بررسی تشخیص صلاحیت دادگاه کیفری یک

بررسی تشخیص صلاحیت دادگاه کیفری یک صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/09/10 برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند موضوع بررسی تشخیص صلاحیت دادگاه کیفری یک پرسش الف به اتهام قتل عمدی و توهین و تهدید در دادسرا تحت تعقیب قرار گرفته است و نسبت به اتهامات وی قرار منع تعقیب صادر شده است. اولیای دم و شاکی خصوصی به قرار صادره اعتراض نموده اند. دادگاه کیفری یک، قرار صادره در قسمت قتل را تایید و در سایر موارد قرار منع تعقیب نقض و قرار جلب به دادرسی صادر نموده است. فی الحال رسیدگی به جرایم یاد شده (جرایم غیرمشمول صلاحیت ذاتی دادگاه کیفری یک) در صلاحیت دادگاه کیفری دو است یا کیفری یک؟ نظر هیات عالی نظریه اداره حقوقی به شماره 98/98/7 مورخ 26/11/98 به شرح زیر مورد تایید اعضای هیات عالی است: اولاً با عنایت به ماده 313 و تبصره های 1 و 2 ماده 314 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، چنانچه بزهکار مرتکب یک یا چند جرم داخل در صلاحیت دادگاه کیفری "یک" و نیز یک یا چند جرم داخل در صلاحیت دادگاه کیفری" دو " شود، به همه اتهامات باید توامان در دادگاه کیفری" یک" رسیدگی شود، بنابراین دادسرا باید نسبت به اتهامات شخصی که به عنوان مثال مرتکب آدم ربایی و تهدید شده است، رسیدگی توامان انجام دهد و در صورت صدور قرار منع تعقیب و اعتراض نسبت به هر دو قرار یا فقط نسبت به جرم در صلاحیت دادگاه کیفری "دو "، در هر حال پرونده را به دادگاه کیفری "یک " ارسال نماید. ثانیاً، چنانچه به عنوان مثال اتهامات شخص آدم ربایی و تهدید بوده که برابر آنچه که در بند بالا گفته شد رسیدگی به همه اتهامات در صلاحیت دادگاه کیفری "یک " م. ب. و این دادگاه در مورد قرار منع تعقیب صادره در هر دو مورد از سوی دادسرا، فقط در مورد آدم ربایی قرار منع تعقیب را تایید کرده و در مورد بعدی قرار جلب به دادرسی صادر نموده است. لذا ب. ت. ب. اتهامات اولیه که مجموعاً برای دادگاه کیفری" یک " ایجاد صلاحیت کرده است، در ادامه نیز، رسیدگی در صلاحیت دادگاه کیفری " یک " خواهد بود و کیفر خواست خطاب به این دادگاه صادر می‌شود. نظر اکثریت با عنایت به حکم مقرّر در ماده 313 و تبصره های 1و 2 ماده 314 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با آخرین اصلاحات، چنانچه بزهکار به اتهام قتل عمدی و توهین و تهدید که برخی از آن ها داخل در صلاحیت دادگاه کیفری یک و نیز برخی دیگر داخل در صلاحیت دادگاه کیفری دو می‌باشد، مورد تعقیب قرار گیرد، به همه اتهامات باید توامان در دادگاه کیفری یک رسیدگی شود؛ بنابراین دادسرا باید نسبت به اتهامات این شخص، رسیدگی توامان نموده و در صورت صدور قرار منع تعقیب و اعتراض نسبت به هر دو قرار یا فقط نسبت به جرم در صلاحیت دادگاه کیفری دو، در هر حال پرونده را به دادگاه کیفری یک ارسال نماید که در فرض سوال به درستی این گونه عمل شده است. با عنایت به اینکه دادگاه کیفری یک، فقط قرار منع تعقیب صادره از سوی دادسرا در خصوص اتهام قتل عمدی را تایید نموده و در مورد بعدی قرار جلب به دادرسی صادر نموده است، لذا ب. ت. ب. اتهامات اولیه که مجموعاً برای دادگاه کیفری یک ایجاد صلاحیت کرده است، در ادامه نیز، رسیدگی در صلاحیت دادگاه کیفری یک خواهد بود و صلاحیت ایجاد شده برای این مرجع به حال خود باقی و می‌بایست به جرایم مزبور رسیدگی نماید. نظر اقلیت با عنایت به اینکه در رسیدگی به جرایم می‌بایست مرجع رسیدگی کننده در شروع به رسیدگی و استمرار آن دارای صلاحیت و اختیار قانونی باشد و در فرض سوال با تایید قرار منع تعقیب در خصوص جرم قتل، استمرار صلاحیت دادگاه کیفری یک به دلیل عدم صلاحیت ذاتی وی نسبت به جرایم در صلاحیت کیفری دو محل تردید است لذا می‌بایست به جرایم مزبور در دادگاه کیفری دو رسیدگی شود. مضاف بر این اصل اولیه این است که هر جرمی در مرجع صالح رسیدگی شود و ب. ت. ب. میزان مجازات مقرّر برای جرایم توهین و تهدید و درجه آنها حسب ماده 19 قانون مجازات اسلامی و همچنین حکم مصرّح در ماده 301 قانون آیین دادرسی کیفری که رسیدگی به کلیه جرایم جز موارد استثنائی را در صلاحیت دادگاه کیفری دو دانسته است، در مورد استثناء که رسیدگی به این جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری یک قرار گرفته است، باید به قدر متیقّن اکتفا نمود و قدر متیقّن جایی است که جرایم مزبور توام با جرایم در صلاحیت کیفری یک باشند نه همانند فرض بحث که به دلیل تایید قرار منع تعقیب دادسرا در خصوص جرم قتل، به تنهایی رسیدگی خواهند شد.