امکان رجوع زوج از اعطاء وکالت در طلاق به زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 26/10/90 خانم ….ب. به وکالت از طرف آقای ع.ح. به‌اتفاق خانم ن.ن. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق توافقی تقدیم و مستند دعوی تصویر مصدق وکالتنامه شماره 94787 - 16/9/90 دفتر اسناد رسمی شماره 8 همدان بوده که به موجب آن زوج به زوجه وکالت داده تا با رعایت شرایط مقرر در آن خود را مطلقه نماید. دادخواست مطروحه در شعبه ششم دادگاه حقوقی همدان ثبت و مورد رسیدگی قرار می-گیرد. در جلسه دادرسی مورخ 24/11/90 که با حضور زوجین و وکیل زوج تشکیل گردیده، ز. ا. د. حاضر به طلاق توافقی نیستم و وکیل را هم قبول ندارم وکالت‌نامه محضری به همسرم داده‌ام تا زندگی گرم شود و زندگی کنیم نه اینکه طلاق بگیرد. وکیل ز. ا. د. ضمن تأیید دادخواست تقدیمی، وکالت م. ا. دارم و ب. ت. ب. وکالت‌نامه محضری طرفین تقاضای صدور حکم طلاق توافقی را دارم. ز. ا. د. قبول دارم، طلاق توافقی را صادر کنید دو سال و نیم [قبل] عروسی کرده‌ایم. سپس دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده و زوجه را جهت آزمایش بارداری به پزشکی قانونی معرفی کرده است . داوران زوجین، متفقاً نظریه کتبی خود را ارائه داده‌اند . مرکز پزشکی قانونی همدان نتیجه آزمایش بارداری از زوجه را منفی اعلام نموده است و سرانجام دادگاه به موجب دادنامه شماره 10601713 - 27/12/90 با اعلام اینکه اظهار داشته حاضر نیستم طلاق توافقی همسرم صادر گردد، خواسته مطروحه را غیرموجه تشخیص و حکم به رد دعوی خواهان صادر نموده است پس از ابلاغ رأی صادره، ز. ن. ب. آن تجدیدنظرخواهی نموده که پس از انجام تشریفات قانونی شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان همدان به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره 6600191-30/2/91 به استدلال اینکه وکالت عقدی است جائز و موکل می‌تواند هر وقت بخواهد وکیل ر. ع. ک. مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد که در مورد وکالت، مورد استناد ت. ن. خ. هیچ‌یک از دو وجهی که موجب لازم شدن عقد وکالت می گردد، وجود ندارد لذا دادگاه اعتراض مطروحه را غیرموجه تشخیص و با رد آن و اصلاح دادنامه تجدیدنظرخواسته، ضمن اصلاح حکم به بطلان دعوی دادنامه معترض‌عنه را تأیید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 12/4/91 به ز. ا. ش. و نامبرده قبل از ابلاغ دادنامه مزبور یعنی در تاریخ 6/4/91 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که نسخه ثانی دادخواست و ضمائم آن به زوج فرجام خوانده ابلاغ شد ولی لایحه جوابیه‌ای از نامبرده در پرونده مشهود نیست. پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است . هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد . رأی شعبه دیوان عالی کشور اعتراضات ف. خ. خانم ن.ن. نسبت به دادنامه شماره 6600191 - 30/2/91 شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان همدان که در جهت تأیید رأی بدوی صادر و به موجب آن دعوی مطروحه به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق توافقی محکوم به بطلان اعلام گردیده وارد و موجه نیست زیرا وکالت مورد استناد فرجام-خواه و نیز عدم عزل وکیل ب. ت. ب. مندرجات وکالت‌نامه مدرکیه پیوست پرونده ضمن عقد لازمی شرط نشده و صرف توافق شفاهی انجام شده بین طرفین در خارج بر عدم عزل وکیل به نحوی که در وکالت‌نامه استنادی تصریح گردیده، بدون معلوم بودن ماهیت حقوقی این توافق و محرز بودن لزوم آن، اختیار موکل را در عزل وکیل خود ساقط نمی‌نماید و با وجود اینکه ز. ف. خ. در مقام اعمال وکالت تفویضی از طرف زوج فرجام‌خوانده ضمن انتخاب وکیل دادگستری برای ایشان به اتفاق وکیل م. ا. نامبرده درخواست طلاق توافقی نموده‌اند، مع‌هذا زوج فرجام‌خوانده که شخصاً در دادگاه حضور یافته در جلسه اول دادرسی به شرح صورتجلسه مورخ 24/11/90 علی‌رغم اقرار بر اصالت وکالت‌نامه رسمی استنادی فرجام‌خواه، صریحاً اعلام داشته که حاضر به طلاق توافقی نبوده و وکیل را هم قبول ندارد که مفاد اظهارات نامبرده بر عزل وکیل از وکالت تفویضی موضوع وکالت‌نامه استنادی زوجه [دلالت] دارد. بنابراین با مرتفع شدن وکالت تفویضی موضوع وکالت‌نامه مدرکیه زوجه، و نیز مخالفت زوج ف. خ. ب. طلاق همسرش ، خواسته طلاق توافقی مطروحه که ز. ف. خ. اصالتاً و به وکالت از طرف زوج درخواست نموده، موضوعاً منتفی بوده و از این رو دادنامه فرجام‌خواسته ب. ت. ب. محتویات پرونده و استدلال منعکس در آن موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و چه از حیث ماهوی و چه از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی، ایراد و اشکال مؤثر در تخدیش، بر دادنامه مرقوم مترتب نمی-باشد فلذا ضمن رد فرجام‌خواهی مطروحه مستنداً به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نتیجتاً ابرام می‌گردد رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشور - مستشاران عباسیان - ناصح - اللهیاری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی امکان رجوع زوج از اعطاء وکالت در طلاق به زوجه در تاریخ 26/10/90، دادخواستی به منظور صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق توافقی به دادگاه حقوقی همدان ارائه شد. مستند این دعوی، وکالت‌نامه‌ای بود که به موجب آن، ی. ا. ط. به دیگری وکالت داده بود تا با رعایت شرایط مقرر، اقدام به طلاق نماید. در جلسه دادرسی، طرف دیگر به عدم تمایل خود به طلاق توافقی و عدم پذیرش وکیل اشاره نمود. در حالی که طرف اول خواستار صدور طلاق توافقی بود، به دلیل عدم توافق، دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر کرد و طرف اول را به آزمایش بارداری معرفی نمود که نتیجه آن منفی اعلام شد. در نهایت، دادگاه دعوی را رد کرده و حکم به بطلان آن صادر کرد. طرف اول به این رای تجدیدنظرخواهی کرد و در دادنامه تجدیدنظر، عدم وجود شرط لازم برای عزل وکیل مورد تاکید قرار گرفت. دادگاه اعتراض را رد کرده و حکم بدوی را تایید نمود. طرف اول مجدداً اقدام به فرجام‌خواهی کرد و دیوان عالی کشور در تاریخ 12/07/91 با استناد به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، فرجام‌خواهی را رد و دادنامه تجدیدنظر را تایید کرد. تصمیم دیوان بر اساس عدم وجود شرایط لازم برای ادامه وکالت و مخالفت طرف دیگر با طلاق اتخاذ شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/07/12 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که وکالت در طلاقی که زوج به زوجه داده است یا عدم امکان عزل وکیل،ضمن عقد خارج لازمی شرط نشده باشد زوج می‌تواند هر وقت که بخواهد از وکالت مزبور رجوع کند. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 26/10/90 خانم ….ب. به وکالت از طرف آقای ع.ح. به‌اتفاق خانم ن.ن. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق توافقی تقدیم و مستند دعوی تصویر مصدق وکالتنامه شماره 94787 - 16/9/90 دفتر اسناد رسمی شماره 8 همدان بوده که به موجب آن زوج به زوجه وکالت داده تا با رعایت شرایط مقرر در آن خود را مطلقه نماید. دادخواست مطروحه در شعبه ششم دادگاه حقوقی همدان ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. در جلسه دادرسی مورخ 24/11/90 که با حضور زوجین و وکیل زوج تشکیل گردیده، ز. ا. د. حاضر به طلاق توافقی نیستم و وکیل را هم قبول ندارم وکالت‌نامه محضری به همسرم داده‌ام تا زندگی گرم شود و زندگی کنیم نه اینکه طلاق بگیرد. وکیل ز. ا. د. ضمن تایید دادخواست تقدیمی، وکالت م. ا. دارم و ب. ت. ب. وکالت‌نامه محضری طرفین تقاضای صدور حکم طلاق توافقی را دارم. ز. ا. د. قبول دارم، طلاق توافقی را صادر کنید دو سال و نیم [قبل] عروسی کرده‌ایم. سپس دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده و زوجه را جهت آزمایش بارداری به پزشکی قانونی معرفی کرده است. داوران زوجین، متفقا نظریه کتبی خود را ارائه داده‌اند. مرکز پزشکی قانونی همدان نتیجه آزمایش بارداری از زوجه را منفی اعلام نموده است و سرانجام دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 27/12/90 با اعلام اینکه اظهار داشته حاضر نیستم طلاق توافقی همسرم صادر گردد، خواسته مطروحه را غیرموجه تشخیص و حکم به رد دعوی خواهان صادر نموده است پس از ابلاغ رای صادره، ز. ن. ب. آن تجدیدنظرخواهی نموده که پس از انجام تشریفات قانونی شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان همدان به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره --- - 30/2/91 به استدلال اینکه وکالت عقدی است جائز و موکل می‌تواند هر وقت بخواهد وکیل ر. ع. ک. مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد که در مورد وکالت، مورد استناد ت. ن. خ. هیچ‌یک از دو وجهی که موجب لازم شدن عقد وکالت می‌گردد، وجود ندارد لذا دادگاه اعتراض مطروحه را غیرموجه تشخیص و با رد آن و اصلاح دادنامه تجدیدنظرخواسته، ضمن اصلاح حکم به بطلان دعوی دادنامه معترض‌عنه را تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 12/4/91 به ز. ا. ش. و نامبرده قبل از ابلاغ دادنامه مزبور یعنی در تاریخ 6/4/91 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که نسخه ثانی دادخواست و ضمائم آن به زوج فرجام خوانده ابلاغ شد ولی لایحه جوابیه‌ای از نامبرده در پرونده مشهود نیست. پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراضات ف. خ. خانم ن.ن. نسبت به دادنامه شماره --- - 30/2/91 شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان همدان که در جهت تایید رای بدوی صادر و به موجب آن دعوی مطروحه به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق توافقی محکوم به بطلان اعلام گردیده وارد و موجه نیست زیرا وکالت مورد استناد ف. خ. و نیز عدم عزل وکیل ب. ت. ب. مندرجات وکالت‌نامه مدرکیه پیوست پرونده ضمن عقد لازمی شرط نشده و صرف توافق شفاهی انجام شده بین طرفین در خارج بر عدم عزل وکیل به نحوی که در وکالت‌نامه استنادی تصریح گردیده، بدون معلوم بودن ماهیت حقوقی این توافق و محرز بودن لزوم آن، اختیار موکل را در عزل وکیل خود ساقط نمی‌نماید و با وجود اینکه ز. ف. خ. در مقام اعمال وکالت تفویضی از طرف زوج فرجام‌خوانده ضمن انتخاب وکیل دادگستری برای ایشان به اتفاق وکیل م. ا. نامبرده درخواست طلاق توافقی نموده‌اند، مع‌هذا زوج فرجام‌خوانده که شخصا در دادگاه حضور یافته در جلسه اول دادرسی به شرح صورتجلسه مورخ 24/11/90 علی‌رغم اقرار بر اصالت وکالت‌نامه رسمی استنادی فرجام‌خواه، صریحا اعلام داشته که حاضر به طلاق توافقی نبوده و وکیل را هم قبول ندارد که مفاد اظهارات نامبرده بر عزل وکیل از وکالت تفویضی موضوع وکالت‌نامه استنادی زوجه [دلالت] دارد. بنابراین با مرتفع شدن وکالت تفویضی موضوع وکالت‌نامه مدرکیه زوجه، و نیز مخالفت زوج ف. خ. ب. طلاق همسرش، خواسته طلاق توافقی مطروحه که ز. ف. خ. اصالتا و به وکالت از طرف زوج درخواست نموده، موضوعا منتفی بوده و از این رو دادنامه فرجام‌خواسته ب. ت. ب. محتویات پرونده و استدلال منعکس در آن موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و چه از حیث ماهوی و چه از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی، ایراد و اشکال موثر در تخدیش، بر دادنامه مرقوم مترتب نمیباشد فلذا ضمن رد فرجام‌خواهی مطروحه مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نتیجتا ابرام می‌گردد رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشاران