تأثیر عدم تمکین زوجه در تحقق بزه ترک انفاق

رأی خلاصه جریان پرونده با شکایت خانم م. الف. دائر به ترک انفاق همسر علیه آقای ش. الف. شعبه 101 دادگاه کیفری دو شهر زرن با صدور دادنامه شماره 00762-94/10/10 و شعبه 8 دادگاه تجدیدنظر استان همدان با صدور دادنامه قطعی شماره 6800373-95/4/29 با تأیید دادنامه تجدیدنظر خواسته مستند به ماده 53 قانون حمایت خانواده و مواد 1-2-3-12-14-17-18 و 19 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 92 با احراز بزهکاری او را به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم نموده که مستند به ماده 38 همان قانون با یک درجه تخفیف مجازات حبس وی را به شش ماه تقلیل داده است. م. ع. تقاضای اعاده دادرسی نموده که شعبه 36 دیوان عالی کشور با صدور دادنامه شماره 5100962-95/5/19 با رد اعتراض و تقاضای مذکور قرار رد اعاده دادرسی صادر کرده است. برای بار دوم وکیل م. ع. ب. ارسال لایحه ای در سه صفحه م. ا. د. شده که به این شعبه ارجاع گردیده است. وکیل م. ع. د. لایحه خود اعلام داشته: طبق ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری و رأی وحدت رویه شماره 633-78/2/14 رأی صادره برخلاف قانون است زیرا طبق رأی وحدت رویه مذکور عدم مجازات زوج در ترک انفاق در صورت امتناع زوجه از تمکین ولو به اعتذار از اختیار ماده 1085 قانون مدنی که عنوان داشته مادام که مهریه زوجه تسلیم نشده در صورت حال بودن مهر زن می تواند از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود لکن مقررات این ماده صرفاً به رابطه حقوقی زوجه و عدم سقوط حق مطالبه نفقه زن مربوط است و از نقطه نظر جزایی بالحاظ مدلول ماده 642 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 که بموجب آن حکم به مجازات شوهر به علت امتناع از تأدیه نفقه زن به تمکین زن منوط شده است و با وصف امتناع زوجه از تمکین ولو به اعتذار استفاده از اختیار حاصله از مقررات ماده 1085 ق.م حکم به مجازات شوهر نخواهد شد زوجه می تواند از طریق مطالبه حقوقی نفقه خویش را دریافت دارد. طبق بند ج ماده 474 ق.آ.د.ک و رأی وحدت رویه 633 تقاضای نقض دادنامه معترض عنه به شماره 95006800373 مورد استدعا است. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر ب. ت. ب. عدم انطباق درخواست وکیل متقاضی با موارد قانونی اعاده دادرسی برد آن اعلام نظر می گردد در خصوص دادنامه شماره 6800373-95/4/29 صادره از شعبه 8 دادگاه تجدیدنظر استان همدان مشاوره نموده چنین رأی می دهد . رأی شعبه دیوان عالی کشور رأی شعبه استناد خانم …. ط وکیل م. ع. ب. رأی وحدت رویه شماره 633-78/2/14 هیأت عمومی دیوان عالی کشور شامل مواردیکه طبق ماده 53 قانون حمایت خانواده مصوب 91/12/1 جرم شناخته شده است نمی شود زیرا در مواردیکه عدم تمکین زوجه به تشخیص دادگاه موجه شناخته شود جرم ترک انفاق تحقق پیدا می کند بنابرین بلحاظ عدم مطابقت درخواست اعاده دادرسی نامبرده با جهات اعاده دادرسی مقرر در شقوق ماده 474 قانون آئین دادرسی کیفری قرار رد اعاده دادرسی صادر می شود. ابراهیم بهنام اصل فتوت نصیری سوادکوهی محمد سلیمانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تأثیر عدم تمکین زوجه در تحقق بزه ترک انفاق در تاریخ 18 مهر 1395، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن، زوجه به دلیل ترک انفاق همسر، شکایتی علیه زوج مطرح نموده بود. شعبه دادگاه کیفری دو با صدور رای، زوج را به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم کرد که این مجازات پس از اعمال تخفیف به شش ماه کاهش یافت. پس از درخواست اعاده دادرسی از سوی محکوم علیه، دیوان عالی کشور با صدور رای، این درخواست را رد کرد. وکیل م. ع. د. لایحه‌ای به استناد ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری و رای وحدت رویه ادعا کرد که مجازات زوج در صورت امتناع زوجه از تمکین، ب. ت. ب. مقررات ماده 1085 قانون مدنی، منتفی است. دیوان عالی کشور پس از بررسی این ادعا، اعلام کرد که استناد وکیل به رای وحدت رویه مذکور در مواردی که عدم تمکین زوجه موجه شناخته شود، صحیح نیست و ب. ت. ب. عدم انطباق درخواست با جهات اعاده دادرسی مقرر در ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری، قرار رد اعاده دادرسی صادر نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/07/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تحقق جرم ترک انفاق منوط به تمکین زوجه است لیکن چنانچه عدم تمکین زوجه به تشخیص دادگاه موجه شناخته شود ،عدم تادیه نفقه از سوی زوج مصداق بزه ترک انفاق است. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه سی و ششم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/07/18 - 13 : 33 قاضی: فریبرز لشگری قاضی: ابراهیم بهنام اصل قاضی: محمد سلیمانی قاضی: فتوت نصیری سوادکوهی با شکایت خانم م. الف. دائر به ترک انفاق همسر علیه آقای ش. الف. فرزند ع شعبه --- دادگاه کیفری دو شهر زرن با صدور دادنامه شماره --- - 94/10/10 و شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان همدان با صدور دادنامه قطعی شماره 6800373 - 95/4/29 با تایید دادنامه تجدیدنظر خواسته مستند به ماده 53 قانون حمایت خانواده و مواد 1 - 2 - 3 - 12 - 14 - 17 - 18 و 19 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 92 با احراز بزهکاری او را به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم نموده که مستند به ماده 38 همان قانون با یک درجه تخفیف مجازات حبس وی را به شش ماه تقلیل داده است. م. ع. تقاضای اعاده دادرسی نموده که شعبه --- دیوان عالی کشور با صدور دادنامه شماره --- - 95/5/19 با رد اعتراض و تقاضای مذکور قرار رد اعاده دادرسی صادر کرده است. برای بار دوم وکیل م. ع. ب. ارسال لایحه ای در سه صفحه م. ا. د. شده که به این شعبه ارجاع گردیده است. وکیل م. ع. د. لایحه خود اعلام داشته: طبق ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری و رای وحدت رویه شماره 633 - 78/2/14 رای صادره برخلاف قانون است زیرا طبق رای وحدت رویه مذکور عدم مجازات زوج در ترک انفاق در صورت امتناع زوجه از تمکین ولو به اعتذار از اختیار ماده 1085 قانون مدنی که عنوان داشته مادام که مهریه زوجه تسلیم نشده در صورت حال بودن مهر زن می‌تواند از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود لکن مقررات این ماده صرفا به رابطه حقوقی زوجه و عدم سقوط حق مطالبه نفقه زن مربوط است و از نقطه نظر جزایی بالحاظ مدلول ماده 642 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 که به موجب آن حکم به مجازات شوهر به علت امتناع از تادیه نفقه زن به تمکین زن منوط شده است و با وصف امتناع زوجه از تمکین ولو به اعتذار استفاده از اختیار حاصله از مقررات ماده 1085 ق.م حکم به مجازات شوهر نخواهد شد زوجه می‌تواند از طریق مطالبه حقوقی نفقه خویش را دریافت دارد. طبق بند ج ماده 474 ق.آ.د.ک و رای وحدت رویه 633 تقاضای نقض دادنامه معترض عنه به شماره 95006800373 مورد استدعا است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر ب. ت. ب. عدم انطباق درخواست وکیل متقاضی با موارد قانونی اعاده دادرسی برد آن اعلام نظر می‌گردد در خصوص دادنامه شماره --- - 95/4/29 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان همدان مشاوره نموده چنین رای می دهد. استناد خانم …. ط وکیل م. ع. ب. رای وحدت رویه شماره 633 - 78/2/14 هیات عمومی دیوان عالی کشور شامل مواردیکه طبق ماده 53 قانون حمایت خانواده مصوب 91/12/1 جرم شناخته شده است نمی شود زیرا در مواردی که عدم تمکین زوجه به تشخیص دادگاه موجه شناخته شود جرم ترک انفاق تحقق پیدا می کند بنابرین به لحاظ عدم مطابقت درخواست اعاده دادرسی نامبرده با جهات اعاده دادرسی مقرر در شقوق ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری قرار رد اعاده دادرسی صادر می‌شود.