اختلاف در دایم و منقطع بودن نکاح

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: پیرو گزارش مورخ ۱۴۰۰/۶/۱۴ شعبه ۳۷ دیوان عالی کشور در ارتباط با فرجام خواهی خانم ا. گ. ن. ص. به طرفیت اقای م. م. ت. نسبت به دادنامه شماره ۶۱۹۰۹۶ مورخ ۱۴۰۰/۳/۲۲ صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر هرمزگان که دادنامه فرجام خواسته به لحاظ نقص تحقیقاتی بموجب دادنامه شماره ۴۱۷۶۸۹ مورخ ۱۴۰۰/۶/۱۴ به استناد بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی به شرح ذیل نقض و به شعبه صادرکننده رای بدوی پرونده اعاده شده است. درخصوص فرجام خواهی خانم ا. گ. ن. ص. به طرفیت اقای م. م. ز. ت. نسبت به دادنامه شماره ۶۱۹۰۹۶مورخ۱۴۰۰/۳/۲۲ صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظراستان هرمزگان بر دادنامه فرجام خواسته ایرادات ذیل وارد است: اولا وکلای ف. خ. ب. شرح فرم وکالتنامه ابرازی در پرونده هر دو نفر کاراموز وکالت بوده لذ بنا به تصریح امده در تبصره ۳ ماده۶ قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت کاراموزان وکالت حق وکالت در دعاوی که مرجع تجدیدنظر از احکام انها دیوان عالی کشور م. ب.. را ندارند. ثانیا دادگاه بدوی صرفنظر از ایرادات اساسی بر نحوه رسیدگی انجام شده به ویژه تشکیل جلسه دادرسی و تظیم صورتجلسه دادگاه ملاحظه می گردد. علیرغم تکلیف مقرر در ماده۸۸ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب درامور مدنی نسبت به ایرادات مطرح شده از سوی وکلای خوانده ( فرجام خوانده ) تصمیم اتخاذ ننموده اند. و اما از انجاییکه وکیل ف. خ. ب. شرح لوایح متعدد در محاکم بدوی و تجدیدنظر و نهایتا در لایحه تبادل لوایح فرجامی صریحا اذعان به سابقه ازدواج موکل خود ( فرجام خوانده ) با ف. خ. نموده النهایه مدعی شده اند که عقد جاری شده فیمابین انان عقد موقت یکماه بوده لاجرم بنا به تصریح <a class="artref" href="/ماده/ماده-1257-a_0815110236919">ماده۱۲۵۷ قانون مدنی</a> مدعی علیه هرگاه دفاع مدعی امری شود. که محتاج به این باشد. اثبات امر بر عهده اوست لذا اثبات این امر که عقد جاری شده فی مابین اصحاب دعوا موقت بوده بر عهده فرجام خوانده مدعی است. ۲-به شرح پاسخ پزشکی قانونی ف. خ. باردار بوده لاجرم ضرورت دارد. تا پس از اتمام دوره بارداری و وضع حمل نسبت به معرفی ف. خ. و طفل متولد شده به پزشکی قانونی معرفی و با انجام ازمایش dna انتساب با عدم انتساب ان به فرجام خوانده مشخص گردد. ۳-با صدور قرار استماع شهادت شهود در اجرای مواد ۲۲۹ به بعد قانون ایین دادرسی در جلسه دادرسی که با حضور طرفین از شهود تعرفه شده تحقیق و گواهی انان استماع گردد. لذا بنابر مراتب فوق به استناد بند الف ماده۴۰۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده به شعبه صادر کننده رای فرجامی اعاده می گردد. دادگاه محترم تجدیدنظر استان در راستای تصمیم شعبه دیوان عالی کشور از طرفین دعوت و جلسه دادرسی در تاریخ ۱۴۰۰/۸/۱۵ با حضور اصحاب دعوی و وکیل ت. ن. خ. تشکیل بدوا ت. ن. خ. اظهار نموده ( عقد ما شفاهی بوده و مهریه ام ۷۴ سکه بوده و در زمان عقد فقط من و ت. ن. خ. بودیم کسی حضور نداشتند گواهان خودم را که در جلسه حضور ندارند در جلسه بعدی در دادگاه معرفی می نمایم ) وکیل ت. ن. خ. در مقام پاسخ اظهار نموده موکل به جهت جدایی از همسر خود و داشتن یک دختر نوجوان از کارمندان تالار خود تقاضا نمودند که شخصی را برای عقد موقت به ایشان معرفی نمایند خواهر خانم گ. نسب وی را به ایشان معرفی می نماید. و بنا بر این می شود. که یکماه عقد موقت نمایند در صورت داشتن تفاهم و رضایت از یکدیگر مدت را تمدید نمایند طرفین در اتاق اقای م. در تالار با یکدیگر عقد نموده و مهریه خانم هم پنجاه هزار تومان بوده به ایشان پرداخت نمودند شهود موکل سابقا بر این موضوع شهادت داده اند … ) ص۱۲۱-۱۲۰ دادگاه فرزند متولد از ت. ن. خ. به پزشکی قانونی جهت انجام ازمایش dna معرفی می گردد. که بموجب پاسخ واصله اعلام گردیده ( … در مورد اقای م. م. ت. ( پدر فرضی ) و خانم ا. گ. ن. ص. ( مادر ) و فرزند پسر نتیجه بر اساس گزارش پزشکی قانونی *و با عنایت به مجموع ازمایشات انجام شده و محاسبه های اماری صورت پذیرفته رابطه پدر-فرزندی بین اقای م. م. ت. و فرزند پسر منسوب به وی تایید می گردد. ) ص۱۳۲ دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۲۵ در جلسه دادرسی با حضور اصحاب دعوی وکیل تجدیدنظر خ. ت. گ. اقای م. م. اظهار نموده ( قبول دارم. که خانم ا. گ. همسر بنده است.عقد کرده ایم اما دایمی نبوده است.و قبول دارم. این بچه که از وی متولد شده است.نیز فرزند خودم م. ب.. قبلا تردید داشتم اما الان تردید ندارم. فرزند خودم م. ب.. مهریه نیز یک میلیون تومان تعیین شده بود که انرا پرداخت کرده ام ) ت. ن. خ. اظهار می دارد. ( عقد ما دایم بود مهریه ام نیز ۷۴ قطعه سکه تمام بهار ازادی تعیین شده بود شاهدی ندارم. که این امر را اثبات نمایم ) در ادامه وکیل تجدیدنظر خ. ن. ا. نموده ( مطلبی ندارم. ) ص۱۳۳ دادگاه با اعلام ختم دادرسی بموجب دادنامه شماره ۲۹۸۹۵۵۹ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۲۷ با این استدلال ( ب. ت. ب. اقرار خ. م. ب. وجود رابطه زوجیت و ن. ب. ا. صرفا اختلاف در خصوص دایمی و منقطع بودن نکاح مزبور است.به نحویکه زوج به عقد موقت و زوجه به عقد دایم اقرار دارند و ب. ت. ب. اینکه در صورت حدوث اختلاف در خصوص دایمی و غیردایمی بودن نکاح فی مابین زوجین اصل بر دایمی بودن است ) ضمن نقض دادنامه بدوی حکم به اثبات رابطه زوجیت دایم فی مابین خواهان و خوانده بدوی صادر می نماید. ص۱۳۹ دادنامه در تاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۲۷ ابلاغ و خانم پ. ه. ن. به وکالت از اقای م. م. ت. نسبت به دادنامه صادره از شعبه دادگاه تجدیدنظر استان در مقام فرجام خواهی اعتراض و اجمالا بیان نموده اند ( زوجه برای اثبات ادعای خود مبنی بر نکاح دایم هیچ دلیلی ارایه ننموده و تمامی اظهارات وی صرفا ادعا م. ب.. ) مشروح لایحه وکیل ف. خ. و پاسخ ف. خ. د. جلسه شور قرایت می گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش اقای م. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۲۹۸۹۵۵۹ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۲۷ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه در خصوص فرجام خواهی خانم پ. ه. ن. به وکالت از اقای م. م. به طرفیت خانم ا. گ. ن. نسبت به دادنامه شماره ۲۹۸۹۵۵۹ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۲۷ صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان متضمن اثبات زوجیت از توجه به جمیع اوراق و مندرجات پرونده و تحقیقات و اقدامات معموله از ناحیه ف. خ. ایراد و اعتراض خاص و موجهی که موجبات فسخ رای فرجامی را ایجاب نماید. بعمل نیامده است.و رای صادره از توجه به جهات و مبانی مندرج در ان با هیچیک از جهات و شقوق ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی قابل انطباق بنظر نرسیده و از حیث رعایت تشریفات و اصول دادرسی نیز فاقد ایراد و اشکال موثر قانونی است.لذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. ب. استناد ماده ۳۷۰ قانون فوق الاشعار دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد. شعبه سی و هفتم دیوان عالی کشور رییس: س. ب. مستشار: م. ا. مستشار: ح. م. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اختلاف در دایم و منقطع بودن نکاح در تاریخ 23 خرداد 1401، شعبه سی و هفتم دیوان عالی کشور به بررسی فرجام‌خواهی نسبت به دادنامه‌ای صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان که به تاریخ 27 بهمن 1400 مربوط می‌شود، پرداخت. موضوع پرونده به اثبات رابطه زوجیت دائمی میان طرفین مربوط بود. ف. خ. ب. عدم ارائه دلایل کافی از سوی زوجه برای اثبات ادعای نکاح دائمی اشاره کرده و مدعی شد که اظهارات زوجه صرفاً یک ادعا است. &lt;br&gt;دادگاه تجدیدنظر با استناد به اقرار فرجام‌خ. م. ب. وجود رابطه زوجیت و اختلاف در نوع نکاح، حکم به اثبات زوجیت دائمی صادر کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات و اوراق پرونده، به این نتیجه رسید که ف. خ. هیچ ایراد و اعتراضی موجه برای نقض رای ندارد و رای تجدیدنظر از نظر رعایت اصول دادرسی و تشریفات قانونی صحیح است. بنابراین، بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، دادنامه فرجام‌خواسته تایید گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1401/03/23 پیام: در صورت حدوث اختلاف در خصوص دایمی و غیردایمی بودن نکاح فی مابین زوجین اصل بر دایمی بودن است. رای خلاصه جریان پرونده پیرو گزارش مورخ 1400/06/14 شعبه --- دیوان عالی کشور در ارتباط با فرجام خواهی خانم ا. گ. ن. ص. به طرفیت اقای م. م. ت. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1400/03/22 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر هرمزگان که دادنامه فرجام خواسته به لحاظ نقص تحقیقاتی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1400/06/14 به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی به شرح ذیل نقض و به شعبه صادرکننده رای بدوی پرونده اعاده شده است. در خصوص فرجام خواهی خانم ا. گ. ن. ص. به طرفیت اقای م. م. ز. ت. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1400/03/22 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان بر دادنامه فرجام خواسته ایرادات ذیل وارد است: اولا وکلای ف. خ. ب. شرح فرم وکالتنامه ابرازی در پرونده هر دو نفر کاراموز وکالت بوده لذ بنا به تصریح امده در تبصره 3 ماده 6 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت کاراموزان وکالت حق وکالت در دعاوی که مرجع تجدیدنظر از احکام انها دیوان عالی کشور م. ب.. را ندارند. ثانیا دادگاه بدوی صرفنظر از ایرادات اساسی بر نحوه رسیدگی انجام شده به ویژه تشکیل جلسه دادرسی و تظیم صورتجلسه دادگاه ملاحظه می‌گردد. علیرغم تکلیف مقرر در ماده 88 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نسبت به ایرادات مطرح شده از سوی وکلای خوانده (فرجام خوانده) تصمیم اتخاذ ننموده اند. و اما از انجاییکه وکیل ف. خ. ب. شرح لوایح متعدد در محاکم بدوی و تجدیدنظر و نهایتا در لایحه تبادل لوایح فرجامی صریحا اذعان به سابقه ازدواج موکل خود (فرجام خوانده) با ف. خ. نموده النهایه مدعی شده اند که عقد جاری شده فیمابین انان عقد موقت یکماه بوده لاجرم بنا به تصریح <a class="artref" href="/ماده/ماده-1257-a_0815110236919">ماده 1257 قانون مدنی</a> مدعی علیه هرگاه دفاع مدعی امری شود. که محتاج به این باشد. اثبات امر بر عهده اوست لذا اثبات این امر که عقد جاری شده فی مابین اصحاب دعوا موقت بوده بر عهده فرجام خوانده مدعی است. 2 - به شرح پاسخ پزشکی قانونی ف. خ. باردار بوده لاجرم ضرورت دارد. تا پس از اتمام دوره بارداری و وضع حمل نسبت به معرفی ف. خ. و طفل متولد شده به پزشکی قانونی معرفی و با انجام آزمایش dna انتساب با عدم انتساب ان به فرجام خوانده مشخص گردد. 3 - با صدور قرار استماع شهادت شهود در اجرای مواد 229 به بعد قانون آیین دادرسی در جلسه دادرسی که با حضور طرفین از شهود تعرفه شده تحقیق و گواهی انان استماع گردد. لذا بنابر مراتب فوق به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده به شعبه صادر کننده رای فرجامی اعاده می‌گردد. دادگاه محترم تجدیدنظر استان در راستای تصمیم شعبه دیوان عالی کشور از طرفین دعوت و جلسه دادرسی در تاریخ 1400/08/15 با حضور اصحاب دعوی و وکیل ت. ن. خ. تشکیل بدوا ت. ن. خ. اظهار نموده (عقد ما شفاهی بوده و مهریه ام 74 سکه بوده و در زمان عقد فقط من و ت. ن. خ. بودیم کسی حضور نداشتند گواهان خودم را که در جلسه حضور ندارند در جلسه بعدی در دادگاه معرفی می نمایم) وکیل ت. ن. خ. در مقام پاسخ اظهار نموده موکل به جهت جدایی از همسر خود و داشتن یک دختر نوجوان از کارمندان تالار خود تقاضا نمودند که شخصی را برای عقد موقت به ایشان معرفی نمایند خواهر خانم گ. نسب وی را به ایشان معرفی می‌نماید. و بنا بر این می‌شود. که یکماه عقد موقت نمایند در صورت داشتن تفاهم و رضایت از یکدیگر مدت را تمدید نمایند طرفین در اتاق اقای م. در تالار با یکدیگر عقد نموده و مهریه خانم هم پنجاه هزار تومان بوده به ایشان پرداخت نمودند شهود موکل سابقا بر این موضوع شهادت داده اند …) ص 121 - 120 دادگاه فرزند متولد از ت. ن. خ. به پزشکی قانونی جهت انجام آزمایش dna معرفی می‌گردد. که به موجب پاسخ واصله اعلام گردیده (… در مورد اقای م. م. ت. (پدر فرضی) و خانم ا. گ. ن. ص. (مادر) و فرزند پسر نتیجه بر اساس گزارش پزشکی قانونی *و با عنایت به مجموع آزمایشات انجام شده و محاسبه های اماری صورت پذیرفته رابطه پدرفرزندی بین اقای م. م. ت. و فرزند پسر منسوب به وی تایید می‌گردد.) ص 132 دادگاه در تاریخ 1400/11/25 در جلسه دادرسی با حضور اصحاب دعوی وکیل تجدیدنظر خ. ت. گ. اقای م. م. اظهار نموده (قبول دارم. که خانم ا. گ. همسر بنده است.عقد کرده ایم اما دایمی نبوده است.و قبول دارم. این بچه که از وی متولد شده است.نیز فرزند خودم م. ب.. قبلا تردید داشتم اما الان تردید ندارم. فرزند خودم م. ب.. مهریه نیز یک میلیون تومان تعیین شده بود که انرا پرداخت کرده ام) ت. ن. خ. اظهار می دارد. (عقد ما دایم بود مهریه ام نیز 74 قطعه سکه تمام بهار ازادی تعیین شده بود شاهدی ندارم. که این امر را اثبات نمایم) در ادامه وکیل تجدیدنظر خ. ن. ا. نموده (مطلبی ندارم.) ص 133 دادگاه با اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1400/11/27 با این استدلال (ب. ت. ب. اقرار خ. م. ب. وجود رابطه زوجیت و ن. ب. ا. صرفا اختلاف در خصوص دایمی و منقطع بودن نکاح مزبور است.به نحویکه زوج به عقد موقت و زوجه به عقد دایم اقرار دارند و ب. ت. ب. اینکه در صورت حدوث اختلاف در خصوص دایمی و غیردایمی بودن نکاح فی مابین زوجین اصل بر دایمی بودن است) ضمن نقض دادنامه بدوی حکم به اثبات رابطه زوجیت دایم فی مابین خواهان و خوانده بدوی صادر می‌نماید. ص 139 دادنامه در تاریخ 1400/11/27 ابلاغ و خانم پ. ه. ن. به وکالت از اقای م. م. ت. نسبت به دادنامه صادره از شعبه دادگاه تجدیدنظر استان در مقام فرجام خواهی اعتراض و اجمالا بیان نموده‌اند (زوجه برای اثبات ادعای خود مبنی بر نکاح دایم هیچ دلیلی ارایه ننموده و تمامی اظهارات وی صرفا ادعا م. ب..) مشروح لایحه وکیل ف. خ. و پاسخ ف. خ. د. جلسه شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- مورخ 1400/11/27 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص فرجام خواهی خانم پ. ه. ن. به وکالت از اقای م. م. به طرفیت خانم ا. گ. ن. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1400/11/27 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان متضمن اثبات زوجیت از توجه به جمیع اوراق و مندرجات پرونده و تحقیقات و اقدامات معموله از ناحیه ف. خ. ایراد و اعتراض خاص و موجهی که موجبات فسخ رای فرجامی را ایجاب نماید. به عمل نیامده است.و رای صادره از توجه به جهات و مبانی مندرج در ان با هیچ یک از جهات و شقوق ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی قابل انطباق به نظر نرسیده و از حیث رعایت تشریفات و اصول دادرسی نیز فاقد ایراد و اشکال موثر قانونی است.لذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. ب. استناد ماده 370 قانون فوق الاشعار دادنامه فرجام خواسته ابرام می‌گردد.