اعاده دادرسی نسبت به حکم برائت

اعاده دادرسی نسبت به حکم برائت خ. م.: در تاریخ 18 مهر 1394، دیوان عالی کشور به بررسی درخواست اعاده دادرسی از سوی دادستان عمومی و انقلاب شهرستان مربوطه در خصوص دادنامه‌ای صادره از یکی از شعب دادگاه عمومی جزایی پرداخت. در آن دادنامه، متهم به اتهام تصرف عدوانی و تخریب 2787 متر مربع از اراضی ملی محکوم شده بود. دادگاه تجدیدنظر استان ایلام به دلیل عدم احراز سوءنیت متهم، حکم مذکور را نقض و متهم را تبرئه نمود. با این حال، دادگاه تصریح کرد که برائت متهم مانع از رفع تصرف او از ملک مورد اختلاف نمی‌باشد. در پی این موضوع، دادستان به دلیل تعارض آرا و عدم قابلیت اجرای حکم، درخواست اعاده دادرسی را ارائه کرد. دیوان عالی کشور با استناد به ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری و ماده 24 اصلاحی قانون اصلاح برخی از قوانین دادگستری، این درخواست را رد نموده و اعلام کرد که اعاده دادرسی در مواردی که حکم برائت صادر شده، قابل پذیرش نمی‌باشد. در نتیجه، قرار رد درخواست اعاده دادرسی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: درخواست اعاده ی دادرسی صرفا برای اعتراض به حکم محکومیت است بنابراین اعاده دادرسی نسبت به حکم برائت پذیرفته نیست. رای خلاصه جریان پرونده 1 - آقای دادستان عمومی و انقلاب د. طی مشروحه مورخ 1393/12/18 نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/12/25 شعبه --- دادگاه عمومی د. درخواست اعاده دادرسی کرده است. به موجب دادنامه مزبور آقای س.م ح. به اتهام تصرف عدوانی و تخریب مقدار 2787 متر مربع از اراضی ملی بزهکار تشخیص و از جهت تصرف علاوه بر رفع تصرف به پرداخت مبلغ یک میلیون ریال جزای نقدی و از جهت تخریب به شش ماه حبس تعزیری محکوم شده است. این رای در شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان ایلام به لحاظ عدم احراز سوءنیت متهم نقض و نامبرده از اتهامات انتسابی تبرئه گردیده است. لکن دادگاه در رای خود تصریح کرده برائت متهم مانع از رفع تصرف او از ملک مورد اختلاف نیست. پس از آن شعبه اول دادگاه حقوقی ایلام به اعتراض نامبرده نسبت به رای قاضی کمیسیون ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی... د. رسیدگی و طبق دادنامه شماره --- - 1393/10/10 حکم بر زراعی بودن مقدار 4096 متر مربع از زمین موضوع اختلاف صادر کرده و علت درخواست آقای دادستان نیز تعارض رای اخیر با رای صادره شده از شعبه --- دادگاه عمومی جزایی د. که بنا به اعتقاد ایشان قابلیت اجرا ندارد، م. ب.. 2 - پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول و ثبت در دبیرخانه به شعبه --- برای رسیدگی ارجاع شده و این شعبه وفق دادنامه شماره --- - 1394/02/22 با استدلال اینکه، مستفاد از ماده 272 قانون آیین دادرسی... کیفری و ماده 24 اصلاحی قانون اصلاح پاره‌ای از قوانین دادگستری دادستان مجری حکم مستقلا و بدون موافقت دادستان کل حق درخواست اعاده دادرسی از آرای دادگاه‌ها را ندارد. درخواست آقای دادستان عمومی و انقلاب د. را قابل اجابت ندانسته و آن را رد نموده است. 3 - آقای دادستان مزبور مجددا در تاریخ 1394/05/15 طی شرحی چنین نوشته: «... دفتر ب. ت. ب. اینکه دیوان محترم عدالت اداری (به اشتباه به جای دیوان عالی کشور، دیوان عدالت اداری نوشته شده است) به لحاظ اینکه دادستان مجری حکم مستقلا و بدون موافقت دادستان کل کشور حق درخواست اعاده دادرسی از آراء دادگاه‌ها را ندارد درخواست را قابل اجابت ندانسته و رد نموده ولی با تصویب قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 92 طبق بند پ ماده 476 این امر پذیرفته شده و از طرف خود م. ع. ب. لحاظ تعارض آرا تقاضای اعاده دادرسی به شرح ص 90 و ص 91 پرونده را نموده لذا پرونده مجددا به دیوان عالی کشور ارسال تا در صورت صلاحدید نسبت به اعاده دادرسی اقدام فرمایند». عضو ممیز - حسن قاسمی هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل شد پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و مشاوره درباره‌ی موضوع به شرح زیر رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص تقاضای آقای دادستان عمومی و انقلاب شهرستان د. مبنی بر پذیرش اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/12/25 صادر شده از شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان د.، ب. ت. ب. اینکه م. ع. آقای س. ح. به اتهام ارتکاب بزه‌های تصرف عدوانی و تخریب اراضی ملی علاوه بر رفع تصرف عدوانی به پرداخت جزای نقدی و شش ماه حبس که به مدت 1 سال اجرای آن معلق شده، محکوم گردیده و شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان ایلام به شرح دادنامه شماره --- - 1393/05/30 با استدلال اینکه م. ع. سوءنیت نداشته، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته، رای بر برائت او صادر کرده و اضافه نموده حکم برائت صادره مانع از رفع تصرف متهم از ملک مورد اختلاف نخواهد بود و اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب د. مکلف به اجرای آن خواهد بود». بنا به مراتب ب. ت. ب. نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته و برائت م. ع. از اتهامات انتسابی، مورد منطبق با ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری نیست. زیرا این ماده چنین مقرر می‌دارد، درخواست اعاده دادرسی در مورد احکام محکومیت قطعی دادگاه‌ها اعم از آنکه حکم مذکور به اجرا گذاشته شده یا نشده باشد در موارد زیر پذیرفته می‌شود:...» و رفع تصرف مقرر در دادنامه موضوع اعاده دادرسی دارای حیثیت و جنبه جزایی نبوده و نمی‌توان آن را محکومیت کیفری تلقی نمود لذا قرار ردخواست اعاده دادرسی مزبور صادر می‌شود. رئیس و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور جواد اسلامی - حسن قاسمی