تأثیر گذشت شاکی بر مجازات حبس معاون در بزه قتل عمدی

رأی خلاصه جریان پرونده همان‌طور که در دادنامه شماره 22-93- 1393/01/31 صادره از سوی این شعبه توضیح داده شده، آقای خ.ن. و آقای ن.ف. به ترتیب به اتهام مباشرت در قتل عمدی و معاونت در قتل عمدی مرحوم ع.ش. تحت تعقیب قرار گرفته‌اند. شعبه پنجم دادگاه کیفری استان ... به ‌موجب دادنامه شماره 90-91- 1391/06/13 با صدور رأی غیابی متهم خ.ن. را به قصاص نفس و متهم ن.ف. را به پانزده سال حبس محکوم می‌نماید. با واخواهی وکیل متهم ن.ف. و ارائه مدرک مربوط به فوت مباشر جرم و عدم تبانی موکلش با مباشر قتل تقاضای برائت موکل خود را می‌نماید. دادگاه به ‌موجب دادنامه شماره 83- 92- 1392/07/16 واخواهی را به لحاظ موجه نبودن رد کرده لیکن عنوان نموده «با عنایت به اینکه اولیای دم به ‌موجب رضایت‌نامه رسمی شماره 10931- 1392/05/23 دفتر اسناد رسمی ... ب. نسبت به متهم اعلام رضایت کرده‌اند مستنداً به ماده 218 قانون آئین دادرسی کیفری و ماده 612 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات با اصلاح و تخفیف مجازات حبس در دادنامه واخواسته به سه سال حبس دادنامه تأیید می‌گردد. با اعتراض تجدیدنظر خواسته پرونده به شعبه 24 دیوان عالی کشور ارجاع می‌شود. این شعبه به ‌موجب دادنامه شماره 22-92- 1393/01/31 درخواست رفع ابهام از حکم دادگاه نموده است. آن دادگاه به ‌موجب صورت‌جلسه مورخ 1392/02/20اجمالاً اعلام داشته به لحاظ فوت مباشر جرم (خ.ن.) و مطابق تبصره ماده 612 که خفیف تراز مجازات تبصره 2 و بند ت ماده 127 و ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 م. ب. برای معاون در قتل تعیین مجازات کرده است و همچنان که رأی گویا است نظر به تعیین مجازات قانونی بدون تخفیف داشته است». مجدداً پرونده به این شعبه ارسال‌شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور در خصوص تجدیدنظرخواهی م.ع. به وکالت از محکوم ن.ف. نسبت به دادنامه شماره 83- 92- 1392/07/16 صادره از شعبه پنجم دادگاه کیفری استان ... اولاً: مجازات حبس مقرر قانونی برای معاون در قتل از لحاظ حیثیت عمومی جرم م. ب. و گذشت اولیای دم تأثیری در آن ندارد. ثانیاً: دادگاه در دادنامه واخواسته ب. ت. ب. فوت مباشر در قتل می‌بایستی با نقض دادنامه غیابی حکم جدید صادر نماید و نه اینکه با اصلاح و تخفیف مجازات حبس دادنامه بدوی را تأیید نماید. ثالثاً: برخلاف نظر دادگاه قانون جدید به حال متهم ن.ف. چون اخف است دادگاه می‌بایستی به آن استناد نماید. لذا با پذیرش تجدیدنظرخواهی معترض و به استناد بند ب ماده 265 قانون آئین دادرسی در امور کیفری دادنامه تجدیدنظر خواسته نقض و جهت رسیدگی به شعبه هم‌عرض دادگاه صادرکننده رأی ارجاع می‌شود. شعبه 24 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار علی شوشتری - هادی احتشامی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تأثیر گذشت شاکی بر مجازات حبس معاون در بزه قتل عمدی در تاریخ 1 تیر 1393، دیوان عالی کشور به تجدیدنظرخواهی در خصوص دادنامه‌ای که از شعبه پنجم دادگاه کیفری استان صادر شده بود، رسیدگی کرد. در این پرونده، یکی از متهمان به اتهام مباشرت در قتل عمدی و دیگری به اتهام معاونت در قتل عمدی محکوم شده بودند. دادگاه اولیه، مجازات قصاص نفس را برای متهم مباشر و حبس به مدت پانزده سال را برای متهم معاون تعیین کرده بود. پس از واخواهی و ارائه مدارک جدید، مجازات متهم معاون به سه سال حبس کاهش یافت. با این حال، وکیل معترض به این حکم، به استناد مواد قانونی مربوطه، اعلام کرد که مجازات حبس برای معاونت در قتل باید بدون تخفیف اجرا شود و گذشت اولیای دم تاثیری در آن ندارد. دیوان عالی کشور با پذیرش تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع داد. این تصمیم بر اساس مقررات قانونی مربوطه اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/04/01 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در بزه قتل عمدی گذشت اولیای دم تاثیری در مجازات حبس معاون ندارد. رای خلاصه جریان پرونده همان‌طور که در دادنامه شماره --- - 93 - 1393/01/31 صادره از سوی این شعبه توضیح داده شده، آقای خ.ن. و آقای ن.ف. به ترتیب به اتهام مباشرت در قتل عمدی و معاونت در قتل عمدی مرحوم ع.ش. تحت تعقیب قرار گرفته‌اند. شعبه پنجم دادگاه کیفری استان... به ‌موجب دادنامه شماره --- - 91 - 1391/06/13 با صدور رای غیابی متهم خ.ن. را به قصاص نفس و متهم ن.ف. را به پانزده سال حبس محکوم می‌نماید. با واخواهی وکیل متهم ن.ف. و ارائه مدرک مربوط به فوت مباشر جرم و عدم تبانی موکلش با مباشر قتل تقاضای برائت موکل خود را می‌نماید. دادگاه به ‌موجب دادنامه شماره --- - 92 - 1392/07/16 واخواهی را به لحاظ موجه نبودن رد کرده لیکن عنوان نموده «با عنایت به این‌که اولیای ‌دم به ‌موجب رضایت‌نامه رسمی شماره 10931 - 1392/05/23 دفتر اسناد رسمی... ب. نسبت به متهم اعلام رضایت کرده‌اند مستندا به ماده 218 قانون آیین دادرسی کیفری و ماده 612 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات با اصلاح و تخفیف مجازات حبس در دادنامه واخواسته به سه سال حبس دادنامه تایید می‌گردد. با اعتراض تجدیدنظر خواسته پرونده به شعبه --- دیوان عالی کشور ارجاع می‌شود. این شعبه به ‌موجب دادنامه شماره --- - 92 - 1393/01/31 درخواست رفع ابهام از حکم دادگاه نموده است. آن دادگاه به ‌موجب صورت‌جلسه مورخ 1392/02/20 اجمالا اعلام داشته به لحاظ فوت مباشر جرم (خ.ن.) و مطابق تبصره ماده 612 که خفیف تراز مجازات تبصره 2 و بند ت ماده 127 و ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 م. ب. برای معاون در قتل تعیین مجازات کرده است و همچنان که رای گویا است نظر به تعیین مجازات قانونی بدون تخفیف داشته است». مجددا پرونده به این شعبه ارسال‌شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص تجدیدنظرخواهی م.ع. به وکالت از محکوم ن.ف. نسبت به دادنامه شماره --- - 92 - 1392/07/16 صادره از شعبه پنجم دادگاه کیفری استان... اولا: مجازات حبس مقرر قانونی برای معاون در قتل از لحاظ حیثیت عمومی جرم م. ب. و گذشت اولیای‌ دم تاثیری در آن ندارد. ثانیا: دادگاه در دادنامه واخواسته ب. ت. ب. فوت مباشر در قتل می‌بایستی با نقض دادنامه غیابی حکم جدید صادر نماید و نه این‌که با اصلاح و تخفیف مجازات حبس دادنامه بدوی را تایید نماید. ثالثا: برخلاف نظر دادگاه قانون جدید به حال متهم ن.ف. چون اخف است دادگاه می‌بایستی به آن استناد نماید. لذا با پذیرش تجدیدنظرخواهی معترض و به استناد بند ب ماده 265 قانون آیین دادرسی در امور کیفری دادنامه تجدیدنظر خواسته نقض و جهت رسیدگی به شعبه هم‌عرض دادگاه صادرکننده رای ارجاع می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار در تاریخ 8 خرداد 1392، دادگاه عمومی جزایی تهران به اتهام برقراری ارتباط نامشروع میان دو متهم، بر اساس شکایت همسر یکی از آن‌ها، به استناد ماده 637 قانون مجازات اسلامی، هر یک از متهمان را به تحمل 99 ضربه شلاق تعزیری محکوم نمود. ب. ت. ب. عدم سابقه کیفری و ابراز ندامت از سوی یکی از متهمان، اجرای مجازات وی به مدت 5 سال تعلیق گردید. این حکم در مهلت قانونی قابل تجدیدنظر بود. در مرحله تجدیدنظر، ب. ت. ب. عدم ارائه ایراد موثر از سوی ت. ن. خ. و جلب رضایت شاکی، دادگاه با استناد به تبصره 2 ماده 22 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب، محکومیت به 99 ضربه شلاق را به پرداخت 150,000 تومان جزای نقدی تبدیل و ضمن رد تجدیدنظرخواهی، حکم اولیه را با تخفیف تایید کرد. رای صادره قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/03/08 پیام: رضایت شاکی درجرم رابطه نامشروع از موجبات تخفیف مجازات است. در خصوص اتهام 1 ) الف.م. فرزند ح. و 2 ) م.ح. فرزند پ. مبنی بر برقراری ارتباط نامشروع با یکدیگر موضوع شکایت ش.م. (همسر م. ر. ا.) با وکالت ع.م. و م.ر. با عنایت به جمیع محتویات پرونده، گزارش واصله و مفاد کیفرخواست صادره از سوی دادسرای ناحیه 21 تهران و توجه به اقاریر صریح و مقرون به واقع متهمه ردیف دوم در دادگاه به برقراری ارتباط غیرشرعی با نامحرم (م. ر. ا.) در منزل شخصی با وصف تاهل نامبرده و دفاعیات بلاوجه م. ر. ا. که جهت فرار از مجازات در جریان دادرسی و در جلسه دادگاه مطرح نموده و هم چنین حصول علم و یقین بر بزهکاری آنان به لحاظ دلایل، قرائن و امارات متقن از جمله خلوت با یکدیگر در ساعات پایانی شب در منزل م. ر. ا. و سایر قرائن موجود به استناد ماده 637 قانون مجازات اسلامی حکم محکومیت هر یک به تحمل نود و نه ( 99 ) ضربه شلاق تعزیری صادر و اعلام می‌گردد که در اجرای ماده 25 قانون موصوف به لحاظ فقد سابقه قبلی متهمه ردیف دوم (م.ح.) و ابراز ندامت و پشیمانی وی قرار تعلیق اجرای مجازات نامبرده از حال به مدت 5 سال صادر و اعلام می‌گردد تا چنانچه در مهلت مذکور مرتکب یکی از جرایم موضوع ماده 25 قانون موصوف گردد علاوه بر مجازات جرم اخیر مجازات معلق شده نیز به اجرا گذاشته شود رای صادره حضوری و ظرف بیست پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی جزایی تهران - صحرائیان رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ….م. نسبت به دادنامه شماره --- دادگاه عمومی جزایی تهران که به موجب آن ت. ن. خ. به اتهام رابطه نامشروع به تحمل 99 ضربه شلاق تعزیری محکوم شده است، ب. ت. ب. محتویات پرونده د. ا. م. از رسیدگی از ناحیه ت. ا. و اعتراض موثری که بتواند موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را فراهم نماید ارائه و عنوان نگردیده است و تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از شقوق مندرج در ماده 240 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری منطبق نمی‌باشد ولیکن مشاهده می‌شود ت. ن. خ. رضایت شاکیه را جلب کرده است در برگ 60 پرونده منعکس است و این که فاقد سابقه کیفری است و لحاظ اوضاع مشارالیه استحقاق تخفیف مجازات را دارد علی هذا دادگاه استنادا به تبصره 2 ماده 22 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب محکومیت به 99 ضربه شلاق تعزیری ت. ن. خ. را به پرداخت مبلغ یکصد و پنجاه هزار تومان جزای نقدی تبدیل و تخفیف داده و ضمن رد تجدیدنظرخواهی به عمل آمده مستندا به بند الف ماده 257 قانون مارالذکر رای معترض عنه را با تخفیف مرقوم تایید و استوار می‌نماید. رای صادره قطعی است. مستشاران شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران