دادنامه 140331390000639046 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری — 1403/03/20 — ابطال تصویب مصوبه داخلی حوزه نظام وظیفه استان آذربایجان غربی در خصوص معافیت کفالت به جهت مخالفت با قواعد آمره…

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی اداری و امور عمومی * شماره پــرونـــده : هـ ت/ 0200431 شماره دادنامه سیلور: 140331390000639046 تاریخ: 1403/03/20 * شاکی : آقای … *طرف شکایت : ناجا؛ معاونت حقوقی و قوانین اداره حقوقی رسیدگی به دعاوی سازمان وظیفه عمومی *موضوع شکایت و خواسته : ابطال تصویب مصوبه داخلی حوزه نظام وظیفه استان آذربایجان غربی در خصوص معافیت کفالت به جهت مخالفت با قواعد آمره و قوانین حاکمیتی و شرعی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی د. ب. ط. ناجا؛ معاونت حقوقی و قوانین اداره حقوقی رسیدگی به دعاوی سازمان وظیفه عمومی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. : دستورالعمل اجرایی رسیدگی به معافیتهای کفالت مواد 44 و 44 مکرر قانون خدمت وظیفه عمومی مورخ 3/6/98 ریاست سازمان وظیفه عمومی فراجا بخش پنجم- ضوابط اختصاصی معافیت های ماده 44 قانون. 2- ضوابط اختصاصی معافیت کفالت یگانه مراقب و نگهدارنده مادر فاقد شوهر ر- در کفالت مادر، ملاک رسیدگی فاقد شوهر دایمی بودن یا ناتوانی پدر مشمول در سرپرستی م. ب.. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1) اینجانب از سال 96 درخواست معافیت از سربازی به استناد معافیت کفالت و از بابت یگانه فرزند ذکور بالای 18 سال مادر مطلقه را از حوزه نظام وظیفه داشته ام که هر بار به دلیلی با این درخواست مخالفت شده است و در آخرین مرتبه، علت مخالفت، «شاغل بودن مادر» عنوان گردیده است و این در حالی است که سرپرستی مندرج در قانون، به معنای «سرپرستی مالی» نیست و از نظر عرفی تنها زندگی نمودن مادر، مطلوب عرف جامعه محسوب نمی شود. 2) قانونگذار به موجب بند (الف) ماده 44 قانون نظام وظیفه عمومی، از واژه «یگانه مراقب و نگهدارنده» استفاده نموده و افزودن قید به این واژه، تضییق دامنه شمول قانون است. 3) از مجموعه مواد 122 و 123 آیین نامه اجرایی قانون خدمت وظیفه عمومی نیز استفاده می شود که منظور مقنن از نگهدارنده و سرپرست، صرفاً جنبه مادی آن نیست. *در پاسخ به شکایت مذکور، سازمان وظیفه عمومی فراجا در طی لایحه ای اجمالاً عنوان نموده است که: 1) بر اساس بند 2 ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی، یکی از شرایط احراز معافیت کفالت، «یگانه مراقب یا نگهدارنده مادر فاقد شوهر» بودن است. در همین راستا ماده 46 همین قانون اجازه می دهد که تحقیقات لازم نسبت به ادعای کفالت انجام شود. لذا صرف وقوع طلاق دلیل بر معافیت نیست و باید مراتب به تایید سازمان وظیفه عمومی برسد. 2) دادنامه شماره 1234 - 1233 مورخ 1400/4/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اشعار بر آن دارد که صرف مطلقه بودن مادر دلیل بر معافیت نیست و باید شرایط مراقبت و نگهداری از مکفول احراز شود. پرونده کلاسه هـ ت/ 0200431 با موضوع ابطال مصوبه داخلی حوزه نظام وظیفه استان آذربایجان غربی در خصوص معافیت کفالت در جلسه هیات تخصصی اداری و امور عمومی مطرح و به شرح آتی رای صادر شد : رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری بر اساس بند (2) ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب سال 1363 «یگانه مراقب» یا «نگهدارنده مادر فاقد شوهر» از انجام خدمت دوره ضرورت معاف است و به موجب تبصره 1 ماده 44 قانون یادشده مقرر شده است که: «مراد از یگانه مراقب، تنها فرزند ذکور یا برادر یا نوه بیش از هجده سال تمام است که مراقبت هریک از بستگان مذکور در این ماده را به علّت نقص عضو، بیماری، کبر سن، صغر سن یا اناث بودن برعهده دارد...» همچنین مطابق ماده 46 قانون خدمت وظیفه عمومی : «مشمولانی که ادعای کفالت می‌کنند، می‌توانند مدارک لازم را پیش از اعزام به حوزه وظیفه عمومی محل سکونت خود تسلیم کنند. تحقیقات لازم نسبت به ادعای کفالت این قبیل مشمولان و همچنین تصدیق صحت مندرجات استشهاد و مدارک آنها با شهربانی و یا ژاندارمری خواهد بود.» و با عنایت به اینکه حکم مقرر در بند (2) ماده 44 قانون مذکور بر فاقد شوهر بودن مادر به منظور اعطای کفالت به یگانه فرزند ذکور بالای 18 سال، دلالت دارد و معافیت کفالت اشخاص موضوع تبصره 1 ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی مقید به دو شرط «یگانه مراقب بودن» و «نگهداری» شده و بر مبنای ماده 46 قانون خدمت وظیفه عمومی، انجام تحقیقات لازم نسبت به ادعای کفالت مشمولان و تصدیق صحت مندرجات استشهادیه و مدارک متقاضی در حال حاضر با نیروی انتظامی و رسیدگی به ادعای کفالت و احراز شرایط لازم در مورد مشمولان و کسان آنان با هیاتهای رسیدگی‌کننده موضوع مواد 24 و 25 قانون خدمت وظیفه عمومی است بنابه مراتب فوق و ن. ب. ا. مقرره مورد شکایت حکمی دال بر اشتراط عدم اشتغال مادر ندارد بنابراین هیات محترم تخصصی اداری عمومی با اتفاق آراء، مقرره مورد شکایت را خارج از حدود اختیار و مغایر قانون تشخیص نداد در نتیجه مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402، رای به رد شکایت صادر می شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. دکتر … رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی