تاثیر ترک اعتیاد بر طلاق به دلیل اعتیاد زوج

رأی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده ، خانم ح. الف.الف. در تاریخ 93/5/18 دادخواستی به خواسته صدور حکم بر الزام زوج به طلاق به لحاظ تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند ازدواج به جهت تخلّف از شرط بند هفتم،به طرفیت زوج خوانده آقای س. ر.خ. تقدیم دادگستری شهرستان ت. نموده و توضیح داده: اینجانب به استناد کپی مصدق عقدنامه شماره ... مورخ 88/3/24 در دفترخانه شماره ... شهرستان ت. با خوانده عقد ازدواج دائم نموده، حاصل این ازدواج و رابطه زوجیت در خلال مدت مذکور فرزندی نبوده، نظر به سوء معاشرت خوانده، عدم توافق اخلاقی در استمرار زندگی مشترک، حصول شرط مقرر در سند ازدواج و وجود عسر و حرج مستنداً به مواد 1132، 1119 و 1130 قانون مدنی، صدور گواهی عدم سازش برای اجرای طلاق و ثبت رسمی آن به لحاظ تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند ازدواج به جهت تخلّف از شرط م. ا..پرونده جهت رسیدگی به شعبه بیستم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ت. ارجاع شده است.مسئول مرکز مداخله در خانواده به منظور کاهش طلاق در تاریخ 93/5/18 در پاسخ به نامه ریاست شعبه مرجوع الیه مرقوم داشته گزارش نتیجه مداخلات انجام شده در خصوص زوجین ح. ا. و س. ر. بدین شرح اعلام می گردد، ز. د. ج. حاضر ولی زوج حاضر نشدند. عدم همکاری زوج اعلام می گردد. وقت رسیدگی برای مورخ 93/5/29 تعیین و به خواهان ابلاغ واقعی و به خوانده ابلاغ قانونی می گردد. دادگاه در وقت رسیدگی 93/5/29 تشکیل جلسه داده، خواهان حاضر و خوانده حضور ندارد و لایحه ای هم ارسال نداشته است. دادگاه خطاب به خواهان، خواسته خود را بیان نمایید؟ ج: عرض کنم مدت شش سال است که ازدواج کرده و سه سال با هم زندگی را در یک منزل شروع و همسرم در روستای خ. م. ب. از توابع ه.، شغل وی راننده کمپرسی است. صاحب فرزند مشترک نیستیم. می زند، دست بزن دارد. بد دهن است. اعتیاد دارد. دیر وقت به منزل می آید و اذیّت می کند. در مرکز ترک اعتیاد ح. پرونده بستری دارد. قبل از ازدواج در سال1383 بستری شده است. می توانید بپرسید. چه کنم اذیّت می شوم. چندان به زندگی توجه ندارد. طلاجات مرا فروخته است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و این قرار حضوراً به زوجه خانم ح. ا. ابلاغ تا ظرف یک هفته داور خود را معرفی نماید. قرار صادره در خصوص معرفی داور به خوانده در مورخ 93/6/27 ابلاغ قانونی می گردد. دادگاه وقت احتیاطی برای مورخ 93/6/6 تعیین و دستور استعلام از سوابق ترک اعتیاد زوج آقای س. ر. را از مرکز ترک اعتیاد ح. صادر می نماید. مرکز درمان سوء مصرف مواد ح. طی نامه شماره ح/148 مورخ 94/5/29 در پاسخ استعلام دادگاه گواهی نموده، آقای س. ر. از تاریخ 87/12/12 در این کلینیک تحت درمان به صورت MMT با شماره پرونده ... م. ب.. لازم به ذکر است نامبرده از تاریخ مذکور به صورت مرتب نسبت به درمان و تحویل دارو اقدام نموده است. ب. ت. ب. عدم ذکر نوع مواد مصرفی زوج، دادگاه مجدداً استعلام و مرکز مربوطه اعلام داشته: مواد مصرفی آقای س. ر. طبق اظهارات خود بیمار در تاریخ 87/12/12 مصرف کراک روزانه یک گرم تدخین با سابقه هفت ساله. بیمار از تاریخ مذکور مبادرت به مصرف شربت متادون نموده. در تاریخ 93/5/29 زوجه پدرش آقای …. ا. را به عنوان دارو انتخاب و به دادگاه معرفی می نماید. در وقت احتیاطی مورخ 93/6/6 به دلیل عدم وصول نتیجه ابلاغ خوانده، مجدداً وقت احتیاطی برای مورخ 93/6/25 تعیین می شود. به دلیل عدم وصول نتیجه ابلاغ خوانده، وقت احتیاطی برای تاریخ 93/7/29 تجدید می گردد. در تاریخ 93/7/2 خوانده آقای س. ر.خ. ، آقای م.ح. ص.ن. را به عنوان وکیل خود به دادگاه معرفی و توسط دادگاه وقت فوق العاده مورخ 93/7/16 جهت جلسه توجیهی داوران تعیین و به زوجه خواهان ابلاغ واقعی و در مورخ 93/7/7 به وکیل خوانده حضوراً ابلاغ می گردد. در تاریخ 93/7/3 آقای س. ر.خ. ، عموی خود آقای ن. ر. را به عنوان داور تعیین و به دادگاه معرفی و در نامه ابرازی مطالبی را در خصوص کذب بودن اظهارات خ. د. ج. رسیدگی بیان می نماید. جلسه مورخ 93/7/16 تشکیل، طرفین پرونده و وکیل خوانده و داوران تعیینی حاضر، دادگاه وظایف داوری را به ایشان تفهیم و داوران اظهار داشتند فهمیدیم و سعی در اصلاح و سازش می نماییم. طبق دستور دادگاه وقت احتیاطی 93/8/1 جهت حصول نتیجه داوری تعیین و به طرفین و وکیل خوانده حضوراً ابلاغ می شود. در تاریخ 93/7/16 رئیس دادگاه مرقوم داشته، دفتر از کلینیک ح. استعلام و قید شود دقیقاً تعداد مراجعات آقای س. ر.خ. در سال1387 به دادگاه اعلام و نحوه احراز هویت مراجعه کنندگان در اخذ داروهای ترک اعتیاد نیز اعلام و به مرکز یاد شده اعلام شود آقای س. ر. مدعی م. ب. در سال1387 مراجعه ای به مرکز ترک اعتیاد ح. نداشته است. این استعلام بر اساس تقاضا و مطالب ابرازی وکیل خ. د. ج. مورخ 93/7/16 بوده، که در جهت بی اساس بودن اظهارات و ادعای خواهان مرقوم داشته، اولاً - حسب اظهار موکل ( س. ر.) ایشان در سال82 فقط به مدت 20 روز به کلینیک ترک اعتیاد ح. مراجعه و اقدام به اخذ دارو نموده و بعد از 20 روز به طور کامل اقدام به ترک اعتیاد نموده و از آن زمان تاکنون که بیش از یازده سال م. ب. هیچگونه مراجعه ای به کلینیک ح. نداشته و گواهی صادره از این مرکز صحیح نبوده و خلاف واقع و حقیقت م. ب.. همچنین به هنگام مراجعه به مرکز توسط اشخاص جهت اخذ دارو، از شخص مراجعه کننده امضاء و اثر انگشت اخذ می شود که بنا به اعلام موکل، ایشان از سال82 به آن کلینیک مراجعه ای نداشته و دارویی اخذ ننموده و نهایتاً امضاء و اثر انگشت نیز ننموده است. در جهت ادعای خوانده استشهادیه ای نیز تقدیم نموده اند و برای اثبات عدم اعتیاد خوانده تقاضای معرفی ایشان را به پزشکی قانونی یا هر مرجعی و در هر مکان و زمانی جهت انجام تست و آزمایش اعتیاد را داشته و دارند. در مورد سایر موارد ادعایی خواهان از جمله ایراد ضرب و جرح و عسر و حرج بیان داشته: خواهان کوچکترین دلیل شرعی و قانونی تا به حال ارائه ننموده و صرفاً متوسّل به ادعا شده اند زیرا حتی یک نمونه شکایت یا طرح دعوی یا گواهی پزشکی قانونی نداشته و ندارند. داور زوجه در مورخ 93/7/20 طی نظریه ابرازی به دادگاه اعلام داشته، جهت ایجاد صلح و سازش اقدام، ولی موفق به اصلاح نشدم. به نظر می رسد جدایی آنها از همدیگر تنها راه حل باشد. داور ز. د. ت. 93/7/22 به دادگاه اعلام نموده: تلاش فراوانی نمودم ولی متأسفانه زوجه به بهانه های بی مورد قصد جدایی داشته و دارد. زوجه با توسّل به ادعاهای واهی قصد بر هم زدن زندگی را داشته و ادعای اعتیاد زوج صحیح نبوده و بی اساس است. اگر زوجه به وظایف قانونی خود عمل نماید و به بهانه های بی مورد متوسّل نشود، زوجین زندگی بسیار خوب و آرامی داشته و می توانند به زندگی مشترک خود ادامه دهند. طلاق و جدایی نیز به اصرار زوجه بوده و زوج رضایتی به طلاق نداشته و ندارند و طلاق به مصلحت زوجین نمی باشد چون مشکل اساسی ندارند. دادگاه در تاریخ 93/7/26 زوجه را جهت آزمایش و تست حمل به پزشکی قانونی معرفی می نماید. مرکز درمان ح. در جواب استعلام مجدد دادگاه، طی نامه شماره ح/150 مورخ 93/7/24 اعلام داشته، برای سومین بار به استحضار می رساند که بیمار آقای س. ر.خ. تغییر چندانی از رئوس اصل متنی که در مورخ 93/5/29 - ح/148 به اطلاع آن اداره محترم رسیده نداشته اند و حسب خواهش و تقاضای مجدد آن اداره دال بر ذکر دقیق موارد مطرح درمورد نامبرده به اطلاع می رساند ایشان از مورخه 87/12/12 به تدریج با مشاوره روان شناسی و اقدامات اولیه پزشکی تحت سم زدایی و ورود به درمان اصلی با داروی متادون MMT شده است و بنا به صلاحدید پزشک بعد از بهبودی کامل در درمان نگهدارنده باقی مانده است و حتی تا این اواخر که به کلینیک مراجعه می نموده اند استنباط ما (پزشک و روانشناس) بر بهبودی کامل ایشان استوار بوده است و این را تست های لابراتواری نیز تأیید کرده اند. از وضع فعلی ایشان به علّت عدم مراجعه از اوایل مهرماه سال جاری اطلاعی در دست نیست و آن مجموعه محترم می تواند وجود و یا عدم وجود مواد مخدر در بدن و ادرار نامبرده را که ملاک قطعی قضاوت در مورد ایشان هست را با ارجاع نامبرده به این کلینیک یا پزشکی قانونی استعلام فرمایند.پزشکی قانونی طی نامه شماره ... - 93/7/28 در خصوص تست بارداری از زوجه مرقوم داشته، معاینه از نظر بارداری انجام، علائم بالینی دال بر حاملگی مشهود نیست، نتیجه آزمایش بارداری وی منفی اعلام شده است. زوجه در مورخ 93/7/28 طی مرقومه ای به دادگاه بیان داشته: اینجانب ح. ا. 15 عدد سکه را می بخشم. جلسه دادگاه در وقت احتیاطی مورخ 93/8/1 تشکیل و با عنایت به مراتب پرونده و محتویات موجود، ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 1128 مورخ 93/8/18 به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می نماید: در خصوص دعوی خانم ح. الف.الف. به طرفیت آقای س. ر.خ. با وکالت آقای ص. دایر بر صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق به جهت تحقق شرط ضمن عقد در اعتیاد زوج، دادگاه با عنایت به وجود و استمرار عُلقة زوجیت دائمی بین زوجین و عدم حصول و مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات البین و بقاء خواهان بر خواسته و استناد به اعتیاد خوانده، و احراز سابقه بستری و تحت درمان زوج در مرکز ترک اعتیاد ح. از تاریخ 87/12/12، فلذا در مجموع تحقق بند 7 از شرط ضمن عقد که زوجه درصدد اعمال آن م. ب. را ثابت دانسته و با استناد به ماده 1119 قانون مدنی و قانون حمایت از خانواده، گواهی عدم امکان سازش و طلاق با اعتبار سه ماه پس از ابلاغ را صادر و اعلام می دارد خواهان پانزده سکه بهار آزادی از مهریه استحقاقی را بذل و نوع طلاق بائن م. ب.. زوجه مدخوله و فاقد حمل و فرزند مشترک هستند. پس از ابلاغ رأی صادره به خواهان و وکیل خوانده،در مورخ 93/10/13 وکیل ز. ب. ت. دادخواست تجدیدنظر، نسبت به آن اعتراض و درلایحه تقدیمی مورخ 93/11/1 ضمن اعلام مطالب قبلی بیان نموده که: 1-ت. ن. خ. در جلسه رسیدگی دادگاه مورخ 93/5/29 (برگ 19 پرونده) به صراحت اعلام نموده که موکل ( س. ر.خ. ) در مرکز ترک اعتیاد ح. پرونده بستری داشته و قبل از ازدواج در سال1383 بستری شده است یعنی پرونده موکل قبل از ازدواج با ایشان بوده و زوجه نیز کاملاً به این موضوع علم و اطلاع کافی و وافی داشته و با علم به آن با موکل ازدواج نموده اند. البته موکل به طور کامل اعتیاد را ترک نموده، لذا استدلال دادگاه در خصوص تحقق شرط بند 7 عقدنامه ب. ت. ب. اینکه موکل قبل از ازدواج به مرکز ح. مراجعه و نسبت به مراجعات بعد از ازدواج دلیلی ارائه نشده، خلاف قانون و حقیقت م. ب.. 2-ب. ت. ب. درخواست معرفی زوج به مراکز مربوطه جهت تست آزمایش اعتیاد، دادگاه باز هم به این درخواست توجهی ننموده و از معرفی موکل خودداری نموده است. 3- موکل ناچاراً جهت اثبات ادعای خویش و جلوگیری از تضییع شدن حقوق خود، در شعبه 24 دادیاری ت. علیه مسئول فنی مرکز ح. به نام م. پ. شکایت کیفری به اتهام گزارش خلاف واقع نموده که در حال رسیدگی م. ب.. نهایتاً ب. ت. ب. موارد فوق الذکر تقاضای توجه و نقض دادنامه بدوی و صدور حکم شایسته را می نمایند. پس از تبادل لوایح و وصول پاسخ ت. ن. خ. که در تاریخ 93/11/19 ثبت دادگاه گردیده، ت. ن. خ. اعلام نموده: ادعای ترک اعتیاد نامبرده کذب محض بوده و به دفعات اقدام به ترک نموده و مجدداً رو به اعتیاد آورده و از پزشکی که تحت مداوا بوده به دفعات پرس و جو گردیده که از وی دارو دریافت می نموده است و شبها دیر وقت و در حالیکه در حالت غیر طبیعی م. ب. به منزل می آید و بنده امنیت جانی ندارم و مرا مورد ضرب و شتم قرار داده و توهین و اهانت می نماید. بنده قبلاً یکبار به دلیل اعتیاد ایشان منزل را ترک و پس از یکسال و اعلام اینکه ترک اعتیاد نموده به منزل بازگشته و متوجه گردیدم که دروغ گفته و هنوز هم اعتیاد دارد و ضمناً نامبرده کار نمی نماید و بیکار در منزل می نشیند و مخارج زندگی را پدرش تهیه می نماید. لذا با عنایت به کذب محض بودن تمام ادعاهای ایشان،تقاضای رسیدگی م. ا..پرونده به مرجع تجدیدنظر ارسال و جهت رسیدگی در مورخ 93/12/3 به شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی ارجاع می گردد. دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 93/12/5 دستور تعیین وقت اداری،احضار زوج جهت اعزام به پزشکی قانونی از حیث احراز و عدم احراز اعتیاد و اعلام نتیجه پرونده شعبه 24 دادیاری را به دفتر صادر می نماید. وقت اداری برای مورخ 94/1/8 تعیین می گردد. وکیل ز. د. ت. 93/12/28 در خصوص نتیجه پرونده شعبه 24 دادیاری به دادگاه اعلام نموده، پرونده مذکور در حال رسیدگی بوده و هنوز منجر به اتخاذ تصمیم قانونی نگردیده است و در خصوص گواهیهای صادره از ناحیه مرکز ح.، مطالب قبلی را تکرار و تقاضای مطالبه و مطالعه پرونده موجود در مرکز ترک اعتیاد ح. به شماره ... را می نماید. در وقت اداری 94/1/8، مجدداً وقت اداری تمدید و وقت 94/2/9 تعیین (تا حصول نتیجه از پزشکی قانونی) می گردد. پزشکی قانونی استان در مورخ 94/1/15 به دادگاه تجدیدنظر اعلام نموده از نمونه ادرار آقای س. ر.خ. آزمایش مرفین به روش TLC و روان گردان به روش ایمنوکروماتوگرافی منفی م. ب.. نظریه پزشکی قانونی در مورخ 94/1/27 به زوجه و در تاریخ 94/2/9 به وکیل زوج ابلاغ و وقت اداری 94/2/27 جهت اظهار هر مطلبی نفیاً یا اثباتاً در خصوص مورد، تعیین می شود. زوجه ت. ن. خ. طی نامه ای به دادگاه در خصوص نظریه پزشکی قانونی و اعتیاد زوج ت. ن. خ. مطالبی را بیان و استشهادیه ای را ضمیمه نموده است. وکیل ت. ن. خ. (زوج) طی نامه مورخ 94/2/9 در رد اظهارات زوجه و رد شهادت شهود معرفی شده، مطالبی را بیان نموده اند. وقت اداری 94/2/27 دادگاه تشکیل، جهت استماع شهادت شهود زوجه؛قرار استماع شهادت شهود صادر، مقرر می گردد وقت رسیدگی تعیین، طرفین دعوت، زوج و وکیل ایشان جهت استماع شهادت شهود در دادگاه حاضر شوند. وقت رسیدگی برای مورخ 94/4/3 تعیین، به خواهان و وکیل خوانده ابلاغ قانونی می گردد. در وقت رسیدگی مورخ 94/4/3 دادگاه از احد شهود زوجه به نام ع. ح. تحقیق، بیان می دارد: از رفتار زوج می توانم بگویم که معتاد است ولی اولاً نوع اعتیاد وی را نمی دانم و در ثانی با چشم خود ندیده ام. آقای ا. ب. احدی دیگر از شهود زوجه بیان می دارد: در مورد اعتیاد زوج فقط به خاطر رفتار وی اظهار می نمایم ولی دو سه مرتبه با پدرزنم تعقیب کردیم یک مرتبه در حالت عادی نبود و در مرتبه دوم نیز حالت عادی نداشت ولی اعتیاد و مصرف آن را با چشم خود ندیده ام. آقای ک. ر. دیگر شاهد زوجه می گوید: از پدر زوجه و خود زوجه و از کسان زوج شنیده ام که زوج معتاد م. ب. و اعتیاد وی از نوع تریاک که از جیب زوج پیدا شده است. بعد از استماع شهادت شهود، ز. ا. د. قبل از ازدواج معتاد به تریاک بودم،پدرم در کارخانه دید سپس مرا به کمپ ترک اعتیاد بردند من هم ترک نموده ام البته بیست جلسه جهت ترک رفتم. وکیل ز. ا. د. چنانچه دادگاه ملاحظه نمودند ادنی دلیلی بر طلاق وجود ندارد. پزشکی قانونی عدم اعتیاد موکل را تأیید نموده اند و شهود هم هیچکدام نتوانستند درمورد اعتیاد نظر دهند درخواست نقض و صدور حکم به رد دعوی را دارم و اضافه نمود موکل آماده است در هر ساعت در هر زمان در هر مکان آزمایش شوند و استشهادیه محلی که به امضای 15 نفر رسیده است پیوست و تقدیم می نمایم. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و طی دادنامه شماره 464 مورخ 94/4/7: با عنایت به دادخواست ت. ن. خ. و لوایح تقدیمی و اظهارات محاکماتی و استشهادیه محلی زوج و عدم اقناع وجدانی از شهادت شهود زوجه به اعتیاد فعلی زوج و نظریه پزشکی قانونی مبنی بر عدم اعتیاد زوج و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده، تجدیدنظرخواهی زوج را موجّه تشخیص و به استناد مواد 348 و358 ق. آ. د .م و ماده 1257 ق.م با نقض دادنامه معترض عنه ، حکم به رد دعوی زوجه صادر و اعلام می گردد رأی صادره ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور م. ب.. دادنامه صادره در مورخ 94/3/20 به ت. ن. خ. (زوج) و در تاریخ 94/4/17 به زوجه (ت. ن. خ.) ابلاغ قانونی می گردد.در مورخ 94/4/31 آقای ا. ر. وکیل پ. ی. دادگستری، خ. ر. ب. وکالت از زوجه به دادگاه معرفی می نماید. پس از ابلاغ رأی تجدیدنظر، زوجه م. ع. ب. تقدیم دادخواست فرجامی در مورخ 94/5/5 نسبت به رأی صادره اعتراض و در لایحه تقدیمی با تکرار مطالب قبلی مطرح شده در مرحله تجدیدنظر اجمالاً اعلام داشته که: همانطور که مستحضرید معتادین به مواد مخدر از همه بیشتر واقف هستند که با مصرف موادی دیگر و یا در نمونه گیری از آنان با استفاده از موادی، می توانند از کشف اعتیاد خود جلوگیری کنند کما اینکه آقای … در ترس از معرفی ایشان به آزمایش، در چند روز اول دادگاه اصلاً حضور نیافته تا به طریقی مانع احراز این موضوع شوند بنابراین همانگونه که قضات محترم بالاخص دادگاههای رسیدگی کننده به مصرف موادمخدر و دادگاههای خانواده واقف هستند معتادین با مصرف نوشیدنی های دیگر و یا مصرف داروهایی و عدم مصرف چند روز، از مثبت بودن جواب مخالفت بعمل می آورند و متأسفانه دادگاه محترم تجدیدنظر استان علیرغم احراز این امر که زوج مصرف موادمخدر آن هم از نوع کراک در طول هفت سال داشته و ملاحظه استعلام دادگاه بدوی و پاسخ مرکز بازتوانی ح. و با استحضار از اینکه این شرط قانونی و شرعی محقق شده و قابل اعمال م. ب. باز بر عدم اعتیاد فعلی زوج تأکید و اشاره نموده و دادنامه صادره را نقض نموده است. تقاضای نقض دادنامه معترض عنه و صدور حکم بر تأیید طلاق (گواهی عدم امکان سازش) را از دیوان عالی کشور نموده اند. پس از انجام تبادل لوایح و وصول پاسخ وکیل فرجام خوانده، اجمالاً بدین شرح که: 1-پاسخ مرکز ح. درمورد تحت درمان بودن موکل بوده است. 2-شهود معرفی شده از ناحیه زوجه به صراحت شهادت داده اند که اطلاعی از اعتیاد و مصرف مواد توسط موکل نداشته و ندارند.(علیرغم اینکه شهود از نزدیکان ف. خ. بودند) 3-پزشکی قانونی در نظریه خویش اعلام نموده اند که موکل اعتیادی ندارد. (منفی) 4- و علی الخصوص وزن موکل که حدوداً بیش از 120 کیلو بوده و وضع جسمانی موکل که دال بر عدم اعتیاد ایشان م. ب.. 5- استشهادیه پیوستی که توسط اهالی و معتمدین گواهی شده است شهادت داده اند که موکل اعتیادی ندارد. بنابراین ب. ت. ب. موارد فوق الذکر و اینکه موکل زندگی خویش را بسیار دوست داشته و همسر خود را نیز بسیار دوست می دارند و حاضر به جدایی و طلاق نبوده و نمی باشند و ادعا و اظهارات ف. خ. درجهت فشار آوردن به موکل بوده و م. ب. (ولاغیر) لذا تقاضای صدور حکم بر رد فرجام خواهی ف. خ. و تأیید دادنامه تجدیدنظر را دارم.پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر:صدور رأی شایسته موافق موازین قانونی مورد تقاضا م. ب..در خصوص دادنامه شماره 464 مورخ 1394/4/7 فرجام خواسته،مشاوره نموده و چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی زوجه محکوم علیها خانم ح. الف.الف. به طرفیت آقای س. ر.خ. نسبت به دادنامه شماره 464 مورخ 1394/4/7 شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی که به موجب آن با نقض رأی بدوی تجدیدنظرخواسته شماره 1128 مورخ 1393/8/18 شعبه 20 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ت. در خصوص دعوی طلاق زوجه به لحاظ تحقق شروط ضمن عقد نکاح،حکم به رد دعوی صادر گردیده است ب. ت. ب. محتویات پرونده و جهات و ایرادات ذیل الذکر و مغایرت رأی فرجام خواسته با موازین شرعی و مقررات قانونی موجّه و قابل پذیرش می باشد، 1-زوجه خ. د. د. بدوی تقدیمی خویش در جهت اثبات ادعای خود به تحقق بند 7 از شروط ضمن عقد نکاح مندرج در سند ازدواج در رابطه با ابتلاء زوج به اعتیاد به مواد مخدر مضرّ به اساس زندگی مشترک استناد نموده و دلایل و مدارکی از جمله بستری شدن زوج در مرکز ترک اعتیاد ح. و گواهی های صادره مربوط را در خصوص صحت ادعا نیز ارائه داده است. مضاف بر اینکه خود زوج نیز در برخی از لوایح تقدیمی در پرونده مراتب را پذیرفته و اعلام داشته که در زمان ازدواج زوجه از موضوع مطّلع بوده است، 2-استدلال و استناد دادگاه تجدیدنظر به آخرین وضعیت اعتیاد زوج بر اساس نتیجه منفی آزمایش انجام شده و نادیده گرفتن سابقه امر و دلایل و مدارک ارائه شده از ناحیه زوجه خواهان که مُثبت ابتلاء زوج به اعتیاد به مواد مخدر بوده و موجب تحقق بند 7 شروط ضمن عقد نکاح و احراز شرایط اعمال وکالت زوجه در طلاق گردیده فاقد وجاهت قانونی بوده است خصوصاً اینکه بر خلاف شرایط اثباتی عسر و حرج که استمرار اعتیاد زوج و عدم ترک آن مؤثّر م. ب. در طلاق به علّت تحقق شروط ضمن عقد به لحاظ تخلّف زوج از هر یک از شروط مندرجه در سند ازدواج زوجین، وکالت زوجه در طلاق محقق و ثابت می شود و تغییر بعدی وضعیت زوج موجب سقوط آن نخواهد شد، 3-زوجه خواهان در پرونده و همچنین در لایحه فرجامی تقدیمی با استناد به پرونده دیگری که قبلاً بین زوجین در شعبه 20 دادگاه عمومی حقوقی مطرح بوده اعلام داشته که زوج با اعلام ندامت تعهد بر ترک اعتیاد داده و لکن نه تنها ترک نکرده بلکه به سوء رفتار نیز روی آورده است ضرورت دارد که در خصوص صحت و سقم آن نیز بررسی لازم صورت گیرد، 4-صدور حکم به رد دعوی در ماهیت امر مغایر با اصول و قواعد حاکم بر دادرسی ماهوی بوده و قرار محسوب می شود.در ماهیت امر چنانکه دعوی خواهان مدلّل و محرز نباشد بایستی حکم به بیحقی یا بطلان دعوی صادر گردد. لهذا با عنایت به مراتب مذکوره و به لحاظ مغایرت رأی فرجام خواسته با موازین شرعی و مقررات قانونی و عدم توجه دادگاه تجدیدنظر به دلایل و مدارک ز. ف. خ. به استناد بندهای3،2و 5 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه هم عرض دادگاه تجدیدنظر صادر کننده رأی منقوض ارجاع می گردد. شعبه 42 دیوان عالی کشور- رئیس و عضومعاون دکتر … - غلامحسین ذات عجم فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تاثیر ترک اعتیاد بر طلاق به دلیل اعتیاد زوج در تاریخ 14 آذر 1394، دادنامه‌ای در خصوص دعوی طلاق به نفع ی. ا. ط. صادر گردید. خ. ب. ا. به بند هفتم شروط ضمن عقد نکاح، به دلیل اعتیاد و سوء معاشرت طرف مقابل، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق را مطرح نمود. دادگاه بدوی ب. ت. ب. مدارک ارائه‌شده، از جمله بستری شدن طرف مقابل در مرکز ترک اعتیاد، حکم به صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق صادر کرد. با این حال، دادگاه تجدیدنظر با استناد به نتیجه منفی آزمایش اعتیاد و عدم اقناع از ادعاهای خواهان، حکم به رد دعوی صادر نمود. طرف متقاضی با تقدیم فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور، به مغایرت رای تجدیدنظر با موازین شرعی و قانونی اشاره کرد و تاکید نمود که دلایل و مدارک ارائه‌شده، از جمله سابقه اعتیاد طرف مقابل، محرز است. دیوان عالی کشور با پذیرش این ادعا و نقض رای تجدیدنظر، پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع داد و اعلام کرد که تغییر وضعیت طرف مقابل نمی‌تواند موجب سقوط حق درخواست طلاق برای خواهان گردد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/14 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که مستند زوجه در دعوی طلاق، عسر و حرج ناشی از اعتیاد زوج باشد، استمرار اعتیاد و عدم ترک آن موثر در اثبات عسر و حرج است؛ اما در صورتی که زوجه به تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر اعتیاد زوج استناد کند، صرف اعتیاد قبلی زوج جهت اثبات تخلف وی از شروط ضمن عقد و تحقق وکالت زوجه در طلاق کفایت می کند و ترک اعتیاد، حق ایجاد شده را ساقط نمی کند. رای خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده، خانم ح. الف.الف. در تاریخ 93/5/18 دادخواستی به خواسته صدور حکم بر الزام زوج به طلاق به لحاظ تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند ازدواج به جهت تخلّف از شرط بند هفتم،به طرفیت زوج خوانده آقای س. ر.خ. تقدیم دادگستری شهرستان ت. نموده و توضیح داده: اینجانب به استناد کپی مصدق عقدنامه شماره... مورخ 88/3/24 در دفترخانه شماره... شهرستان ت. با خوانده عقد ازدواج دائم نموده، حاصل این ازدواج و رابطه زوجیت در خلال مدت مذکور فرزندی نبوده، نظر به سوء معاشرت خوانده، عدم توافق اخلاقی در استمرار زندگی مشترک، حصول شرط مقرر در سند ازدواج و وجود عسر و حرج مستندا به مواد 1132 ، 1119 و 1130 قانون مدنی، صدور گواهی عدم سازش برای اجرای طلاق و ثبت رسمی آن به لحاظ تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند ازدواج به جهت تخلّف از شرط م. ا..پرونده جهت رسیدگی به شعبه بیستم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ت. ارجاع شده است.مسئول مرکز مداخله در خانواده به منظور کاهش طلاق در تاریخ 93/5/18 در پاسخ به نامه ریاست شعبه مرجوع الیه مرقوم داشته گزارش نتیجه مداخلات انجام شده در خصوص زوجین ح. ا. و س. ر. بدین شرح اعلام می‌گردد، ز. د. ج. حاضر ولی زوج حاضر نشدند. عدم همکاری زوج اعلام می‌گردد. وقت رسیدگی برای مورخ 93/5/29 تعیین و به خواهان ابلاغ واقعی و به خوانده ابلاغ قانونی می‌گردد. دادگاه در وقت رسیدگی 93/5/29 تشکیل جلسه داده، خواهان حاضر و خوانده حضور ندارد و لایحه ای هم ارسال نداشته است. دادگاه خطاب به خواهان، خواسته خود را بیان نمایید؟ ج: عرض کنم مدت شش سال است که ازدواج کرده و سه سال با هم زندگی را در یک منزل شروع و همسرم در روستای خ. م. ب. از توابع ه.، شغل وی راننده کمپرسی است. صاحب فرزند مشترک نیستیم. می زند، دست بزن دارد. بد دهن است. اعتیاد دارد. دیر وقت به منزل می آید و اذیّت می کند. در مرکز ترک اعتیاد ح. پرونده بستری دارد. قبل از ازدواج در سال 1383 بستری شده است. می توانید بپرسید. چه کنم اذیّت می شوم. چندان به زندگی توجه ندارد. طلاجات مرا فروخته است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و این قرار حضورا به زوجه خانم ح. ا. ابلاغ تا ظرف یک هفته داور خود را معرفی نماید. قرار صادره در خصوص معرفی داور به خوانده در مورخ 93/6/27 ابلاغ قانونی می‌گردد. دادگاه وقت احتیاطی برای مورخ 93/6/6 تعیین و دستور استعلام از سوابق ترک اعتیاد زوج آقای س. ر. را از مرکز ترک اعتیاد ح. صادر می‌نماید. مرکز درمان سوء مصرف مواد ح. طی نامه شماره ح/ 148 مورخ 94/5/29 در پاسخ استعلام دادگاه گواهی نموده، آقای س. ر. از تاریخ 87/12/12 در این کلینیک تحت درمان به صورت MMT با شماره پرونده... م. ب.. لازم به ذکر است نامبرده از تاریخ مذکور به صورت مرتب نسبت به درمان و تحویل دارو اقدام نموده است. ب. ت. ب. عدم ذکر نوع مواد مصرفی زوج، دادگاه مجددا استعلام و مرکز مربوطه اعلام داشته: مواد مصرفی آقای س. ر. طبق اظهارات خود بیمار در تاریخ 87/12/12 مصرف کراک روزانه یک گرم تدخین با سابقه هفت ساله. بیمار از تاریخ مذکور مبادرت به مصرف شربت متادون نموده. در تاریخ 93/5/29 زوجه پدرش آقای …. ا. را به عنوان دارو انتخاب و به دادگاه معرفی می‌نماید. در وقت احتیاطی مورخ 93/6/6 به دلیل عدم وصول نتیجه ابلاغ خوانده، مجددا وقت احتیاطی برای مورخ 93/6/25 تعیین می‌شود. به دلیل عدم وصول نتیجه ابلاغ خوانده، وقت احتیاطی برای تاریخ 93/7/29 تجدید می‌گردد. در تاریخ 93/7/2 خوانده آقای س. ر.خ.، آقای م.ح. ص.ن. را به عنوان وکیل خود به دادگاه معرفی و توسط دادگاه وقت فوق العاده مورخ 93/7/16 جهت جلسه توجیهی داوران تعیین و به زوجه خواهان ابلاغ واقعی و در مورخ 93/7/7 به وکیل خوانده حضورا ابلاغ می‌گردد. در تاریخ 93/7/3 آقای س. ر.خ.، عموی خود آقای ن. ر. را به عنوان داور تعیین و به دادگاه معرفی و در نامه ابرازی مطالبی را در خصوص کذب بودن اظهارات خ. د. ج. رسیدگی بیان می‌نماید. جلسه مورخ 93/7/16 تشکیل، طرفین پرونده و وکیل خوانده و داوران تعیینی حاضر، دادگاه وظایف داوری را به ایشان تفهیم و داوران اظهار داشتند فهمیدیم و سعی در اصلاح و سازش می نماییم. طبق دستور دادگاه وقت احتیاطی 93/8/1 جهت حصول نتیجه داوری تعیین و به طرفین و وکیل خوانده حضورا ابلاغ می‌شود. در تاریخ 93/7/16 رئیس دادگاه مرقوم داشته، دفتر از کلینیک ح. استعلام و قید شود دقیقا تعداد مراجعات آقای س. ر.خ. در سال 1387 به دادگاه اعلام و نحوه احراز هویت مراجعه کنندگان در اخذ داروهای ترک اعتیاد نیز اعلام و به مرکز یاد شده اعلام شود آقای س. ر. مدعی م. ب. در سال 1387 مراجعه ای به مرکز ترک اعتیاد ح. نداشته است. این استعلام بر اساس تقاضا و مطالب ابرازی وکیل خ. د. ج. مورخ 93/7/16 بوده، که در جهت بی اساس بودن اظهارات و ادعای خواهان مرقوم داشته، اولا - حسب اظهار موکل (س. ر.) ایشان در سال 82 فقط به مدت 20 روز به کلینیک ترک اعتیاد ح. مراجعه و اقدام به اخذ دارو نموده و بعد از 20 روز به طور کامل اقدام به ترک اعتیاد نموده و از آن زمان تاکنون که بیش از یازده سال م. ب. هیچگونه مراجعه ای به کلینیک ح. نداشته و گواهی صادره از این مرکز صحیح نبوده و خلاف واقع و حقیقت م. ب.. همچنین به هنگام مراجعه به مرکز توسط اشخاص جهت اخذ دارو، از شخص مراجعه کننده امضا و اثر انگشت اخذ می‌شود که بنا به اعلام موکل، ایشان از سال 82 به آن کلینیک مراجعه ای نداشته و دارویی اخذ ننموده و نهایتا امضا و اثر انگشت نیز ننموده است. در جهت ادعای خوانده استشهادیه ای نیز تقدیم نموده‌اند و برای اثبات عدم اعتیاد خوانده تقاضای معرفی ایشان را به پزشکی قانونی یا هر مرجعی و در هر مکان و زمانی جهت انجام تست و آزمایش اعتیاد را داشته و دارند. در مورد سایر موارد ادعایی خواهان از جمله ایراد ضرب و جرح و عسر و حرج بیان داشته: خواهان کوچکترین دلیل شرعی و قانونی تا به حال ارائه ننموده و صرفا متوسّل به ادعا شده اند زیرا حتی یک نمونه شکایت یا طرح دعوی یا گواهی پزشکی قانونی نداشته و ندارند. داور زوجه در مورخ 93/7/20 طی نظریه ابرازی به دادگاه اعلام داشته، جهت ایجاد صلح و سازش اقدام، ولی موفق به اصلاح نشدم. به نظر می‌رسد جدایی آنها از همدیگر تنها راه حل باشد. داور ز. د. ت. 93/7/22 به دادگاه اعلام نموده: تلاش فراوانی نمودم ولی متاسفانه زوجه به بهانه های بی مورد قصد جدایی داشته و دارد. زوجه با توسّل به ادعاهای واهی قصد بر هم زدن زندگی را داشته و ادعای اعتیاد زوج صحیح نبوده و بی اساس است. اگر زوجه به وظایف قانونی خود عمل نماید و به بهانه های بی مورد متوسّل نشود، زوجین زندگی بسیار خوب و آرامی داشته و می‌توانند به زندگی مشترک خود ادامه دهند. طلاق و جدایی نیز به اصرار زوجه بوده و زوج رضایتی به طلاق نداشته و ندارند و طلاق به مصلحت زوجین نمی‌باشد چون مشکل اساسی ندارند. دادگاه در تاریخ 93/7/26 زوجه را جهت آزمایش و تست حمل به پزشکی قانونی معرفی می‌نماید. مرکز درمان ح. در جواب استعلام مجدد دادگاه، طی نامه شماره ح/ 150 مورخ 93/7/24 اعلام داشته، برای سومین بار به استحضار می رساند که بیمار آقای س. ر.خ. تغییر چندانی از رئوس اصل متنی که در مورخ 93/5/29 - ح/ 148 به اطلاع آن اداره محترم رسیده نداشته اند و حسب خواهش و تقاضای مجدد آن اداره دال بر ذکر دقیق موارد مطرح در مورد نامبرده به اطلاع می رساند ایشان از مورخه 87/12/12 به تدریج با مشاوره روان شناسی و اقدامات اولیه پزشکی تحت سم زدایی و ورود به درمان اصلی با داروی متادون MMT شده است و بنا به صلاحدید پزشک بعد از بهبودی کامل در درمان نگهدارنده باقی مانده است و حتی تا این اواخر که به کلینیک مراجعه می نموده‌اند استنباط ما (پزشک و روانشناس) بر بهبودی کامل ایشان استوار بوده است و این را تست های لابراتواری نیز تایید کرده اند. از وضع فعلی ایشان به علّت عدم مراجعه از اوایل مهرماه سال جاری اطلاعی در دست نیست و آن مجموعه محترم می‌تواند وجود و یا عدم وجود مواد مخدر در بدن و ادرار نامبرده را که ملاک قطعی قضاوت در مورد ایشان هست را با ارجاع نامبرده به این کلینیک یا پزشکی قانونی استعلام فرمایند.پزشکی قانونی طی نامه شماره... - 93/7/28 در خصوص تست بارداری از زوجه مرقوم داشته، معاینه از نظر بارداری انجام، علائم بالینی دال بر حاملگی مشهود نیست، نتیجه آزمایش بارداری وی منفی اعلام شده است. زوجه در مورخ 93/7/28 طی مرقومه ای به دادگاه بیان داشته: اینجانب ح. ا. 15 عدد سکه را می بخشم. جلسه دادگاه در وقت احتیاطی مورخ 93/8/1 تشکیل و با عنایت به مراتب پرونده و محتویات موجود، ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- مورخ 93/8/18 به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید: در خصوص دعوی خانم ح. الف.الف. به طرفیت آقای س. ر.خ. با وکالت آقای ص. دایر بر صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق به جهت تحقق شرط ضمن عقد در اعتیاد زوج، دادگاه با عنایت به وجود و استمرار عُلقه زوجیت دائمی بین زوجین و عدم حصول و مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات البین و بقاء خواهان بر خواسته و استناد به اعتیاد خوانده، و احراز سابقه بستری و تحت درمان زوج در مرکز ترک اعتیاد ح. از تاریخ 87/12/12 ، فلذا در مجموع تحقق بند 7 از شرط ضمن عقد که زوجه درصدد اعمال آن م. ب. را ثابت دانسته و با استناد به ماده 1119 قانون مدنی و قانون حمایت از خانواده، گواهی عدم امکان سازش و طلاق با اعتبار سه ماه پس از ابلاغ را صادر و اعلام می‌دارد خواهان پانزده سکه بهار آزادی از مهریه استحقاقی را بذل و نوع طلاق بائن م. ب.. زوجه مدخوله و فاقد حمل و فرزند مشترک هستند. پس از ابلاغ رای صادره به خواهان و وکیل خوانده،در مورخ 93/10/13 وکیل ز. ب. ت. دادخواست تجدیدنظر، نسبت به آن اعتراض و درلایحه تقدیمی مورخ 93/11/1 ضمن اعلام مطالب قبلی بیان نموده که: 1 - ت. ن. خ. در جلسه رسیدگی دادگاه مورخ 93/5/29 (برگ 19 پرونده) به صراحت اعلام نموده که موکل (س. ر.خ.) در مرکز ترک اعتیاد ح. پرونده بستری داشته و قبل از ازدواج در سال 1383 بستری شده است یعنی پرونده موکل قبل از ازدواج با ایشان بوده و زوجه نیز کاملا به این موضوع علم و اطلاع کافی و وافی داشته و با علم به آن با موکل ازدواج نموده اند. البته موکل به طور کامل اعتیاد را ترک نموده، لذا استدلال دادگاه در خصوص تحقق شرط بند 7 عقدنامه ب. ت. ب. اینکه موکل قبل از ازدواج به مرکز ح. مراجعه و نسبت به مراجعات بعد از ازدواج دلیلی ارائه نشده، خلاف قانون و حقیقت م. ب.. 2 - ب. ت. ب. درخواست معرفی زوج به مراکز مربوطه جهت تست آزمایش اعتیاد، دادگاه باز هم به این درخواست توجهی ننموده و از معرفی موکل خودداری نموده است. 3 - موکل ناچارا جهت اثبات ادعای خویش و جلوگیری از تضییع شدن حقوق خود، در شعبه --- دادیاری ت. علیه مسئول فنی مرکز ح. به نام م. پ. شکایت کیفری به اتهام گزارش خلاف واقع نموده که در حال رسیدگی م. ب.. نهایتا ب. ت. ب. موارد فوق الذکر تقاضای توجه و نقض دادنامه بدوی و صدور حکم شایسته را می نمایند. پس از تبادل لوایح و وصول پاسخ ت. ن. خ. که در تاریخ 93/11/19 ثبت دادگاه گردیده، ت. ن. خ. اعلام نموده: ادعای ترک اعتیاد نامبرده کذب محض بوده و به دفعات اقدام به ترک نموده و مجددا رو به اعتیاد آورده و از پزشکی که تحت مداوا بوده به دفعات پرس و جو گردیده که از وی دارو دریافت می نموده است و شبها دیر وقت و در حالی که در حالت غیر طبیعی م. ب. به منزل می آید و بنده امنیت جانی ندارم و مرا مورد ضرب و شتم قرار داده و توهین و اهانت می‌نماید. بنده قبلا یکبار به دلیل اعتیاد ایشان منزل را ترک و پس از یک سال و اعلام اینکه ترک اعتیاد نموده به منزل بازگشته و متوجه گردیدم که دروغ گفته و هنوز هم اعتیاد دارد و ضمنا نامبرده کار نمی‌نماید و بیکار در منزل می نشیند و مخارج زندگی را پدرش تهیه می‌نماید. لذا با عنایت به کذب محض بودن تمام ادعاهای ایشان،تقاضای رسیدگی م. ا..پرونده به مرجع تجدیدنظر ارسال و جهت رسیدگی در مورخ 93/12/3 به شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی ارجاع می‌گردد. دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 93/12/5 دستور تعیین وقت اداری،احضار زوج جهت اعزام به پزشکی قانونی از حیث احراز و عدم احراز اعتیاد و اعلام نتیجه پرونده شعبه --- دادیاری را به دفتر صادر می‌نماید. وقت اداری برای مورخ 94/1/8 تعیین می‌گردد. وکیل ز. د. ت. 93/12/28 در خصوص نتیجه پرونده شعبه --- دادیاری به دادگاه اعلام نموده، پرونده مذکور در حال رسیدگی بوده و هنوز منجر به اتخاذ تصمیم قانونی نگردیده است و در خصوص گواهیهای صادره از ناحیه مرکز ح.، مطالب قبلی را تکرار و تقاضای مطالبه و مطالعه پرونده موجود در مرکز ترک اعتیاد ح. به شماره... را می‌نماید. در وقت اداری 94/1/8 ، مجددا وقت اداری تمدید و وقت 94/2/9 تعیین (تا حصول نتیجه از پزشکی قانونی) می‌گردد. پزشکی قانونی استان در مورخ 94/1/15 به دادگاه تجدیدنظر اعلام نموده از نمونه ادرار آقای س. ر.خ. آزمایش مرفین به روش TLC و روان گردان به روش ایمنوکروماتوگرافی منفی م. ب.. نظریه پزشکی قانونی در مورخ 94/1/27 به زوجه و در تاریخ 94/2/9 به وکیل زوج ابلاغ و وقت اداری 94/2/27 جهت اظهار هر مطلبی نفیا یا اثباتا در خصوص مورد، تعیین می‌شود. زوجه ت. ن. خ. طی نامه ای به دادگاه در خصوص نظریه پزشکی قانونی و اعتیاد زوج ت. ن. خ. مطالبی را بیان و استشهادیه ای را ضمیمه نموده است. وکیل ت. ن. خ. (زوج) طی نامه مورخ 94/2/9 در رد اظهارات زوجه و رد شهادت شهود معرفی شده، مطالبی را بیان نموده اند. وقت اداری 94/2/27 دادگاه تشکیل، جهت استماع شهادت شهود زوجه؛قرار استماع شهادت شهود صادر، مقرر می‌گردد وقت رسیدگی تعیین، طرفین دعوت، زوج و وکیل ایشان جهت استماع شهادت شهود در دادگاه حاضر شوند. وقت رسیدگی برای مورخ 94/4/3 تعیین، به خواهان و وکیل خوانده ابلاغ قانونی می‌گردد. در وقت رسیدگی مورخ 94/4/3 دادگاه از احد شهود زوجه به نام ع. ح. تحقیق، بیان می دارد: از رفتار زوج می توانم بگویم که معتاد است ولی اولا نوع اعتیاد وی را نمی دانم و در ثانی با چشم خود ندیده ام. آقای ا. ب. احدی دیگر از شهود زوجه بیان می دارد: در مورد اعتیاد زوج فقط به خاطر رفتار وی اظهار می نمایم ولی دو سه مرتبه با پدرزنم تعقیب کردیم یک مرتبه در حالت عادی نبود و در مرتبه دوم نیز حالت عادی نداشت ولی اعتیاد و مصرف آن را با چشم خود ندیده ام. آقای ک. ر. دیگر شاهد زوجه می گوید: از پدر زوجه و خود زوجه و از کسان زوج شنیده ام که زوج معتاد م. ب. و اعتیاد وی از نوع تریاک که از جیب زوج پیدا شده است. بعد از استماع شهادت شهود، ز. ا. د. قبل از ازدواج معتاد به تریاک بودم،پدرم در کارخانه دید سپس مرا به کمپ ترک اعتیاد بردند من هم ترک نموده ام البته بیست جلسه جهت ترک رفتم. وکیل ز. ا. د. چنانچه دادگاه ملاحظه نمودند ادنی دلیلی بر طلاق وجود ندارد. پزشکی قانونی عدم اعتیاد موکل را تایید نموده‌اند و شهود هم هیچکدام نتوانستند در مورد اعتیاد نظر دهند درخواست نقض و صدور حکم به رد دعوی را دارم و اضافه نمود موکل آماده است در هر ساعت در هر زمان در هر مکان آزمایش شوند و استشهادیه محلی که به امضای 15 نفر رسیده است پیوست و تقدیم می نمایم. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و طی دادنامه شماره --- مورخ 94/4/7 : با عنایت به دادخواست ت. ن. خ. و لوایح تقدیمی و اظهارات محاکماتی و استشهادیه محلی زوج و عدم اقناع وجدانی از شهادت شهود زوجه به اعتیاد فعلی زوج و نظریه پزشکی قانونی مبنی بر عدم اعتیاد زوج و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده، تجدیدنظرخواهی زوج را موجّه تشخیص و به استناد مواد 348 و 358 ق. آ. د.م و ماده 1257 ق.م با نقض دادنامه معترض عنه، حکم به رد دعوی زوجه صادر و اعلام می‌گردد رای صادره ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور م. ب.. دادنامه صادره در مورخ 94/3/20 به ت. ن. خ. (زوج) و در تاریخ 94/4/17 به زوجه (ت. ن. خ.) ابلاغ قانونی می‌گردد.در مورخ 94/4/31 آقای ا. ر. وکیل پ. ی. دادگستری، خ. ر. ب. وکالت از زوجه به دادگاه معرفی می‌نماید. پس از ابلاغ رای تجدیدنظر، زوجه م. ع. ب. تقدیم دادخواست فرجامی در مورخ 94/5/5 نسبت به رای صادره اعتراض و در لایحه تقدیمی با تکرار مطالب قبلی مطرح شده در مرحله تجدیدنظر اجمالا اعلام داشته که: همانطور که مستحضرید معتادین به مواد مخدر از همه بیشتر واقف هستند که با مصرف موادی دیگر و یا در نمونه گیری از آنان با استفاده از موادی، می‌توانند از کشف اعتیاد خود جلوگیری کنند کما اینکه آقای … در ترس از معرفی ایشان به آزمایش، در چند روز اول دادگاه اصلا حضور نیافته تا به طریقی مانع احراز این موضوع شوند بنابراین همانگونه که قضات محترم بالاخص دادگاه‌های رسیدگی کننده به مصرف مواد مخدر و دادگاه‌های خانواده واقف هستند معتادین با مصرف نوشیدنی های دیگر و یا مصرف داروهایی و عدم مصرف چند روز، از مثبت بودن جواب مخالفت به عمل می آورند و متاسفانه دادگاه محترم تجدیدنظر استان علیرغم احراز این امر که زوج مصرف مواد مخدر آن هم از نوع کراک در طول هفت سال داشته و ملاحظه استعلام دادگاه بدوی و پاسخ مرکز بازتوانی ح. و با استحضار از اینکه این شرط قانونی و شرعی محقق شده و قابل اعمال م. ب. باز بر عدم اعتیاد فعلی زوج تاکید و اشاره نموده و دادنامه صادره را نقض نموده است. تقاضای نقض دادنامه معترض عنه و صدور حکم بر تایید طلاق (گواهی عدم امکان سازش) را از دیوان عالی کشور نموده اند. پس از انجام تبادل لوایح و وصول پاسخ وکیل فرجام خوانده، اجمالا بدین شرح که: 1 - پاسخ مرکز ح. در مورد تحت درمان بودن موکل بوده است. 2 - شهود معرفی شده از ناحیه زوجه به صراحت شهادت داده اند که اطلاعی از اعتیاد و مصرف مواد توسط موکل نداشته و ندارند.(علیرغم اینکه شهود از نزدیکان ف. خ. بودند) 3 - پزشکی قانونی در نظریه خویش اعلام نموده‌اند که موکل اعتیادی ندارد. (منفی) 4 - و علی الخصوص وزن موکل که حدودا بیش از 120 کیلو بوده و وضع جسمانی موکل که دال بر عدم اعتیاد ایشان م. ب.. 5 - استشهادیه پیوستی که توسط اهالی و معتمدین گواهی شده است شهادت داده اند که موکل اعتیادی ندارد. بنابراین ب. ت. ب. موارد فوق الذکر و اینکه موکل زندگی خویش را بسیار دوست داشته و همسر خود را نیز بسیار دوست می دارند و حاضر به جدایی و طلاق نبوده و نمی‌باشند و ادعا و اظهارات ف. خ. درجهت فشار آوردن به موکل بوده و م. ب. (ولاغیر) لذا تقاضای صدور حکم بر رد فرجام خواهی ف. خ. و تایید دادنامه تجدیدنظر را دارم.پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر:صدور رای شایسته موافق موازین قانونی مورد تقاضا م. ب..در خصوص دادنامه شماره --- مورخ 1394/04/07 فرجام خواسته،مشاوره نموده و چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی زوجه محکوم علیها خانم ح. الف.الف. به طرفیت آقای س. ر.خ. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1394/04/07 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی که به موجب آن با نقض رای بدوی تجدیدنظرخواسته شماره 1128 مورخ 1393/08/18 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ت. در خصوص دعوی طلاق زوجه به لحاظ تحقق شروط ضمن عقد نکاح،حکم به رد دعوی صادر گردیده است ب. ت. ب. محتویات پرونده و جهات و ایرادات ذیل الذکر و مغایرت رای فرجام خواسته با موازین شرعی و مقررات قانونی موجّه و قابل پذیرش می‌باشد، 1 - زوجه خ. د. د. بدوی تقدیمی خویش در جهت اثبات ادعای خود به تحقق بند 7 از شروط ضمن عقد نکاح مندرج در سند ازدواج در رابطه با ابتلاء زوج به اعتیاد به مواد مخدر مضرّ به اساس زندگی مشترک استناد نموده و دلایل و مدارکی از جمله بستری شدن زوج در مرکز ترک اعتیاد ح. و گواهی های صادره مربوط را در خصوص صحت ادعا نیز ارائه داده است. مضاف بر اینکه خود زوج نیز در برخی از لوایح تقدیمی در پرونده مراتب را پذیرفته و اعلام داشته که در زمان ازدواج زوجه از موضوع مطّلع بوده است، 2 - استدلال و استناد دادگاه تجدیدنظر به آخرین وضعیت اعتیاد زوج بر اساس نتیجه منفی آزمایش انجام شده و نادیده گرفتن سابقه امر و دلایل و مدارک ارائه شده از ناحیه زوجه خواهان که مُثبت ابتلاء زوج به اعتیاد به مواد مخدر بوده و موجب تحقق بند 7 شروط ضمن عقد نکاح و احراز شرایط اعمال وکالت زوجه در طلاق گردیده فاقد وجاهت قانونی بوده است خصوصا اینکه بر خلاف شرایط اثباتی عسر و حرج که استمرار اعتیاد زوج و عدم ترک آن موثّر م. ب. در طلاق به علّت تحقق شروط ضمن عقد به لحاظ تخلّف زوج از هر یک از شروط مندرجه در سند ازدواج زوجین، وکالت زوجه در طلاق محقق و ثابت می‌شود و تغییر بعدی وضعیت زوج موجب سقوط آن نخواهد شد، 3 - زوجه خواهان در پرونده و همچنین در لایحه فرجامی تقدیمی با استناد به پرونده دیگری که قبلا بین زوجین در شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی مطرح بوده اعلام داشته که زوج با اعلام ندامت تعهد بر ترک اعتیاد داده و لکن نه تنها ترک نکرده بلکه به سوء رفتار نیز روی آورده است ضرورت دارد که در خصوص صحت و سقم آن نیز بررسی لازم صورت گیرد، 4 - صدور حکم به رد دعوی در ماهیت امر مغایر با اصول و قواعد حاکم بر دادرسی ماهوی بوده و قرار محسوب می‌شود.در ماهیت امر چنانکه دعوی خواهان مدلّل و محرز نباشد بایستی حکم به بیحقی یا بطلان دعوی صادر گردد. لهذا با عنایت به مراتب مذکوره و به لحاظ مغایرت رای فرجام خواسته با موازین شرعی و مقررات قانونی و عدم توجه دادگاه تجدیدنظر به دلایل و مدارک ز. ف. خ. به استناد بندهای 3 ، 2 و 5 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه هم عرض دادگاه تجدیدنظر صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون