بررسی الزام به تمکین و دعوای طلاق به دلیل عسر و حرج و نقض حکم در دیوان عالی کشور
خ. م.:
در این پرونده، خواستهای مبنی بر الزام به تمکین از سوی زوجه مطرح شده است. در مقابل، زوج دعوی طلاق را به استناد عسر و حرج اقامه کرده است. وکیل زوجه ادعا نموده که موکل به علت رفتارهای ناپسند زوج و محبوس بودن، در وضعیت عسر و حرج قرار دارد. همچنین، زوج به اتهام سرقت از سوی زوجه شکایتی را مطرح کرده که به برائت وی منجر گردیده است. دادگاه بدوی به الزام زوجه به تمکین رای داده و دعوی طلاق را باطل اعلام کرده است. در مراحل بعدی، فرجامخواهی زوج به دلیل عدم رسیدگی به وضعیت عسر و حرج زوجه مورد پذیرش قرار گرفته و پرونده به دادگاه مرجوع گردید. در رسیدگی مجدد، با استناد به گواهی شهود و شرایط عسر و حرج، دادگاه تجدیدنظر حکم به طلاق زوجه صادر کرده است. در نهایت، فرجامخواهی مطرح شده در دیوان عالی کشور به دلیل عدم رعایت ماده 1146 قانون مدنی و عدم بررسی کامل دلایل عسر و حرج زوجه مورد تایید قرار گرفته و پرونده برای رسیدگی مجدد به دادگاه ارجاع گردید.
تاریخ دادنامه قطعی: 1400/07/14
رای خلاصه جریان پرونده
خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده اقای م. ح. ز. به وکالت از م. ع. ن. باتقدیم دادخواست به خواسته الزام به تمکین به طرفیت ز. ح. طرح دعوی نموده است. (مورخه 97/6/26 همچنین اقای م. ش. پ. به وکالت از ز. ح. در مورخه 97/7/15 در دادخواست جداگانه به خواسته طلاق به لحاظ عسر و حرج به طرفیت اقای م. ع. ن. طرح دعوی تقابل نموده است. شعبه *در مورخه 97/7/14 تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه تقاضای الزام زوجه به تمکین را نموده است. وکیل زوجه گفته زوج بدون دلیل از موکله به اتهام سرقت شکایت نموده و موکله تبریه شده است. که موضوع برای موکله حیثیتی است.و موکله همواره در زندگی مشترک توسط زوج مرعوب و محبوس بوده که با اعلام گزارش به نیروی انتظامی به شرح صورتجلسه 95/4/20 روشن گردیده که محبوس بوده است. موکله قبلا همسر برادر زوج بوده که همسرش فوت نموده و به خاطر تداوم زندگی مشترک باوی ازدواج نموده ولی در حال حاضر به علت تنفر حقوق مالی خود را می بخشد و شهود هم دارد. لذا دعوی تقابل طلاق با وجود عسر و حرج مطرح شده است.وکیل زوج گفته ادعای همکار محترم در حبس زوجه رد میشود. مهریه زوجه پرداخت میشود. دادگاه به موجب دادنامه شماره * 97/7/28 اولا حکم به الزام زوجه به تمکین صادر و ثانیا در مورد دعوی طلاق به لحاظ عسر و حرج حکم بر بطلان دعوی زوجه صادر نموده است. به موجب دادنامه مورخه 95/11/22 شعبه *دعوی تمکین زوج به علت طرح شکایت کیفری سرقت وجه نقد علیه زوجه که منجربه منع پیگرد گردیده رد شده است.ص 70 اقای م. ش. پ. به وکالت از خانم ز. ح. نسبت به دادنامه بدوی اعتراض نموده و شعبه *به موجب دادنامه شماره * 97/12/26 دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای م. ش. به وکالت از ز. ح. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل ف. ا. م. ح. در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 97/12/26 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ش. به وکالت از ز. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 97/12/26 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی ف. خ. از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه م. ب.. زیرا اولا در اولین جلسه دادرسی وکیل ف. خ. اعلام نموده موکل ب. ت. ب. شرایط ایجاد شده از زوج متنفر م. ب.. و اماده است.برای طلاق از جهت تنفر از حقوق مالی خود بگذرد. در فرض اینکه زوجه متنفر باشد. و تصمیم به بذل حقوق مالی خود داشته باشد. موضوع مشمول ماده 1146 قانون مدنی است.و دادگاه نسبت به این موضوع رسیدگی نکرده است. ثانیا اینکه در فرض اینکه ف. خ. ب. اعلام تنفر پایبند باشد. این موضوع امری درونی است.و صرف بیان ان از ناحیه زوجه برای احراز کافی است. ثالثا اینکه دادگاه مکلف بوده در خصوص اختلاف زوجین موضوع را به داوری ارجاع نماید. لیکن از این جهت نیز رسیدگی دچار نقص م. ب.. رابعا اینکه طرح شکایت کیفری از ناحیه زوج علیه زوجه با اعلام اتهام سرقت که منجربه برائت گردیده قطعا از مواردی است.که ادامه زندگی زوجه را دچار عسر و حرج مینماید. خامسا اینکه در پرونده روشن نیست زوجین از چه زمانی جدای از هم زندگی می کنند و اینکه در زمان جدایی تا زمان قطعیت صدور حکم تمکین نفقه زوجه پرداخت شده یا خیر نیز رسیدگی دچار ابهام است. لذا ب. ت. ب. مراتب ذکر شده مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع مینماید.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده شعبه *در مورخه 99/6/2 تشکیل جلسه داده است. طرفین و وکلا حضور یافته اند. ز. ا. ک. حاضر به سازش نیست و تقاضای طلاق دارد. وکیل و. ب. ا. به لوایح تقدیمی اظهار داشته موکل با بذل حقوق خویش قصد ترک زندگی دارد. زوج موکل را هتک حرمت نموده و تخریب شخصیت کرده و بارها موجب ترک زندگی طرفین شده است. به کرات موکل مورد ضرب و حرج قرار گرفته که شهادت شهود و گزارش نیروی انتظامی وجوددارد. ز. ا. ک. اخلاق شوهرم بد است.ضرب و شتم میکند شیشه های منزل را می شکند، فحاشی می کند نصف مهریه را بذل می کنم. از 95/7/13 تاکنون جدا زندگی می کنیم. زوج گفته براساس حکم دادگاه نفقه را می پردازم. وکیل زوج اعلام کرده در مورد شکایت موکل علیه زوجه دائر بر سرقت، زوجه نیز علیه موکل شکایت افتراء نموده که منجربه برائت شده است. و شکایت حبس غیر قانونی علیه موکل هم منجربه برائت شده است.مهریه را به صورت تقسیط دریافت می کند. حکم تمکین صادر شده است. جلسه بعدی دادگاه جهت استماع شهادت شهود در مورخه 99/7/5 تشکیل گردیده و از شهود استماع شهادت شده است.
1 - اقای م.: زوج شاگرد من بود اخلاقش خوب نیست و داد می زند و فحاشی می کرد و خانمش از دست وی امنیت نداشت و مجبور به ترک زندگی شد.
2 - ا. ح. پ.: ازدواج تحمیلی بود. رفتار زوج مناسب نیست چندین بار همسرش را ضرب و جرح کرده و دستش را شکسته و جرح نموده مخارج را درست نمی داد. زوجه در عسر و حرج شدید است.
3 - ص. ن.: زوج راننده است. ضرب و جرحی نسبت به همسرش نداشته و مهریه را پرداخت می کند. خانمش خود سرانه ترک منزل کرده است.
4 - ف. ش.: زوج رفتار ناشایستی ندارد. همسرش خودسرانه ترک منزل کرده علت تنفر را نمی دانم مهریه را میگیرد. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوجه نظر به عدم سازش داده و مصلحت را در طلاق دانسته است.ص 194 داور زوج نیز اعلام نموده زوجه/ حاضر به ادامه زندگی نیست. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره * 99/9/30 ب. ت. ب. اعلام تنفر زوجه و بذل نصف مهریه دادنامه بدوی را نقض و حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر نموده است. اقای م. ر. ح. ز. به وکالت از م. ع. ن. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- */ 9/30 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ح. ز. به وکالت از م. ع. ن. نسبت به دادنامه شماره * 99/9/30 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی و با احراز تنفر زوجه و بذل نصف مهریه لیکن با اخذ سایر حقوق مالی حکم به الزام ف. خ. ب. طلاق فرجامخوانده صادر گردیده وارد و موجه م. ب.. زیرا: مبنای رسیدگی مجدد بعد از نقض حکم اشاره به تنفر زوجه و عسر وحرج در راستای ماده 1146 قانون مدنی بوده است. که در فرض تنفر زوجه میبایست از کل مهریه یا بیشتر از ان از حقوق مالی خود گذشت نماید. در حالی که صرفا نصف مهریه را از باب تنفر بذل نموده و مورد قبول زوج ب. ت. ب. لایحه فرجامخواهی نیست. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده و ارجاع به شعبه *دادگاه مرجوع الیه در مورخه 1400/03/23 تشکیل جلسه داده و با استماع اظهارات طرفین و وکلای ایشان به موجب دادنامه شماره * 1400/03/24 با این استدلال که تنفر شدیدی که موجب عسر و حرج باشد. احراز نمی شود. دادنامه بدوی را تایید نموده است. وکیل زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده و اعلام کرده درخواست طلاق موکل از باب سوی رفتار با شهادت شهود و مضافا محکومیت کیفری زوج به اتهام افتراء نسبت به زوجه و شکایت علیه زوجه از باب سرقت منجر به برائت بوده و اعلام تنفر ناشی از سوی رفتار بوده است. مضافا به اینکه ف. خ. اعلام کرده حاضر است.برای طلاق مضافا بر بذل 150 سکه قبلی 100 سکه دیگر از مهریه را بذل نماید. که متن لایحه ایشان در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 1400/03/24 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
رای شعبه دیوان عالی کشور
رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ش. پ. به وکالت از ز. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/03/24 صادره از شعبه *که به موجب ان باتایید دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی ف. خ. از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا اولا نقض دادنامه صادره از شعبه *استان به این جهت بوده است.که صرفا حکم طلاق از باب اعلام تنفر زوجه با بذل نصف مهریه صادر شده و رعایت مفاد ماده 1146 قانون مدنی نشده است. ثانیا اینکه مطابق مفاد دادخواست به شرح ص 44 پرونده خواسته زوجه و وکیل ایشان طلاق به لحاظ عسر و حرج با استناد به شهادت شهود بوده است.نه از باب تنفر که صرفا مورد رسیدگی دادگاه تجدیدنظر قرارگرفته است. و در جلسه اول دادرسی دادگاه بدوی نیز وکیل زوجه به شهادت شهود استناد نموده و اینکه زوج دارای سوی رفتار م. ب.. و علت عسر و حرج نیز سوی رفتار ذکر شده است. ثالثا با نقض دادنامه در فرجامخواهی اولیه به مواردی چون 1 - شکایت کیفری زوج علیه زوجه دائر بر سرقت که منجربه برائت شده.
2 - محکومیت زوج به اتهام افتراء نسبت به زوجه 3 - جدایی طولانی جسمانی زوجین 4 - الزام به اخذ نظریه داوری
5 - اخذ شهادت شهود شده است.و شعبه *نیز از شهود استماع شهادت نموده که اقایان مشعشع و ا. ح. پ. شهادت به سوی رفتار زوج و ضرب و جرح زوجه نموده اند. مضافا به اینکه داوران نیز نظر به عدم سازش داده اند. لیکن شعبه مذکور برخلاف ذکر شده صرفا از باب تنفر زوجه حکم طلاق داده است.و علت نقض دادنامه شعبه *یه شده است. لذا ب. ت. ب. ضرورت رسیدگی به اصل خواسته از باب عسر و حرج ناشی از سوی رفتار زوج با استناد به 1 - شهادت شهود 2 - شکایت کیفری زوج علیه زوجه منجربه برائت زوجه از اتهام سرقت 3 - محکومیت کیفری زوج به اتهام ایراد تهمت نسبت به زوجه 4 - بذل بخش اعظم از مهریه به لحاظ اینکه زوجه توان ادامه زندگی با زوج را به لحاظ رفتار وی ندارد. مستندا به بند 2 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع مینماید./ا 400/7/17
شعبه *
رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. ت.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 44
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
درخواست ثبت واقعه طلاق در صورت عدم ثبت نکاح
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
نقض رای دادگاه تجدیدنظر در پرونده طلاق به دلیل نقص در بررسی اجرت المثل و تنصیف اموال توسط دیوان عالی کشور
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته نقض و پروند
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق زوجه به دلیل عدم باروری زوج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه محتر
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از قرار سقوط دعوا
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی تشخیص داد و با نقض دادنامه مذکور صادره از
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان شرط تنصیف دارایی و اجرت المثل
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته نقض و پروند
-
رأی
هماستناد
خسارت تاخیر تادیه در خسارات بدنی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده برای رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای
-
رأی
هماستناد
نحوه اثبات تخلف از ایفای تعهد قراردادی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای
-
رأی
هماستناد
انتقال مالکیت ملک واقع شده در طرح شهرداری
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای
-
رأی
هماستناد
1-فسخ نکاح به جهت جنون زوجه2- طرح دعوی فسخ نکاح به طرفیت زوجه مجنون3- فرجام خواهی از قرار عدم استماع دعوی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تکلیف دادگاه در فرض رد نظریه داوری در دعوای طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
تکلیف دیوان عالی در فرض انصراف خواهان بدوی از دعوا
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع
-
رأی
هماستناد
(1)- حدود اعتبار وکالتنامه رسمی مبنی بر وکالت زوجه در طلاق (2)- ادعای فسخ وکالت در طلاق در فرض تنظیم وکالتنامه رسمی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتبار بذل مهریه در ازای واگذاری حق حضانت به زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب
-
رأی
هماستناد
(1)- اثر پرداخت نفقه پس از صدور حکم در عسر و حرج زوجه (2)- طلاق در فرض عدم قبول بذل از جانب زوج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
1- معیار عدم استحقاق زوجه نسبت به نصف مهریه2- احراز وقوع نزدیکی میان زوجین
ماده 401 از قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 با نقض دادنامه فرجامخواسته پروند
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده برای رسیدگی به دادگاه محترم صادرکنن
-
رأی
هماستناد
اثر امتناع زوج از انجام تست اعتیاد
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
قرینه های اثبات کننده عسروحرج زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب جهت رسیدگی به شع
-
رأی
هماستناد
رسیدگی به امور موثر در مهریه در دعوی طلاق از ناحیه زوج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض
-
رأی
هماستناد
ویژگی محکومیت کیفری موثر در تحقق وکالت در طلاق زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به شعبه هم عرض یکی دیگر
-
رأی
هماستناد
اثر انتقال اموال در طول دادرسی بر شرط تنصیف دارایی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
اسقاط حق ناشی از شرط تنصیف پیش از طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته به طور کامل رس
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
درخواست طلاق زوجه به دلیل سوء رفتار ناشی از ضرب وجرح
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
تقاضای طلاق زوجه به دلیل وقوع طلاق در خارج از کشور
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی م
-
رأی
هماستناد
تفاوت طلاق حکمی و طلاق قراردادی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض می شود و رسیدگی م
-
رأی
هماستناد
پرداخت دین بدون اذن مدیون
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
عدول دادگاه از نظریه پزشکی قانونی در خصوص حجر
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و جهت تجدید رسیدگی به شعبه هم عرض ارجا
-
رأی
هماستناد
تاثیر پرداخت جزئی نفقه بر شرط وکالت زوجه در طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود تبعیت دادگاهها از احکام یکدیگر
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگ
-
رأی
هماستناد
تکلیف حقوق مالی زوجه در دعوی طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض کامل آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه
-
رأی
هماستناد
ضابطه احراز سفه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی م
-
رأی
هماستناد
رابطه بذل مهریه و عسر و حرج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعاده دادرسی به جهت دسترسی به نظریه پزشکی قانونی در پرونده دیگر
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی به شعبه
-
رأی
هماستناد
درخواست فسخ نکاح به دلیل ازدواج سابق زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن
-
رأی
هماستناد
تحقق شرط ضمن عقد و احراز عسر و حرج به جهت عدم پرداخت نفقه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه مرقوم رسیدگی مجدد به همان
-
رأی
هماستناد
تشریفات استماع شهادت شهود
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی با نقض رای صادره پرونده به یکی دیگر از شعب
-
رأی
هماستناد
نحوه تقویم خواسته های متعدد یک دادخواست
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به لحاظ نقص رسیدگی دادنامه فرجام خواسته نق
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق به دلیل عسر و حرج ناشی از محکومیت جزائی زوج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع می گر
-
رأی
هماستناد
مبدأ زمانی محاسبه خسارت تأخیر تأدیه وجه چک
قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت شقوق الف مواد 401
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر در استرداد ثمن
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
مواد مرتبط 2
-
اعمال
از این صفحه
ماده 401 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1146 — قانون مدنی
ماده 1146 قانون مدنی و عدم بررسی کامل دلایل عسر و حرج زوجه مورد تایید قرار
دکترین 2
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش
ماده 1146 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — حکم طلاق در هر یک از انواع
ماده 1146 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
