اثر عدم تنظیم ترازنامه بر رجوع به بدهکاران شرکت

رأی خلاصه جریان پرونده به تاریخ 7/8/92 الف. با وکالت آقای ع.م. د. ب. ط. آقای م.پ. تقدیم دادگاه های خمینی شهر تقدیم و در متن دادخواست توضیح داده موکل سال هاست با خوانده مراوده مالی داشته که تتمه بدهی خوانده به موکل به مبلغ خواسته م. ب. که فتوکپی مصدق آخرین پرینت پیوست پرونده م. ب.. خوانده از تاریخ 28/12/91 تاکنون نسبت به پرداخت بدهی اقدام ننموده است. علی هذا تقاضای محکومیت خوانده نسبت به اصل خواسته و خسارت تأخیر تأدیه و هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل موردتقاضاست. دادخواست به شعبه اول ارجاع گردیده است آقای م.م. به وکالت از خوانده اعلام وکالت نموده است. دادگاه وقت رسیدگی معین طرفین را دعوت نموده است. در جلسه مورخ 15/10/92 وکلای طرفین حاضر گردیدند. ابتداً وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. و ضمایم م. ب.. وکیل خوانده دفاعاً اعلام نمود اصل مستند خواهان مورد مطالبه است و چون فتوکپی برابر اصل م. ب. باید از عداد دلایل خارج و دادخواست ابطال شود و پرینت تقدیر خواهان به امضاء موکل (خوانده) نرسیده است موکل قبلاً بدهکاری داشته و پرداخت نموده است و از سال 89 اصولاً بدهکاری نداشته است. و اختلاف حساب راجع به اعضای هیئت مدیره جدید و قدیم م. ب.. وکیل خواهان اعلام داشت شرکت تعاونی دولتی است و خوانده سال ها با شرکت مراوده داشته و بدهکار است تقاضای ارجاع امر به کارشناسی را دارد وکیل خ. د. پ. اعلام داشت یک مقداری بدهکاری دارم راجع به سال های 91 و 92 م. ب.. و در سال 91 و 92 یونجه ای که به من دادند 40 % آن علف هرزه بوده است دادگاه پس از وصول لایحه وکیل خوانده در تاریخ 17/10/92 به شرح دادنامه 00787 با استدلال اینکه صورت حساب مورد ادعای خواهان به امضاء موکل نرسیده است و ب. ت. ب. مدارک ارائه شده توسط وکیل خوانده که حکایت از مراودات مالی طرفین در سال های 90 لغایت 92 دارد و با در نظر گرفتن این موضوع که شرکت خواهان دولتی بوده و می بایست در پایان هرسال ترازنامه تنظیم و میزان عملکرد آن مشخص باشد و اگر شخص یا اشخاصی به آن شرکت بدهکاری داشته باشند در حساب و عملکرد سال بعد عمل شود که چنین عمل نشده است و تا زمانی که اصل دین و بدهکاری به خواهان احراز نشود ارجاع امر به کارشناسی منتفی است و خواهان دلیلی بر اثبات دعوی خود ارائه ننموده است و حکم به ردّ آن صادر نموده است از این رأی توسط اتحادیه شرکت های تعاونی ر. با وکالت آقای ع.م. فرجام خواهی شده که پس از تبادل لوایح که هنگام شور قرائت می شود پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه پس از ملاحظه گزارش عضو ممیز به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می نماید: رأی شعبه دیوان عالی کشور در خصوص فرجام خواهی به عمل آمده اولاً - اصل بر عدم تبرع م. ب. بنابراین چنانچه مشخص شود شرکت ف. خ. بابت فروش یونجه مطالباتی از فرجام خوانده دارد بایستی توسط مدعی پرداخت (که فرجام خوانده م. ب.) پرداخت بدهکاری (بابت ثمن معاملات) ثابت گردد با عنایت به اینکه شرکت ف. خ. مدعی است که بابت فروش یونجه مطالباتی از فرجام خوانده داشته و از طرفی فرجام خوانده اصل معامله و بدهکاری را ولو اینکه مدعی برائت ذمه باشد و همچنین راجع به سال های اخیر که صراحتاً قبول داشته لازم بوده دادگاه ب. ت. ب. تقاضای ف. خ. ارجاع امر به کارشناسی، موضوع را به کارشناس حسابداری ارجاع تا با بررسی دفاتر و اسناد و مدارک شرکت به ویژه دفاتر فروش، دقیقاً مشخص نماید کل مبالغی که ف. خ. بابت فروش یونجه از فرجام خوانده طلب دارد چه میزان است و از کل مبالغ یادشده چه میزان توسط فرجام خوانده تأدیه و برائت ذمه حاصل شده و از این حیث فرجام خوانده می تواند مدارک مورد ادعای خود را جهت اثبات برائت ذمه خویش به کارشناس تحویل دهد. ثانیاً ـ عدم تنظیم ترازنامه مالی توسط شرکت ولو اینکه تقصیری از ناحیه مدیران شرکت تلقی گردد به معنای اسقاط حق مطالبات شرکت ف. خ. از بدهکاران شرکت نمی باشد علی هذا از این حیث نیز بایستی راجع به ترازنامه های مالی سالانه شرکت و میزان مطالبات و یا بدهکاری شرکت ف. خ. موردبررسی کارشناسی نیز قرار گیرد. بنا به مراتب برابر بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته به لحاظ نقص تحقیقات نقض و رسیدگی مجدد به شرح فوق به شعبه صادرکننده رأی محول می گردد. رئیس شعبه 10 دیوان عالی کشور ـ عضو معاون عبداله پور ـ صدقی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اثر عدم تنظیم ترازنامه بر رجوع به بدهکاران شرکت در تاریخ 8 شهریور 1393، دیوان عالی کشور به بررسی فرجام‌خواهی در مورد شکایتی پرداخت که خواهان به دلیل عدم پرداخت بدهی ناشی از معاملات مالی مطرح کرده بود. خواهان ادعا کرد که خوانده از تاریخ 28 اسفند 1391 به پرداخت بدهی خود به مبلغ خواسته اقدام نکرده و درخواست محکومیت خوانده به پرداخت اصل بدهی، خسارت تاخیر تادیه و هزینه‌های دادرسی را داشت. در دفاعیات، خوانده مستندات ارائه‌شده را رد کرده و ادعا نمود که بدهی‌ای ندارد و اختلاف حساب مربوط به اعضای هیات مدیره است. دادگاه بدوی با استناد به عدم امضای خوانده بر مستندات و عدم ارائه دلایل کافی از سوی خواهان، دعوی را رد کرد. پس از فرجام‌خواهی، دیوان عالی کشور با تاکید بر اصل عدم تبرع و ضرورت اثبات بدهی از سوی خوانده، رای دادگاه بدوی را به دلیل نقص تحقیقات و عدم بررسی دقیق مدارک و ترازنامه‌های مالی نقض کرده و رسیدگی مجدد را به شعبه صادرکننده رای محول کرد. این تصمیم بر اساس بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/08 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عدم تنظیم ترازنامه مالی توسط شرکت ولو اینکه تقصیری از ناحیه مدیران شرکت تلقی گردد مسقط حق رجوع شرکت به بدهکاران نیست. رای خلاصه جریان پرونده به تاریخ 7/8/92 الف. با وکالت آقای ع.م. د. ب. ط. آقای م.پ. تقدیم دادگاه‌های خمینی شهر تقدیم و در متن دادخواست توضیح داده موکل سال هاست با خوانده مراوده مالی داشته که تتمه بدهی خوانده به موکل به مبلغ خواسته م. ب. که فتوکپی مصدق آخرین پرینت پیوست پرونده م. ب.. خوانده از تاریخ 28/12/91 تاکنون نسبت به پرداخت بدهی اقدام ننموده است. علی هذا تقاضای محکومیت خوانده نسبت به اصل خواسته و خسارت تاخیر تادیه و هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل موردتقاضاست. دادخواست به شعبه اول ارجاع گردیده است آقای م.م. به وکالت از خوانده اعلام وکالت نموده است. دادگاه وقت رسیدگی معین طرفین را دعوت نموده است. در جلسه مورخ 15/10/92 وکلای طرفین حاضر گردیدند. ابتدا وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. و ضمایم م. ب.. وکیل خوانده دفاعا اعلام نمود اصل مستند خواهان مورد مطالبه است و چون فتوکپی برابر اصل م. ب. باید از عداد دلایل خارج و دادخواست ابطال شود و پرینت تقدیر خواهان به امضا موکل (خوانده) نرسیده است موکل قبلا بدهکاری داشته و پرداخت نموده است و از سال 89 اصولا بدهکاری نداشته است. و اختلاف حساب راجع به اعضای هیات مدیره جدید و قدیم م. ب.. وکیل خواهان اعلام داشت شرکت تعاونی دولتی است و خوانده سال ها با شرکت مراوده داشته و بدهکار است تقاضای ارجاع امر به کارشناسی را دارد وکیل خ. د. پ. اعلام داشت یک مقداری بدهکاری دارم راجع به سال های 91 و 92 م. ب.. و در سال 91 و 92 یونجه ای که به من دادند 40 % آن علف هرزه بوده است دادگاه پس از وصول لایحه وکیل خوانده در تاریخ 17/10/92 به شرح دادنامه --- با استدلال اینکه صورت حساب مورد ادعای خواهان به امضا موکل نرسیده است و ب. ت. ب. مدارک ارائه شده توسط وکیل خوانده که حکایت از مراودات مالی طرفین در سال های 90 لغایت 92 دارد و با در نظر گرفتن این موضوع که شرکت خواهان دولتی بوده و می‌بایست در پایان هرسال ترازنامه تنظیم و میزان عملکرد آن مشخص باشد و اگر شخص یا اشخاصی به آن شرکت بدهکاری داشته باشند در حساب و عملکرد سال بعد عمل شود که چنین عمل نشده است و تا زمانی که اصل دین و بدهکاری به خواهان احراز نشود ارجاع امر به کارشناسی منتفی است و خواهان دلیلی بر اثبات دعوی خود ارائه ننموده است و حکم به ردّ آن صادر نموده است از این رای توسط اتحادیه شرکت های تعاونی ر. با وکالت آقای ع.م. فرجام خواهی شده که پس از تبادل لوایح که هنگام شور قرائت می‌شود پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه پس از ملاحظه گزارش عضو ممیز به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص فرجام خواهی به عمل آمده اولا - اصل بر عدم تبرع م. ب. بنابراین چنانچه مشخص شود شرکت ف. خ. بابت فروش یونجه مطالباتی از فرجام خوانده دارد بایستی توسط مدعی پرداخت (که فرجام خوانده م. ب.) پرداخت بدهکاری (بابت ثمن معاملات) ثابت گردد با عنایت به اینکه شرکت ف. خ. مدعی است که بابت فروش یونجه مطالباتی از فرجام خوانده داشته و از طرفی فرجام خوانده اصل معامله و بدهکاری را ولو اینکه مدعی برائت ذمه باشد و همچنین راجع به سال های اخیر که صراحتا قبول داشته لازم بوده دادگاه ب. ت. ب. تقاضای ف. خ. ارجاع امر به کارشناسی، موضوع را به کارشناس حسابداری ارجاع تا با بررسی دفاتر و اسناد و مدارک شرکت به ویژه دفاتر فروش، دقیقا مشخص نماید کل مبالغی که ف. خ. بابت فروش یونجه از فرجام خوانده طلب دارد چه میزان است و از کل مبالغ یادشده چه میزان توسط فرجام خوانده تادیه و برائت ذمه حاصل شده و از این حیث فرجام خوانده می‌تواند مدارک مورد ادعای خود را جهت اثبات برائت ذمه خویش به کارشناس تحویل دهد. ثانیا - عدم تنظیم ترازنامه مالی توسط شرکت ولو اینکه تقصیری از ناحیه مدیران شرکت تلقی گردد به معنای اسقاط حق مطالبات شرکت ف. خ. از بدهکاران شرکت نمی‌باشد علی هذا از این حیث نیز بایستی راجع به ترازنامه های مالی سالانه شرکت و میزان مطالبات و یا بدهکاری شرکت ف. خ. موردبررسی کارشناسی نیز قرار گیرد. بنا به مراتب برابر بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته به لحاظ نقص تحقیقات نقض و رسیدگی مجدد به شرح فوق به شعبه صادرکننده رای محول می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون