تاریخ دادنامه: 1404/5/14

شماره دادنامه: 140431390001159416 تاریخ دادنامه: 1404/5/14 شماره پرونده: 0302738 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: انجمن صنفی کارفرمایی سازندگان مسکن و ساختمان شهرستان مشهد طرف شکایت : اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 7 از صورتجلسه مورخ 1389/3/18 هیات چهارنفره آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (ابلاغی به موجب نامه شماره 113/34821 مورخ 1389/5/23 رییس سازمان مسکن و شهرسازی خراسان رضوی) و ابطال ردیف 2 بند (ز) از صورتجلسه مورخ 1383/3/12 شورای سیاست گذاری ساخت و ساز شهری گردش کار: انجمن صنفی کارفرمایی سازندگان مسکن و ساختمان شهرستان مشهد به موجب دادخواستی ابطال بند 7 از صورتجلسه مورخ 1389/3/18 هیات چهارنفره آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (ابلاغی به موجب نامه شماره 113/34821 مورخ 1389/5/23 رییس سازمان مسکن و شهرسازی خراسان رضوی) و ابطال ردیف 2 بند (ز) از صورتجلسه مورخ 1383/3/12 شورای سیاست گذاری ساخت و ساز شهری را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که: " براساس مواد 33 و 34 قانون نظام مهندسی و مادتین 9 الی 20 آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی الزام استفاده از مجریان در احداث تمامی ساختمان ها به منظور تأمین ایمنی، افزایش کیفیّت و آسایش و ... در قانون چندین بار به صراحت بیان شده است، هیچ گونه توجیهی برای تفکیک ساختمان‌ها براساس متراژ و طبقات در اجرای این قانون وجود نخواهد داشت و اگر موردی هم در این میان وجود داشته باشد بایستی توسط مرجع ذی صلاح (قوه مقننه) بررسی و مرتفع گردد ولاغیر، چرا که با استدلال‌های غیرواقعی و بی‌اساس همانند جلوگیری از پرداخت هزینه‌های گزاف ساختمانی و عدم کفایت تعداد مهندسان مجری در استان و .... شاهد اجرای غیراصولی ساختمان‌ها خواهیم بود که در پی آن لطمات جبران ناپذیر مالی، جانی و اتلاف سرمایه‌های ملّی را در بر خواهد داشت که این کاملاً بر خلاف مقرّرات قانونی و انسانی و شرعی خواهد بود . در خصوص بند 2 درخواست این انجمن مستنداً به ماده 9 آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی به صراحت قید الزام به اجرای ساختمان توسط مجری ذی صلاح برای کلّیه ساختمان ها را تأکید می‌نماید و مطابق اعلام نظر قطعی و رای دیوان به شماره 140231390001735908 مورخ 1402/7/8 مبنی بر تأیید و معتبر بودن ماده 9 آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی در خصوص الزام به اجرای ساختمان توسط مجری ذی صلاح، خواستار الزام به اجرای این بند قانونی توسط اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی می باشیم . " متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است: " الف: صورتجلسه مورخ 1389/3/18 هیات چهارنفره آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (ابلاغی به موجب نامه شماره 113/34821 مورخ 1389/5/23 رییس سازمان مسکن و شهرسازی خراسان رضوی) بنا به دعوتنامه شماره 113/18054 مورخ 1389/3/17 سازمان مسکن و شهرسازی خراسان رضوی، جلسه هیات چهار نفره آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان با حضور تمامی اعضاء و مدعوین رأس ساعت 11 صبح روز سه شنبه مورخ 1389/3/18 در محل دفتر معاون محترم امور عمرانی استانداری استان تشکیل و پس از تبیین دستورکار جلسه از سوی دبیر هیات چهار نفره استان، گزارش تحلیلی وضع موجود نحوه فعالیت و اشتغال بکار سازندگان مسکن و ساختمان و مجریان سابق در طرح ها و پروژه های اجرایی در سطح شهر مشهد و مشکلات ناشی از عدم بکارگیری مجریان ذی صلاح از سوی برخی مالکان و نقش بیمه تضمین کیفیّت در صدور پایانکار ساختمان توسط ریاست سازمان نظام مهندسی ساختمان استان به هیات 4 نفره ارایه گردید سپس پیشنهادات اجرایی کمیته کارشناسی هیات چهار نفره مطرح و پس از بحث و بررسی و استماع نظرات و پیشنهادات اعضاء و حاضرین در جلسه تصمیماتی به شرح ذیل اتّخاذ گردید: ............................. 7- با عنایت به محدودیّت تعداد سازندگان ذی صلاح دارای پروانه اشتغال به کار از مسکن و شهرسازی در این مقطع از زمان و به منظور ایجاد فرصت های مناسب و بستر سازی لازم، اجرای ردیف 3 جدول صفحه شماره 2 مصوبه مورخ 1388/4/21 هیات 4 نفره استان در خصوص زمان بندی اجرای دستورالعمل شماره 56096/100/02 مورخ 1387/11/2 وزیر محترم مسکن و شهرسازی تا نیمه دوم سال مسکوت مانده و مقرّر گردیده تا پایان شهریورماه سال جاری سقف ساختمان های مشمول بکارگیری سازنده مسکن و ساختمان علاوه بر ساختمان های ویژه و پُر اهمیّت، طبق ردیف 2 همان جدول در سطح ساختمان های با زیربنای 800 متر مربع و بالاتر و یا 6 سقف و بیشتر حفظ گردد. تبصره- سازمان نظام مهندسی ساختمان استان مکلّف است در طی مدت مذکور عملکرد سازندگان مسکن و ساختمان (حقیقی و حقوقی) و نحوه اجرای شیوه نامه مذکور را از نظر کیفی و کمی مورد ارزیابی قرار داده و گزارش تحلیلی وضعیت اجرای ساختمان در حوزه ساختمان های مشمول ضابطه مذکور را از حیث عوامل اجرایی ساخت کیفیّت اجرای ساختمان، نحوه حضور و فعالیت سازندگان در پروژه های ساختمانی را تهیه و به هیات چهار نفره استان ارایه نماید. ب: صورتجلسه مورخ 1383/3/12 شورای سیاست گذاری ساخت و ساز شهری براساس دعوت نامه شماره 17538/004 مورخ 1383/2/29 معاونت محترم امور عمرانی استانداری خراسان جلسه شورای سیاست گذاری ساخت و ساز شهری در محل استانداری تشکیل گردید. در آغاز جلسه آقای … خوش آمدگویی به حاضرین از ریاست سازمان نظام مهندسی ساختمان درخواست نمودند که ب. ت. ب. دستورکار جلسه سوابق بررسی ها و تصمیمات کمیته ساخت و ساز شهری را به جلسه ارایه نمایند. در ادامه آقای … در خصوص هر یک از موارد توضیحاتی به جلسه ارایه نموده و پس از بحث و بررسی در خصوص موارد مطروحه به شرح ذیل تصمیم گیری شد . ............................. ز- سایر مصوبات شورا ............................. 2- در خصوص ساختمان های مشمول دستورالعمل مجریان ذی صلاح مقرّر شد ساختمان های با زیربنای 800 مترمربع به بالا و یا ساختمان های دارای 6 سقف و بیشتر مشمول دستورالعمل مذکور بوده و صدور پروانه ساختمان برای آنها منوط به عقد قرارداد اجرا با مجری تأیید صلاحیت شده م. ب.. " در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل راه و شهرسازی خراسان رضوی به موجب لایحه شماره 11/125299 مورخ 1403/10/19 توضیح داده است که : " به استناد ماده 3 دستور العمل شماره 56096/100/20 مورخ 1387/11/2 وزارت راه و شهرسازی و تبصره ذیل ماده 3 هیات های چهار نفره استان می توانند بنا بر مقتضیات و اشراف به مسایل استان خود (از جمله تعداد افراد دارای صلاحیت اجرا به نسبت پروانه های ساختمانی صادره شهرداری و اعتراضات مردمی) و به پیشنهاد هیات مدیره نظام مهندسی ساختمان استان، نسبت به اجرای مرحله ای این دستورالعمل متناسب با مساحت و تعداد طبقات اتخاذ تصمیم نمایند . ب. ت. ب. بند سه بخشنامه شماره 10340/430/90 مورخ 1390/3/24 وزارت راه شهرسازی در خصوص وظایف هیات های سه نفره موضوع بند 1-4 و هیات پنج نفره استان تهـران بنـد 3-13 از فصل اول مبحث دوم مقرّرات ملّی ساختمان: (هیات های مذکور علاوه بر مواردی که در دستورالعمل ها و شیوه نامه های ابلاغی به عهده آنان گذاشته شده است، می توانند مواردی را که به منظور سهولت در اجرای مجموع شیوه نامه ها، واصل می شود مشروط به این که پیشنهادهای مذکور مغایر با قانون، آیین نامه و اصول مندرج در شیوه نامه نباشد مورد بررسی قرار دهند و در صورت لزوم تأیید نمایند. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/5/14 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی اولاً برمبنای رای شماره 140231390001735908 مورخ 1402/7/8 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعتبار حقوقی ماده 9 آیین ‎ نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مورد تأیید قرار گرفته و براساس رای مذکور مالکان مکلّف به استفاده از مهندس … صلاحیت برای انجام امور مربوط به احداث ساختمان هستند. ثانیاً براساس آراء شماره 140331390000563918 مورخ 1403/8/3 و 140231390000791291 مورخ 1402/3/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات هیات های چهار نفره استان ها در خصوص خروج ساختمان ها از ارجاع نظارت سیستمی خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است. بنابه مراتب فوق و با اخذ وحدت ملاک از مفاد آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بند 7 از صورتجلسه مورخ 1389/3/18 هیات چهار نفره آیین‌نامه اجرایی ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (استان خراسان رضوی) و ردیف 2 بند (ز) صورتجلسه مورخ 1383/3/12 شورای سیاستگذاری ساخت و ساز شهری خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم ‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./ احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری