اسقاط حق اعتراض توسط وکیل و آثار آن د. ح. موکل

رأی خلاصه جریان پرونده آقای ….ق. با وکالت آقای ج.ه. به طرفیت خانم م.م. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (طلاق توافقی) در تاریخ 14/6/91 در دادگاه عمومی تهران مطرح نموده که پرونده به شعبه 261 ارجاع شده است. دلیل زوجیت، تصویر سند نکاحیه مورخ 22/4/83 تنظیمی در دفتر 366 تهران م. ب. و ماحصل ازدواج زوجین پسری 7 سال است. لازم به توضیح است که آقای ج.ه. وکیل م. ا. ز. است که وکیل زوج، یعنی زوجه او را به عنوان وکیل زوج جهت طلاق، طی قراردادی تعیین و انتخاب نموده است. دادگاه از سردفتر 131 اسناد رسمی در مورد وکالت نامه شماره 15468685 ـ 1/3/89 که زوج به زوجه برای طلاق با حق توکیل ب. غ. داده است استفسار نموده است که آیا عدم عزل وکیل اعتبار دارد یا خیر؟ داوران زوجین در همان روز تعیین و اعلام نظر نموده اند. سردفتر تنظیم کننده سند وکالت پاسخ داده است که تا این تاریخ ( 14/6/91 ) وکالت تفویضی در سند به اعتبار خود باقی است.( برگ 24 پرونده ) دادگاه با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه 797 ـ 14/6/91 ، گواهی عدم امکان سازش با وصف عدم توفیق داوران در اصلاح ذات البین و اصرار زوجین بر طلاق صادر و توافقات زوجین را در رأی در چهار بند قید نموده است: 1 ـ مهریه ما فی القباله زوجه بر ذمه زوج باقی خواهد بود؛ 2 ـ ز. ن. ب. نفقه معوقه و اجرت المثل و جهیزیه ادعایی ندارد؛ 3 ـ حضانت فرزند مشترک زوجین با زوجه بوده زوج مکلف است ماهیانه دو میلیون ریال به عنوان نفقه فرزند به زوجه پرداخت نماید ضمناً حق ملاقات برای زوج طبق توافق محفوظ می باشد؛ 4ـ زوجه باردار نبوده و زوجین هیچ گونه ادعایی دیگری ندارند. دادگاه مستنداً به ماده 1133 قانون مدنی این گواهی را صادر نموده، طرفین می توانند برای طلاق به کلیه محاضر رسمی طلاق مراجعه و اقدام به اجرای صیغه طلاق رجعی نمایند. این رأی به زوجه و وکیل م. ا. ز. در همان تاریخ ابلاغ شده است، در تاریخ 10/8/91 وکیل مستقیم و انتخابی زوج به نام خانم ز.ش. نسبت به رأی مذکور تجدیدنظرخواهی نموده است و خلاصتاً در لایحه وی، گفته شده است که ابلاغ رأی به وکیل م. ا. که حق تجدیدنظرخواهی نداشته و در وکالت نامه تصریح و مشخص نشده است، صحیح نبوده است. پس از تبادل لوایح، پرونده به شعبه 30 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع شده است. دادگاه مذکور، وقت جهت رسیدگی تعیین و حضور طرفین را جهت توضیح و ضروری بودن حضور شخص زوجین را در اخطاریه تصریح نموده است، اخطاریه م.م. در تاریخ 28/10/91 ابلاغ قانونی شده و به وکیل زوج د. ا. م. از دادرسی نیز، ابلاغ در تاریخ 20/10/91 صورت گرفته است، در جلسه دادرسی مورخ 30/11/91 چون اخطاریه زوجه به وی ابلاغ واقعی نشده است، با تعیین نشانی او دستور تعیین وقت جدید و دعوت طرفین را صادر نموده است، در جلسه مورخ 28/1/92 زوجه حضور نداشته. ز. گ. ا. قبول دارم که وکالت به زوجه دادم چون مرا ممنوع الخروج کرده بود ناچار شدم هم وکالت بدهم و هم حضانت فرزندم را، ولی هنوز هم فرزند مشترک نزد من است و ممنوع الخروجی من رفع شد، رفتم کانادا مهریه اش را هم دادم و رسید گرفتم دوباره آمدم ایران ممنوع الخروج به خاطر مهریه شده ام، ایشان با استفاده از وکالت نامه اعطایی درخواست طلاق کرده و گواهی صادر شده و در آن قید شده مهریه در ذمه زوج باقی است در حالی که مهریه اش را پرداخت کرده ام، نمی دانم حکم طلاق اجرا شده یا نه. در حال حاضر هم ممنوع الخروج هستم، وکیل ز. ا. د. در وکالت نامه تنظیمی اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی وجود ندارد و مکتوب نشده است ولی رأی اصداری به وکیل م. ا. ز. ابلاغ شده است و در ذیل آن نوشته اعتراض نداریم، در حالی که موکل تجدیدنظرخواهی نموده است. مهریه به موجب چند فقره سفته پرداخت شده است که کپی آن پیوست م. ب. وکالت عقدی است جایز که هر زمان می تواند وکیل توسط موکل عزل شود. شعبه 30 دادگاه تجدیدنظر به شرح دادنامه 92/90 با این استدلال که نظر به این که أخذ توضیح از ت. ن. خ. ( زوجه ) برای احراز واقع و اتخاذ تصمیم نهایی در پرونده ضرورت داشته و دادگاه او را جهت توضیح دعوت نموده ولی با ابلاغ قانونی در دادگاه حاضر نشده است و با أخذ توضیحات از زوج و وکیل وی دادگاه نتوانست در ماهیت امر رأی مقتضی صادر نماید و از طرفی دادنامه تجدیدنظر خواسته مطابق قانون صادر نشده است به همین سبب با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی رأی تجدیدنظر خواسته نقض می شود و با رعایت ماده 356 و مستنداً به ماده 95 قانون مزبور قرار ابطال دادخواست بدوی صادر می گردد. اکنون از این رأی، وکیل ز. ف. خ. و اعتراض نموده است که لایحه وکیل هنگام شور با گزارش پرونده قرائت می شود. رأی شعبه دیوان عالی کشور محتویات پرونده حاکی است وکیل م. ا. ز. که دادنامه صادره از دادگاه بدوی به وی در تاریخ 14/6/91 ابلاغ شده است و گفته است اعتراض ندارد، وکیل پ. ی. د. با اختیار حق تجدیدنظرخواهی و فرجامی از جانب موکل م. ب. بنابراین پس از ابلاغ رأی به وی گرچه ذیل رأی گفته است اعتراضی ندارد لیکن حق تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی موکلش را اسقاط ننموده است و موکلش ب. ت. ب. ابلاغ رأی به وکیل، مطلع از رأی شناخته می شود که فرصت تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی او به مدت 41 روز از تاریخ ابلاغ رأی محسوب می شود یعنی تا تاریخ 25/7 مهلت برای اعتراض نسبت به رأی در دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور داشته است که در این مهلت دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم نکرده است بلکه دادخواست او در تاریخ 10/8/91 ثبت دفتر دادگاه بدوی شده است ، بنابراین ورود دادگاه محترم تجدیدنظر در رسیدگی به اعتراض، از حیث اصول و قواعد دادرسی توجیه قانونی نداشته است و چون رأی فرجام خواسته منطبق با موازین قانونی آیین دادرسی اصدار یافته است، مستنداً به بند 3 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رأی مذکور که به صورت قرار صادر شده نقض و پرونده جهت رسیدگی و صدور رأی قانونی به دادگاه محترم تجدیدنظر صادر کننده رأی منقوض ارجاع می گردد. رییس شعبه 8 دیوان عالی کشور ـ مستشاران عباسیان ـ اللهیاری ـ ناصح فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اسقاط حق اعتراض توسط وکیل و آثار آن د. ح. موکل در تاریخ 14/6/91، ی. ا. ط. دادخواستی به منظور صدور گواهی عدم امکان سازش (طلاق توافقی) ارائه نمود. دادگاه عمومی تهران با استناد به ماده 1133 قانون مدنی، اقدام به صدور گواهی مذکور کرده و توافقات مربوط به مهریه، نفقه، حضانت فرزند و عدم ادعای دیگر طرفین را در رای خود قید کرد. پس از ابلاغ این رای، وکیل طرف مقابل نسبت به آن تجدیدنظرخواهی کرد و ادعا نمود که ابلاغ به وکیل م. ا. صحیح نبوده است. دادگاه تجدیدنظر با بررسی مدارک و عدم حضور طرف مقابل در جلسات، رای بدوی را نقض و قرار ابطال دادخواست صادر کرد. سپس وکیل طرف مقابل به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی نمود. دیوان عالی کشور با تاکید بر این که وکیل م. ا. حق تجدیدنظرخواهی موکل را اسقاط نکرده است، ورود دادگاه تجدیدنظر به رسیدگی را غیرقانونی دانسته و رای صادره را نقض و پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارجاع کرد. این تصمیم بر اساس بند 3 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/06/10 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه وکیل در هنگام ابلاغ رای، اعلام کند که " اعتراض به رای ندارم " این امر به منزله اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی موکلش نیست. رای خلاصه جریان پرونده آقای ….ق. با وکالت آقای ج.ه. به طرفیت خانم م.م. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (طلاق توافقی) در تاریخ 14/6/91 در دادگاه عمومی تهران مطرح نموده که پرونده به شعبه --- ارجاع شده است. دلیل زوجیت، تصویر سند نکاحیه مورخ 22/4/83 تنظیمی در دفتر 366 تهران م. ب. و ماحصل ازدواج زوجین پسری 7 سال است. لازم به توضیح است که آقای ج.ه. وکیل م. ا. ز. است که وکیل زوج، یعنی زوجه او را به عنوان وکیل زوج جهت طلاق، طی قراردادی تعیین و انتخاب نموده است. دادگاه از سردفتر 131 اسناد رسمی در مورد وکالت نامه شماره 15468685 - 1/3/89 که زوج به زوجه برای طلاق با حق توکیل ب. غ. داده است استفسار نموده است که آیا عدم عزل وکیل اعتبار دارد یا خیر؟ داوران زوجین در همان روز تعیین و اعلام نظر نموده اند. سردفتر تنظیم کننده سند وکالت پاسخ داده است که تا این تاریخ ( 14/6/91 ) وکالت تفویضی در سند به اعتبار خود باقی است.(برگ 24 پرونده) دادگاه با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه --- - 14/6/91 ، گواهی عدم امکان سازش با وصف عدم توفیق داوران در اصلاح ذات البین و اصرار زوجین بر طلاق صادر و توافقات زوجین را در رای در چهار بند قید نموده است: 1 - مهریه ما فی القباله زوجه بر ذمه زوج باقی خواهد بود؛ 2 - ز. ن. ب. نفقه معوقه و اجرت المثل و جهیزیه ادعایی ندارد؛ 3 - حضانت فرزند مشترک زوجین با زوجه بوده زوج مکلف است ماهیانه دو میلیون ریال به عنوان نفقه فرزند به زوجه پرداخت نماید ضمنا حق ملاقات برای زوج طبق توافق محفوظ می‌باشد؛ 4 - زوجه باردار نبوده و زوجین هیچ گونه ادعایی دیگری ندارند. دادگاه مستندا به ماده 1133 قانون مدنی این گواهی را صادر نموده، طرفین می‌توانند برای طلاق به کلیه محاضر رسمی طلاق مراجعه و اقدام به اجرای صیغه طلاق رجعی نمایند. این رای به زوجه و وکیل م. ا. ز. در همان تاریخ ابلاغ شده است، در تاریخ 10/8/91 وکیل مستقیم و انتخابی زوج به نام خانم ز.ش. نسبت به رای مذکور تجدیدنظرخواهی نموده است و خلاصتا در لایحه وی، گفته شده است که ابلاغ رای به وکیل م. ا. که حق تجدیدنظرخواهی نداشته و در وکالت نامه تصریح و مشخص نشده است، صحیح نبوده است. پس از تبادل لوایح، پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع شده است. دادگاه مذکور، وقت جهت رسیدگی تعیین و حضور طرفین را جهت توضیح و ضروری بودن حضور شخص زوجین را در اخطاریه تصریح نموده است، اخطاریه م.م. در تاریخ 28/10/91 ابلاغ قانونی شده و به وکیل زوج د. ا. م. از دادرسی نیز، ابلاغ در تاریخ 20/10/91 صورت گرفته است، در جلسه دادرسی مورخ 30/11/91 چون اخطاریه زوجه به وی ابلاغ واقعی نشده است، با تعیین نشانی او دستور تعیین وقت جدید و دعوت طرفین را صادر نموده است، در جلسه مورخ 28/1/92 زوجه حضور نداشته. ز. گ. ا. قبول دارم که وکالت به زوجه دادم چون مرا ممنوع الخروج کرده بود ناچار شدم هم وکالت بدهم و هم حضانت فرزندم را، ولی هنوز هم فرزند مشترک نزد من است و ممنوع الخروجی من رفع شد، رفتم کانادا مهریه اش را هم دادم و رسید گرفتم دوباره آمدم ایران ممنوع الخروج به خاطر مهریه شده ام، ایشان با استفاده از وکالت نامه اعطایی درخواست طلاق کرده و گواهی صادر شده و در آن قید شده مهریه در ذمه زوج باقی است در حالی که مهریه اش را پرداخت کرده ام، نمی دانم حکم طلاق اجرا شده یا نه. در حال حاضر هم ممنوع الخروج هستم، وکیل ز. ا. د. در وکالت نامه تنظیمی اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی وجود ندارد و مکتوب نشده است ولی رای اصداری به وکیل م. ا. ز. ابلاغ شده است و در ذیل آن نوشته اعتراض نداریم، در حالی که موکل تجدیدنظرخواهی نموده است. مهریه به موجب چند فقره سفته پرداخت شده است که کپی آن پیوست م. ب. وکالت عقدی است جایز که هر زمان می‌تواند وکیل توسط موکل عزل شود. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر به شرح دادنامه --- با این استدلال که نظر به این که اخذ توضیح از ت. ن. خ. (زوجه) برای احراز واقع و اتخاذ تصمیم نهایی در پرونده ضرورت داشته و دادگاه او را جهت توضیح دعوت نموده ولی با ابلاغ قانونی در دادگاه حاضر نشده است و با اخذ توضیحات از زوج و وکیل وی دادگاه نتوانست در ماهیت امر رای مقتضی صادر نماید و از طرفی دادنامه تجدیدنظر خواسته مطابق قانون صادر نشده است به همین سبب با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی رای تجدیدنظر خواسته نقض می‌شود و با رعایت ماده 356 و مستندا به ماده 95 قانون مزبور قرار ابطال دادخواست بدوی صادر می‌گردد. اکنون از این رای، وکیل ز. ف. خ. و اعتراض نموده است که لایحه وکیل هنگام شور با گزارش پرونده قرائت می‌شود. رای شعبه دیوان عالی کشور محتویات پرونده حاکی است وکیل م. ا. ز. که دادنامه صادره از دادگاه بدوی به وی در تاریخ 14/6/91 ابلاغ شده است و گفته است اعتراض ندارد، وکیل پ. ی. د. با اختیار حق تجدیدنظرخواهی و فرجامی از جانب موکل م. ب. بنابراین پس از ابلاغ رای به وی گرچه ذیل رای گفته است اعتراضی ندارد لیکن حق تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی موکلش را اسقاط ننموده است و موکلش ب. ت. ب. ابلاغ رای به وکیل، مطلع از رای شناخته می‌شود که فرصت تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی او به مدت 41 روز از تاریخ ابلاغ رای محسوب می‌شود یعنی تا تاریخ 25/7 مهلت برای اعتراض نسبت به رای در دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور داشته است که در این مهلت دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم نکرده است بلکه دادخواست او در تاریخ 10/8/91 ثبت دفتر دادگاه بدوی شده است، بنابراین ورود دادگاه محترم تجدیدنظر در رسیدگی به اعتراض، از حیث اصول و قواعد دادرسی توجیه قانونی نداشته است و چون رای فرجام خواسته منطبق با موازین قانونی آیین دادرسی اصدار یافته است، مستندا به بند 3 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای مذکور که به صورت قرار صادر شده نقض و پرونده جهت رسیدگی و صدور رای قانونی به دادگاه محترم تجدیدنظر صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. رییس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشاران عباسیان - اللهیاری - ناصح