رأی شعبه
دیوان عالی کشور
خلاصه جریان پرونده
درتاریخ 86/2/8 آقای م. ق. بوکالت از آقای پ. ر.م. دادخواستی بخواسته
1- ابطال قرار داد اجاره مورخ 85/5/25 م. ب. سه میلیون و یکصد هزار ریال
2- محکومیت خوانده به استرداد مبلغ 600/568/18 ریال د. ح. موکل بانضمام یک فقره چک تضمین شماره 228054 بانک تجارت شعبه آپادانا و سایر خسارات قانونی و هزینه های
دادرسی بطرفیت
اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان نوشهر بدادگستری تسلیم کرده و توضیح داده موکل اینجانب بموجب مبایعه نامه مورخ 75/3/31 ملکی را با حدود و ثغور مشخص ازخانم ش.ی.ز. ابتیاع نموده است قبل از انتقال ملک به موکل ناقل ملک جهت اخذ سند تقاضای ثبت رقبه را دراداره ثبت نوشهر مطرح که
اداره اوقاف نسبت به تقاضای ثبت
اعتراض که نهایتاً پرونده مطروحه در شعبه سوم
دادگاه عمومی شهرستان نوشهر طی دادنامه مورد استناد به جهت
موقوفه نبودن رقبه مذکور به بطلان دعوی اداره
اوقاف منتهی گردیده و دادنامه مذکور نیز قطعی شد نظر باینکه رقبه مورد تقاضای ثبت از شمول وقفیت خارج بوده و تنظیم قرار داد اجاره فی ما بین موکل واداره خوانده به جهت عدم
اطلاع موکل به اشتباه صورت گرفته واداره خوانده علیرغم اطلاع واقعیت را کتمان نموده که بر اساس اصول حقوقی چنین اشتباهی موجب بطلان
قرارداد خواهد بود با توجه باینکه انعقاد قرار داد اجاره بعد از صدور حکم بطلان اعتراض به ثبت اداره خوانده صورت گرفته از طرفی موکل نیز از سابقه طرح دعوی اداره اوقاف اطلاع نداشته و هر چند چنین قراردادی موجب سلب مالکیت موکل و موقوفه گردیدن رقبه تحت تصرف ومالکیت وی و همچنین بی اعتباری آراء صادره قطعی محاکم نخواهد شد صدور حکم بر ابطال قرار داد اجاره تنظیمی مورخ 85/5/25 فی ما بین موکل واداره اوقاف و محکومیت خوانده بپرداخت مبالغ ماخوذه از موکل تحت عنوان اجاره بهاء وسایر خسارات وهزینه های دادرسی وحق الوکاله م.
ا.
رسیدگی بپرونده بشعبه دوم دادگاه عمومی نوشهر ارجاع شده واین دادگاه طرفین را دعوت برسیدگی نموده است و در وقت مقرر وکیل خواهان با تکرار مندرجات دادخواست بشرح لایحه تقدیمی صدور حکم را تقاضا کرده و آقای ….
نماینده خ. پ. د.
1- نسبت به تقویم خواسته ب. ت. ب. موثر بودن آن درمراحل رسیدگی بعدی معترض بوده اعمال مقررات قانونی را تقاضا دارد
2- لازم بذکر است که حسب اقرارخواهان ایشان ملک را م. ا. از آقای ر.م.ه. با اطلاع از وقفیت رقبه درحین رسیدگی و بموجب برگ درخواست شماره 7690 - 70/11/10 وحتی مدتها قبل از تشکیل پرونده استنادی و صدور رای اعلام داشته که حاضر است کلیه ضوابط و مقررات اوقافی را انجام داده وبا پرداخت حقوق موقوفه پرونده مختومه گردد بنابراین ید ماقبل خواهان اقرار به وقفیت داشته وخواهان نیز با علم به موضوع اقدام به
تنظیم سند اجاره با اراده واختیار نموده است لهذا با وصف اقرار ایشان دلیل دیگری برای وقفیت لازم نیست
3 - اقرار آقای ه. به پرداخت حقوق موقوفه در دادنامه صادره از شعبه 29 دیوان عالی کشور اشاره شده که ایشان حاضر است قرار داد اجاره منعقد نماید و بدین جهت رای شماره 74/62 شعبه سوم نقض گردیده بود
4 - چون آقای … به تنظیم قرار داد اجاره نموده با این وصف اداره دعوی مطروحه را تعقیب ننموده است وخواهان که قائم مقام آقای ه. بوده ب. ت. ب. اظهارات آقای ه. با اراده واختیار اقدام به تنظیم قرار داد اجاره نموده است و اداره خوانده نیز با تنظیم قرار داد ازدعوی خود صرفنظر کرده وادامه نداده است
5- اقدام خواهان و آقای ه. با این وصف که بدواً با پذیرش حق موقوفه و آمادگی قرار داد اجاره تقاضای مختومه نمودن پرونده را داشته سپس با انعقاد قرار داد در صدد انکار ما وقع بر آمده اند وجاهت قانونی وشرعی ندارد
6 - مستندات مورد اشاره در فوق به پیوست تقدیم می گردد
7- شایان ذکر است ملک مورد نظر سابقاً متعلق به آقای د.ک. (یحیی ) بوده که دراجرای قانون ابطال اسناد موقوفه سند
اصلاحات ارضی وی باطل گــردیده است
8- موقوفه سید علی کیا سلطان در سه منطقه بوده ( 13 هکتار - 9/26 هکتار و 41 هکتار ) که رقبه مورد نظر در 9/26 هکتار قرار دارد و اسناد اصلاحات ارضی این املاک دراجرای قانون ابطال گردیده است بنابراین تمسک باینکه جزء 13 هکتار نمی باشد صحیح نیست
9 - النهایه با وصف اقرار ید ما قبل خواهان به وقفیت و پذیرش پرداخت حق موقوفه و تنظیم قرار دارد اجاره دعوی خواهان محمل قانونی نداشته رد دعوی ایشان را تقاضا دارد وکیل خواهان در قبال بیانات نمانیده خ. پ. د. قرار داد اجاره زمانی وجاهت قانونی دارد که مالک بوده واز آنجائیکه ب. ت. ب. آراء قطعیت یافته مبنی بر اینکه زمین مورد ادعا خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م. ب. نمی توان به نامه اداری بعنوان دلیل وقفیت تمسک جسته و مشمول وقف و جزء اموال موقوفه قلمداد نمود سپس دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 459- 86/4/25 با پذیرش دعوی مطروحه حکم به ابطال قرارداد اجاره مورخ 85/5/25 فی مابین طرفین دعوی و پرداخت مبلغ مورد خواسته و رد چک تضمین وهزینه دادرسی و حق الوکاله د.
ح. خ. صادر نموده است با تجدید نظر خواهی اداره اوقاف از دادنامه مذکور شعبه اول
دادگاه تجدید نظر استان مازنـدران بموجب دادنــامه شماره 1365- 86/8/22 تجدید نظر خواهی را وارد و اجمالاً چنین رای داده اولاً - حسب نامه شماره 2454- 72/8/10
اداره ثبت اسناد واملاک شهرستان نوشهر به سر دفتر ع.ر. اسناد 9/26 هکتار از اراضی شالیکاری سید ع.ک.س. پلاک ... اصلی بلحاظ موقوفه بودن دراجرای ماده و احده قانون ابطال اسناد فروش آب و اراضی موقوفه ابطال گردیده ظاهراً نامه سر دفتر مذکور به اداره ثبت اسناد واملاک نوشهر بوده ثانیاً - متصرف اولیه رقبه مورد نزاع آقای ر.ن.ه.
درمورخ 70/11/8 بشرح برگ 55 پرونده اقرار به موقوفه بودن رقبه مورد نزاع نموده ثالثاً - ت. ن. خ. هم با قبول موقوفه بودن درتاریخ 85/5/25 قرار داد اجاره با ت. ن. خ. تنظیم نموده رابعاً - وقفیت اراضی سید ع.ک.س. در پلاک ... اصلی بموجب دادنامه شماره 81-74/4/9 احراز گردیده و رقبه مورد نزاع هم جزء همان اراضی م. ب. که اسناد آن دراجرای ماده واحده قانون اخیر الذکر پس از احراز وقفیت باطل گردیده خامساً - با عنایت به اینکه حسب دادنامه قطعی وقفیت اراضی مذکور احراز و ثابت گردیده واسناد آن هم باطل گردیده دیگر نمی توان به استناد رأی موخر اراضی مزبور را از وقفیت خارج نمود بنا بمراتب تجدیدنظرخواهی وارد و موجه تشخیص و دادنامه تجدید نظرخواسته رانقض و حکم بر بطلان دعوی وبی حقی ت.
ن. خ. را صادر واعلام می نماید با ابلاغ دادنامه صادره دادخواست فرجامی تسلیم گردیده که پس از وصول بدیوان عالی کشور باین شعبه ارجاع شده این شعبه بموجب رای شماره 96-87/3/29 تصریح نموده با مداقه در محتویات پرونده ملاحظه می شود شعبه 29 دیوان عالی کشور در دادنامه شماره 343/29- 76/8/29 و نیز شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان مازندران در دادنامه شماره 1365-86/8/22 بدادنامه شماره 81-74/4/9 اشاره نموده اند وشعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر در دادنامه شمــاره 190- 78/8/16 قید نموده : « اداره اوقاف جهت
اثبات وقفیت اراضی سید علی کیا سلطان طرح دعوی نموده و باستناد دادنامه شماره 403-62/8/4 مدنی خاص 13 هکتار از اراضی مار الذکر وقفیتش ثابت شد وحکم قطعی صادر گردیده وکارشناس مجدد نیز تعین و اعلام نظر نموده مبنی بر اینکه
قطعه زمین مورد ادعا خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م.
ب. . »;که در رابطه با اعلام و اثبات وقفیت فریه سیدع.ک.س. پلاک ...- اصلی ادعا شده دارای سه فقره اسناد وقفی ( 13 هکتار و 9/26 هکتار و 41 هکتار) است وموقعیت زمین مورددعوی حاضرکه اعلام شده خارج ازمحدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف است و چگونگی نظر
کارشناس که زمین مورد ادعا را خارج از وقف اعلام نموده ملاحظه پرونده های مطروحه فوق الذکر که هیچیک ضمیمه نمی باشد ضرورت دارد بــنا بمراتب در وضع موجود پرونده قابل طرح و رسیدگی تشخیص نمی شود و پرونده امر اعاده می گردد که اولاً - پرونده های موضوع دادنامه شماره 81-74/4/9و مدنی خاص موضوع دادنامه شماره 403- 4/8/62 و کلاسه 76/15 شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر موضوع دادنامه شماره 190- 78/8/16 که ملاحظه محتویات آنها مؤثر در دعوی حاضر م.
ب. را مطالبه و پیوست نمایند ثانیا"- سوابق ثبتی واوقافی واصلاحات ارضی
پلاک اصلی فوق الذکر را ازمراجع مربوطه استعلام وبا وصول پاسخ پرونده بدیوان عالی کشور ارسال گردد با وصول پرونده های مورد نظر و پاسخ استعلامات پرونده مطروحه مجدداً بدیوان عالی کشور واصل ودر دستور کار این شعبه قرار گرفته است خلاصه پرونده های مورد استناد دراین پرونده بدین شرح منعکس می گردد دادنامه شماره 403- 68/8/4 مربوط بپرونده شماره 61/111 شعبه سوم دادگاه عمومی (مدنی خاص ) نوشهر م.
ب. که بموجب آن اداره کل اوقاف استان مازندران باوکالت آقای ح.م. بطرفیت اداره تعاون و روستاهای شهرستان نوشهر (اداره
کشاورزی ) دادخواستی بخواسته صدور حکم بر وقفیت شش دانگ
مزرعه سید ع.ک. س. پلاک شماره ...- اصلی بخش 2 قشلاقی خیرود کنار تقدیم نموده شعبه سوم محاکم عمومی (مدنی خاص ) نوشهر با رسیدگی هائی که بعمل آورده طبق دادنامه شماره 403- 62/8/4 درخصوص دعوی اداره اوقاف بخواسته اثبات وقفیت مزرعه سید ع.ک. حکم بوقفیت سیزده هکتار صادر نموده و مازاد از مقدار مزبور وقفیت را ثابت تشخیص نداده است دادنامه شماره 81- 74/4/19 مربوط بپرونده شماره 74/155 شعبه سوم دادگاه عمومی نوشهر است دراین پرونده اداره اوقاف و امور خیریه نوشهر درخواست تعیین حدود و مشخصات مورد وقف در پرونده 61/111 را نموده و برای افراز آن دادگاه قرار ارجاع بکارشناسی صادر نموده و کارشناس در سه منطقه ، اوّل منطقه معروب بافراسیاب دوّم منطقه معروف به لات پی نوشیروان سوم منطقه معروف بکیح آب دو که سه هکتار م.
ب. حدود آن را تعیین کرده واعلام داشته جمعاً زمین موقوفه سیزده هکتار م. ب. طبق دادنامه شماره 190- 78/8/16 در پرونده کلاسه 76/15 شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر اداره اوقاف نوشهر دادخواستی بطرفیت رازمیک هوانسیان بخواسته ابطال درخواست ثبت یکقطعه زمین بمساحت 283 متر مربع مربوط بپرونده کلاسه 70/561 مدنی خاص نوشهر تقدیم که به شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر ارجاع می گردد این شعبه طبق دادنامه شماره 190- 87/8/16 اعلام داشته نظر باینکه طبق دادنامه شماره 403- 62/8/4 مدنی خاص سیزده هکتار از اراضی مار الذکر وقفیتش ثابت شده وحکم قطعی گردیده و کارشناس مجدد تعیین و اعلام نظر نموده که قطعه زمین مورد ادعا خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م.
ب. واین نظریه مصون از تعرض مانده حکم برد آن صادر می گردد مآلاً آقای پ. ر.م. با وکالت آقایان ن. س.الف. و م. ق. از دادنامه شماره 1365 - 86/8/22 شعبه اول
تجدیدنظر استان مازندران فرجامخواهی نموده این شعبه طبق دادنامه شماره 25/262 - 88/7/4 چنین رأی داده:باملاحظه دادنامه فرجامخواسته و مبانی صدور آن و محتویات پرونده اعتراضات ف. خ. بر دادنامه فرجامخواسته بجهات زیر وارد است زیرا شعبه اوّل دادگاه تجدید نظر استان مازندران با استناد به
1- نامه شماره 2454- 72/8/10 سر دفتر علی روحانی بعنوان اداره ثبت اسناد واملاک نوشهر که طی آن اعلام شده 9/26 هکتار از اراضی شالیکاری قریه سید ع.ک.س. پلاک ... اصلی که دراجرای مرحله سوّم اصلاحات اراضی بزارعین قریه مذکور منتقل شده بود باستناد ماده 15 ائین نامه اجرائی قانون ابطال اسناد موقوفات اسناد مذکور باطل گردیده
2- اقرار مورّخ 8/11/70 آقای … به موقوفه بودن رقبه مورد نزاع ومتعاقب آن قبول ت. ن. خ. وتنظیم قرار داد اجاره مورخ 85/5/25 -
3- دادنامه شماره 81-74/4/19 شعبه سوّم دادگاه عمومی نوشهر مبنی بر احراز وقفیت اراضی سید ع.ک.س. در پلاک ... اصلی و اینکه رقبه مورد نزاع جزء همان اراضی م. ب. دادنامه بدوی را نقض وحکم بر بطلان دعوی و بی حقی ت. ن. خ. صادر نموده است که ب. ت. ب. اینکه شعبه سوّ م دادگاه عمومی نوشهر ( مدنی خاص ) در دعوی اداره کل اوقاف استان مازندران بخواسته اثبات وقفیت مزرعه سید ع.ک.س. بطرفیت اداره تعاون و روستاهای شهرستان نوشهر ( اداره کشاورزی نوشهر ) بموجب دادنامه شماره 403 - 62/8/4 بلحاظ اینکه درمتن وقفنامه مورد استناد بوقفیت 13 هکتار زمین در مزرعه سید ع.ک.س.
اشاره وتصریح شده حکم به وقفیت سیزده هکتار زمین در مزراع سید ع.ک.س. به نفع امام زاده سید ع.ک.س. صادر و اضافه نموده اضافه بر مقدار مزبور وقفیت ان ثابت بنظر نمی رسد متعاقب رأی مذکور اداره اوقاف طی شماره 5117- 72/10/22 که بشماره 2536 -72/1023 دفتر دادگاه مدنی خاص ثبت شده درخواست نموده درخصوص وقفیت 13 هکتار از اراضی روستای سید ع.ک.س. موضوع دادنامه شماره 62/403 که بلحاظ مضی مدت اعتراض قطعیت یافته با صدور اجرائیه طبق مندرجات وقفنامه مأمور اجرای حکم قطعات موقوفه را مشخص و به نماینده این اداره ارائه نمایند که شعبه سوم دادگاه عمومی نوشهر طبق دادنامه شماره 81-74/4/19 سیزده هکتار اراضی موقوفه واقع در اراضی سید ع.ک.س.
رامشخص و مفروز نموده است و اینکه در دعوی اداره اوقاف نوشهر بطرفیت آقای ر.ه. بخواسته اعتراض بر ثبت یک قطعه زمین بمساحت 283 متر مربع از اراضی سید ع.ک.س. شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر طی دادنامه قطعی شماره 190- 87/8/16 دعوی اداره اوقاف را بلحاظ اینکه در دادنامه شماره 403- 62/8/4 مدنی خاص سیزده هکتار از اراضی مار الذکر وقفیش ثابت شده و کارشناس مجدد اعلام نموده قطعه زمین مورد نزاع خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م. ب.
حکم برد آن صادرنموده استدلال دادگاه ومستندات آن ب. ت. ب. احکام صدر الذکر فاقد توجیه قانونی است چه اعلام شماره 2454- 72/8/10 سر دفتر ع. ر. بعنوان اداره ثبت اسناد واملاک نوشهر جنبه اثباتی نداشته واعلام مذکور در رسیدگی دادگاه و سرنوشت دعوی مطروحه ب. ت. ب. موضوع آن مؤثر نتواند بود و اقرار مورّخ 70/11/8 آقای ر.ه. بوفقیت زمین موضوع دعوی با صدور دادنامه قطعی شماره 190-78/8/16 شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر قابل اعتنا و استناد نمی باشد ، مندرجات دادنامه شماره 81- 74/4/9 همانطوریکه فوقاً مذکور افتاد دلالتی بر وقفیت اراضی سید ع.ک.س.
در پلاک ... اصلی نداشته و موضوع آن مشخص ومفروز نمودن 13 هکتار اراضی موقوفه موضوع دادنامه شماره 403- 62/8/4 دادگاه مدنی خاص نوشهر بوده بنابمراتب دادنامه فرجامخواسته بجهات فوق مخدوش است و با توجه باینکه اعلام شده زمین متنازع فیه درمحدوده اراضی 9/26 هکتار موقوفه واقع شده ضرورت داشته دادگاه اولاً - میزان
اراضی وقفی مورد ادعا را باعنایت به وقفنامه مورّخ 1103 هجری قمری اعم از
وقف عام وخاص مشخص نموده ودر صورت اثبات وقفیت قطعه 9/26 هکتار ی معلوم نمایند زمین مورد نزاع درمحدده آن واقع شده یاخیر ؟
ثانیاً - باتوجه باینکه شعبه حقوقی تحقیق اداره اوقاف مازندران طی رأی شماره 42- 1360/4/28
تولیت آقای … ر. ک.س. رانسبت بآن قسمت از وقفنامه مذکور (
وقف خاص ) تصدیق نموده در مورد بقاء تولیت نامبرده واعقاب احتمالی او تحقیقات لازم معمول و دراین راستا درخصوص سمت اداره اوقاف در طرح دعوی و ادعا در رابطه با وقف خاص که گاهاً اداره اوقاف بآن تمسک جسته و مدعی مجهول بود ن متولی موقوفه خاص شده بطرق مقتضی اقدام نمایند با این تقدیر دادنامه شماره 1365- 86/8/22 شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان مازندران که بدون توجه به محتویات پرونده واحکام صادره و مدافعات طرفین صادر گردیده مستنداً به بند 2 و قسمت آخر بند 5 ماده 371 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی وانقلاب در امور مدنی نقض می شود و رسیدگی به تجویز بند ج ماده 401 قانون فوق الاشعار بشعبه دیگر دادگاه تجدید نظراستان مازندران ارجاع می گردد.
در نتیجه پرونده به شعبه چهاردهم
دادگاه تجدیدنظر استان مازندران ارجاع شده این شعبه جهت احراز واقعیت امر قرار ارجاع امر به کارشناسی صادر نموده کارشناس طبق برگ 164 پرونده اعلام داشته میزان اراضی وقفی مورد ادعا یا عنایت به وقفنامه 2103 هجری قمری 93 جریب (93 هکتار) می شود برابر مدارک اوقاف نوشهر 45/7 هکتار وقف عام و 47/3 هکتار وفق خاص م. ب.
2- قطعه 26/9 هکتاری فاقد نقشه افرازی است از این رو امکان تطبق آن در طبیعت مقدور نبوده لذا تعیین استقرار در قطعه مورد دعوی در محدوده آن (26/9 هکتار) و نیز قطعه 5 هکتاری موقوفی معروف به الف.ک منتفی وغیرعملی بنظر میرسد با این توصیف زمین مورد ترافع در محدوده اراضی 26/9 هکتاری واقع نمی باشد بنظریه مذکور اداره اوقاف اعتراض نموده در نتیجه قرار ارجاع موضوع به هیأت سه نفره کارشناسان صادر شد . درلایحه صفحه 168 سرپرست اداره اوقاف متذکر شده قبلاً در اجرای قانون اصلاحات ارضی ملک به زارعین موقوفه داده شده و در اجرای ابطال اسناد وقفی مجدداً به وقفیت برگشته است و اداره ثبت اسناد طبق برگ 258 پرونده بدفتر اسناد شماره ده نوشهر اعلام داشته با ارسال فتوکپی نامه شماره 2812 - 72/4/19 مدیریت کشاورزی نوشهر و لیست ارسالی ضمیمه آن مربوط بزارعین قریه س.
ع.ک.س. پلاک ...- اصلی لازم است ب. ت. ب. ماده واحده قانون ابطال اسناد زراعی اراضی موقوفه و اعاده آن بوقف با هماهنگی اداره اوقاف و امور خیریه و کشاورزی نوشهر چالوس و با قید مراتب در سوابق مربوطه اقدام لازم بعمل آید در مورد ارجاع بکارشناسان سه نفره نیز شعبه 14 دادگاه تجدیدنظر به دادگاه عمومی نوشهر نیابت قضائی اعطاء نموده هیئت کارشناسان سه نفره طبق برگ 261 پرونده اعلام داشته اند باتفاق طرفین در محل وقوع ملک در نوشهر ف. س.
ع.ک.س. مراجعه نموده از نماینده اداره اوقاف خواسته شد محدوده 36/9 هکتاری موقوفه را تعرفه نماید نماینده مزبور اظهار داشت بدلیل عدم وجود نقشه افرازی و از بین رفتن عوارض طبیعی مندرج در وقفنامه تعیین محدوده 26/9 هکتاری موقوفه مقدور نبوده با عنایت به مراتب فوق تعیین محدوده 26/9 هکتاری موقوفه ب. ت. ب. عجز نماینده اوقاف مقدور نیست مآلاً شعبه 14 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران طبق دادنامه شماره 01075 - 92/10/16 پس از ذکر مقدمه ای و شرح ماوقع تصریح نموده شعبه 25 دیوانعالی کشور دادنامه فرجامخواسته را نقض و اعلام داشته باید میزان اراضی وقفی مورد ادعا با عنایت به وقفنامه مورخ 1103هجری قمری اعم از وقف عام و خاص مشخص و در صورت اثبات وقفیت قطعه 26/9 هکتاری معلوم گردد زمین مورد نزاع در محدوده آن واقع شده یا خیر ثانیاً ب.
ت. ب. اینکه شعبه حقوقی تحقیق اداره اوقاف مازندران طی رأی شماره 42 - 60/4/28 تولیت آقای …..ک.س. را نسبت به آن قسمت از وقفنامه مذکور (وقف خاص) تصدیق نموده در مورد بقاء تولیت نامبرده واعقاب احتمالی او تحقیقات لازم معمول و در این راستا در خصوص سمت اداره اوقاف در طرح دعوا و ادعا در رابطه با وقف خاص که گاهاً اداره اوقاف باو تمسک جسته و مدعی مجهول بودن موقوفه متولی خاص شده بطریق مقتضی اقدام نمایند این دادگاه (شعبه 14 تجدیدنظر) در راستای رفع نقص نسبت بند اول در تاریخ 88/8/14 مبادرت بانتخاب کارشناس رسمی دادگستری نموده که کارشناس منتخب در نظره خویش اظهار داشته میزان اراضی وقفی مورد ادعا با عنایت به وقفنامه مورخ 1103 قمری 93 جریب (93هکتار) م. ب. برابر مدارک اوقاف نوشهر 45/7 هکتار وقف عام و 47/13 هکتار وقف خا ص م. ب. (47/3 هکتار صحیح است )
2- قطعه 26/9 هکتاری فاقد نقشه افرازی است از این رو امکان تطبیق آن در طبیعت مقدور نبوده لذا تعیین استقرار قطعه مورد دعوا در محدوده 2619 هکتار (26/9 هکتار صحیح بوده) و نیز قطعه 5 هکتاری موقوفی معروف بافراسیاب کوهر منتفی و غیرعملی بنظر می رسد با این توصیف زمین مورد ترافع در محدوده اراضی 26/9 هکتاری واقع نمی باشد ص164 که اداره اوقاف نسبت بآن اعتراض کرده و دادگاه مراتب را به هیأت سه نفره کارشناسان رسمی و دادگستری ارجاع و مشارالیهم در نظریه خود بیان داشته ا ند با عنایت به مراتب فوق تعیین محدوده 26/9 هکتاری موقوفه ب.
ت. ب. اظهار عجز نماینده اوقاف مقدور نیست که مورد اعتراض اداره اوقاف قرار گرفته (ص261) همچنین در خصوص رفع قسمت دوم مبنی بر بقاء تولیت آقای ….ک.س. و اعقاب احتمالی او از اداره اوقاف استعلام که اداره مذکور طی نامه شماره 90/466423 - 90/6/3 اظهار داشته در حال حاضر موقوفه موصوف فاقد متولی بوده و این اداره برابر قانون امور موقه عام و خاص را برعهده دارد (ص196). لذا دادگاه با عنایت به مواد فوق الذکر ب. ت. ب. اینکه اولاً خواهان بدوی طبق اقرار خویش ملک مورد دعوا را م.
ا. از آقای ر. م. ه. مورد خریداری قرار داده که مشارالیه در تاریخ 70/11/8 با اقرار موقوفه بودن رقبه مورد دعوا حاضر به تنظیم سند اجاره با اداره اوقاف شده (ص339) ... و ثانیاً خواهان بدوی آقای پ. ر.م. قائم مقام آقای ه. در ملک مورد دعوا م. ب. بهمین خاطر با علم و اطلاع موقوفه بودن و با اراده و اختیار خویش مبادرت به تنظیم قرارداد اجاره با اداره اوقاف نموده ثالثاً حسب جوابیه اداره ثبت اسناد نوشهر بشماره 1154 - 72/8/10 اسناد مقدار 26/9 هکتار از اراضی شالیکاری قریه سید ع.ک.س.
پلاک ... اصلی که در اجرای مرحله سوم اصلاحات ارضی به زارعین خرید مذکور منتقل شده بود باستناد ماده 15 آئین نامه اجرائی قانون ابطال اسناد موقوفات اسناد مذکور باطل گردیده است (ص31) رابعاً صرف عدم تعرفه ملک از ناحیه اداره اوقاف علیرغم اقرار خواهان بدوی و ایادی ماقبل وی بوقفیت و تنظیم سند اجاره و عمل بوقف و محقق وقفیت موجبی جهت خروج رقبه از وقفیت نمی باشد لذا دادگاه اعتراض ت. ن. خ. را وارد دانسته و باستناد ماده 358 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را نقض و باستناد بند 2 قسمت الف ماده 367 قانون پیش گفته ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجامخواهی در دیوانعالی کشور م.
ب. که آقای پ. رشتی از رأی صادره با وکالت آقای ن. سلحشور اندرود و م. ق. فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و در دستور کار این شعبه قرار گرفته.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از بررسی اوراق پرونده و قرائت گزارش عضو ممیز مشاوره نموده و چنین رأی می دهد:
رأی شعبه:
با ملاحظه دادنامه فرجامخواسته و مبانی صدور آن و محتویات پرونده اعتراضات ف. خ. نسبت به دادنامه شماره 01075 - 92/10/16 صادره از شعبه 14 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران وارد نیست و دادنامه معترض عنه براساس مدارک و دلائل ابرازی وفق موازین قانونی و با رعایت قواعد دادرسی بنحو صحیح صادر شده و اعتراضات ف. خ. د. حدی نیست که نقض آن را ایجاب نماید بنابمراتب ضمن رد فرجامخواهی دادنامه فرجامخواسته را مستنداً به ماده 370 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ابرام می نماید.
شعبه بیست و پنج دیوان عالی کشور
رئیس: رحمت اله سعیدی
مستشار: حسن نقیب الحسینی
فهرست
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
تأثیر عدم تعرفه
ملک موقوفه توسط اداره اوقاف بر احراز وقفیت
در تاریخ 1 تیر 1395، دیوان عالی کشور به پروندهای رسیدگی کرد که در آن خواهان درخواست ابطال قراردادی اجارهای به تاریخ 25 مرداد 1385 و استرداد مبلغ 18,600,568 ریال به همراه خسارات قانونی و هزینههای دادرسی از اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان نوشهر را مطرح کرده بود. خواهان ادعا نمود که ملک مورد اجاره به موجب مبایعهنامهای به تاریخ 31 اردیبهشت 1375 خریداری شده و به دلیل عدم اطلاع از واقعیت وقف بودن ملک، قرارداد اجاره باطل است.
در مقابل، اداره اوقاف با استناد به اقرار خ. م. ب. آگاهی از وقفیت ملک و تنظیم قرارداد اجاره، به دفاع پرداخت و خواهان را متهم به اقدام با علم به موقوفه بودن ملک کرد. <br>دادگاه بدوی پس از بررسی، حکم به ابطال قرارداد و پرداخت مبلغ خواسته صادر نمود. اما با تجدیدنظرخواهی از این حکم، شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان مازندران، حکم بدوی را نقض و دعوی خواهان را بیحقی تشخیص داد. دیوان عالی کشور در بررسی فرجامخواهی، با استناد به مدارک و مستندات موجود، حکم تجدیدنظر را تایید و فرجامخواهی را رد کرد.
در نهایت، این رای بر اساس مواد 370 و 371
قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی صادر گردید.
تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/01
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورت اقرار مستاجر و ایادی ما قبل ایشان نسبت به وقفیت ملک استیجاری و تنظیم سند اجاره بر اساس اقرار و عمل به وقف، صرف عدم تعرفه ملک از ناحیه اداره اوقاف،موجبی جهت خروج رقبه از وقفیت نیست.
رای شعبه دیوان عالی کشور
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/01 - 14 : 21 قاضی: رحمت اله سعیدی قاضی: حسن نقیب الحسینی
در تاریخ 86/2/8 آقای م. ق. به وکالت از آقای پ. ر.م. دادخواستی به خواسته
1 - ابطال قرار داد اجاره مورخ 85/5/25 م. ب. سه میلیون و یکصد هزار ریال
2 - محکومیت خوانده به استرداد مبلغ 600/568/18 ریال د. ح. موکل بانضمام یک فقره چک تضمین شماره 228054 بانک تجارت شعبه آپادانا و سایر خسارات قانونی و هزینه های دادرسی به طرفیت اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان نوشهر بدادگستری تسلیم کرده و توضیح داده موکل اینجانب به موجب مبایعه نامه مورخ 75/3/31 ملکی را با حدود و ثغور مشخص ازخانم … ابتیاع نموده است قبل از انتقال ملک به موکل ناقل ملک جهت اخذ سند تقاضای ثبت رقبه را دراداره ثبت نوشهر مطرح که اداره اوقاف نسبت به تقاضای ثبت اعتراض که نهایتا پرونده مطروحه در شعبه سوم دادگاه عمومی شهرستان نوشهر طی دادنامه مورد استناد به جهت موقوفه نبودن رقبه مذکور به بطلان دعوی اداره اوقاف منتهی گردیده و دادنامه مذکور نیز قطعی شد ن.
ب. ا. رقبه مورد تقاضای ثبت از شمول وقفیت خارج بوده و تنظیم قرار داد اجاره فی ما بین موکل واداره خوانده به جهت عدم اطلاع موکل به اشتباه صورت گرفته واداره خوانده علیرغم اطلاع واقعیت را کتمان نموده که بر اساس اصول حقوقی چنین اشتباهی موجب بطلان قرارداد خواهد بود ب. ت. ب. اینکه انعقاد قرار داد اجاره بعد از صدور حکم بطلان اعتراض به ثبت اداره خوانده صورت گرفته از طرفی موکل نیز از سابقه طرح دعوی اداره اوقاف اطلاع نداشته و هر چند چنین قراردادی موجب سلب مالکیت موکل و موقوفه گردیدن رقبه تحت تصرف ومالکیت وی و همچنین بی اعتباری آراء صادره قطعی محاکم نخواهد شد صدور حکم بر ابطال قرار داد اجاره تنظیمی مورخ 85/5/25 فی ما بین موکل واداره اوقاف و محکومیت خوانده بپرداخت مبالغ ماخوذه از موکل تحت عنوان اجاره بهاء وسایر خسارات وهزینه های دادرسی وحق الوکاله م.
ا. رسیدگی بپرونده بشعبه دوم دادگاه عمومی نوشهر ارجاع شده واین دادگاه طرفین را دعوت برسیدگی نموده است و در وقت مقرر وکیل خواهان با تکرار مندرجات دادخواست به شرح لایحه تقدیمی صدور حکم را تقاضا کرده و آقای … پاسخ داده
1 - نسبت به تقویم خواسته ب. ت. ب. موثر بودن آن درمراحل رسیدگی بعدی معترض بوده اعمال مقررات قانونی را تقاضا دارد
2 - لازم بذکر است که حسب اقرارخواهان ایشان ملک را م. ا. از آقای … با اطلاع از وقفیت رقبه درحین رسیدگی و به موجب برگ درخواست شماره 7690 - 70/11/10 وحتی مدتها قبل از تشکیل پرونده استنادی و صدور رای اعلام داشته که حاضر است کلیه ضوابط و مقررات اوقافی را انجام داده وبا پرداخت حقوق موقوفه پرونده مختومه گردد بنابراین ید ماقبل خواهان اقرار به وقفیت داشته وخواهان نیز با علم به موضوع اقدام به تنظیم سند اجاره با اراده واختیار نموده است لهذا با وصف اقرار ایشان دلیل دیگری برای وقفیت لازم نیست
3 - اقرار آقای … به پرداخت حقوق موقوفه در دادنامه صادره از شعبه --- دیوان عالی کشور اشاره شده که ایشان حاضر است قرار داد اجاره منعقد نماید و بدین جهت رای شماره --- شعبه سوم نقض گردیده بود
4 - چون آقای … به تنظیم قرار داد اجاره نموده با این وصف اداره دعوی مطروحه را تعقیب ننموده است وخواهان که قائم مقام آقای … ب. ت. ب. اظهارات آقای … با اراده واختیار اقدام به تنظیم قرار داد اجاره نموده است و اداره خوانده نیز با تنظیم قرار داد ازدعوی خود صرفنظر کرده وادامه نداده است
5 - اقدام خواهان و آقای … با این وصف که بدوا با پذیرش حق موقوفه و آمادگی قرار داد اجاره تقاضای مختومه نمودن پرونده را داشته سپس با انعقاد قرار داد در صدد انکار ما وقع بر آمده اند وجاهت قانونی وشرعی ندارد
6 - مستندات مورد اشاره در فوق به پیوست تقدیم میگردد
7 - شایان ذکر است ملک مورد نظر سابقا متعلق به آقای … (یحیی) بوده که دراجرای قانون ابطال اسناد موقوفه سند اصلاحات ارضی وی باطل گردیده است
8 - موقوفه سید علی کیا سلطان در سه منطقه بوده ( 13 هکتار - 9/26 هکتار و 41 هکتار) که رقبه مورد نظر در 9/26 هکتار قرار دارد و اسناد اصلاحات ارضی این املاک دراجرای قانون ابطال گردیده است بنابراین تمسک به اینکه جزء 13 هکتار نمیباشد صحیح نیست
9 - النهایه با وصف اقرار ید ما قبل خواهان به وقفیت و پذیرش پرداخت حق موقوفه و تنظیم قرار دارد اجاره دعوی خواهان محمل قانونی نداشته رد دعوی ایشان را تقاضا دارد وکیل خواهان در قبال بیانات نمانیده خ. پ. د. قرار داد اجاره زمانی وجاهت قانونی دارد که مالک بوده واز آنجایی که ب. ت. ب. آراء قطعیت یافته مبنی بر اینکه زمین مورد ادعا خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م. ب. نمی توان به نامه اداری به عنوان دلیل وقفیت تمسک جسته و مشمول وقف و جزء اموال موقوفه قلمداد نمود سپس دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 86/4/25 با پذیرش دعوی مطروحه حکم به ابطال قرارداد اجاره مورخ 85/5/25 فی مابین طرفین دعوی و پرداخت مبلغ مورد خواسته و رد چک تضمین وهزینه دادرسی و حق الوکاله د.
ح. خ. صادر نموده است با تجدید نظر خواهی اداره اوقاف از دادنامه مذکور شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان مازندران به موجب دادنامه شماره --- - 86/8/22 تجدید نظر خواهی را وارد و اجمالا چنین رای داده اولا - حسب نامه شماره 2454 - 72/8/10 اداره ثبت اسناد واملاک شهرستان نوشهر به سر دفتر علی روحانی اسناد 9/26 هکتار از اراضی شالیکاری سید علی کیا سلطان پلاک --- اصلی به لحاظ موقوفه بودن دراجرای ماده و احده قانون ابطال اسناد فروش آب و اراضی موقوفه ابطال گردیده ظاهرا نامه سر دفتر مذکور به اداره ثبت اسناد واملاک نوشهر بوده ثانیا - متصرف اولیه رقبه مورد نزاع آقای … درمورخ 70/11/8 به شرح برگ 55 پرونده اقرار به موقوفه بودن رقبه مورد نزاع نموده ثالثا - ت.
ن. خ. هم با قبول موقوفه بودن در تاریخ 85/5/25 قرار داد اجاره با ت. ن. خ. تنظیم نموده رابعا - وقفیت اراضی سید علی کیا سلطان در پلاک --- اصلی به موجب دادنامه شماره --- - 74/4/9 احراز گردیده و رقبه مورد نزاع هم جزء همان اراضی م. ب. که اسناد آن دراجرای ماده واحده قانون اخیر الذکر پس از احراز وقفیت باطل گردیده خامسا - با عنایت به اینکه حسب دادنامه قطعی وقفیت اراضی مذکور احراز و ثابت گردیده واسناد آن هم باطل گردیده دیگر نمی توان به استناد رای موخر اراضی مزبور را از وقفیت خارج نمود بنا بمراتب تجدیدنظرخواهی وارد و موجه تشخیص و دادنامه تجدید نظرخواسته رانقض و حکم بر بطلان دعوی وبی حقی ت.
ن. خ. را صادر واعلام مینماید با ابلاغ دادنامه صادره دادخواست فرجامی تسلیم گردیده که پس از وصول به دیوانعالی کشور باین شعبه ارجاع شده این شعبه به موجب رای شماره --- - 87/3/29 تصریح نموده با مداقه در محتویات پرونده ملاحظه میشود شعبه --- دیوان عالی کشور در دادنامه شماره --- - 76/8/29 و نیز شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان مازندران در دادنامه شماره --- - 86/8/22 بدادنامه شماره --- - 74/4/9 اشاره نمودهاند وشعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر در دادنامه شماره --- - 78/8/16 قید نموده: « اداره اوقاف جهت اثبات وقفیت اراضی سید علی کیا سلطان طرح دعوی نموده و به استناد دادنامه شماره --- - 62/8/4 مدنی خاص 13 هکتار از اراضی مار الذکر وقفیتش ثابت شد وحکم قطعی صادر گردیده وکارشناس مجدد نیز تعین و اعلام نظر نموده مبنی بر اینکه قطعه زمین مورد ادعا خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م.
ب.. »;که در رابطه با اعلام و اثبات وقفیت فریه سیدعلی کیا سلطان پلاک --- - اصلی ادعا شده دارای سه فقره اسناد وقفی ( 13 هکتار و 9/26 هکتار و 41 هکتار) است وموقعیت زمین مورددعوی حاضرکه اعلام شده خارج ازمحدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف است و چگونگی نظر کارشناس که زمین مورد ادعا را خارج از وقف اعلام نموده ملاحظه پرونده های مطروحه فوق الذکر که هیچ یک ضمیمه نمیباشد ضرورت دارد بنا بمراتب در وضع موجود پرونده قابل طرح و رسیدگی تشخیص نمی شود و پرونده امر اعاده میگردد که اولا - پرونده های موضوع دادنامه شماره --- - 74/4/9 و مدنی خاص موضوع دادنامه شماره --- - 4/8/62 و کلاسه --- شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر موضوع دادنامه شماره --- - 78/8/16 که ملاحظه محتویات آنها موثر در دعوی حاضر م.
ب. را مطالبه و پیوست نمایند ثانیا- سوابق ثبتی واوقافی واصلاحات ارضی پلاک اصلی فوق الذکر را ازمراجع مربوطه استعلام وبا وصول پاسخ پرونده به دیوانعالی کشور ارسال گردد با وصول پرونده های مورد نظر و پاسخ استعلامات پرونده مطروحه مجددا به دیوانعالی کشور واصل ودر دستور کار این شعبه قرار گرفته است خلاصه پرونده های مورد استناد دراین پرونده بدین شرح منعکس میگردد دادنامه شماره --- - 68/8/4 مربوط بپرونده شماره 61/111 شعبه سوم دادگاه عمومی (مدنی خاص) نوشهر م.
ب. که به موجب آن اداره کل اوقاف استان مازندران باوکالت آقای … به طرفیت اداره تعاون و روستاهای شهرستان نوشهر (اداره کشاورزی) دادخواستی به خواسته صدور حکم بر وقفیت شش دانگ مزرعه سید علی کیا سلطان پلاک شماره 27 - اصلی بخش --- قشلاقی خیرود کنار تقدیم نموده شعبه سوم محاکم عمومی (مدنی خاص) نوشهر با رسیدگی هائیکه به عمل آورده طبق دادنامه شماره --- - 62/8/4 در خصوص دعوی اداره اوقاف به خواسته اثبات وقفیت مزرعه سید علی کیا حکم بوقفیت سیزده هکتار صادر نموده و مازاد از مقدار مزبور وقفیت را ثابت تشخیص نداده است دادنامه شماره --- - 74/4/19 مربوط بپرونده شماره 74/155 شعبه سوم دادگاه عمومی نوشهر است دراین پرونده اداره اوقاف و امور خیریه نوشهر درخواست تعیین حدود و مشخصات مورد وقف در پرونده 61/111 را نموده و برای افراز آن دادگاه قرار ارجاع بکارشناسی صادر نموده و کارشناس در سه منطقه، اوّل منطقه معروب بافراسیاب دوّم منطقه معروف به لات پی نوشیروان سوم منطقه معروف بکیح آب دو که سه هکتار م.
ب. حدود آن را تعیین کرده واعلام داشته جمعا زمین موقوفه سیزده هکتار م. ب. طبق دادنامه شماره --- - 78/8/16 در پرونده کلاسه --- شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر اداره اوقاف نوشهر د. ب. ط. رازمیک هوانسیان به خواسته ابطال درخواست ثبت یکقطعه زمین به مساحت 283 متر مربع مربوط بپرونده کلاسه --- مدنی خاص نوشهر تقدیم که به شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر ارجاع میگردد این شعبه طبق دادنامه شماره --- - 87/8/16 اعلام داشته ن. ب. ا. طبق دادنامه شماره --- - 62/8/4 مدنی خاص سیزده هکتار از اراضی مار الذکر وقفیتش ثابت شده وحکم قطعی گردیده و کارشناس مجدد تعیین و اعلام نظر نموده که قطعه زمین مورد ادعا خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م.
ب. واین نظریه مصون از تعرض مانده حکم برد آن صادر میگردد مآلا آقای پ. ر.م. با وکالت آقایان ن. سلحشور اندرود و م. ق. از دادنامه شماره --- - 86/8/22 شعبه اول تجدیدنظر استان مازندران فرجامخواهی نموده این شعبه طبق دادنامه شماره --- - 88/7/4 چنین رای داده:باملاحظه دادنامه فرجامخواسته و مبانی صدور آن و محتویات پرونده اعتراضات ف. خ. بر دادنامه فرجامخواسته به جهات زیر وارد است زیرا شعبه اوّل دادگاه تجدید نظر استان مازندران با استناد به
1 - نامه شماره 2454 - 72/8/10 سر دفتر علی روحانی به عنوان اداره ثبت اسناد واملاک نوشهر که طی آن اعلام شده 9/26 هکتار از اراضی شالیکاری قریه سید علی کیا سلطان پلاک --- اصلی که دراجرای مرحله سوّم اصلاحات اراضی بزارعین قریه مذکور منتقل شده بود به استناد ماده 15 آییننامه اجرایی قانون ابطال اسناد موقوفات اسناد مذکور باطل گردیده
2 - اقرار مورّخ 8/11/70 آقای … به موقوفه بودن رقبه مورد نزاع ومتعاقب آن قبول ت. ن. خ. وتنظیم قرار داد اجاره مورخ 85/5/25 -
3 - دادنامه شماره --- - 74/4/19 شعبه سوّم دادگاه عمومی نوشهر مبنی بر احراز وقفیت اراضی سید علی کیا سلطان در پلاک --- اصلی و اینکه رقبه مورد نزاع جزء همان اراضی م. ب. دادنامه بدوی را نقض وحکم بر بطلان دعوی و بی حقی ت. ن. خ. صادر نموده است که ب. ت. ب. اینکه شعبه سوّ م دادگاه عمومی نوشهر (مدنی خاص) در دعوی اداره کل اوقاف استان مازندران به خواسته اثبات وقفیت مزرعه سید علی کیا سلطان به طرفیت اداره تعاون و روستاهای شهرستان نوشهر (اداره کشاورزی نوشهر) به موجب دادنامه شماره --- - 62/8/4 به لحاظ اینکه درمتن وقفنامه مورد استناد بوقفیت 13 هکتار زمین در مزرعه سید علی کیا سلطان اشاره وتصریح شده حکم به وقفیت سیزده هکتار زمین در مزراع سید علی کیا سلطان به نفع امام زاده سید علی کیا سلطان صادر و اضافه نموده اضافه بر مقدار مزبور وقفیت ان ثابت به نظر نمی رسد متعاقب رای مذکور اداره اوقاف طی شماره 5117 - 72/10/22 که به شماره 2536 - 72/1023 دفتر دادگاه مدنی خاص ثبت شده درخواست نموده در خصوص وقفیت 13 هکتار از اراضی روستای سید علی کیا سلطان موضوع دادنامه شماره --- که به لحاظ مضی مدت اعتراض قطعیت یافته با صدور اجراییه طبق مندرجات وقفنامه مامور اجرای حکم قطعات موقوفه را مشخص و به نماینده این اداره ارائه نمایند که شعبه سوم دادگاه عمومی نوشهر طبق دادنامه شماره --- - 74/4/19 سیزده هکتار اراضی موقوفه واقع در اراضی سید علی کیا سلطان رامشخص و مفروز نموده است و اینکه در دعوی اداره اوقاف نوشهر به طرفیت آقای … به خواسته اعتراض بر ثبت یک قطعه زمین به مساحت 283 متر مربع از اراضی سید علی کیا سلطان شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر طی دادنامه قطعی شماره 190 - 87/8/16 دعوی اداره اوقاف را به لحاظ اینکه در دادنامه شماره --- - 62/8/4 مدنی خاص سیزده هکتار از اراضی مار الذکر وقفیش ثابت شده و کارشناس مجدد اعلام نموده قطعه زمین مورد نزاع خارج از محدوده قطعات مفروزی اداره اوقاف م.
ب. حکم برد آن صادرنموده استدلال دادگاه ومستندات آن ب. ت. ب. احکام صدر الذکر فاقد توجیه قانونی است چه اعلام شماره 2454 - 72/8/10 سر دفتر علی روحانی به عنوان اداره ثبت اسناد واملاک نوشهر جنبه اثباتی نداشته واعلام مذکور در رسیدگی دادگاه و سرنوشت دعوی مطروحه ب. ت. ب. موضوع آن موثر نتواند بود و اقرار مورّخ 70/11/8 آقای … بوفقیت زمین موضوع دعوی با صدور دادنامه قطعی شماره 190 - 78/8/16 شعبه هشتم دادگاه عمومی نوشهر قابل اعتنا و استناد نمیباشد، مندرجات دادنامه شماره --- - 74/4/9 همانطوریکه فوقا مذکور افتاد دلالتی بر وقفیت اراضی سید علی کیا سلطان در پلاک --- اصلی نداشته و موضوع آن مشخص ومفروز نمودن 13 هکتار اراضی موقوفه موضوع دادنامه شماره --- - 62/8/4 دادگاه مدنی خاص نوشهر بوده بنا به مراتب دادنامه فرجامخواسته به جهات فوق مخدوش است و ب.
ت. ب. اینکه اعلام شده زمین متنازع فیه درمحدوده اراضی 9/26 هکتار موقوفه واقع شده ضرورت داشته دادگاه اولا - میزان اراضی وقفی مورد ادعا را باعنایت به وقفنامه مورّخ 1103 هجری قمری اعم از وقف عام وخاص مشخص نموده ودر صورت اثبات وقفیت قطعه --- هکتار ی معلوم نمایند زمین مورد نزاع درمحدده آن واقع شده یاخیر ؟ ثانیا - ب. ت. ب. اینکه شعبه حقوقی تحقیق اداره اوقاف مازندران طی رای شماره --- - 1360/04/28 تولیت آقای … سلطان رانسبت بآن قسمت از وقفنامه مذکور (وقف خاص) تصدیق نموده در مورد بقاء تولیت نامبرده واعقاب احتمالی او تحقیقات لازم معمول و دراین راستا در خصوص سمت اداره اوقاف در طرح دعوی و ادعا در رابطه با وقف خاص که گاها اداره اوقاف بآن تمسک جسته و مدعی مجهول بود ن متولی موقوفه خاص شده بطرق مقتضی اقدام نمایند با این تقدیر دادنامه شماره --- - 86/8/22 شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان مازندران که بدون توجه به محتویات پرونده واحکام صادره و مدافعات طرفین صادر گردیده مستندا به بند 2 و قسمت آخر بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض میشود و رسیدگی به تجویز بند ج ماده 401 قانون فوق الاشعار بشعبه دیگر دادگاه تجدید نظراستان مازندران ارجاع میگردد.
در نتیجه پرونده به شعبه چهاردهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران ارجاع شده این شعبه جهت احراز واقعیت امر قرار ارجاع امر به کارشناسی صادر نموده کارشناس طبق برگ 164 پرونده اعلام داشته میزان اراضی وقفی مورد ادعا یا عنایت به وقفنامه 2103 هجری قمری 93 جریب ( 93 هکتار) میشود برابر مدارک اوقاف نوشهر 45/7 هکتار وقف عام و 47/3 هکتار وفق خاص م. ب.
2 - قطعه --- هکتاری فاقد نقشه افرازی است از این رو امکان تطبق آن در طبیعت مقدور نبوده لذا تعیین استقرار در قطعه مورد دعوی در محدوده آن ( 26/9 هکتار) و نیز قطعه --- هکتاری موقوفی معروف بافراسیاب کوهپر منتفی وغیرعملی به نظر میرسد با این توصیف زمین مورد ترافع در محدوده اراضی 26/9 هکتاری واقع نمیباشد به نظریه مذکور اداره اوقاف اعتراض نموده در نتیجه قرار ارجاع موضوع به هیات سه نفره کارشناسان صادر شد. درلایحه صفحه 168 سرپرست اداره اوقاف متذکر شده قبلا در اجرای قانون اصلاحات ارضی ملک به زارعین موقوفه داده شده و در اجرای ابطال اسناد وقفی مجددا به وقفیت برگشته است و اداره ثبت اسناد طبق برگ 258 پرونده به دفتر اسناد شماره ده نوشهر اعلام داشته با ارسال فتوکپی نامه شماره 2812 - 72/4/19 مدیریت کشاورزی نوشهر و لیست ارسالی ضمیمه آن مربوط بزارعین قریه سعید علی کیا سلطان پلاک --- - اصلی لازم است ب.
ت. ب. ماده واحده قانون ابطال اسناد زراعی اراضی موقوفه و اعاده آن بوقف با هماهنگی اداره اوقاف و امور خیریه و کشاورزی نوشهر چالوس و با قید مراتب در سوابق مربوطه اقدام لازم به عمل آید در مورد ارجاع بکارشناسان سه نفره نیز شعبه --- دادگاه تجدیدنظر به دادگاه عمومی نوشهر نیابت قضایی اعطاء نموده هیات کارشناسان سه نفره طبق برگ 261 پرونده اعلام داشته اند به اتفاق طرفین در محل وقوع ملک در نوشهر فرید سعید علی کیا سلطان مراجعه نموده از نماینده اداره اوقاف خواسته شد محدوده 36/9 هکتاری موقوفه را تعرفه نماید نماینده مزبور اظهار داشت بدلیل عدم وجود نقشه افرازی و از بین رفتن عوارض طبیعی مندرج در وقفنامه تعیین محدوده 26/9 هکتاری موقوفه مقدور نبوده با عنایت به مراتب فوق تعیین محدوده 26/9 هکتاری موقوفه ب.
ت. ب. عجز نماینده اوقاف مقدور نیست مآلا شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران طبق دادنامه شماره --- - 92/10/16 پس از ذکر مقدمه ای و شرح ماوقع تصریح نموده شعبه --- دیوانعالی کشور دادنامه فرجامخواسته را نقض و اعلام داشته باید میزان اراضی وقفی مورد ادعا با عنایت به وقفنامه مورخ 1103 هجری قمری اعم از وقف عام و خاص مشخص و در صورت اثبات وقفیت قطعه --- هکتاری معلوم گردد زمین مورد نزاع در محدوده آن واقع شده یا خیر ثانیا ب. ت.
ب. اینکه شعبه حقوقی تحقیق اداره اوقاف مازندران طی رای شماره --- - 60/4/28 تولیت آقای … را نسبت به آن قسمت از وقفنامه مذکور (وقف خاص) تصدیق نموده در مورد بقاء تولیت نامبرده واعقاب احتمالی او تحقیقات لازم معمول و در این راستا در خصوص سمت اداره اوقاف در طرح دعوا و ادعا در رابطه با وقف خاص که گاها اداره اوقاف باو تمسک جسته و مدعی مجهول بودن موقوفه متولی خاص شده به طریق مقتضی اقدام نمایند این دادگاه (شعبه --- تجدیدنظر) در راستای رفع نقص نسبت بند اول در تاریخ 88/8/14 مبادرت به انتخاب کارشناس رسمی دادگستری نموده که کارشناس منتخب در نظره خویش اظهار داشته میزان اراضی وقفی مورد ادعا با عنایت به وقفنامه مورخ 1103 قمری 93 جریب ( 93 هکتار) م. ب. برابر مدارک اوقاف نوشهر 45/7 هکتار وقف عام و 47/13 هکتار وقف خا ص م. ب. ( 47/3 هکتار صحیح است)
2 - قطعه --- هکتاری فاقد نقشه افرازی است از این رو امکان تطبیق آن در طبیعت مقدور نبوده لذا تعیین استقرار قطعه مورد دعوا در محدوده 2619 هکتار ( 26/9 هکتار صحیح بوده) و نیز قطعه --- هکتاری موقوفی معروف بافراسیاب کوهر منتفی و غیرعملی به نظر میرسد با این توصیف زمین مورد ترافع در محدوده اراضی 26/9 هکتاری واقع نمیباشد ص 164 که اداره اوقاف نسبت بآن اعتراض کرده و دادگاه مراتب را به هیات سه نفره کارشناسان رسمی و دادگستری ارجاع و مشارالیهم در نظریه خود بیان داشته ا ند با عنایت به مراتب فوق تعیین محدوده 26/9 هکتاری موقوفه ب.
ت. ب. اظهار عجز نماینده اوقاف مقدور نیست که مورد اعتراض اداره اوقاف قرار گرفته (ص 261 ) همچنین در خصوص رفع قسمت دوم مبنی بر بقاء تولیت آقای … و اعقاب احتمالی او از اداره اوقاف استعلام که اداره مذکور طی نامه شماره 90/466423 - 90/6/3 اظهار داشته در حال حاضر موقوفه موصوف فاقد متولی بوده و این اداره برابر قانون امور موقه عام و خاص را برعهده دارد (ص 196 ). لذا دادگاه با عنایت به مواد فوق الذکر ب. ت. ب. اینکه اولا خواهان بدوی طبق اقرار خویش ملک مورد دعوا را م.
ا. از آقای … مورد خریداری قرار داده که مشارالیه در تاریخ 70/11/8 با اقرار موقوفه بودن رقبه مورد دعوا حاضر به تنظیم سند اجاره با اداره اوقاف شده (ص 339 )... و ثانیا خواهان بدوی آقای پ. ر.م. قائم مقام آقای … در ملک مورد دعوا م. ب. بهمین خاطر با علم و اطلاع موقوفه بودن و با اراده و اختیار خویش مبادرت به تنظیم قرارداد اجاره با اداره اوقاف نموده ثالثا حسب جوابیه اداره ثبت اسناد نوشهر به شماره 1154 - 72/8/10 اسناد مقدار 26/9 هکتار از اراضی شالیکاری قریه سیدعلی کیاسلطانی پلاک --- اصلی که در اجرای مرحله سوم اصلاحات ارضی به زارعین خرید مذکور منتقل شده بود به استناد ماده 15 آییننامه اجرایی قانون ابطال اسناد موقوفات اسناد مذکور باطل گردیده است (ص 31 ) رابعا صرف عدم تعرفه ملک از ناحیه اداره اوقاف علیرغم اقرار خواهان بدوی و ایادی ماقبل وی بوقفیت و تنظیم سند اجاره و عمل بوقف و محقق وقفیت موجبی جهت خروج رقبه از وقفیت نمیباشد لذا دادگاه اعتراض ت.
ن. خ. را وارد دانسته و به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را نقض و به استناد بند 2 قسمت الف ماده 367 قانون پیش گفته ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجامخواهی در دیوانعالی کشور م. ب. که آقای پ. رشتی از رای صادره با وکالت آقای ن. سلحشور اندرود و م. ق. فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و در دستور کار این شعبه قرار گرفته.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از بررسی اوراق پرونده و قرائت گزارش عضو ممیز مشاوره نموده و چنین رای می دهد:
با ملاحظه دادنامه فرجامخواسته و مبانی صدور آن و محتویات پرونده اعتراضات ف.
خ. نسبت به دادنامه شماره --- - 92/10/16 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران وارد نیست و دادنامه معترض عنه براساس مدارک و دلائل ابرازی وفق موازین قانونی و با رعایت قواعد دادرسی به نحو صحیح صادر شده و اعتراضات ف. خ. د. حدی نیست که نقض آن را ایجاب نماید بنا به مراتب ضمن رد فرجامخواهی دادنامه فرجامخواسته را مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ابرام مینماید./ 4