تأثیر دفاع در ماهیت بزه ارتکابی بر تجویز اعاده دادرسی

رأی خلاصه جریان پرونده آقای ق.ع. به ‌شرح دادنامه شماره 2001090 مورخ 1392/02/14 شعبه 102 دادگاه عمومی جزایی شهرستان ... و ذکر مبانی و مستندات مندرج در آن دادنامه و من جمله اخذ نظریه هیأت پنج نفره کارشناسان به ‌علت تسبیب در ایراد صدمات بدنی غیرعمدی نسبت به خانم ط.ع. به میزان هفتاد درصد مقصر شناخته شده و به پرداخت دیات و ارش‌های مقرر د. ح. شاکیه محکوم شده‌است. محکومٌ‌علیه تجدیدنظرخواهی نموده و شعبه 23 دادگاه تجدیدنظر استان ... طی دادنامه شماره 300483 مورخ 1393/04/04 و با لحاظ ماده 453 میزان تقصیر متهم را به پنجاه درصد تقلیل داده و در نتیجه میزان دیات و ارش را نیز به همان نسبت اصلاح نموده‌است. متعاقباً محکومٌ‌علیه لایحه‌ای تحت عنوان اعاده‌دادرسی و تماماً دفاع در ماهیت بزه به دیوان‌عالی‌کشور تقدیم و مضموناً اظهارداشته: تقصیری متوجه او نیست و دادگاه به نظرات هیأت سه نفره کارشناسی که به نفع او بوده است، توجه نکرده است و نظریه کارشناسان پنج نفره را لحاظ کرده است، لذا تقاضای اعاده‌دادرسی دارد. با ارجاع پرونده به این شعبه، هیأت شعبه در تاریخ فوق تشکیل جلسه داده و پس از قرائت گزارش آقای ... موحدی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … مبنی بر (تصمیم مقتضی وفق مقررات قانونی مورد تقاضاست) در خصوص دادنامه شماره 300483 مشاوره نموده، چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور دفاع در ماهیت بزه انتسابی به ‌نحوی که متقاضی در لایحه خود مطرح کرده‌است، از شئون رسیدگی در دادگاه‌های صادرکننده حکم بوده و قابل انطباق با هیچ یک از شقوق ماده 272 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امورکیفری نیست و به ردّ آن اظهار عقیده می‌شود. شعبه 40 دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون حمیدرضا موحدی - محمد بارانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تاثیر دفاع در ماهیت بزه ارتکابی بر تجویز اعاده دادرسی در پی صدور حکم محکومیت متهمان به اتهام مشارکت در کلاهبرداری و پرداخت غیرمجاز مبالغ قابل توجه، آنان به یک سال حبس و جزای نقدی معادل یک میلیارد ریال محکوم شدند. پس از اعتراض وکلای متهمان، حکم اولیه در مرحله تجدیدنظر مورد بررسی قرار گرفت که منجر به تایید حکم برای یکی از متهمان و صدور حکم برائت برای متهم دیگر گردید. وکلای م. ع. سپس درخواست اعاده دادرسی ارائه کردند و ادعا نمودند که موکل هیچ‌گاه از شرکت خارج نشده و مسائل مربوط به کلاهبرداری با رضایت شاکی حل و فصل شده است. هیات شعبه ب. ت. ب. مدارک و ادعاهای جدید، اعاده دادرسی را تجویز و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع داد. همچنین، اجرای حکم تا صدور حکم جدید به تعویق افتاد. این تصمیم بر اساس بندهای ج و چ ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 اتخاذ شده است. پیام: ارائه دفاعیات و مدارکی که موجب تردید در توسل متهم به وسایل متقلبانه برای ارتکاب کلاهبرداری شود،به دلیل انتفا تحقق عنوان مجرمانه کلاهبرداری، از مصادیق تجویز اعاده دادرسی است. رای خلاصه جریان پرونده به موجب بخشی از دادنامه شماره * 00/2/30 صادره از شعبه *اقایان ص. ح. و ا. ز. بنا به شرح و استدلال و قانونی مندرج در متن رای با احراز اتهام انتسابی مشارکت در کلاهبرداری از طریق پرداخت غیر مجاز مبلغ هیجده میلیون و یکصد و چهل و دو هزار و یکصد و نود و نه درهم *عربی و پرداخت و واریز مبلغ هشت میلیارد و یکصد و هفتاد و چهار میلیون و هفتصد و سیزده هزار ویکصد و سی و پنج تومان به حساب 28 نفر صرفنظر از اعلام گذشت شکات هر کدام به تحمل یک سال حبس و پرداخت جزای نقدی بمبلغ یک میلیارد ریال (با رعایت یک درجه تخفیف موضوع بند ث ماده شش قانون کاهش مجازات های حبس تعزیری با رعایت بند ث ماده 38 قانون مجازات اسلامی) محکوم گردیده اند. وکلای متهمین به رای صادره اعتراض نموده‌اند و شعبه *طی دادنامه شماره * 00/4/13 به شرح استدلال به عمل امده ضمن رد تجدیدنظرخواهی وکلای اقای ص. ح. دادنامه تجدیدنظرخواسته را نسبت به ایشان تایید و اما نسبت به متهم دیگر (اقای ا. ز.) دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و حکم بر برائت وی صادر می‌نماید. وکلای م. ع. ب. تقدیم لایحه ای که حین مشاوره قرائت خواهد شد از ریاست محترم دیوان عالی کشور درخواست تجویز اعاده دادرسی نموده و پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. وکلای متقاضی در لوایح تقدیمی ضمن شرح ماوقع اظهار داشته اند صدور چک و سوی استفاده از ان بعد از خروج از شرکت خلاف واقع است.زیرا موکل هیچگاه از شرکت خارج نشده و هر چند صورتجلسه خروج موکل از شرکت تنظیم شده بود لیکن این صورتجلسه مورد موافقت بانک مرکزی قرار نگرفته و هنوز هم به عنوان عضو شرکت مشغول به کار است.و حتی اگر بر فرض محال این واقعه اتفاق افتاده باشد. یعنی موکل چک هایی را از زمان قبل در اختیار داشته و بعد از اتمام کار از انها سوی استفاده کرده باشد. چنین فعلی به فرض وقوع نهایتا در حدود خیانت در امانت محسوب می‌گردد. که ان هم با رضایت شاکی مرتفع گردیده و د رهر صورت اعمال بیان شده در ارای بدوی و تجدیدنظر هیچ ارتباطی با جرم کلاهبرداری ندارد. و ادعای بردن بیش از هیجده میلیون درهم نه تنها ده برابر سرمایه صرافی است.و عقلا چنین پولی وجود نداشته تا ان را بدون پرداخت وجه رد و بنا به بررسی به عمل امده توسط شاکی این وجه برده نشده وکلا اختلافات ناشی از حساب و کتاب سود و زیان معاملات بوده که موضوع حقوقی است.و ان هم حل و فصل شده و شاکی رضایت خود را اعلام داشته است.و اخیرا طی صورتجلسه پیوست بدریافت وجه ارزهای تحویلی به صرافی ج. و ا. ز. اقرار نموده است.و برای رفع هر گونه تردید خود شاکی در صورتجلسه اقرار نموده چک های بانک ملی هیچ ارتباطی به پرونده حاضر نداشته و ندارد. عضو ممیز- ر. ا. ا. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: در خصوص درخواست اعاده دادرسی اقای ع. ز. و خانم د. ی. به وکالت از اقای ص. ح. نسبت به دادنامه شماره * 00/4/13 صادره از شعبه *ب. ت. ب. محتویات پرونده ن. ب. ا. نامبردگان با ارائه مدارکی مطالبی را به شرح لایحه تقدیمی که خلاصه ان در همین گزارش درج گردیده بیان نموده‌اند که بررسی مطالب معنونه و مدارک ابرازی در کشف حقایق احیانا در برائت ایشان از اتهام کلاهبرداری که لازمه تحقق ان توسل به اعمال متقلبانه بوده و یا در انطباق اعمال و رفتار مشارالیه با بزه خیانت در امانت موثر به نظر می‌رسد که موضوع از این جهات مستلزم رسیدگی مجدد م. ب.. لذا مستندا به بندهای ج و چ ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 ضمن تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به یکی از شعب همعرض دادگاه صادر کننده رای مورد درخواست اعاده دادرسی در *ارجاع می‌گردد. و در ضمن در اجرای ماده 478 همان قانون اجرای حکم تا صدور حکم جدید به تعویق می افتد. رییس- س. ر. س. ک. مستشار- ر. ا. ا. مستشارع. ر. تأثیر دفاع در ماهیت بزه ارتکابی بر تجویز اعاده دادرسی در تاریخ 8 شهریور 1393، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی نمود که در آن، فردی به دلیل تسبیب در ایراد صدمات بدنی غیرعمدی به دیگری، به میزان هفتاد درصد مقصر شناخته و به پرداخت دیات محکوم گردید. پس از درخواست تجدیدنظر، میزان تقصیر به پنجاه درصد کاهش یافته و به تبع آن، میزان دیات نیز اصلاح شد. محکومٌ‌علیه سپس درخواست اعاده دادرسی را ارائه کرد و ادعا نمود که هیچ تقصیری متوجه او نیست و دادگاه به نظریه کارشناسان سه نفره توجه نکرده است. دیوان عالی کشور پس از بررسی موضوع، اعلام کرد که دفاعیات مطرح‌شده در لایحه اعاده دادرسی مربوط به ماهیت بزه بوده و خارج از صلاحیت رسیدگی دیوان است. لذا، درخواست اعاده دادرسی رد گردید. این تصمیم بر اساس ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری اتخاذ شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/08 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: دفاع در ماهیت بزه ارتکابی، از شئونات رسیدگی دادگاه بدوی است و مجوزی برای اعاده دادرسی نیست. آقای ق.ع. به ‌شرح دادنامه شماره --- مورخ 1392/02/14 شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان... و ذکر مبانی و مستندات مندرج در آن دادنامه و من‌ جمله اخذ نظریه هیات پنج نفره کارشناسان به ‌علت تسبیب در ایراد صدمات بدنی غیرعمدی نسبت به خانم ط.ع. به میزان هفتاد درصد مقصر شناخته شده و به پرداخت دیات و ارش‌های مقرر د. ح. شاکیه محکوم شده‌است. محکومٌ‌علیه تجدیدنظرخواهی نموده و شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان... طی دادنامه شماره --- مورخ 1393/04/04 و با لحاظ ماده 453 میزان تقصیر متهم را به پنجاه درصد تقلیل داده و در نتیجه میزان دیات و ارش را نیز به همان نسبت اصلاح نموده‌است. متعاقبا محکومٌ‌علیه لایحه‌ای تحت عنوان اعاده‌دادرسی و تماما دفاع در ماهیت بزه به دیوان‌عالی‌کشور تقدیم و مضمونا اظهارداشته: تقصیری متوجه او نیست و دادگاه به نظرات هیات سه نفره کارشناسی که به ‌نفع او بوده است، توجه نکرده است و نظریه کارشناسان پنج نفره را لحاظ کرده است، لذا تقاضای اعاده‌دادرسی دارد. با ارجاع پرونده به این شعبه، هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل جلسه داده و پس از قرائت گزارش آقای... موحدی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … مبنی بر (تصمیم مقتضی وفق مقررات قانونی مورد تقاضاست) در خصوص دادنامه شماره --- مشاوره نموده، چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور دفاع در ماهیت بزه انتسابی به ‌نحوی که متقاضی در لایحه خود مطرح کرده‌است، از شئون رسیدگی در دادگاه‌های صادرکننده حکم بوده و قابل انطباق با هیچ یک از شقوق ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امورکیفری نیست و به ردّ آن اظهار عقیده می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون