بذل اجرت المثل و نفقه در قبال طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/12/23 خانم ف. الف. ب.د. ب. ط. آقای م. ب. ض. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور طلاق به علت عسر و حرج و ازدواج مجدد زوج (تحقق شروط ضمن عقد بند 12 و 2 و 9) تقدیم دادگستری کرج نموده و توضیح داده است که اینجانبه به موجب سند رسمی نکاحیه شماره ...- 1365/06/02 دفتر ازدواج ...ط به عقد دائمی خوانده درآمده ام خوانده چندی پیش مبادرت به اخراج اینجانبه از منزل مشترک نموده و اقدام به قفل نمودن درب منزل کرده است و از طرفی حسب اظهارات خوانده نزد بازپرس محترم شعبه 16 دادسرای عمومی وی ازدواج مجدد نموده است و گواهان نیز به ازدواج مجدد او با یک خانم … داد و اینجانبه در عسر و حرج قرار گرفته ام و بشرح خواسته تقاضای صدور رأی دارم. رسیدگی به شعبه 19 دادگاه عمومی «ویژه خانواده»; ارجاع می گردد. خانم م. ی. به عنوان وکیل خواهان و آقا ض. ک.ص. به عنوان وکیل خوانده انتخاب و معرفی می گردند و جلسه دادگاه در تاریخ 1394/04/21 در وقت مقرر با حضور وکلای طرفین تشکیل می گردد. وکیل خ. ا. م. دارد خواسته بشرح دادخواست و لایحه تقدیمی م. ب.. وکیل خ. ا. م. دارد عرایض بنده هم بشرح لایحه تقدیمی است با این توضیح که موکل هیچگاه موجبات ترک زندگی را فراهم ننموده بلکه خود خواهان (زوجه) ب. ت. ب. گزارش پلیس 110 و گواهی ساکنین آپارتمان شهرک الف.، اقدام به شکستن قفل منزل و ترک زندگی مشترک و سکونت در محل دیگر بدون اجازه شوهر نموده اند لذا از این حیث عسر و حرج قابل تصور نیست، مضافاً موکل با تعیین چندین واسطه که جملگی از دوستان مشترک بوده اند و رفت و آمد خانوادگی داشته اند قصد وادار نمودن زوجه به تمکین و سازش را داشته که مساعی واسطه ها مؤثر واقع نگردیده است اوراق پیوست می باشد، بنابراین عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد منتفی م. ب. و عقد موقت که صرفاً به منظور فرار از تجرد و سر و سامان دادن موقت به زندگی است و طبعاً موجب گسیختگی پیوند و ازدواج اصلی نمی شود و موکل ضمن دعوت از خواهان به زندگی مشترک همراه با تأمین وسائل زندگی از دادگاه محترم تقاضای رد دعوی خواهان را دارد. وکیل خواهان بیان می دارد چون این جلسه، اولین جلسه دادرسی است لذا خواسته را اصلاح و تقاضای طلاق به استناد تحقق بند 12 شروط ضمن عقد دارم و بنده مطالب خود را در لایحه نوشته ام و تقدیم کرده ام. موکله اجرت المثل و نفقه گذشته و حال و آینده و مبلغ ده هزار ریال از مهریه را در قبال طلاق بذل می نماید و موکله تاکنون از ناحیه زوج ملزم به تمکین نشده است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر می کند و نظریه مکتوب داوران حاکی از عدم توفیق آنان در ایجاد سازش فیمابین م. ب.. دادگاه نهایتاً پس از اخذ نظر مشاور و اعلام ختم رسیدگی بشرح دادنامه شماره 00811 - 1394/05/18 مفاداً با این استدلال که خواهان به دلیل عسر و حرج تقاضای طلاق نموده و خوانده و وکیل وی اقرار و اذعان به ازدواج مجدد زوج داشته اند و اینکه طرفین از افراد تحصیل کرده جامعه بوده و زوج با یک فرد افغانی با اختلاف سنی 37 سال ازدواج نموده است، وقوع زوجه در عسر و حرج شدید ناشی از اعمال و رفتار خوانده را احراز و دعوی خ. ر. و. و به استناد مواد 1129 و 1130 و تبصره 1133 قانون مدنی، حکم به الزام خوانده به مطلقه نمودن زوجه صادر می کند و نوع طلاق را ب. ت. ب. بذل نفقه گذشته و حال و آینده و اجرت المثل و همچنین ده هزار ریال از مهریه توسط زوجه به زوج بائن خلعی اعلام می کند و قید می نماید اخذ گواهی موضوع ماده 31 قانون حمایت خانواده و نیز احراز شرایط صحت اجرای صیغه طلاق از سوی سردفتر صیغه طلاق الزامی است...، آقای م. ب. ض. با وکالت آقای ض. ک.ص. از رأی صادره تجدیدنظرخواهی می نماید و رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان البرز محول می گردد و این دادگاه در تاریخ 1394/07/21 در وقت فوق العاده اوراق پرونده را بررسی و ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره 000988 - 1394/07/22، رأی تجدیدنظرخواسته را مطابق موازین قانونی عنوان و با رد تجدیدنظرخواهی آنرا تأیید می کند. زوج با وکالت آقای ض. ک.ص. از رأی دادگاه تجدیدنظر فرجام خواهی به عمل می آورد و پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می گردد که به هنگام شور مشروح لایحه اعتراضیه ف. خ. و لایحه جوابیه فرجام خوانده قرائت خواهد شد. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام خواسته مآلاً مخدوش و واجد ایراد است زیرا اولاً در رأی دادگاه ، بین طلاق وقوع زوجه در عسر و حرج و طلاق با تحقق شروط ضمن عقد که هر یک آثار جداگانه ای دارند خلط شده است و در وضعیتی که صرف ازدواج مجدد زوج نمی تواند مصداق عسر و حرج زوجه باشد و وکیل زوجه هم به همین علت در اولین جلسه دادرسی خواسته را اصلاح و اعلام نموده که به استناد تحقق بند 12 از شروط ضمن عقد تقاضای طلاق موکله را دارد، صدور حکم طلاق به دلیل عسر و حرج زوجه توجیه قانونی ندارد ثانیاً زوجه اجرت المثل ایام زوجیت و نفقه گذشته و آینده را در قبال طلاق بذل نموده است در حالی که در خصوص اصل استحقاق یا عدم استحقاق مشارالیها به اجرت المثل و نفقه مورد بررسی واقع نشده است تا بتواند آنرا بذل کند، بنابراین به جهات اشعاری در وضعیت حاضر رأی صادره قابلیت تأیید را ندارد و نقض می گردد و رسیدگی مجدد به همان شعبه صادر کننده رأی محول تا با در نظر گرفتن تمامی ابعاد قضیه رأی مقتضی صادر فرمایند. شعبه 23 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار یعقوب انصاری - ذکرالله احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی بذل اجرت المثل و نفقه در قبال طلاق در تاریخ 23 اسفند 1393، درخواست گواهی عدم امکان سازش و طلاق به دلیل عسر و حرج و ازدواج مجدد طرف مقابل ارائه شد. متقاضی ادعا کرد که طرف مقابل او را از منزل مشترک اخراج کرده و اقدام به ازدواج مجدد با فرد دیگری نموده است که این امر موجب ایجاد عسر و حرج برای وی گردیده است. در پاسخ، وکیل طرف مقابل مدعی شد که متقاضی بدون اجازه از منزل خارج شده و عسر و حرجی وجود ندارد. <br>دادگاه در مراحل مختلف، از جمله ارجاع به داوری، به این نتیجه رسید که متقاضی به دلیل عسر و حرج درخواست طلاق کرده و ب. ت. ب. ازدواج مجدد طرف مقابل، حکم به طلاق بائن خلعی صادر نمود. این حکم در مرحله تجدیدنظر تایید گردید، اما طرف مقابل به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد. دیوان عالی کشور، در تاریخ مشخص، حکم تجدیدنظر را مخدوش دانسته و به دلیل خلط بین عسر و حرج و شروط ضمن عقد، حکم را نقض و رسیدگی مجدد به شعبه اولیه را محول کرد. این رای بر اساس مواد 1129 و 1130 قانون مدنی صادر شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: جهت بذل اجرت المثل ایام زوجیت و نفقه گذشته و آینده در قبال طلاق، لازم است ابتدائا اصل استحقاق یا عدم استحقاق ز. ن. ب. این حقوق بررسی و احراز شود. در غیراین صورت بذل به طور صحیح انجام نشده است. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/12/23 خانم ف. الف. ب.د. ب. ط. آقای م. ب. ض. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور طلاق به علت عسر و حرج و ازدواج مجدد زوج (تحقق شروط ضمن عقد بند 12 و 2 و 9 ) تقدیم دادگستری کرج نموده و توضیح داده است که اینجانبه به موجب سند رسمی نکاحیه شماره...- 1365/06/02 دفتر ازدواج...ط به عقد دائمی خوانده درآمده ام خوانده چندی پیش مبادرت به اخراج اینجانبه از منزل مشترک نموده و اقدام به قفل نمودن درب منزل کرده است و از طرفی حسب اظهارات خوانده نزد بازپرس محترم شعبه --- دادسرای عمومی وی ازدواج مجدد نموده است و گواهان نیز به ازدواج مجدد او با یک خانم … داد و اینجانبه در عسر و حرج قرار گرفته ام و به شرح خواسته تقاضای صدور رای دارم. رسیدگی به شعبه --- دادگاه عمومی «ویژه خانواده»; ارجاع می‌گردد. خانم م. ی. به عنوان وکیل خواهان و آقا ض. ک.ص. به عنوان وکیل خوانده انتخاب و معرفی می گردند و جلسه دادگاه در تاریخ 1394/04/21 در وقت مقرر با حضور وکلای طرفین تشکیل می‌گردد. وکیل خواهان اظهار می‌دارد خواسته ب. ش. د. و لایحه تقدیمی م. ب.. وکیل خوانده اظهار می‌دارد عرایض بنده هم به شرح لایحه تقدیمی است با این توضیح که موکل هیچگاه موجبات ترک زندگی را فراهم ننموده بلکه خود خواهان (زوجه) ب. ت. ب. گزارش پلیس 110 و گواهی ساکنین آپارتمان شهرک اکباتان، اقدام به شکستن قفل منزل و ترک زندگی مشترک و سکونت در محل دیگر بدون اجازه شوهر نموده‌اند لذا از این حیث عسر و حرج قابل تصور نیست، مضافا موکل با تعیین چندین واسطه که جملگی از دوستان مشترک بوده اند و رفت و آمد خانوادگی داشته اند قصد وادار نمودن زوجه به تمکین و سازش را داشته که مساعی واسطه ها موثر واقع نگردیده است اوراق پیوست می‌باشد، بنابراین عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد منتفی م. ب. و عقد موقت که صرفا به منظور فرار از تجرد و سر و سامان دادن موقت به زندگی است و طبعا موجب گسیختگی پیوند و ازدواج اصلی نمی شود و موکل ضمن دعوت از خواهان به زندگی مشترک همراه با تامین وسائل زندگی از دادگاه محترم تقاضای رد دعوی خواهان را دارد. وکیل خواهان بیان می‌دارد چون این جلسه، اولین جلسه دادرسی است لذا خواسته را اصلاح و تقاضای طلاق به استناد تحقق بند 12 شروط ضمن عقد دارم و بنده مطالب خود را در لایحه نوشته ام و تقدیم کرده ام. موکله اجرت المثل و نفقه گذشته و حال و آینده و مبلغ ده هزار ریال از مهریه را در قبال طلاق بذل می‌نماید و موکله تاکنون از ناحیه زوج ملزم به تمکین نشده است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر می کند و نظریه مکتوب داوران حاکی از عدم توفیق آنان در ایجاد سازش فیمابین م. ب.. دادگاه نهایتا پس از اخذ نظر مشاور و اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 1394/05/18 مفادا با این استدلال که خواهان به دلیل عسر و حرج تقاضای طلاق نموده و خوانده و وکیل وی اقرار و اذعان به ازدواج مجدد زوج داشته اند و اینکه طرفین از افراد تحصیل کرده جامعه بوده و زوج با یک فرد افغانی با اختلاف سنی 37 سال ازدواج نموده است، وقوع زوجه در عسر و حرج شدید ناشی از اعمال و رفتار خوانده را احراز و دعوی خ. ر. و. و به استناد مواد 1129 و 1130 و تبصره 1133 قانون مدنی، حکم به الزام خوانده به مطلقه نمودن زوجه صادر می کند و نوع طلاق را ب. ت. ب. بذل نفقه گذشته و حال و آینده و اجرت المثل و همچنین ده هزار ریال از مهریه توسط زوجه به زوج بائن خلعی اعلام می کند و قید می‌نماید اخذ گواهی موضوع ماده 31 قانون حمایت خانواده و نیز احراز شرایط صحت اجرای صیغه طلاق از سوی سردفتر صیغه طلاق الزامی است...، آقای م. ب. ض. با وکالت آقای ض. ک.ص. از رای صادره تجدیدنظرخواهی می‌نماید و رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان البرز محول می‌گردد و این دادگاه در تاریخ 1394/07/21 در وقت فوق العاده اوراق پرونده را بررسی و ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره --- - 1394/07/22 ، رای تجدیدنظرخواسته را مطابق موازین قانونی عنوان و با رد تجدیدنظرخواهی آن را تایید می کند. زوج با وکالت آقای ض. ک.ص. از رای دادگاه تجدیدنظر فرجام خواهی به عمل می آورد و پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می‌گردد که به هنگام شور مشروح لایحه اعتراضیه ف. خ. و لایحه جوابیه فرجام خوانده قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام خواسته مآلا مخدوش و واجد ایراد است زیرا اولا در رای دادگاه، بین طلاق وقوع زوجه در عسر و حرج و طلاق با تحقق شروط ضمن عقد که هر یک آثار جداگانه ای دارند خلط شده است و در وضعیتی که صرف ازدواج مجدد زوج نمی تواند مصداق عسر و حرج زوجه باشد و وکیل زوجه هم به همین علت در اولین جلسه دادرسی خواسته را اصلاح و اعلام نموده که به استناد تحقق بند 12 از شروط ضمن عقد تقاضای طلاق موکله را دارد، صدور حکم طلاق به دلیل عسر و حرج زوجه توجیه قانونی ندارد ثانیا زوجه اجرت المثل ایام زوجیت و نفقه گذشته و آینده را در قبال طلاق بذل نموده است در حالی که در خصوص اصل استحقاق یا عدم استحقاق مشارالیها به اجرت المثل و نفقه مورد بررسی واقع نشده است تا بتواند آن را بذل کند، بنابراین به جهات اشعاری در وضعیت حاضر رای صادره قابلیت تایید را ندارد و نقض می‌گردد و رسیدگی مجدد به همان شعبه صادر کننده رای محول تا با در نظر گرفتن تمامی ابعاد قضیه رای مقتضی صادر فرمایند. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار