رأی
ارتباط میزان بذل مهریه و ادعای عسر و حرج
رأی خلاصه جریان پرونده
در این پرونده خانم ف. ن. با وکالت اقای س. ن. دادخواست طلاق به طرفیت اقای م. ش. ق. ج. تقدیم شعبه *نموده و اظهار داشته در تاریخ ۹۷/۱/۳۱ با خوانده ازدواج نمودم نظر به اختلافات فیمابین امکان ادامه زندگی مشترک با زوج برایم وجود ندارد. لذا به دلیل عسر و حرج و با بذل کل مهریه ام در قبال طلاق به زوج از دادگاه تقاضای طلاق دارم. مهریه ام ۱۱۴ عدد سکه بهار ازادی م. ب.. خوانده برابر صورت جلسه مورخ ۱۴۰۰/۲/۲۵ اظهار داشت بنده هشت ماه است.که همسرم را ندیده ام و هیچ مشکلی با هم نداریم بلکه پدر و مادر زوجه نمی گذارند من و همسرم با هم ملاقات داشته باشیم تا بتوانم با ایشان صحبت کنم و مشکل خودمان را حل و فصل کنیم من حاضر به طلاق ایشان نیستم زوج تصویر رای محکومیت زوجه به تمکین و صدور اجراییه مربوطه را پیوست پرونده نموده است. دادگاه قرار داوری صادر کرده و نظریه داوری را جلب کرده است.و درنهایت دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۶/۲۷ مبادرت به صدور حکم بطلان دعوی طلاق بلحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه نموده است.سپس زوجه بشرح لایحه وکیل خ. ن. ب. رای صادره مذکور دادخواست تجدیدنظر تقدیم داشته و اظهار نموده موکل به عنوان یک انسان حق دارد. که از اینجانب اشتباه خود در ازدواج با ت. ن. خ. درس گرفته و مسیر زندگی خود را تغییر دهد و ب. ت. ب. اینکه عسر و حرج شخصی است.و در نوع افراد جامعه متفاوقت است.و در این جهت حاضر است.کلیه حقوق مالی خود را در قبال طلاق به زوج بذل نماید. لذا از دادگاه تجدیدنظر تقاضای رسیدگی و نقض رای دادگاه بدوی را نموده است.پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و دادگاه مذکور در تاریخ ۱۴۰۰/۸/۲۲ مبادرت به صدور رای به رد درخواست تجدیدنظرخواهی و تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته نموده است.متعاقبا زوجه بشرح لایحه خ. ک. ع. تکرار مطالب در فرایند دادرسی است.نسبت به رای مذکور معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجامخواهی نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی م. ب..
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رأی متن رأی
درخصوص دادخواست فرجامخواهی خانم ف. ن. ق. ج. نسبت به رای شماره *مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۲ شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۶/۲۸ شعبه *مبنی بر صدور حکم به بطلان دعوی طلاق بلحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه ب. ت. ب. محتویات پرونده فرجامخواهی وارد نمی باشد. زیرا زوجه هیچ گونه دلیل موجهی که ثابت کند ز. ن. ب. وی سوی رفتار و معاشرت داشته بطوری که سوی اقدامات وی موجبات عسر و حرج زوجه را فراهم اورده ارائه و احراز ننموده است.و لذا صرف ادعای عسر و حرج حتی با بذل تمام مهریه و حقوق مالی ناشی از زوجیت نمی تواند به تنهایی دلیل بر عسر و حرج تلقی گردد. لذا و ب. ت. ب. دفاعیات موجه و مستدل زوج از جمله طرح دعوی الزام زوجه به تمکین و محکومیت زوجه به ان و صدور اجراییه مربوطه فرجامخواهی ف. خ. ب. کیفیتی نیست که به اساس رای و استنباط و تشخیص دادگاههای بدوی و تجدیدنظر خدشه و خلل وارد اورد درنتیجه ضمن رد درخواست فرجامخواهی ف. خ. رای فرجامخواسته را مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می نماید.
رییس شعبه *: ح. ع. مستشار: ح. م. ه.
فهرست
خلاصه جریان پرونده
متن رأی
نقد رأی
ارتباط میزان بذل مهریه و ادعای عسر و حرج
در تاریخ 11/4/91، د. ب. ط. خوانده با موضوع طلاق به دادگاه عمومی خمام ارائه گردید. خواهان ادعای خود را بر اساس تخلفات خوانده از شروط ضمن عقد، از جمله عدم پرداخت نفقه و ایراد ضرب و جرح، بنا نهاد. در جریان رسیدگی، دادگاه با استناد به محکومیت کیفری خوانده و عدم موفقیت در صلح و سازش، حکم به صدور گواهی عدم امکان سازش صادر کرد. خوانده با تجدیدنظرخواهی، ادعا کرد که شرایط لازم برای طلاق محقق نشده است. دادگاه تجدیدنظر نیز با بررسی پرونده، حکم به رد دعوی خواهان صادر نمود. خواهان پس از آن نسبت به این حکم به دیوان عالی کشور فرجامخواهی کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات و ادعاهای طرفین، حکم دادگاه تجدیدنظر را تایید و فرجامخواهی را وارد ندانست و اعلام نمود که تخلفات مدعی شده از سوی خوانده به طور کامل محقق نگردیده است. در نتیجه، رای دیوان عالی کشور به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی ابرام گردید.
تاریخ دادنامه قطعی: 1392/08/08
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: میزان اندک بذل مهریه ( 10 سکه از 701 سکه مهریه) با ادعای عسر و حرج سازگاری ندارد و اماره ای بر عدم تحقق عسروحرج ادعایی است.
رای خلاصه جریان پرونده
خانم ط.ر. در تاریخ 11/4/91 دادخواستی با وکالت آقای ح.ح. و خانم ….ح. به طرفیت آقای م.ط. به خواسته طلاق تقدیم نموده که شعبه اوّل دادگاه عمومی خمام تحت پرونده شماره 0051/91 عهده دار رسیدگی شده است. وکلای خ. د. د. تقدیمی توضیح داده اند که موکلشان به موجب سند ازدواج شماره 18104 مورخ 12/1/87 دفتر ازدواج شماره.... حوزه ثبتی خمام با صداقیه 701 سکه بهار آزادی به عقد دائمی و رسمی خوانده درآمده است. ن. ب. ا. زوج از بندهای 1 و 2 و 9 شروط ضمن عقد تخلف نموده تقاضای صدور حکم طلاق دارد. به ضمیمه دادخواست تصویری از دادنامه شماره --- مورخ 23/11/90 شعبه --- دادگاه جزایی خمام مبنی بر محکومیت زوج به اتهام ایراد ضرب وجرح عمدی نسبت به زوجه و ترک انفاق و تخریب سند دولتی ارائه میشود. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 10/5/91 با حضور وکیل خواهان تشکیل میگردد. خوانده حضور ندارد. لایحه ای ارسال ننموده است. وکیل خواهان اظهار میدارد زوج شروط دوازده گانه ضمن عقد را امضا نموده و از آن ها تخلف کرده است. ازجمله به لحاظ عدم پرداخت نفقه به تحمل 91 روز حبس محکوم شده و بند یک شروط ضمن عقد محقق گردیده است. مورد دیگر اثبات سوء رفتار زوج و تحقق بند 2 شروط ضمن عقد م. ب. بدین ترتیب که به اتهام ایراد ضرب وجرح عمدی زوجه محکوم به پرداخت دیه شده است. زوج از بند 9 شروط ضمن عقد نیز به لحاظ ارتکاب جرم و محکومیت کیفری تخلف نموده است. د. ا. م. دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات نظر آنان که مفادا حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد، ارائه میشود در گزارش داور زوجه قید گردیده که زوج نفقه نمی پردازد و زوجه را مورد ضرب وجرح قرار داده است و به همین جهت زوجه حاضر به ادامه زندگی مشترک نیست و حاضر است در قبال طلاق یک سکه از مهریه و نفقه و اجرت المثل را بذل نماید. زوجین فاقد فرزند مشترک میباشند. زوج نیز طی لایحه ای که در زندان تنظیم نموده اعلام نموده که مدتی است در زندان لاکان بسر می برم ولی همسرم را دوست دارم و حاضر به طلاق نیستم. در صورتی که اصرار به طلاق داشته باشد با بخشش کلیه حقوق مالی با طلاق موافقم. جلسه بعدی رسیدگی دادگاه به تاریخ 26/10/91 با حضور زوجه و وکیل وی تشکیل میگردد. وکیل خواهان اظهار میدارد زوجه مهریه اش را مطالبه نموده و در پرونده جداگانه در حال دریافت مهریه م. ب. حاضر است در قبال طلاق 10 سکه از مهریه اش را بذل نماید. سایر حقوق مالی خود را نیز بذل مینماید دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و احراز رابطه زوجیت و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و موثر واقع نگردیده و زوجه و وکلای و. ب. ا. به تخلف زوج از بندهای 1 و 2 و 9 شروط ضمن عقد خواستار طلاق گردیده و برای اثبات ادّعای خود به دادنامه شماره --- مورخ 23/11/90 شعبه --- دادگاه جزایی خمام استناد نموده که طی آن زوج به اتهام ایراد ضرب وجرح عمدی زوجه و ترک انفاق و تخریب سند به پرداخت دیه و تحمل حبس محکوم گردیده لذا ادّعای خ. ر. و. دانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 11/11/91 مستندا به مواد 1131 و 1146 و 1151 قانون مدنی و ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق گواهی عدم امکان سازش به لحاظ تحقق شروط ضمن عقد صادر و نوع طلاق را ب. ت. ب. بذل ده سکه از مهریه خلعی اعلام می دارد. پس از ابلاغ این رای به زوج، نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خود توضیح داده که اینجانب فردی بیکار و فاقد منبع درآمدی هستم قادر به پرداخت مهریه نیستم. حاضر به طلاق همسرم نمی باشم. در محضر دادگاه تعهد می سپارم که موضوع گذشته دیگر تکرار نشود. همه چیز را برای همسرم جهت یک زندگی خوب فراهم نمایم. وکیل ز. ط. ل. ای به موارد مطروحه در لایحه ت. ن. خ. پاسخ می دهد. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان، تجدیدنظرخواهی ز. ن. ب. دادنامه شماره --- مورخ 11/11/91 شعبه اوّل دادگاه عمومی خمام را وارد دانسته و توضیح داده که اولا: وکلای زوجه با استناد به تخلف زوج از بندهای 1 و 2 و 9 شروط ضمن عقد خواستار طلاق گردیده ولی دادگاه بدوی با استناد به مواد 1131 و 1146 و 1151 قانون مدنی برخلاف خواسته گواهی عدم امکان سازش صادر نموده ضمن استناد به ماده 1131 مبتنی بر اشتباه بوده است. ثانیا: تخلف از بند یک شروط ضمن عقد در صورتی موجب طلاق است که اجبار زوج به تادیه ممکن نباشد و سوء معاشرت زوج نیز در صورتی موجب طلاق است که ادامه زندگی مشترک را برای زوجه غیرقابل تحمل نماید و صرف محکومیت زوج به اتهام ایراد ضرب عمدی ساده و ترک انفاق موجب ثبوت تخلف زوج از شروط ضمن عقد نخواهد بود ضمن اینکه محکومیت زوج به اتهام ترک انفاق موجب تحقق بند 9 شروط نیست. فلذا طی دادنامه شماره --- مورخ 28/2/92 ضمن نقض رای بدوی حکم به ردّ دعوی زوجه صادر مینماید. این رای در تاریخ 18/3/92 به وکلای زوجه ابلاغ و نامبردگان ظرف مهلت مقرر قانونی دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت میشود.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی خانم ط.ر. با وکالت آقای ح.ح. و خانم ….ح. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 28/2/92 شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان که در مقام نقض دادنامه شماره --- مورخ 11/11/91 شعبه اوّل دادگاه عمومی خمام اصدار گردیده و متضمّن حکم به ردّ دعوی ز. ف. خ. به خواسته طلاق است، وارد و موجّه به نظر نمی رسد. زیرا زوجه و وکلای و. د. د. تقدیمی و مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده با اشاره به تخلف زوج از بندهای 1 و 2 و 9 شروط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج خواستار طلاق گردیده و برای اثبات ادّعای خود به دادنامه شماره --- مورخ 23/11/90 شعبه --- دادگاه جزایی خمام مبنی بر محکومیت زوج به اتهام ایراد ضرب وجرح عمدی زوجه و ترک انفاق و تخریب سند دولتی به پرداخت جریمه و تحمل حبس استناد نموده اند. دادگاه بدوی ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین و اخذ نظریه داوران و ملاحظه دادنامه استنادی ادّعای خ. ر. و. دانسته و مبادرت به صدور گواهی عدم امکان سازش به لحاظ تحقق شروط ضمن عقد مینماید. دادگاه تجدیدنظر استان با این استدلال که اولا: موارد استنادی مغایر با خواسته خواهان و در یک مورد مبتنی بر اشتباه است و ثانیا: هیچ کدام از بندهای 1 و 2 و 9 شروط ضمن عقد محقق نگردیده ضمن نقض رای تجدیدنظر خواسته حکم به ردّ دعوی زوجه صادر نموده است که بر این تشخیص و استنباط دادگاه تجدیدنظر خدشه و خللی وارد نگردیده است. کما اینکه تحقق بند یک شروط ضمن عقد مستلزم محکومیت قطعی زوج به پرداخت نفقه معوقه بیش از 6 ماه و عدم امکان الزام زوج به تادیه آن م. ب. که چنین سابقه ای در پرونده ملاحظه نمی شود. سوء رفتار مستمر زوج یا جرائم خلاف حیثیت و شئون خانوادگی یعنی بندهای 2 و 9 شروط ضمن عقد نیز از مفاد دادنامه استنادی استنباط نمی گردد. ضمن اینکه زوجه اساسا به عسر و حرج خود در تداوم زوجیت اشاره ای ننموده و میزان بذل 10 سکه از 701 سکه مهریه با چنین ادعایی سازگاری ندارد بنابراین دادنامه فرجام خواسته در حدود اعتراضات مطروحه از ناحیه ف. خ. فاقد ایراد و اشکال مستوجب نقض بوده و مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رای فرجام خواسته ابرام میگردد
رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار - عضو معاون
عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی
در این پرونده، زوجه با ارائه دادخواست طلاق، ادعای عدم امکان ادامه زندگی مشترک به دلیل اختلافات و عسر و حرج را مطرح کرده و با بذل کل مهریه، درخواست خود را ارائه نموده است. در پاسخ، زوج به عدم وجود مشکل اشاره کرده و موانع ناشی از خانواده زوجه را عامل اصلی اختلافات دانسته و همچنین به بطلان دعوی طلاق به دلیل عدم احراز عسر و حرج زوجه اشاره کرده است. <br>دادگاه بدوی با صدور حکم در تاریخ معین، دعوی طلاق را به دلیل عدم احراز شرایط لازم رد کرد. زوجه پس از این تصمیم، به تجدیدنظرخواهی اقدام نمود که این درخواست نیز در تاریخ مشخص رد و رای بدوی تایید شد. سپس زوجه به دیوان عالی کشور فرجامخواهی کرد. <br>هیات شعبه دیوان پس از بررسی، اعلام نمود که زوجه هیچ دلیل موجهی مبنی بر سوء رفتار زوج ارائه نکرده و صرف ادعای عسر و حرج نمیتواند به تنهایی دلیل کافی برای طلاق محسوب شود. لذا، فرجامخواهی زوجه رد و رای شعبه تجدیدنظر بر اساس مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی تایید گردید.
در این پرونده خانم ف. ن. با وکالت اقای س. ن. دادخواست طلاق به طرفیت اقای م. ش. ق. ج. تقدیم شعبه *نموده و اظهار داشته در تاریخ 97/1/31 با خوانده ازدواج نمودم نظر به اختلافات فیمابین امکان ادامه زندگی مشترک با زوج برایم وجود ندارد. لذا به دلیل عسر و حرج و با بذل کل مهریه ام در قبال طلاق به زوج از دادگاه تقاضای طلاق دارم. مهریه ام 114 عدد سکه بهار ازادی م. ب.. خوانده برابر صورت جلسه مورخ 1400/02/25 اظهار داشت بنده هشت ماه است.که همسرم را ندیده ام و هیچ مشکلی با هم نداریم بلکه پدر و مادر زوجه نمی گذارند من و همسرم با هم ملاقات داشته باشیم تا بتوانم با ایشان صحبت کنم و مشکل خودمان را حل و فصل کنیم من حاضر به طلاق ایشان نیستم زوج تصویر رای محکومیت زوجه به تمکین و صدور اجراییه مربوطه را پیوست پرونده نموده است. دادگاه قرار داوری صادر کرده و نظریه داوری را جلب کرده است.و درنهایت دادگاه در تاریخ 1400/06/27 مبادرت به صدور حکم بطلان دعوی طلاق به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه نموده است.سپس زوجه به شرح لایحه وکیل خ. ن. ب. رای صادره مذکور دادخواست تجدیدنظر تقدیم داشته و اظهار نموده موکل به عنوان یک انسان حق دارد. که از اینجانب اشتباه خود در ازدواج با ت. ن. خ. درس گرفته و مسیر زندگی خود را تغییر دهد و ب. ت. ب. اینکه عسر و حرج شخصی است.و در نوع افراد جامعه متفاوقت است.و در این جهت حاضر است.کلیه حقوق مالی خود را در قبال طلاق به زوج بذل نماید. لذا از دادگاه تجدیدنظر تقاضای رسیدگی و نقض رای دادگاه بدوی را نموده است.پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و دادگاه مذکور در تاریخ 1400/08/22 مبادرت به صدور رای به رد درخواست تجدیدنظرخواهی و تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته نموده است.متعاقبا زوجه به شرح لایحه خ. ک. ع. تکرار مطالب در فرایند دادرسی است.نسبت به رای مذکور معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجامخواهی نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی م. ب..
در خصوص دادخواست فرجامخواهی خانم ف. ن. ق. ج. نسبت به رای شماره *مورخ 1400/08/22 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/06/28 شعبه *مبنی بر صدور حکم به بطلان دعوی طلاق به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه ب. ت. ب. محتویات پرونده فرجامخواهی وارد نمیباشد. زیرا زوجه هیچ گونه دلیل موجهی که ثابت کند ز. ن. ب. وی سوی رفتار و معاشرت داشته به طوری که سوی اقدامات وی موجبات عسر و حرج زوجه را فراهم اورده ارائه و احراز ننموده است.و لذا صرف ادعای عسر و حرج حتی با بذل تمام مهریه و حقوق مالی ناشی از زوجیت نمیتواند به تنهایی دلیل بر عسر و حرج تلقی گردد. لذا و ب. ت. ب. دفاعیات موجه و مستدل زوج از جمله طرح دعوی الزام زوجه به تمکین و محکومیت زوجه به ان و صدور اجراییه مربوطه فرجامخواهی ف. خ. ب. کیفیتی نیست که به اساس رای و استنباط و تشخیص دادگاههای بدوی و تجدیدنظر خدشه و خلل وارد اورد درنتیجه ضمن رد درخواست فرجامخواهی ف. خ. رای فرجامخواسته را مستندا به مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می نماید.
رئیس شعبه *: ح. ع. مستشار: ح. م. ه.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
