن. خ. و مرحوم ش. ب. صادر نموده است. اقایان ح. غ. ب. وکما ر. ف به وکالت از ف. و ع. ر. ب. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور قرایت می گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش اقای س. م. تولیت عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره۴۰۱۸۱۳ ۱۴۰۰/۱۱/۲۷ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه فرجامخواهی اقایان ح. غ. ب. و ک. ر. به وکالت از ۱- ف. ۲- ع. هر دو ر. ب. نسبت به دادنامه شماره ۰۰۰۴۰۱۸۱۳ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۲۷ صادره از شعبه ۴۷ دادگاه تجدیدنظر استان تهران که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه ۲۸۰ دادگاه حقوقی تهران حکم به اثبات زوجیت دایم فرجامخوانده خانم ک. ج. ک. و با مورث فرجامخواهان مرحوم ش. ر. ب. صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته ب. ت. ب. اقرار مرحوم به زوجیت دایم در پرونده رسیدگی به مهریه و شهادت شهود به عقد دایم زوجین و اینکه عقد در سال ۱۳۴۰ بوده و زوجین دارای هفت فرزند مشترک هستند و محکومیت مرحوم در زمان حیات به پرداخت مهریه و مضافا اینکه فرجامخواهان نیز اصل زوجیت را پذیرفته اند و ادعای موقت دارند که در مقام اختلاف هم با فتوای شرعی علمای از جمله حضرت ا. خ. ( ره ) اصل بر دوام زوجیت م. ب.. مگر اینکه مدعی موقت بودن دلیل ارایه نماید. مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه وکلای فرجامخواهان ارایه نگردیده است. لذا مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی بعمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید. /ا۴۰۱/۴/۵ شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. تولیت فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی