دادنامه 140431390002635854 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی وپزشکی دیوان عدالت اداری دیوان عدالت اداری — 1404/10/14 — ابطال کل آیین نامه نحوه تأسیس و فعالیت مراکز جمع آوری پلاسما- ابلاغی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال…

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی وپزشکی دیوان عدالت اداری * شماره پــرونـــده : هـ ع 0400155 شماره دادنامه سیلور: 140431390002635854 تاریخ:1404/10/14 * شاکی : آقای … * طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی – سازمان انتقال خون ایران *موضوع شکایت و خواسته : ابطال کل آیین نامه نحوه تأسیس و فعالیت مراکز جمع آوری پلاسما- ابلاغی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال 1393 از زمان تصویب * متن مقرره مورد اعتراض: آیین نامه نحوه تاسیس و فعالیت مراکز جمع آوری پلاسما این آیین نامه به استناد مواد 10 و 11 قانون اصلاح بعضی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب سال 1357 و ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، تهیه شده است. مراکز خون گیری در سازمان انتقال خون ایران مشمول این آیین نامه نمی شود. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت (حسب مورد با تصریح به مغایرت با قانون یا شرع یا خروج از حدود اختیارات) : استنادات قانونی مندرج در مقدمه، صلاحیت و جوازی بر وضع آیین نامه معترض عنه به طرف شکایت واگذار نکرده است. در ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز جهت تاسیس مراکز جمع آوری پلاسما خون، هیچ تکلیفی برای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیش بینی نشده است. از این رو من حیث جمیع قوانین، هیچ جوازی برای اعطای مجوز تاسیس و فعالیت مراکز خصوصی جمع آوری پلاسما خون برای طرف شکایت پیش بینی نشده است و به این اعتبار وزارت یاد شده صلاحیتی در این خصوص ندارد. بنابراین مقرره معترض عنه خارج از حدود اختیارات تکالیف قانون م. ب.. مستفاد از قانون راجع به تشکیل سازمان انتقال خون ایران مصوب سال 1361 و همچنین به دلالت بند 6 ماده 2 اساسنامه سازمان انتقال خون ایران مصوب سال 1363 مجلس شورای اسلامی: تولید فرآورده های مختلف خونی پلاسمایی و سلولزی و مشابه با تعریف و تعیین وزارت بهداری از وظایف و اختیارات سازمان انتقال خون اعلام گردیده است. همچنین به دلالت ماده 17 اساسنامه مذکور هیچ یک از دستگاه های اجرایی دولتی، خیریه مجاز به ایجاد واحدهای خون گیری و بانک های خون نمی باشند. همچنین در بند (چ) ماده 7 اساسنامه اتخاذ تصمیم و صدور اجازه تاسیس واحدهای عملیاتی سازمان در استان ها و شهرستان ها از وظایف شورای عالی سازمان انتقال خون اعلام گردیده است. به استناد جزء (ی) بند 3 ماده 1 دستورالعمل و ضوابط تعیین مشاغل حاکمیتی مصوب هیات امنای وزارت بهداشت مصوب سال 1390 و همچنین در جزء (و) بند 18 ماده 1 دستورالعمل واگذاری خدمات سلامت مصوب 1392 تولید، پالایش و توزیع خون و فرآورده های سالم خونی و پلاسمایی از مشاغل حاکمیتی اعلام شده است. بنابراین امکان واسپاری آن به بخش غیردولتی وجود ندارد. تبعاً منجر به توسعه مراکزی از این دست و به دلیل مشوق های مالی، اقبال اهداکنندگان خون به این مراکز و کاهش ذخایر خونی کشور به ویژه در مواقع بحران خواهد شد. همچنین سودآوری فروش پلاسما به کشورهای غربی، خود از آسیب های دلالی خون و پلاسما در ایران محسوب می شود که موجب زوال نرم اعتقادات مذهبی و اخلاقی و انسان دوستانه در مورد اعطاء خون می شود. * دفاعیات طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با استفاده از صلاحیت ایجاد شده به موجب مواد 10، 11، 13 و 14 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب سال 1334 و اصلاحی سال 1367 و اختیارات حاصله از ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367 اقدام به تنظیم و تصویب آیین نامه نحوه تاسیس و فعالیت مراکز جمع آوری پلاسما نموده است. ضمن اینکه غیر از آنچه در مواد 17 و 20 اصلاحی قانون مربوط به مقررات امور پزشکی، دارویی، مواد خوراکی و آشامیدنی مصوب سال 1334 و اصلاحات و الحاقت بعدی آن به عنوان شاخص متقاضیان تاسیس واحدهای دارویی و مواد بیولوژیک آمده است، شفافیت در انجام رویه رسیدگی به تقاضای آنها و نحوه تاسیس و راه اندازی این واحدها مستفاد از ماده 24 قانون یاد شده نیازمند تبیین و تنظیم آیین نامه مربوطه بوده و به همین دلیل تنظیم آیین نامه معترض عنه مغایرتی با مواد قانونی ذکر شده ندارد. از ماده 2 اساسنامه سازمان انتقال خون مباشرت مطلق و انحصار مستفاد نمی گردد. ضمن اینکه تعیین و تعریف فرآورده‌‌های پلاسمایی نیز به عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است که وزارت مزبور نیز با تصویب آیین نامه نحوه تاسیس و فعالیت مراکز جمع آوری پلاسما وضعیت قانونی آن را مشخص کرده است. اختیار بند (ج) ناظر بر واحدهای عملیاتی تابع سازمان انتقال خون م. ب. و نه موسسات خصوصی. ماده 17 ناظر بر ممنوعیت دستگاه های اجرایی می‌‌باشد و نه بخش خصوصی دارای مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. تولید و جمع آوری پلاسما فاقد اوصاف امور حاکمیتی است و قطعاً از مصادیق تصدی گری و خارج از شمول امور حاکمیتی است. در اغلب کشورهای دنیا نیز این فعالیت توسط بخش خصوصی انجام می گیرد. جزء (و) بند 18 ماده 1 دستورالعمل موصوف که در آن به حاکمیتی بودن تولید پلاسما اشاره شده است، متعاقباً و بر اساس آیین نامه تاسیس و فعالیت مراکز جمع آوری پلاسما مصوب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تخصیص یافته و نسخ ضمنی شده است. «رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی» نظر به این که شورای عالی سازمان انتقال خون در چارچوب صلاحیت مقرر در ماده 7 قانون اساسنامه سازمان انتقال خون ایران مصوب 1363/03/02 و به موجب بند (1) مصوبه جلسه سی و هفتم شورای مذکور در تاریخ 1397/06/24 جواز تصویب آیین نامه نحوه تاسیس و فعالیت مراکز جمع آوری پلاسما را صادر کرده است و با عنایت به این که اختیار تصویب آیین نامه یاد شده مستلزم اتخاذ تصمیمم در خصوص راه اندازی پالایشگاه تولید داروهای مشتق از پلاسما متناسب با نیازهای ضروری کشور بوده و مواد آن نیز مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی ندارد، علیهذا مقرره مورد شکایت مغایر با قانون یا خارج از حدود اختیارات مرجع مقرره گذار نبوده و قابل ابطال تشخیص نمی گردد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری ( اصلاحی مصوب 1402/02/10 ) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت بر اساس ماده (93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. سیدتوحید عاملی رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری