تاریخ دادنامه: 1403/10/18

شماره دادنامه: 140331390002506995 تاریخ دادنامه: 1403/10/18 شماره پرونده: 0105995 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … شکایت: 1- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری 2- دانشگاه مازنداران موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بند 8 صورتجلسه شماره 35/33748 مورخ 1401/6/8 هیات رییسه دانشگاه مازندران 2- ابطال بند 4 صورتجلسه شماره 35/41273 مورخ 1401/6/29 هیات رییسه دانشگاه مازندران گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره (2) ماده (72) صورتجلسه سی و ششمین نشست هیات امنای منطقه دو پژوهشی مورخ 1396/11/1 ذیل پیوست دو (موضوع مصوبه بیست و چهارم) – آیین نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی مؤسسات عضو هیات امناء، ابطال بند 4 صورتجلسه شماره 35/41273 مورخ 1401/6/29 و ابطال بند 8 صورتجلسه شماره 35/33748 مورخ 1401/6/8 هیات رییسه دانشگاه مازندران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " هیات رییسه دانشگاه مازندران به استناد تبصره 2 ماده 72 آیین نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی مؤسسات عضو هیات امناء منطقه دو پژوهشی مورخ 1396/11/1 که به تأیید وزیر علوم وقت رسیده است و برخلاف شرایط مندرج در ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری و تبصره 2 و مفهوم مخالف شق دوم آن در خصوص شرایط بازنشستگی در مشاغل تخصصی، طی بند 8 صورتجلسه مورد شکایت اینجانب را بازنشسته نموده است و بعد از اعتراض بدان، مجدداً طی بند 4 صورتجلسه مورخ 1401/6/29 هیات رییسه، مدت 6 ماه امکان تداوم خدمت را مشروط به ارایه درخواست نموده است. لذا از آن مرجع ذی صلاح خواستارم وفق بند الف قسمت 1 ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری، مصوبات غیر قانونی یاد شده هیات رییسه دانشگاه مازندران را ابطال نمایید." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " الف: صورتجلسه شماره 35/33748 مورخ 1401/6/8 هیات رییسه دانشگاه مازندران جلسه هیات رییسه دانشگاه، رأس ساعت 10 صبح روز شنبه مورخ 1401/6/5 با تلاوت آیات کلام ا... مجید در دفتر ریاست دانشگاه تشکیل گردید و موارد زیر به تصویب رسید: .......................... بند 8 مصوبه: به استناد نامه شماره 35/32288 مورخ 1401/6/5 معاون محترم اداری، مالی و پشتیبانی دانشگاه، موضوع تبصره 2 ماده آیین نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی مطرح گردید و پس از بحث و بررسی مقرر گردید ادامه خدمت عضو غیر هیات علمی که سنوات قابل قبول برای بازنشستگی وی به 30 سال رسیده باشد ب. غ. از عزیزان ایثارگر، قابل تمدید نمی باشد.- معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه، رییس دفتر ریاست دانشگاه، مسیول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه، رییس دانشگاه مازندران، معاون پژوهش و فناوری، معاون اداری، مالی و پشتیبانی دانشگاه، معاون فرهنگی و اجتماعی، معاون دانشجویی ب: صورتجلسه شماره 35/41273 مورخ 1401/6/29 هیات رییسه دانشگاه مازندران صورتجلسه هیات رییسه 1401/6/27 جلسه هیات رییسه دانشگاه، رأس ساعت 11 صبح روز یک شنبه مورخ 1401/6/27 با تلاوت آیاتی از کلام ا... مجید در دفتر ریاست محترم دانشگاه تشکیل گردید و موارد زیر به تصویب رسید. .............................. بند 4- ب. ت. ب. ابلاغیه شماره 35/34965 مورخ 1401/6/12 ، صورتجلسه مورخ 1401/6/5 هیات رییسه دانشگاه و درخواست مکرر همکاران و اعلام نیاز واحدهای مربوطه مبنی بر ادامه فعالیت اعضاء برای سنوات مازاد بر سی سال، بند 8 صورتجلسه فوق الذکر به شرح زیر اصلاح می گردد: - ضمن رعایت ماده 72 صورتجلسه نهمین نشست از دوره چهارم هیات امنای دانشگاه های مازندران مورخ 1397/4/10 موضوع آیین نامه استخدامی اعضاء غیر هیات علمی دانشگاه های عضو هیات امناء و تبصره های آن، صرفاً ادامه خدمت مازاد بر سی سال اعضای غیر ایثارگر در مشاغل تخصصی با مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد و بالاتر شاغل در آزمایشگاه ها و کارگاه های دانشکده های دانشگاه مازندران مشروط به درخواست ذی نفع، تأیید بالاترین مقام مسیول در واحد مربوطه و تصویب در هیات اجرایی و منابع انسانی دانشگاه به صورت سالانه تا سقف 35 سال میسر م. ب.. ضمناً جهت مساعدت و رفاه حال سایر یاوران محترم علمی مشمول تبصره 2 ماده 72 آیین نامه فوق الاشاره که در سال جاری بازنشسته می شوند، ادامه خدمت ایشان در صورت ارایه درخواست کتبی، تا مورخ 1402/2/1 بلامانع م. ب.. ......................... - معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه، رییس دفتر ریاست دانشگاه، رییس دانشگاه مازندران، معاون اداری، مالی و پشتیبانی دانشگاه ، معاون دانشجویی، معاون فرهنگی و اجتماعی، معاون پژوهش و فناوری، مسیول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه" در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به موجب لایحه شماره 7/75/308481 مورخ 1401/10/17 توضیح داده است که: " 1- به استناد بند (1) ماده (12) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و بند (ت) ماده 80 همان قانون، تقاضای ابطال مصوبات در هیات عمومی دیوان، دلایل و جهات اعتراض از حیث مغایرت مصوبه با شرع یا قانون اساسی یا سایر قوانین یا خروج از اختیارات مرجع تصویب کننده باید به صراحت ذکر شود که در مانحن فیه این چنین نبوده است و شاکی صرفاً به این مقرره معترض است و دلایل و اسبابی که بیانگر مغایرت این مصوبه با قانون یا شرع است تبیین نشده است و شاکی صرفاً اعتراض خ. ر. ب. دلیل بازنشستگی قبل از سی و پنج سال، بیان داشته و وجه مغایرت مصوبه با قانون و شرع را تبیین نکرده است. 2- قسمت دوم خواسته شاکی عبارت است از ابطال بند 8 و بند 4 صورتجلسه مورد شکایت صادره از هیات رییسه دانشگاه مازندران است که این قسمت از خواسته شاکی منتسب به دانشگاه مازندران است. توضیح آن که، ب. ت. ب. استقلال شخصیت حقوقی دانشگاه ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی در امور اداری و استخدامی که به صراحت در ماده یک قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور و همچنین ماده 10 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مورد تأکید قرار گرفته است متولی پاسخ گویی به این بخش از خواسته، دانشگاه مازندران است و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این قسمت، نقشی نداشته و قابلیت دفاع ندارد. 3- به موجب ماده یک قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور، تمامی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی، فارغ از قوانین و مقررات حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین نامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیات امناء که به تأیید مقام وزارت رسیده باشد، عمل می کنند. براساس همین مستند قانونی، هیات امناء آیین نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی مصوب را تصویب نموده است. لذا اختیار وضع مقرره مورد اعتراض برای هیات امناء وجود دارد. 4- مفاد ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری که بیان می دارد دستگاه اجرایی با داشتن یکی از شرایط زیر می تواند کارمند خود را بازنشسته نماید و یکی از این شرایط مطابق بند الف این ماده، حداقل سی سال سابقه خدمت برای مشاغل غیر تخصصی و سی و پنج سال برای مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر با درخواست کارمند برای سنوات بالاتر از 30 سال است، ناظر بر کارکنان مشمول این قانون است اما در خصوص دانشگاه ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی به موجب ماده یک قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور تمامی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی، فارغ از قوانین و مقررات حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین نامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیات امناء که به تایید مقام وزارت رسیده باشد عمل می کنند. با عنایت به مراتب فوق و با امعان نظر به این که بر اساس ماده یک قانون احکام دایمی برنامه های توسعه، دانشگاه ها از شمول قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های اجرایی از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری مستثنی می باشند و صرفاً تابع آیین نامه استخدامی مصوب هیات امناء دانشگاه می باشند و استناد به ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری صرفاً در مورد دستگاه های مشمول قانون مدیریت ممکن است و در مورد دانشگاه ها قابلیت استناد ندارد و همچنین نظر به این که مصوبه مورد اعتراض هیچ گونه مغایرتی با قانون اساسی و سایر قوانین بالادستی و احکام اولیه شرع مقدس اسلام ندارد، لذا تمامی اقدامات صورت گرفته توسط هیات امناء بر اساس قوانین و مقررات و با رعایت قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور که مبنای عمل دانشگاه ها است، م. ب.. از این رو رد شکایت مطروحه مورد تقاضا است." رییس دانشگاه مازندران نیز در پاسخ به شکایت مذکور، به موجب لوایح شماره 35/72054 مورخ 1401/10/10 و 35/90979 مورخ 1401/12/14 توضیحاتی داده که خلاصه آنها به قرار زیر است: " به استناد ماده 1 قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور هرگونه اصلاح ساختار و مقررات مالی، اداری، معاملاتی، استخدامی و تشکیلاتی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی دولتی و... فقط مشمول این ماده و تبصره های آن است و آیین نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی دانشگاه های عضو هیات امنای دانشگاه مازندران مصوب و به تأیید وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اطلاعات رسیده و برای اجرا ابلاغ شده است صورت می پذیرد. از این حیث برابر تبصره 2 ماده 72 آیین نامه فوق، ادامه خدمت عضو در مشاغل تخصصی با مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد تنها در شرایط خاص و نیاز دانشگاه به خدمات وی تا 35 سال سابقه خدمت با رعایت 65 سال امکان پذیر است. بر این اساس هیات رییسه دانشگاه برابر اختیار حاصله از مفاد ماده 72 آیین نامه فوق، بازنشستگی اعضای غیر ایثارگر دارای 30 سال خدمت را که در مشاغل غیر کارگاهی و آزمایشگاهی اشتغال دارند به دلیل شرایط فعلی دانشگاه، مازاد نیرو و ضرورت استفاده از نیروی جوان، مصوب نموده است، از این رو با عنایت به این که 30 سال خدمت نامبرده در تاریخ 1401/7/1 به اتمام رسیده است برابر مصوبه هیات رییسه دانشگاه مقرر شد نسبت به بازنشستگی مشارالیه در تاریخ 1402/2/1 اقدام شود. فلذا بنا به مراتب و جهات معنونه صدور رای به رد دعوی مذکور مورد خواسته است." در اجرای ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری پرونده به هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری ارجاع و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 140331390001859355 مورخ 1403/8/6 تبصره (2) ماده (72) صورتجلسه سی و ششمین نشست هیات امنای منطقه دو پژوهشی مورخ 1396/11/1 ذیل پیوست دو (موضوع مصوبه بیست وچهارم)- آیین نامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی مؤسسات عضو هیات امناء را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای مزبور به علت عدم اعتراض از سوی رییس و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت. رسیدگی به بند 8 صورتجلسه شماره 35/33748 مورخ 1401/6/8 و بند 4 صورتجلسه شماره 35/41273 مورخ 1401/6/29 هیات رییسه دانشگاه مازندران در دستورکار جلسه هیات عمومی قرار گرفت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/10/18 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی برمبنای ماده 1 قانون احکام دایمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395 مقرر شده است که: « دانشگاه ها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستان ها و پارک های علم و فناوری که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذی ربط می‌باشند، بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیات امناء که حسب مورد به تأیید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستان ها به تأیید رییس‌جمهور و در مورد دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلّح به تأیید رییس ستاد کل نیروهای مسلّح می‌رسد، عمل می‌کنند .» نظر به این که مفاد بند 8 صورتجلسه شماره 35/33748 مورخ 1401/6/8 هیات رییسه دانشگاه مازندران و بند 4 صورتجلسه شماره 35/41273 مورخ 1401/6/29 هیات رییسه همان دانشگاه دایر بر چگونگی ادامه خدمت عضو غیر هیات علمی دارای سابقه خدمت بیش از 30 سال از مصادیق امور استخدامی و بالمآل در صلاحیت هیات امنای این دانشگاه است، لذا ضابطه‌گذاری در این خصوص خارج از حدود اختیار هیات رییسه بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. / احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری