تاریخ دادنامه: 1404/12/5

شماره دادنامه: 140431390003157674 تاریخ دادنامه: 1404/12/5 شماره پرونده: 0400887 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … شکایت: اداره کل راه و شهرسازی استان سیستان و بلوچستان موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 2 و 3 صورتجلسه مورخ 1401/6/16 استانداری سیستان و بلوچستان در خصوص منازل مسکونی گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بندهای 2 و 3 صورتجلسه مورخ 1401/6/16 استانداری سیستان و بلوچستان در خصوص منازل مسکونی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " اداره کل راه و شهرسازی استان سیستان و بلوچستان اقدام به تصویب صورتجلسه مورخ 1401/6/16 در خصوص بررسی مشکلات مربوط به مدّت و نحوه استفاده از منازل سازمانی با حضور معاون استاندار، مدیرکل امور اداری استانداری، مدیرکل راه و شهرسازی و معاون راه و شهرسازی و همچنین مسیول خانه های سازمانی راه و شهرسازی و استانداری نموده است. براساس این صورتجلسه مبلغ اجاره بها براساس قیمت کارشناسی و همچنین ودیعه خانه های سازمانی نیز به مبلغ 30 میلیون ریال تعیین گردیده است. صورتجلسه فوق الذکر خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب کننده است؛ بنا به مراتب با استناد به ماده 80 قانون دیوان عدالت اداری، رسیدگی و ابطال صورتجلسه مذکور مورد استدعا است. ضمناً جهت تنویر موضوع دلایل و جهات اعتراض از حیث مغایرت صورتجلسه با قانون و خروج از اختیارات مرجع تصویب‌کننده به شرح ذیل ارایه می گردد: در ماده یک آیین نامه شرایط و طرز استفاده از خانه های سازمان مصوّب 1363/10/19 هیات وزیران اشعار می دارد «در شهرهایی که خانه‌های سازمانی به منظور استفاده کارکنان دولت به طور عموم ساخته شده یا می‌شود تقسیم و تعیین سهمیه منازل برای وزارتخانه ‌ها ‌و مؤسّسات دولتی و یا وابسته به دولت وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار و با شرکت دادستان عمومی مرکز استان و مدیر کل مسکن و شهرسازی و یا‌ معاونین آنها حسب‌ الارجاع انجام می‌گیرد. حضور سرپرست خانه‌های سازمانی و یا نماینده وی در کمیسیون به عنوان دبیر کمیسیون بدون داشتن حق رای ‌ضروری است» بنابراین در این ماده مجوّزی به کمسیون مربوطه جهت تعیین اجاره بها داده نشده و این کمیسیون فقط اجازه تقسیم سهمیه خانه های سازمانی بین دستگاه های دولتی را دارد. اجاره بهای خانه سازمانی در ماده 4 آیین نامه شرایط و طرز استفاده از خانه های سازمان، اصلاحی 1379/5/16 بدین گونه تعیین گردیده است: «در سنوات یک تا پنج سال سالیانه مطابق روال سالانه 5 درصد تعیین و برای سنوات 6، 7 ، 8 به ترتیب با جریمه 1/1/ ، 1/2 و 1/3 برای افرادی که بیشتر از زمان مقرّر (پنج سال) به هردلیل استفاده می نمایند، تعیین شده است.» در صورتجلسه منازل سازمانی هیچ اشاره ای به کمیسیون ماده 1 آیین نامه نشده و براساس نامه راه و شهرسازی با عنوان مصوبه کمیسیون بیان شده است ضمن آن که اشخاصی که صورتجلسه را تأیید نموده اند به استثنای مدیرکل راه و شهرسازی از اشخاص موضوع ماده یک نبوده یا نمایندگی از طرف آنها را نداشته اند. بابت اقدام غیرقانونی اداره کل راه و شهرسازی استان و در راستای تبصره 4 ماده 16 اصلاحیه قانون دیوان عدالت اداری با دستگاه مکاتبه گردیده که تاکنون هیچ گونه پاسخ یا اصلاحیه ای پیرامون تعدیل نرخ خانه سازمانی مطابق آیین نامه از سوی اداره کل راه و شهرسازی صورت نگرفته است." شاکی همچین به موجب لایحه رفع نقص که با شماره 1510558 مورخ 1404/4/18 در دفتر هیات عمومی به ثبت رسیده، به طور خلاصه مقرره مورد شکایت را مغایر با مواد 1 و 4 آیین نامه شرایط و طرز استفاده از خانه های سازمانی و ماده 6 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اعلام کرده است. متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " (صورتجلسه منازل سازمانی) مورخ 1401/6/16 در خصوص بررسی مشکلات مربوط به مدّت و نحوه استفاده از منازل سازمانی جلسه ای رأس ساعت 8 صبح روز چهارشنبه 1401/6/16 به ریاست آقای … منابع استانداری و با حضور مدیرکل راه و شهرسازی استان و سایر اعضاء در محل استانداری سیستان و بلوچستان تشکیل گردید: در ابتدای جلسه آقای … راه و شهرسازی استان گزارشی از وضعیت خانه های سازمانی و مشکلات مربوط ارایه نمودند که پس از بررسی و تبادل نظر موارد ذیل مصوّب گردید: ..................... 2- مدّت زمان استفاده از منازل سازمانی حداکثر 3 سال تعیین گردد . 3 - مقرّر شد در صورتی که استفاده کننده در مهلت قانونی تعیین شده (3 سال) نسبت به تخلیه و تحویل منزل اقدام ننماید برای سال های چهارم و پنجم به میزان 80 درصد نرخ کارشناسی روز تعیین شده از سوی کارشناسان رسمی دادگستری بابت اجاره بهاء اخذ و به حساب منازل سازمانی واریز گردد و پس از اتمام 5 سال میزان اجاره بهاء 100 درصد قیمت تعیین شده کارشناس دادگستری تعیین می گردد. .....................- معاونت توسعه منابع استانداری- مدیرکل راه و شهرسازی استان- مدیرکل اداری و مالی استانداری- معاونت مسکن و ساختمان راه و شهرسازی- مسیول منازل سازمانی استانداری- مسیول منازل سازمانی راه و شهرسازی" در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل راه و شهرسازی سیستان و بلوچستان به موجب لایحه شماره 19/116820 /الف مورخ 1404/4/31 توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است: " تبصره 2 ماده 2 آیین نامه نحوه استفاده از منازل سازمانی مصوّب سال 1363، در صورت عدم وجود متقاضی غیربومی، امکان استفاده نیروهای بومی از منازل سازمانی را برای مدّت 3 سال داده و در صدر ماده 3 آیین نامه مربوط به شرایط و طرز استفاده از منازل سازمانی عبارت «حداکثر» مدّت استفاده خانه سازمانی 5 سال قید گردیده، بنابراین با توجه محرومیت منطقه و تعدّد متقاضیان واحدهای مسکونی سازمانی در نوبت انتظار، کاهش مدّت زمان استفاده از خانه های سازمانی از 5 سال به 3 سال هیچ گونه مغایرتی با ضوابط و مقرّرات قانونی نداشته و ندارد زیرا در بازه زمانی 3 سال استفاده از خانه های سازمانی مبلغ ودیعه و اجاره بهای ماهیانه ب. ا. ت. های مربوطه دریافت می گردد. به هر تقدیر ب. ت. ب. این که قیمت بنای واحدهای مسکونی سازمانی متعلّق به دولت در شهر زاهدان مربوط به قبل از پیروزی انقلاب اسلامی بوده و عملاً فرسوده گردیده اند. همچنین بنا بر ضرورت حفظ و نگهداری منازل سازمانی و انجام تعمیرات ضروری آنها مستلزم در اختیار داشتن اعتبارات مکفی م. ب.. بنابراین تصمیم مدیران استانی نسبت به آن دسته از افرادی که بیش از 3 سال از خانه های سازمانی استفاده می نمایند با دریافت درصدی از بهای کارشناسی به عنوان اجاره بهای منازل سازمانی با درنظر گرفتن صرفه و صلاح دولت بوده و مبلغی که تحت عنوان ودیعه از ذی نفعان دریافت می گردد در حساب های امانی نگهداری و پس از تخلیه و تحویل واحد مسکونی عیناً مسترد می گردد. ب. ت. ب. موارد معنونه فوق از هیات عمومی دیوان عدالت اداری تقاضای رد شکایت شاکی مورد استدعا است." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/12/5 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی براساس ماده 2 قانون نحوه استفاده از خانه‌های سازمانی مصوّب سال 1346 مقرّر گردیده است: «شرایط و طرز استفاده از خانه‌‌های سازمانی و مبلغی که استفاده‌کننده باید بپردازد و همچنین ترتیب تخلیه آن به موجب آیین‌‌نامه‌‌ای خواهد‌ بود که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون از طرف وزارت دارایی و وزارت آبادانی و مسکن تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.» ثانیاً براساس ماده 1 ‌آیین‌نامه مربوط به شرایط و طرز استفاده از خانه‌های سازمانی مصوّب سال 1363 هیات وزیران مقرّر گردیده است: «در شهرهایی که خانه‌‌های سازمانی به منظور استفاده کارکنان دولت به طور عموم ساخته شده یا می‌شود تقسیم و تعیین سهمیه منازل برای وزارتخانه‌‌ها ‌و مؤسّسات دولتی و شرکت های دولتی یا وابسته به دولت به وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار و با شرکت دادستان عمومی مرکز استان و مدیرکل مسکن و شهرسازی و یا‌ معاونین آنها حسب‌ الارجاع انجام می‌گیرد. حضور سرپرست خانه‌‌های سازمانی و یا نماینده وی در کمیسیون به عنوان دبیر کمیسیون بدون داشتن حق رای‌ ضروری است» و هزینه ماهانه خانه‌های سازمانی ویلایی و کاشانه‌ای (‌آپارتمانی) نیز در ماده 4 آیین‌نامه مذکور اصلاحی مورخ 1379/5/16 تعیین شده است. بنا به به مراتب مذکور نه در قانون نحوه استفاده از خانه‌های سازمانی مصوّب سال 1346 و نه در ‌آیین‌نامه مربوط به شرایط و طرز استفاده از خانه‌های سازمانی مصوّب سال 1363 هیات وزیران درخصوص نحوه تقسیم و تعیین سهمیه منازل سازمانی کمیسیونی ب. غ. از آنچه در ماده 2 آیین‌نامه مذکور ذکر شده پیش‌بینی نشده است. بر این اساس بندهای 2 و 3 صورتجلسه استانداری سیستان و بلوچستان درخصوص منازل سازمانی مورخ 1401/6/16 خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن صادر شده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. / احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری