ادعای مهدور الدم بودن مقتول

رأی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده در ساعت 9:30 دقیقه مورخه 1390/10/17 در نتیجه یک فقره تیراندازی با سلاح گرم شخصی بنام آقای ق. ش.. متولد سال 1354 مورد اصابت‌های متعدد گلوله قرارگرفته و در نتیجه شدت و حساسیت جراحات وارده فوت نموده است. صورت‌جلسه بازسازی صحنه قتل حکایت دارد که یک دستگاه کامیون کمپرسی ولوو به شماره ... به ‌صورت روشن در مسیر جاده فرعی روستای ... درحالی‌که حامل ماسه بوده متوقف و جسد یک مرد میان‌سال به ‌صورت خون‌آلود در زیر کامیون افتاده که 6 عدد پوکه (احتمالاً کلاشینکف) در کنار کامیون و نزدیک جسد کشف و داخل اتاق کامیون خون‌آلود بود:.... از شهود به نامان ر. و خ. هر دو الف. از اهالی روستای ... که در حین وقوع قتل در محل حاضر بوده‌اند تحقیق، که گفته‌اند با وانت نیسان شماره ... جهت حمل بار چوب می‌رفتیم که از راه دور متوجه شدیم یک دستگاه کامیون به سمت ... در حال حرکت م. ب. نزدیک شدیم متوجه گردیدیم شخصی ناشناس با اسلحه شخص دیگری را مورد هدف قرار داده و تیراندازی می‌کند وقتی متوجه ما شد به سمت ما حمله کرد با تهدید اسلحه خواست موبایل‌ها را تحویل دهیم که تحویل دادیم و گفت موبایل مقتول را برای وی بیاورم وگرنه مرا خواهد کشت که به این بهانه از صحنه فرار کردم و در این حین چند تیر نیز شلیک کرد و خودرو ما را سوار شد و متواری گشت و چهار نفر به نامان م.ح.، ص.ح.، ج.الف. و ر.الف. قاتل را با ماشین مسروقه در طول مسیر روستای ...- ... در حالی که دارای نقاب بود... مشاهده نموده‌اند و .... (اوراق 11 و 12 پرونده). آقای ر.الف.(صفحه19)، ص.ح.(صفحه21 پرونده)، م.ح. و ج.الف. و ر.الف. به شرح اوراق 22 و 23 و 24 پرونده نیز مشاهدات خود را مشابه یکدیگر توضیح داده و گفته اند: در راه یک نیسان با راننده‌ای که با پارچه سیاه صورتش را پوشانده بود جلو ما رد شد و.... ابتدا خانم ب.ب. 56 ساله نیز گفته است فعلاً به کسی مظنون نمی‌باشم(صفحه26). جانشین بازپرس دستوراتی در مورد اخذ پرینت ورودی و خروجی‌های تلفن‌های افرادی که در صحنه بوده‌اند و نیز مقتول و سایر موارد صادر نموده است(صفحه33 ، 34 ،...). آقای ع.ش. متولد سال 1358 برادر مقتول گفته است کسی چند بار زنگ زد و ماسه می‌خواست اول مقتول دو دل بود بعد رفت و.... و(صفحه36). خودرو نیسان مسروقه در ملک آقای م.... نرسیده به روستای ... در حوزه انتظامی پاسگاه ... کشف شده است. اداره کل پزشکی قانونی استان علت فوت مقتول ق.ش. را اصابت گلوله‌های متعدد به بدن و خونریزی و آسیب وسیع قلب و عوارض آن اعلام کرده است(صفحه153). پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی استان(تشخیص هویت) با موضوع اسلحه‌شناسی جنایی چنین گزارش نموده است: ب. ت. ب. بررسی جسد و محل تیراندازی و خودروی موجود در صحنه از مجموع هشت عدد پوکه جنائی پیداشده در صحنه جرم تعداد 3 تیر فشنگ به اتاق کامیون برخورد نموده و یک تیر به خودرو نیسان موجود در صحنه برخورد و دو تیر فشنگ مستقیماً به بدن متوفی و دو تیر پس از برخورد به جسم سخت و تغییر شکل و تجزیه شدن به‌ طور سطحی وارد بدن متوفی گردیده است (صفحه223 و 224 پرونده). جانشین بازپرس: دادگاه عمومی بخش با اعلام شماره تلفن‌های آقایان ن.، ع.، غ. و م.ع. و آقای ج.ب. به اداره عملیات ویژه پلیس آگاهی استان خواستار کنترل و بررسی‌های لازم گردیده است(صفحه308). جانشین بازپرس: پس از انجام تحقیقات و صدور دستورات متعدد برای پیگیری و کشف و شناسایی مرتکب جرم در خصوص اتهام آقای م.ع مبنی بر ارتکاب قتل عمدی مرحوم ق.ش. قرار بازداشت موقت صادر نمود. صفحه334 که پس از اعتراض شعبه 101 دادگاه عمومی جزایی آن را تأیید کرده است. النهایه پس از ماه‌ها بررسی و در نتیجه کنترل تلفن برای بار دوم و تحقیق، مجدداً آقای ج.ب. به ‌عنوان مطلع به پلیس آگاهی احضار و مشارٌالیه د. ا. م. شخصاً به ارتکاب قتل ق.ش. به ‌وضوح اعتراف نموده و انگیزه خود انجام لواط توسط مقتول در 11 یا 12 سال قبل با خود و به ‌قصد انتقام‌جویی ذکر و ایضاً با اعتراف به نگهداری سلاح کلاشینکف با مهمات مربوطه مأمورین اقدامات لازم را انجام و سلاح مذکور نیز کشف و گزارش گردیده است(صفحه اوراق 413 الی 419 پرونده). متهم ج.ب.. دانشجوی حقوق شهرستان ... در حضور بازپرس با ذکر جزئیات جریان به قتل رسانیدن مقتول ق.ش. را کمّاً و کیفاً بیان داشته است که منتهی به صدور قرار بازداشت موقت وی شده است(صفحه444 ، 443). بازسازی صحنه قتل با حضور متهم ج.ب. و دادرس جانشین بازپرس و مأمورین اداره عملیات ویژه پلیس مسئولین پاسگاه انتظامی... و آگاهی و... انجام پذیرفته که متهم به ‌طور مفصل مطابق محتویات پرونده نحوه ایجاد تماس با مقتول و مقدمه‌چینی و تهیه سلاح کلاشینکف و سرانجام رفتن به محل وقوع قتل که قبلاً آن را پیش‌بینی نمود. و نیز طریقه تیراندازی و کشتن مقتول را توضیح و انگیزه خود را انجام لواط با وی در 11 یا 12 سال پیش عنوان نموده است. رئیس اداره تشخیص هویت پلیس آگاهی پس از بررسی آثار موجود بر روی پوکه و گلوله‌های آزمایشی به ‌دست ‌آمده از شلیک آزمایش با اسلحه مکشوفه از متهم ج.ب. با آثار پوکه و گلوله‌های جنائی جمع آوری شده از صحنه قتل ق.ش. در سال 1390 و مقایسه میکروسکوپی آن نتیجتاً آن را دارای تشابه دانسته و اعلام داشته از اسلحه واحدی شلیک و خارج شده است. بازپرس قرار مجرمیت صادر که آقای دادستان با اعلام نواقصی من‌جمله عدم اخذ شکایت اولیای دم مقتول و عدم اظهارنظر درباره اتهام م.ع. و نیز سرقت خودرو گوشی‌های همراه آقای ….خ. و سرقت گوشی‌های همراه ر. و الف.خ. و.... از بازپرس خواستار بررسی و تکمیل پرونده گردیده است(صفحه486، 487). جانشین موارد نقص موردنظر دادستان من‌جمله اخذ شکایت اولیای دم مقتول را مرتفع نموده که مورد موافقت واقع گردیده است و کیفرخواست نیز به اتهام ارتکاب قتل عمدی مرحوم ق.ش. با اسلحه گرم کلاشینکف، سرقت مسلحانه مقرون به آزار و حمل و نگهداری سلاح جنگی و مهمات مربوطه علیه متهم صادر و به دادگاه ارسال‌شده است (صفحه527). شعبه دوم کیفری استان ر.ع. را به‌ عنوان وکیل ت. م. تعیین و انتخاب نموده است (صفحه532). اولیای دم مقتول نیز آقای ی.خ. را به ‌عنوان وکیل خود انتخاب نموده‌اند. دادگاه جلسه رسیدگی با حضور اولیای دم مقتول و متهم ج.ب. و وکلای طرفین و نماینده دادستان تشکیل گردیده، ابتدا اولیای دم مقتول تقاضای قصاص نموده و سپس با تفهیم اتهام متهم از خود دفاع نموده و به ارتکاب قتل اعتراف و آن را ناشی از تجاوز لواط به عنف با خود در 11 تا 12 سال قبل دوران کودکی) ذکر نموده و در پایان نیز وکلای طرفین مطالبی در دفاع از موکلین خود بیان داشته‌اند( اوراق 569 الی 574 پرونده). با تعیین وقت رسیدگی مجدد اولیای دم مقتول و متهم و وکلای آن‌ها و نماینده دادستان و آقایان ….خ. و ر.الف. به ‌عنوان شهود قضیه قتل، دعوت نموده که پس از ابلاغ جلسه رسیدگی در مورخه 1392/11/06 تشکیل، آقایان ….خ. متولد 1346 و ر.الف. متولد سال 1352 نیز ضمن بیان مشاهدات و ماوقع مطابق آنچه متهم بیان داشته و الف. و خ. اضافه نموده‌اند که قاتل گفت با شما کاری ندارم، مسئله ناموسی است فقط همین را گفت بعداً ما فرار کردیم. ضمناً آخرین دفاع متهم نیز اخذشده که گفته است قبول دارم که می‌توانستم به قانون مراجعه کنم تا در مورد وی قضاوت کند و به جرم عملش برسد ولی در قرآن آمده که پست‌ ترین عمل، عمل لواط است و ایشان با من لواط کرده بود و دست از اعمال خود برنمی‌داشت و من با چنین اعتقادی که مجازات وی این است او را کشته‌ام وی دست‌بردار نبود و به شرحی که قبلاً گفته‌ام بعد از لواط مدام می‌خندید و..... دادگاه ختم رسیدگی اعلام و به‌ موجب دادنامه شماره 6200488- 1392/11/10 با اکثریت چهار نفر آقای ج.ب.. متولد سال 1367 شغل دانشجو – مجرّد دایر به ارتکاب قتل عمدی ق.ش. و حمل و نگهداری اسلحه جنگی کلاشینکف ب. ت. ب. اقاریر صریح متهم و اظهارات شهود و صورت‌جلسه بازسازی صحنه قتل و کشف سلاح (آلت قتاله) از محل ادعایی متهم واقع در منزل پدری وی و نظر به اداره تشخیص هویت و آثار موجود بر روی پوکه و گلوله‌های آزمایشی به‌ دست ‌آمده از شلیک آزمایشی با اسلحه کشف‌شده از ج.ب. با آثار پوکه و گلوله‌های جنایی جمع‌آوری ‌شده از صحنه قتل ق.ش. دارای تشابه بوده و از اسلحه واحدی شلیک و خارج گردیده‌اند، بزهکاری متهم را محرز دانسته ولی از ابتدای امر علت و انگیزه ارتکاب قتل را در ارتکاب لواط نسبت به وی توسط مقتول اعلام داشته و بیان نموده که وقتی سیزده سال سن داشته برای بردن غذا به پدربزرگش به محل زراعی رفته و وقتی متوجه شده که پدربزرگش برای خرید و تهیه نان به ... رفته و چون بچه بوده در عالم بچگی هندوانه از محل زراعی خودشان برداشته و داخل گونی گذاشته و در آن لحظه‌ای که ق. ش. را دیده که با تبر به‌ طرف وی آمده و گفته چه‌ کار می‌کنی دزدی می‌کنی در جواب گفته مال خودمان است ق. اعتناء نکرده و از دست متهم گرفته و به داخل چارباغ مانندی برده و خواست تا شلوارش را درآورد و شلوار پایین کشیده و به ‌صورت کامل به او تجاوز نموده و منی و ادرار خ. ر. ب. بدن وی ریخته و بعد از مدتی مجدداً تجاوز کرده متهم به کسی نگفته و وقتی بزرگ‌تر می‌شود شاهد نیشخند مقتول بوده و.... ب. ت. ب. اظهارات شاهد ر.الف. که بیان داشته قاتل گفت با ما کاری ندارد و مسئله ناموسی است و چون چنین اعتقادی (مهدورالدم بودن مقتول) نزد متهم ثابت گردیده چراکه اصولاً غیر از اعتقاد مذکور با لحاظ اختلاف سنی طرفین (متهم و مقتول) و فقد خصومت شخصی بین آنان موجبی برای ارتکاب قتل وجود نداشته علی‌ ایّ ‌حال به استناد قسمت اخیر ماده 303 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 و بند پ ماده 6 قانون قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز ج.ب. را به پرداخت یک فقره دیه کامل مرد مسلمان د. ح. اولیاء مرحوم ق.ش. و تحمل سه سال حبس بابت ارتکاب قتل عمدی و تحمل دو سال حبس بابت حمل و نگهداری سلاح و مهمات جنگی غیرمجاز با احتساب ایام بازداشت محکوم و راجع به اتهام دیگر مبنی بر سرقت مسلحانه توأم با آزار و اذیت ب. ت. ب. دفاعیات متهم و این‌ که اقدامات به‌ عمل ‌آمده معطوفاً به تحقیقات صورت گرفته نامبرده قصد سرقت نداشته و صرفاً قصد فرار از صحنه جرم نموده که سپس با گذاشتن خودرو متواری گردیده به لحاظ عدم احراز وقوع بزه به استناد اصل 37 قانون اساسی حکم برائت صادر نموده است. ضمناً اقلیت(یک نفر) نیز مرقوم داشته طبق منطوق صریح ماده 303 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 متهم باید ادعای خود را مشعر بر لواط به عنف مجنیٌ علیه مقتول با خودش در دادگاه ثابت و دادگاه باید بدواً طبق موازین به این امر رسیدگی و حسب مورد در محدوده تشخیص مـحقوق‌الدم یا مهدورالدم بودن مجنیٌ علیه اقدام و سپس در خصوص کیفرخواست اقدام قانونی معمول نمایند(اوراق 596 و 597 پرونده). رأی صادره پس از ابلاغ مورد اعتراض و تجدیدنظرخواهی آقای ی.خ. وکیل اولیای دم مقتول گرفته و مشارٌالیه با تقدیم لایحه و ذکر دلایلی من‌جمله بیان عداوت دیرینه حداقل سی‌ ساله فی‌مابین دو خانواده به لحاظ اختلافات خانوادگی و متواری شدن پس از ارتکاب قتل و عدم معرفی خود به مأمورین و مراجع قضایی، زیرا در صورتی‌ که با اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول مرتکب این کار گردیده می‌بایست خود را معرفی می‌نمود که این کار نموده و نامبرده با تلاش و پی گیری اطلاعاتی و تحقیقاتی مأمورین دستگیر گردیده و ایضاء استناد به ماده 303 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که مقرر داشته: هرگاه مرتکب مدعی باشد ادعا باید طبق موازین دادگاه صالح رسیدگی و به اثبات برسد و دادگاه موظف است نخست به ادعای مذکور رسیدگی کند و ... نیز استناد به گواهی تعدادی از مطلعین محلی که مقتول را شخص متدین و مؤمن و صاحب اعتقاد به مسائل دینی و عقیدتی معرفی نموده‌اند مدعیات متهم را مردود دانسته که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. موارد مشروحه ذیل: 1- متهم پس از ارتکاب قتل با توسل به اسلحه کلاشینکفی که در دست داشته وسیله نقلیه دو نفر از عابرین را با تهدید تصرف نموده و متواری شده و در مرحله اول احضار در پلیس آگاهی منکر قتل گردیده و آزاد نشده و افرادی دیگر من‌جمله آقای ع. در این رابطه مورد ظن واقع و بازداشت گردیده تا این ‌که در مرحله بعدی پس از گذشت ماه‌ها مأمورین مجدداً با چک نمودن خطوط تلفن که در روز حادثه و قبل از آن با مقتول (مجنیٌ علیه) و منزلش تماس حاصل گردیده، النهایه به دخالت متهم در موضوع جنایت رسیده و مشارٌالیه دستگیر و از این مرحله و تاریخ نامبرده بلادرنگ و با آمادگی قبلی به ارتکاب قتل کماً و کیفاً اعتراف نموده است. 2- دفاعیات و اظهارات متهم صرف ادعا بوده و برای اثبات دعوی خود هیچ‌گونه دلیل و بینه‌ای ذکر ننموده و تأکید گردیده به هیچ‌کس در ظرف مدت 10 الی 12 سالی که حسب ادعا از واقعه لواط ادعایی سپری گردیده مطلبی نگفته درحالی‌که در این قبیل مسائل علی‌القاعده فردی آن‌ هم در چنین سن و سالی خیلی بعیدالذهن می‌نماید که با رفتاری غیرمتعارف – شنیع با این ابعاد و وضعیت که بیان داشته مواجه و خونسردی خود را حفظ و حتی به مادر که اولین کسی است که متوجه ناملایمات روحی و رفتاری فرزندش می‌گردد نگفته و یا به موضوع پی نبرده باشد و یا این‌ که متهم به درجه‌ای از شعور و درک رسیده باشد که آن را کاملاً کتمان و در فرصت مغتنمی به فکر تلافی و یا اقدامی باشد، لذا پذیرش این‌گونه مسائل و مدعیات ضمن این‌ که متکی به هیچ‌گونه دلیلی نبوده و ادعای محض م. ب. نوعی داستان ‌سرایی پس از فراغت کامل و فرصت زمانی لازم بعد از قتل شبه م. ب. تا اطلاق دلیل ارتکاب قتل، بنابراین انطباق موضوع با ماده 303 قانون مجازات اسلامی که باید مرتکب چنین ادعایی را طبق موازین در دادگاه اثبات نماید مواجه با اشکال تلقی و صرف ادعای قاتل به مهدورالدم بودن مقتول کافی نبوده و دادگاه محترم جز اظهارات ایشان دلیلی بر اثبات این ادعا بیان نداشته به عبارت اخری صرف ادعای اعتقاد به مهدورالدم نمی‌تواند موجب احراز اعتقاد ایشان توسط دادگاه تلقی شود مضاف بر این تعدادی از مسجلین محلی طی استشهادیه‌هایی، مقتول را فردی خوش‌نام و متدین و مؤمن دانسته و گروهی نیز سابقه عداوت دیرینه بین دو خانواده را مطرح نموده و وکیل اولیای دم موضوعی مربوط به دو هفته قبل از قتل بیان داشته و مدعی گردیده‌اند شخص متهم و پدرش در روستا برادر مقتول را تعقیب و وی را تهدید به قتل نموده‌اند، لذا بدون توجه و تحقیق و امعان نظر نسبت به ‌مراتب فوق‌الذکر موجبات قانونی برای ابرام موجود نبوده بنابراین به استناد بند 4 شق ب ماده 265 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری دادنامه معترضٌ‌عنه نقض و رسیدگی مجدد را به احدی از شعب هم‌عرض شعبه دوم دادگاه کیفری استان ارجاع می‌نماید. شعبه 29 دیوان عالی کشور - مستشار و مستشار محمد بارانی - کرمی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی