رأی
بررسی درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی توسط رئیس مجتمع یا قاضی شعبه
مقدمه
بررسی درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی توسط رئیس مجتمع یا قاضی شعبه
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1400/11/24 در استان همدان برگزار شد، موضوع درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا رئیس مجتمع خانواده میتواند بهطور مستقل به درخواست اعسار رسیدگی کند یا اینکه باید پرونده را به شعبه ارجاع دهد تا قاضی شعبه شرایط را بررسی کند. هیات عالی بر این باور است که اگر رئیس مجتمع دادرس باشد، میتواند بهطور شخصی تصمیمگیری کند و نیازی به ارجاع پرونده نیست. اکثریت اعضای هیات معتقدند که برای احراز معافیت از پرداخت هزینه دادرسی، نیازی به تعیین وقت رسیدگی و استماع شهادت شهود نیست و رئیس مجتمع تنها در صورتی میتواند دستور معافیت صادر کند که خود به عنوان دادرس پرونده را بررسی کرده باشد. همچنین، اگر رئیس مجتمع بدون ارجاع به شعبه، دستور معافیت صادر کند، این دستور برای دادرس شعبه الزامی نیست و او باید بهطور مستقل تصمیمگیری کند. نظر اقلیت نیز مشابه نظر اکثریت است، با این تفاوت که در مواردی که دادگاه درخواست معافیت را رد کند، باید وقت رسیدگی تعیین و طرفین دعوت شوند. بهطور کلی، هر دو نظر بر این نکته تاکید دارند که رئیس مجتمع نمیتواند بهطور مستقل و خارج از تشریفات قانونی نسبت به معافیت تصمیمگیری کند، مگر در شرایط خاص.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/11/24
برگزار شده توسط: استان همدان/ شهر همدانموضوع
بررسی درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی توسط رئیس مجتمع یا قاضی شعبهپرسش
ب. ت. ب. اینکه در ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در خصوص معافیت دائم یا موقت طرفین دعوی آمده است: «دادگاه میتواند پس از احراز مراتب و ب. ت. ب. اوضاع و احوال ایشان را... معاف نماید» و ب. ت. ب. دو قید 1- دادگاه و 2- احراز شرایط و اوضاع و احوال، پاسخ فرمایید:
آیا رئیس مجتمع خانواده الزاماً باید پرونده - با درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی و غیره - را به یکی از شعب دادگاه خانواده ارجاع دهد و قاضی شعبه (به عنوان دادگاه) با بررسی شرایط نسبت به معافیت نامبرده اقدام کند و یا اینکه رئیس مجتمع میتواند شخصاً به عنوان مقام قضایی با بررسی شرایط، دستور معافیت خواهان از پرداخت هزینه دادرسی را صادر نماید؟ در صورت اخیر آیا لازم است مجدداً در شعبه دادگاه معافیت فرد بر اساس ماده 5 ق.ح.خ صادر شود یا دستور فوقالذکر کافی است؟
نظر هیات عالی
مطابق ماده 5 قانون حمایت خانواده و ماده 5 آییننامه اجرایی آن، در صورتی که رئیس مجتمع قضایی خانواده، دادرس دادگاه باشد، ب. ت. ب. اینکه ابلاغ دادرسی وی ناظر به شعبه خاصی نیست؛ بنابراین میتواند شخصاً به عنوان دادرس دادگاه با بررسی شرایط خواهان، در خصوص معافیت دائم یا موقت وی از پرداخت هزینه دادرسی، اتخاذ تصمیم نماید.نظر اکثریت
برای احراز معافیت و عدم تمکن مالی و یا تمکن مالی اصحاب دعوی موضوع ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 نیاز به تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین و استماع شهادت شهود اصحاب دعوی نمیباشد. معافیتهای قانونی، پرداخت هزینه دادرسی و حقالزحمه کارشناسی و حقالزحمه داوری و سایر هزینهها موضوع ماده 5 قانون مذکور ب. ت. ب. تصریح قانونگذار احراز آن را بر عهده مقام قضایی گذاشته است و خارج از شمول مقررات اعسار است و نیازمند تشریفات نمیباشد و منظور قانونگذار از لفظ دادگاه در ماده مذکور همان دادرس دادگاه به معنای مطلق کلمه م. ب. و به معنای رئیس دادگستری یا رئیس مجتمع قضایی مربوطه نمیباشد؛ بنابراین به موجب ماده مذکور رئیس مجتمع و یا رئیس دادگستری شهرستان اختیاری جهت صدور دستور معافیت از پرداخت هزینه دادرسی یا کارشناسی یا داوری را ندارد؛ مگر اینکه رسیدگی به پرونده را به شعبه تحت تصدی خودش ارجاع کند و خودش به عنوان دادرس دادگاه بخواهد به پرونده رسیدگی کند و در راستای ماده 5 قانون مذکور اتخاذ تصمیم نماید و اگر رئیس مجتمع یا رئیس دادگستری ضمن ارجاع پرونده به شعبهای از شعب محاکم، دستور معافیت از پرداخت هزینه دادرسی را صادر کند، برای دادرس شعبه مرجوعالیه لازمالاتباع نبوده و دادرس دادگاه خود در خصوص درخواست خواهان باید طی صورتجلسهای تصمیم مقتضی اتخاذ نماید.نظر اقلیت
برای احراز معافیت و عدم تمکن مالی اصحاب دعوی موضوع ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 در صورت درخواست اصحاب دعوی، از شمول مقررات اعسار خارج است و نیاز به هیچگونه تشریفاتی ندارد؛ یعنی نیاز به تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین و استماع اظهارات شهود طرفین نمیباشد؛ و منظور قانونگذار از لفظ دادگاه همان دادرس دادگاه است و رئیس دادگستری و یا رئیس مجتمع قضایی اختیاری در این خصوص ندارد؛ مگر اینکه رسیدگی به پرونده را به شعبه تحت تصدی خودش ارجاع کند و سپس به عنوان دادرس شعبه بخواهد رسیدگی کند؛ ولی در مواردی که نظر دادگاه بر عدم پذیرش درخواست معافیت و تمکن مالی اصحاب دعوی است؛ دادگاه باید نسبت به تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین و استماع اظهارات شهود اقدام نماید و در خصوص رد درخواست معافیت از پرداخت هزینه دادرسی مبادرت به صدور رای مینماید و رای به طرفین نیز ابلاغ گردد.موارد مرتبط 58
آرای مرتبط 18
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم حضور قاضی مشاور در دادگاه خانواده
مواد 5 و 8 قانون حمایت از خانواده دادگاه مسئولیت قانونی دارد نسبت به ادعای ع
-
رأی
هماستناد
درخواست شفاهی در امور حسبی
مواد 5 و 8 قانون حمایت از خانواده دادگاه مسئولیت قانونی دارد نسبت به ادعای ع
-
رأی
هماستناد
تاثیر اقرار به وجود وجه در حساب بانکی بر ادعای عسار
ماده 5 قانون حمایت خانواده حکم به اعسار موقت و معافیت خواهان از پرداخت ه
-
رأی
هماستناد
ماهیت نظریه پزشکی قانونی
مواد 5 و 8 قانون حمایت از خانواده دادگاه مسئولیت قانونی دارد نسبت به ادعای ع
-
رأی
هماستناد
مبدا محاسبه مهریه وجه نقد پس از فوت زوج
ماده 5 قانون حمایت خانواده ضمن معاف کردن خواهان از پرداخت هزینه دادرسی ت
-
رأی
هماستناد
ماهیت نظریه پزشکی قانونی
مواد 5 و 8 قانون حمایت از خانواده دادگاه مسئولیت قانونی دارد نسبت به ادعای ع
-
رأی
هماستناد
تاثیر اقرار به وجود وجه در حساب بانکی بر ادعای عسار
ماده 5 قانون حمایت خانواده حکم به اعسار موقت و معافیت خواهان از پرداخت ه
-
رأی
هماستناد
مبدا محاسبه مهریه وجه نقد پس از فوت زوج
ماده 5 قانون حمایت خانواده ضمن معاف کردن خواهان از پرداخت هزینه دادرسی ت
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم حضور قاضی مشاور در دادگاه خانواده
مواد 5 و 8 قانون حمایت از خانواده دادگاه مسئولیت قانونی دارد نسبت به ادعای ع
-
رأی
هماستناد
وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی
ماده5 قانون حمایت خانواده در معافیت از پرداخت ان مورد تقاضاست
-
رأی
هماستناد
توزیع مسئولیت ورثه زوج به نسبت سهم الارث انها
ماده 5 قانون حمایت خانواده در مرحله اجرای حکم با وصول محکوم به و خروج خو
-
رأی
هماستناد
صلاحیت شورای حل اختلاف در دعاوی مالی بر اساس ارزش واقعی خواسته
ماده 5 قانون حمایت خانواده و عدم توان مالی در پرداخت کامل هزینه دادرسی و
-
رأی
هماستناد
تقاضای فسخ نکاح به استناد کتمان ازدواج سابق
ماده 5 قانون حمایت از خانواده با احتساب حق الوکاله وکیل به طرفیت ا
-
رأی
هماستناد
درخواست شفاهی در امور حسبی
مواد 5 و 8 قانون حمایت از خانواده دادگاه مسئولیت قانونی دارد نسبت به ادعای ع
-
رأی
هماستناد
طرح دعوی ورشکستگی تاجر بعد از اخطار رفع نقص دفتری جهت معافیت از پرداخت هزینه دادرسی
ماده 5 قانون حمایت خانواده مبنی بر موکول کردن پرداخت به زمان اجرای حکم ب
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز عدم تمکن اصحاب دعوی در دعاوی خانوادگی
ماده 5 قانون حمایت خانواده توسط دادگاه به چه نحوی باید احراز گردد؟ آیا ب
-
رأی
هماستناد
اعسار و معافیت از هزینه دادرسی برای زوجین
ماده 5 قانون حمایت خانواده تسریع در رسیدگی و تعیین تکلیف دعاوی خانواده ا
-
رأی
هماستناد
مقررات اعسار در قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391
ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 در صورت عدم تمکن مالی هر یک از
نظریات مشورتی 27
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/326 مورخ 1394/02/08
ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 است که به معافیت از پرداخت هزین
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1274 مورخ 1397/05/08
ماده 5 قانون حمایت خانواده شامل هزینه های مربوط به مرحله اجراء همچون نظر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1727 مورخ 1396/07/26
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 در خصوص معافیت خواهان از پرداخت هزینه دا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1669 مورخ 1396/07/22
ماده 5 قانون حمایت خانواده به تشخیص دادگاه می باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/362 مورخ 1395/02/25
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 دعوا تلقی نمی شود تا ضرورت داشته باشد در
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1304 مورخ 1397/05/03
ماده 5 قانون حمایت خانواده از پرداخت هزینه دادرسی معاف شده است حال چنانچ
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2664 مورخ 1395/10/19
ماده 5 قانون حمایت خانواده و یا ماده واحده قانون الحاق یک تبصره به ماده
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2846 مورخ 1397/10/29
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 در هر مورد ملازمهای با معافیت یا عدم معا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/865 مورخ 1394/04/07
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 و با توجه به اینکه عدم تمکن مالی خواهان
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1451 مورخ 1399/11/14
ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب س 1391
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1294 مورخ 1396/06/07
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 دادگاه با توجه به اوضاع و احوال
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/912 مورخ 1395/04/20
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 که خارج از شمول مقررات اعسار بوده و نیاز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1178 مورخ 1397/04/04
ماده 5 قانون حمایت خانواده می باشد و یا مانند محاکم حقوقی تابع قانون آئی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/443 مورخ 1392/03/08
ماده 5 قانون حمایت خانواده آیا تقدیم دادخواست به همراه اصل موضوع خواسته
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
طرح ادعای عدم تمکین مالی از جانب اصحاب دعوی با تقدیم داخوست یا صرف درخواست
ماده 5 قانون حمایت خانواده ملزم به تقدیم دادخواست هستند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1451 — 1399/11/14
ماده 5 آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده مصوب 13931 ریاست محترم قوه قضایی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/1294 مورخ 1396/06/17 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص قوانین و رویههای مربوط به دعوی تنظیم سند و هزینه دادرسی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 دادگاه با توجه به اوضاع و احوال
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/95/2664 مورخ 1395/10/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص معافیت افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و مددجویان مستمری بگیر سازمان بهزیستی کشور از پرداخت هزینه
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 1294/96/7 مورخ 1396/06/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی امکان طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال قسمتی از ملک به نحو مفروز قبل از تفکیک - اعمال ماده 5 قا
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 دادگاه با توجه به اوضاع و احوال
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/1178 مورخ 1397/04/04 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اعمال مقررات ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در مواردی که در شورای حل اختلاف به دعاوی خانوادگی موضوع بند
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/1178 مورخ 1397/04/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/1669 مورخ 1396/07/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص پرداخت هزینه دادرسی موضوع ماده ی 5 قانون حمایت خانواده 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/1683 مورخ 1393/09/02 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 5 قانون حمایت خانواده 91 درصورت عدم تمکن مالی هریک از اصحاب دعوی دا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/293 مورخ 1403/06/04
ماده 5 آیین نامه اجرایی آن مصوب 1397/05/28 هیات وزیران
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1716 مورخ 1395/07/24
ماده 5 آیین نامه اجرایی آن مصوب 1393
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1743 مورخ 1395/07/26
ماده 5 آیین نامه اجرایی آن مصوب 1393
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1274 مورخ 1400/12/21
مواد 5 و 6 آیین نامه اجرایی آن
نشستهای قضایی 7
-
نشست قضایی
هماستناد
ساز و کار اجرائی ماده 5 قانون حمایت خانواده در دفاتر الکترونیک قضایی
ماده 5 قانون حمایت خانواده در دفاتر الکترونیک قضایی خلاصه متن: در نشست ق
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی قابلیت مطالبه هزینه دادرسی در دعوی تمکین عام و خاص
ماده 5 قانون حمایت خانواده اشاره کرد که در آن به واژه "هر یک از اصحاب دع
-
نشست قضایی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم پرداخت هزینه داوری در دعاوی خانواده توسط خواهان
ماده 5 قانون حمایت خانواده به خواهان اعلام می نماید تا نسبت به پرداخت هز
-
نشست قضایی
هماستناد
معافیت از پرداخت هزینه دادرسی مددجویان کمیته امداد و مشمولان بهزیستی
ماده 5 قانون حمایت خانواده و معافیت های موضوع مواد 504 تا 514 قانون آئین
-
نشست قضایی
هماستناد
معافیت از پرداخت هزینه دادرسی موضوع ماده 5 قانون حمایت از خانواده در مرحله تجدیدنظر
ماده 5 قانون حمایت از خانواده در مرحله تجدیدنظر خلاصه متن: در نشست قضایی
-
نشست قضایی
هماستناد
معافیت دائم از هزینه دادرسی موضوع ماده 5 قانون حمایت از خانواده
ماده 5 قانون حمایت از خانواده خلاصه متن: در نشست قضایی که در تاریخ 1397/
-
نشست قضایی
هماستناد
معافیت ازهزینه دادرسی جاری در محاکم خانواده، نسبت به دعاوی مطروحه در محاکم صلح
قانون حمایت خانواده از جمله (معافیت از تمبر دادرسی طبق ماده 5
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 5 — قانون حمایت خانواده
ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 نیاز به تعیین وقت رسیدگی و دعوت
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 5 — لایحه قانونی متمم قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران و آییننامه اجرایی آن
ماده 5 آیین نامه اجرایی آن
دکترین 4
-
مقاله
هماستناد
نحوه رسیدگی دادگاه به اعتراض ثالث اجرایی — لازم نیست تا معترض ثالث اجرایی از
ماده 5 قانون حمایت از خانواده خواسته ای به عنوان
-
مقاله
هماستناد
نحوه رسیدگی دادگاه به اعتراض ثالث اجرایی — دادگاه برای تعیین زمان و مکان رسیدگی
ماده 5 قانون حمایت از خانواده خواسته ای به عنوان
-
مقاله
هماستناد
دعاوی اعسار و تعدیل / ۶۳۵ — اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در دادگاه
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 به تجویز قانون بدون نیاز به تقدیم دادخوا
-
مقاله
هماستناد
دعاوی اعسار و تعدیل / ۶۳۵ — اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی
ماده 5 قانون حمایت خانواده 1391 به تجویز قانون بدون نیاز به تقدیم دادخوا
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
