انتخاب پرتوکار اتاق عمل

شماره دادنامه: 140231390003305565 تاریخ دادنامه : 1402/12/19 شماره پرونده : 0105829 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان : آقایان … و حامد فتحی آتشگاه طرف شکایت : دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان اردبیل مـوضـوع شکـایت و خـواسته : ابطال دستورالعمل شماره 400/01/8499 مورخ 1401/2/13 معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اردبیل گردش کار : شاکیان به موجب دادخواستی واحد اجمالاً ابطال دستورالعمل شماره 400/01/8499 مورخ 1401/2/13 معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اردبیل را خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که: " به استحضار می رساند اینجانبان کارشناسان اتاق عمل کارمند رسمی شاغل در واحد اتاق عمل بیمارستان امام رضا (ع) دانشگاه علوم پزشکی اردبیل با طی آموزش ها و دریافت مجوز های لازم به عنوان کارمندان مجاز جهت کار با اشعه یونساز به حکم دانشگاه علوم پزشکی اردبیل مشغول به فعالیت می باشیم. عطف به نامه شماره 400/01/8499 مورخ 1401/2/13 معاونت درمان آن دانشگاه مبنی بر تغییر هر دو سال یک بار کارمندان مجاز کار با اشعه یونساز در اتاق عمل اینجانبان نسبت به نامه و رویه مذکور اعتراض داشته و تقاضای لغو آن را داریم . به استناد بند 3 ماده 11 قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب مورخ بیستم فروردین ماه 1369 مجلس شورای اسلامی اجتناب از پرتودهی غیر ضروری تکلیف لازم الاجرای دارنده پروانه و شخص مسیول فیزیک بهداشت م. ب. و تغییر هر دو سال یک بار افراد اشعه کار در اتاق عمل منجر به افزایش تعداد افراد در معرض پرتو می شود که ضرورت لازم برای آن از سوی دانشگاه ارایه نشده و صرف استفاده همه کارمندان از مزایای قانون مربوطه با اصول و قانون حفاظت در برابر اشعه مطابقت ندارد . طبق بند 4 ماده 2 قانون حفاظت در برابر اشعه سازمان انرژی اتمی ایران به عنوان واحد قانونی تعریف شده و طبق ماده 21 همین قانون وزراتخانه و نهادهای وابسته به دولت موظف به همکاری با واحد قانونی می باشند. همچنین به استناد ماده 22 قانون مذکور واحد قانونی وظیفه تهیه و تدوین ضوابط و استاندارد ها و دستورالعمل های حفاظت در برابر اشعه را دارد که لازم الاجرا برای همه ی دستگاه ها م. ب. . استاندارد ملی شماره 7751 با عنوان استاندارد حفاظت در برابر پرتوهای یونساز و ایمنی منابع پرتو – استاندارد های پایه که پیش نویس آن توسط دفتر امور حفاظت در برابر اشعه سازمان انرژی اتمی ایران تدوین شده و در نود و چهارمین جلسه کمیته ملی استاندارد مهندسی پزشکی مورخ بیست و هفتم بهمن ماه 1383 مورد تایید قرار گرفته است و به استناد بند یک ماده 3 قانون اصلاح قوانین و مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه 1371 لازم الاجرا بوده و به عنوان استاندارد ملی ایران منتشر شده است . طبق بند 6-1-3-1 استاندارد مذکور فعالیت پرتوی باید توجیه پذیری لازم را داشته و سود آن بیشتر از مضرات آن برای افراد باشد وگرنه آن فعالیت پرتوی مجاز نیست. همچنین طبق بند شماره 6-1-4 استاندارد 7751 با عنوان بهینه سازی ؛ حفاظت و ایمنی در رابطه با پرتوگیری از هر منبع در فعالیت پرتوی (به استثنای پرتوگیری پزشکی در پرتودرمانی بیماران) باید بهینه شود به طوری که دز فردی، تعداد افراد پرتو دیده و احتمال پرتوگیری ها ب. ت. ب. موازین اقتصادی و اجتماعی هر چه کمتر موجه شدنی باشد و دز محدود اعمال گردد. لذا تغییر هر دو سال یک بار و دوره ای اشعه کاران اتاق عمل باعث افزایش تعداد افراد در معرض پرتو شده و به صراحت بر خلاف بند های مذکور در استاندارد ملی 7751 و ناقض قوانین حفاظت در برابر اشعه م. ب.. طبق آیین نامه بازنشستگی سازمان تامین اجتماعی میانگین دو سال آخر حکم کارمند به عنوان میزان حقوق بازنشستگی در نظر گرفته می شود که با تغییر هر دو سال یک بار کارمند اشعه کار، کارمندان دیگری که سال ها به عنوان اشعه کار خدمت کرده و در سال های آخر بازنشستگی از شمول آن خارج می شوند منجر به کاهش دریافتی حقوق بازنشستگی آنان می گردد که ب. ت. ب. اینکه در مواجه با مضرات احتمالی اشعه یونساز هم قرار گرفته اند دور از انصاف و عدل م. ب.. اینجانبان به هنگام درخواست و موافقت دانشگاه علوم پزشکی جهت صدور حکم کار با اشعه یونساز با قبول خطرات و مضرات احتمالی کار با اشعه و با در نظر گرفتن مزایای مطروحه در قانون حفاظت در برابر اشعه و استفاده از آن مزایا تا پایان خدمت نسبت به کار با اشعه رضایت پیدا کردیم در حالی که در آن تاریخ نامه ای در مورد تغییر هر دو سال یک بار اشعه کاران اتاق عمل وجود نداشته و با این نامه شرایط کاملا تغییر کرده و مضرات کار با اشعه نسبت به مزایای آن بیشتر شده است. لذا خواهشمندیم دستور لغو نامه و رویه مذکور و عدم تغییر کارمندان اشعه کار اتاق عمل به استناد آن نامه را امر به ابلاغ فرمایی د." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " دستورالعمل شماره 400/01/8499 مورخ 1401/2/13 معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان اردبیل ریاست محترم بیمارستان های فاطمی، امام خمینی (ره)، امام رضا (ع)، شهدا، ولیعصر (عج) و ولایت موضوع: انتخاب پرتوکار اتاق عمل سلام علیکم با صلوات بر محمد و آل محمد (ص) و با احترام، به استناد بند 4 صورتجلسه کمیسیون ماده 20 اشعه دانشگاه مورخ 1401/2/7 و با عنایت به چالش ها و مشکلات موجود در خصوص انتخاب پرتوکار در اتاق عمل بیمارستان های تحت پوشش دانشگاه، جهت برقراری مساوات و عدالت در برخورداری کارکنان اتاق عمل رشته کاردان و کارشناس هوشبری از فوق العاده کار با اشعه مقرر گردید بر اساس تعداد مجاز پرتوکاران در مجوز کار با اشعه هر مرکز هر دو سال پرسنل شاغل در اتاق عمل با اولویت سابقه خدمت جایگزین پرتوکاران قبلی گردند. مراتب جهت استحضار و صدور دستور اجرای مصوبه در اتاق عمل آن بیمارستان به حضور ارسال می گردد.- معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اردبیل" در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر امور حقوقی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اردبیل به موجب لایحه شماره 34/01/74018 مورخ 1401/11/10 توضیح داده است که: " در خصوص تقاضای ابطال دستورالعمل شماره 400/01/8499 مورخ 1401/2/13 معاونت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل به استحضار می رساند: قانون حفاظت در برابر اشعه برای پرتوکاران شاغل در اتاق عمل و در مواجهه با اشعه یونساز در راستای حفظ سلامتی و کمترین میزان جذب اشعه بوده و همواره سود حاصل از اقدامات تشخیصی و درمانی با پرتوهای یونساز نسبت به اثرات زیان بار مورد لحاظ بوده است. همچنین در خصوص نامه شماره 400/01/8499 مورخ 1401/2/13 مبنی بر تغییر هر دو سال یکبار پرتوکاران مجاز با اشعه یونساز در راستای کاهش میزان دز دریافتی اشعه و متعاقباً اثرات زیان بار آن بوده است. لازم به توضیح م. ب. بند 6-1-3-1 استاندارد ملی حفاظت در برابر پرتوهای یونیزان به این اشاره دارد که در یک مقطع زمانی خاص از کمترین افراد ممکن در مواجه با پرتوهای یونساز استفاده به عمل آید و در این ارتباط، چرخش نیروهای مورد استفاده در یک مقطع زمانی نمی تواند به معنای افزایش تعداد افراد در معرض تماس باشد، چرا که در افراد ثابتی که به عنوان پرتوکار در نظر گرفته می شوند میزان تجمعی اثرات اشعه به مراتب بیشتر خواهد بود. در واقع تدوین برنامه چرخشی طبق مصوبه کمیسیون ماده 20 اشعه دانشگاه در برنامه کاری پرتوکاران رشته های غیرمرتبط با اشعه در راستای کاهش اثرات زیان بار پرتو م. ب. از طرف دیگر با اجرای برنامه مذکور فرصتی برای استفاده از تسهیلات مصوب کار با اشعه برای سایر پرسنل همتراز در یک محل کار به صورت عادلانه ایجاد می گردد. در خصوص بند 6-1-4 استاندارد مذکور که به دز فردی افراد پرتوکار اشاره داشته در برنامه چرخشی نیز به مراتب راحت تر دست یافتنی م. ب. و میزان دز تجمعی اثرات زیان بار ناشی از پرتوهای یونساز به مراتب کمتر از زمانی خواهد بود که افراد ثابت و در طول سالیان متمادی استفاده می گردد. از آنجا که افراد مذکور با مدرک غیرمرتبط با پرتو فعالیت می نمایند طبق تبصره بند 5 دستورالعمل تعیین گروه و پرتوکاری و میزان درصد و نحوه محاسبه فوق العاده کار با اشعه پرتوکاران، تعیین، تایید و احتساب ضرایب استحقاقی هر فرد بر عهده کمیسیون ماده 20 قانون حفاظت در برابر اشعه دانشگاه بوده و در صورت تغییر شرایط کار هر پرتوکار نسبت به قطع، تغییر و یا تعدیل درصد فوق العاده کار با اشعه پرتوکار اقدام می نماید. در نهایت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل مصوبه مذکور را در خصوص افراد پرتوکار با سابقه خدمتی نزدیک به دوران بازنشستگی اعمال ننموده و استفاده از مزایای کار با اشعه در سال های آخر بازنشستگی را مورد لحاظ قرار داده است. النهایه رد شکایت تحت تمناست." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/12/19 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی ب. ت. ب. اینکه دستورالعمل شماره 400/01/8499 مورخ 1401/2/13 معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اردبیل در حدود اختیارات مرجع صادرکننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات ندارد، لذا ابطال نشد. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم ‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./ حکمتعلی مظفری رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری آدرس: تهران بزرگراه شهید ستاری بلوار شهید مخبری نبش خیابان ایران زمین