اختلاف طرفین در نوع عقد نکاح

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9409987580200229 شماره دادنامه : 9409970908300588 تاریخ : 1394/08/17 خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/02/21 خانم م. ن. فرزند م. د. ب. ط. آقای م. م. فرزند م. به خواسته صدور حکم مبنی بر اثبات رابطه زوجیت و ثبت آن تقدیم محاکم عمومی مشهد نموده و توضیح می دهد به تاریخ 92/05/01 به عقد دائم خوانده فوق درآمدم با مهریه 114 سکه بهار آزادی و ثمره این ازدواج دو فرزند م. ب. تاکنون هیچ اقدامی جهت ثبت ازدواج نکرده و این موضوع باعث مشکلاتی شده است و جهت اثبات دعوی شهودی دارم و لذا درخواست صدور حکم به شرح ستوان خواسته نموده است آقای … از سوی خوانده اعلام وکالت می نماید. شعبه 52 محاکم عمومی حقوقی مشهد حسب الارجاع در تاریخ 94/03/09 با حضور وکیل خوانده تشکیل جلسه داده وکیل خ. ا. د. اظهارات و دعوی خواهان کذب است و صرفاً یک سال صیغه موقت موکل بوده است و در خصوص فرزندان نیز باید موضوع اثبات شود سپس در جلسه فوق العاده ای که در تاریخ 94/03/09 با حضور خواهان و وکیل خ. ت. گ. خ. ا. م. دارد در تاریخ 92/05/01 عقد دائم کردیم در حرم عقد کردیم کاغذ ندادند شیخی که عقد کرد گفت حق دادن برگه نداریم دو خانم … ما بودند یک فرزند از وی دارم باردار نیز می باشم که زرنگ بازی درآورد و فرزندان را به نام همسر اول زده است و می گوید اگر رسمی بکنم همسر اولم طلاق می گیرد منزل برای ما تهیه کرده چهار شاهد دارم. دو نفر شاهد عقد که آورده ام و دو نفر خبر دارند یک سال است که دنبال عاقد هستم وی را پیدا نکرده ام آقای …. کریم زاده گواهی داده یک سال و نیم است که آقای م. با خانم ن. رفت و آمد دارد حتی هزینه بیمارستان را آقای م. داد خود خانم … که عقد دائم است اطلاع از مهریه ندارم منشاء اطلاع رفت و آمدهای خانوادگی بوده (ص 16) آقای … م. حسینی نیز از قول خواهان (زوجه) نقل کرده که آقا عقد دائم کرده و حامله م. ب. (ص 15) خانم … ن. اظهار داشته من در وقت عقد بودم شیخی پشت ضریح عقد دائم خواند 114 سکه هم مهریه بود ولی کاغذ ننوشت (ص 14) و فاطمه آذرکیش نیز گواهی داده در تاریخ 92/05/01 ساعت 2 بعد از ظهر عقد کردند عقد دائم بود و مهریه 114 سکه بود که عقد دائم بود و عقد موقت نبود الان خانم از شوهرش باردار م. ب. (ص 13) وکیل خ. ا. د. شهود مرد اظهار داشته اند که هیچ گونه اطلاعی از نوع عقد و مبنای مهریه 114 سکّه ندارند و خانمهائی که شهادت داده گواهی آنها تلقینی بوده و نسبت به آنها جرح می نماید و در واقع عقد موقت بوده ب. ت. ب. اینکه اصل نکاح مورد قبول خوانده بوده و اختلاف در قید موقت یا دائم بوده خواهان با قید سوگند اظهار می دارد عقد دائم بین بنده و آقای م. انجام شده که مهریه 114 سکه بوده است و دو نفر خانم … اند و عقد دائم بوده است خانم … از سوی آقای م. م. اعلام وکالت نموده و در لایحه تقدیمی نسبت به شهود ایراد نموده و اینکه خواهان برای توفیق در اخذ حکم مبادرت به جعل امضاء در ذیل برگه ابلاغیه نموده و از طرفی شهود به حد نصاب شرط مندرج در بند «د»; ماده 230 ق.آ.د.م نرسیده و برای اثبات دعوی خواهان کفایت نمی کند و از طرفی موکل مدعی زوجیت موقت بوده و شهودی در این خصوص دارد در جلسه مورخ 94/03/25 خ. ا. د. عقد موقت بوده خودم خواندم و ابتدای آنرا نمی دانم کی بوده است من برای مدت یک سال عقد خواندم شاهد را نمی شناسم و ندیده ام در این جلسه آقای … داده در وقت عقد بوده ام پشت حضرت رضا علیه السلام عقد کرده اند زوج و زوجه و دو خانم … و بنده وقت عقد بوده ایم یک آخوند که شال وی سفید بود عقد را خواند برج 5 سال 92 عقد کردند عقد دائم خوانده شد و مهریه 114 سکه بود خودم شنیدم که عقد نکاح دائم توسط شیخ در حرم خوانده شد وکیل خ. ا. د. چطور می شود گذری رد می شده و در کنار حضار نشسته و کاملاً از آنچه اتفاق افتاده باخبر است حتی از تاریخ عقد هم باخبر است و دقیقاً بیان کرده 92/5 دادگاه پس از استماع بقیه اظهارات وکیل و خوانده با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره 00411 مورخ 1394/03/26 در خصوص دعوی خانم م. ن. فرزند م. به طرفیت آقای م. م. فرزند م. با وکالت آقای … و خانم … به خواسته اثبات زوجیت و ثبت آن که خ. د. ت. دع و. ا. د.: عقد دائم به تاریخ 92/05/01 با مهریه 114 سکه بهار آزادی مورد خواسته است با عنایت به دادخواست تقدیمی و ضمائم آن، اظهارات خواهان در جلسات دادرسی و اینکه وکلاء خوانده دفاع مؤثری نداشته اند و اظهارات خ. د. ج. مورخ 94/03/09 که اصل زوجیت را قبول کرده لیکن مدعی موقت گردیده است و شهادت دو شاهد زن و سوگند تکمیلی خ. م. ب. اینکه عقد دائم بین وی و خوانده با مهریه 114 سکه خوانده شد لذا با وارد تشخیص دادن دعوی حکم به اثبات زوجیت دائم بین خواهان و خوانده با مهریه 114 سکه بهار آزادی و به تاریخ 92/05/01 صادر و اعلام می گردد. آقای م. م. با وکالت بعدی آقای ع.الف. ص. از رأی فوق الذکر تجدیدنظرخواهی نموده و شعبه 21 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به موجب دادنامه شماره 00732 مورخ 94/05/10 تجدیدنظرخواهی آقای م. م. با وکالت آقای ع.الف. ص. نسبت به دادنامه شماره 00411 مورخ 94/03/26 که به موجب آن حکم به اثبات زوجیت دائم به ت. ن. خ. و ت. ن. خ. (زوجه) با مهریه 114 سکه صادر شده است با عنایت به محتویات پرونده و عدم ایراد مؤثر از سوی ت. ن. خ. و اینکه وی اصل رابطه زوجیت را قبول نموده النهایه مدعی عقد موقت م. ب. و دلیلی بر موقت بودن نکاح ارائه نکرده و نظر مشهور فقهاء عظام و حضرت امام (قده) مبنی بر اینکه اگر عقد نکاح منعقد شود و مدت تعیین نگردد عقد دائم خواهد بود و چون تجدیدنظرخواهی با هیچکدام از شقوق ماده 348 از قانون آ.د.م انطباق نداشته و لذا با ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عیناً تأیید می نماید. آقای ع.الف. ص. به وکالت از آقای م. م. از دادنامه اخیرالذکر فرجام خواهی نموده و لایحه فرجامی خود را در سه برگ تقدیم که به هنگام شور قرائت و مورد توجه قرار خواهد گرفت. پرونده پس از طی مراحل قانونی مجدداً به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد : رأی شعبه دیوان عالی کشور ف. خ. ایراد موجهی که نقض رأی فرجامخواسته را ایجاب نماید به عمل نیاورده است و دادنامه از حیث استدلال و استناد به قانون و رعایت قواعد دادرسی، مغایرتی با موازین شرعی و قانونی و محتویات پرونده ندارد بنابراین دادنامه موصوف به شماره 00732-94/05/10 صادره از شعبه بیست و یکم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی فاقد ایراد و اشکال مؤثر تشخیص و ابرام می گردد. شعبه 23 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار یعقوب انصاری - موسی جعفری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اختلاف طرفین در نوع عقد نکاح در تاریخ 17 آبان 1394، حکمی در خصوص دعوی اثبات زوجیت و ثبت آن صادر گردید. خواهان با ارائه دادخواستی، ادعا نمود که در تاریخ 1 مرداد 1392 به عقد دائم طرف مقابل درآمده و مهریه‌اش 114 سکه بهار آزادی است، اما این ازدواج به ثبت نرسیده و این موضوع مشکلاتی برای وی ایجاد کرده است. طرف مقابل به همراه وکیل خود، ادعای خواهان را نادرست دانسته و اظهار داشت که تنها عقد موقت بین آن‌ها منعقد شده است. در جریان دادرسی، چهار نفر از شهود به نفع خواهان شهادت داده و تایید کردند که عقد دائم در حرم امام رضا (ع) جاری شده است. وکیل طرف مقابل به اعتبار شهادت شهود ایراد وارد کرده و ادعا نمود که خواهان در تلاش برای اثبات ادعای خود، اقدام به جعل امضا نموده است. در نهایت، دادگاه ب. ت. ب. اظهارات و شهادت شهود، حکم به اثبات زوجیت دائم صادر نمود. درخواست تجدیدنظر طرف مقابل از این حکم در دادگاه تجدیدنظر رد شد و بر اساس نظر فقهی، عقد بدون تعیین مدت به عنوان عقد دائم تلقی گردید. درخواست فرجام‌خواهی طرف مقابل نیز در دیوان عالی کشور به دلیل عدم ارائه ایراد موجه رد گردید و دادنامه تجدیدنظر تایید شد. در نتیجه، حکم به اثبات زوجیت دائم با مهریه 114 سکه بهار آزادی به قوت خود باقی ماند. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/17 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اگر عقد نکاح بدون تعیین مدت منعقد شود، نکاح دائم محسوب می‌شود و ادعای موقت بودن آن بدون دلیل پذیرفته نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/08/17 خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/02/21 خانم م. ن. فرزند م. د. ب. ط. آقای م. م. فرزند م. به خواسته صدور حکم مبنی بر اثبات رابطه زوجیت و ثبت آن تقدیم محاکم عمومی مشهد نموده و توضیح می دهد به تاریخ 92/05/01 به عقد دائم خوانده فوق درآمدم با مهریه 114 سکه بهار آزادی و ثمره این ازدواج دو فرزند م. ب. تاکنون هیچ اقدامی جهت ثبت ازدواج نکرده و این موضوع باعث مشکلاتی شده است و جهت اثبات دعوی شهودی دارم و لذا درخواست صدور حکم به شرح ستوان خواسته نموده است آقای … از سوی خوانده اعلام وکالت می‌نماید. شعبه --- محاکم عمومی حقوقی مشهد حسب الارجاع در تاریخ 94/03/09 با حضور وکیل خوانده تشکیل جلسه داده وکیل خ. ا. د. اظهارات و دعوی خواهان کذب است و صرفا یک سال صیغه موقت موکل بوده است و در خصوص فرزندان نیز باید موضوع اثبات شود سپس در جلسه فوق العاده ای که در تاریخ 94/03/09 با حضور خواهان و وکیل خ. ت. گ. خواهان اظهار می‌دارد در تاریخ 92/05/01 عقد دائم کردیم در حرم عقد کردیم کاغذ ندادند شیخی که عقد کرد گفت حق دادن برگه نداریم دو خانم … ما بودند یک فرزند از وی دارم باردار نیز می باشم که زرنگ بازی درآورد و فرزندان را به نام همسر اول زده است و می گوید اگر رسمی بکنم همسر اولم طلاق می‌گیرد منزل برای ما تهیه کرده چهار شاهد دارم. دو نفر شاهد عقد که آورده ام و دو نفر خبر دارند یک سال است که دنبال عاقد هستم وی را پیدا نکرده ام آقای …. کریم زاده گواهی داده یک سال و نیم است که آقای م. با خانم ن. رفت و آمد دارد حتی هزینه بیمارستان را آقای م. داد خود خانم … که عقد دائم است اطلاع از مهریه ندارم منشاء اطلاع رفت و آمدهای خانوادگی بوده (ص 16 ) آقای … م. حسینی نیز از قول خواهان (زوجه) نقل کرده که آقا عقد دائم کرده و حامله م. ب. (ص 15 ) خانم … ن. اظهار داشته من در وقت عقد بودم شیخی پشت ضریح عقد دائم خواند 114 سکه هم مهریه بود ولی کاغذ ننوشت (ص 14 ) و فاطمه آذرکیش نیز گواهی داده در تاریخ 92/05/01 ساعت 2 بعد از ظهر عقد کردند عقد دائم بود و مهریه 114 سکه بود که عقد دائم بود و عقد موقت نبود الان خانم از شوهرش باردار م. ب. (ص 13 ) وکیل خ. ا. د. شهود مرد اظهار داشته اند که هیچ گونه اطلاعی از نوع عقد و مبنای مهریه 114 سکّه ندارند و خانمهائی که شهادت داده گواهی آنها تلقینی بوده و نسبت به آنها جرح می‌نماید و در واقع عقد موقت بوده ب. ت. ب. اینکه اصل نکاح مورد قبول خوانده بوده و اختلاف در قید موقت یا دائم بوده خواهان با قید سوگند اظهار می‌دارد عقد دائم بین بنده و آقای م. انجام شده که مهریه 114 سکه بوده است و دو نفر خانم … اند و عقد دائم بوده است خانم … از سوی آقای م. م. اعلام وکالت نموده و در لایحه تقدیمی نسبت به شهود ایراد نموده و اینکه خواهان برای توفیق در اخذ حکم مبادرت به جعل امضا در ذیل برگه ابلاغیه نموده و از طرفی شهود به حد نصاب شرط مندرج در بند «د»; ماده 230 ق.آ.د.م نرسیده و برای اثبات دعوی خواهان کفایت نمی کند و از طرفی موکل مدعی زوجیت موقت بوده و شهودی در این خصوص دارد در جلسه مورخ 94/03/25 خ. ا. د. عقد موقت بوده خودم خواندم و ابتدای آن را نمی دانم کی بوده است من برای مدت یک سال عقد خواندم شاهد را نمی شناسم و ندیده ام در این جلسه آقای … داده در وقت عقد بوده ام پشت حضرت رضا علیه السلام عقد کرده اند زوج و زوجه و دو خانم … و بنده وقت عقد بوده ایم یک آخوند که شال وی سفید بود عقد را خواند برج 5 سال 92 عقد کردند عقد دائم خوانده شد و مهریه 114 سکه بود خودم شنیدم که عقد نکاح دائم توسط شیخ در حرم خوانده شد وکیل خ. ا. د. چطور می‌شود گذری رد می شده و در کنار حضار نشسته و کاملا از آنچه اتفاق افتاده باخبر است حتی از تاریخ عقد هم باخبر است و دقیقا بیان کرده 92/5 دادگاه پس از استماع بقیه اظهارات وکیل و خوانده با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- مورخ 1394/03/26 در خصوص دعوی خانم م. ن. فرزند م. به طرفیت آقای م. م. فرزند م. با وکالت آقای … و خانم … به خواسته اثبات زوجیت و ثبت آن که خ. د. ت. دع و. ا. د.: عقد دائم به تاریخ 92/05/01 با مهریه 114 سکه بهار آزادی مورد خواسته است با عنایت به دادخواست تقدیمی و ضمائم آن، اظهارات خواهان در جلسات دادرسی و اینکه وکلاء خوانده دفاع موثری نداشته اند و اظهارات خ. د. ج. مورخ 94/03/09 که اصل زوجیت را قبول کرده لیکن مدعی موقت گردیده است و شهادت دو شاهد زن و سوگند تکمیلی خ. م. ب. اینکه عقد دائم بین وی و خوانده با مهریه 114 سکه خوانده شد لذا با وارد تشخیص دادن دعوی حکم به اثبات زوجیت دائم بین خواهان و خوانده با مهریه 114 سکه بهار آزادی و به تاریخ 92/05/01 صادر و اعلام می‌گردد. آقای م. م. با وکالت بعدی آقای ع.الف. ص. از رای فوق الذکر تجدیدنظرخواهی نموده و شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 94/05/10 تجدیدنظرخواهی آقای م. م. با وکالت آقای ع.الف. ص. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 94/03/26 که به موجب آن حکم به اثبات زوجیت دائم به ت. ن. خ. و ت. ن. خ. (زوجه) با مهریه 114 سکه صادر شده است با عنایت به محتویات پرونده و عدم ایراد موثر از سوی ت. ن. خ. و اینکه وی اصل رابطه زوجیت را قبول نموده النهایه مدعی عقد موقت م. ب. و دلیلی بر موقت بودن نکاح ارائه نکرده و نظر مشهور فقهاء عظام و حضرت امام (قده) مبنی بر اینکه اگر عقد نکاح منعقد شود و مدت تعیین نگردد عقد دائم خواهد بود و چون تجدیدنظرخواهی با هیچکدام از شقوق ماده 348 از قانون آ.د.م انطباق نداشته و لذا با ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عینا تایید می‌نماید. آقای ع.الف. ص. به وکالت از آقای م. م. از دادنامه اخیرالذکر فرجام خواهی نموده و لایحه فرجامی خود را در سه برگ تقدیم که به هنگام شور قرائت و مورد توجه قرار خواهد گرفت. پرونده پس از طی مراحل قانونی مجددا به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ف. خ. ایراد موجهی که نقض رای فرجامخواسته را ایجاب نماید به عمل نیاورده است و دادنامه از حیث استدلال و استناد به قانون و رعایت قواعد دادرسی، مغایرتی با موازین شرعی و قانونی و محتویات پرونده ندارد بنابراین دادنامه موصوف به شماره 00732 - 94/05/10 صادره از شعبه بیست و یکم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی فاقد ایراد و اشکال موثر تشخیص و ابرام می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار