تاریخ دادنامه: 1404/6/18

شماره دادنامه: 140431390001470962 تاریخ دادنامه: 1404/6/18 شماره پرونده: 0304086 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … طرف شکایت : استانداری سیستان و بلوچستان موضوع شکایت و خواسته: ابطال کل مکاتبه شماره 61012/1 مورخ 1402/7/5 استانداری سیستان و بلوچستان گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال کل مکاتبه شماره 61012/1 مورخ 1402/7/5 استانداری سیستان و بلوچستان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که: " استاندار سیستان و بلوچستان بدون صلاحیت قانونی نسبت به توسعه محدوده تردّدی خودروهای پلاک منطقه آزاد چابهار به سراسر استان مذکور طی مکاتبه شماره 61012/1 مورخ 1402/7/5 مبادرت کرده است و به این ترتیب برخلاف بند (الف) ماده 4 و نیز ماده 14 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری- صنعتی است و نیز تصریح تبصره 1 و 2 آیین نامه راهنمایی و رانندگی مناطق آزاد تجاری صنعتی است. به عبارتی در حالی که آیین نامه های انتظامی و امنیتی با تأیید فرماندهی کل قوا معتبر می باشند و تباصر معنونه تا شعاع 30 کیلومتر از مرز منطقه آزاد را مجاز برای تردّد خودروهای پلاک منطقه آزاد چابهار تعیین نموده، اما طرف شکایت با توسعه آن به کل استان سیستان و بلوچستان، تردّد این خودروها را در کل استان جواز داده که خلاف تأیید فرماندهی کل قوا عمل م. ب.. از این رو ب. ت. ب. التفات به نظر شماره 102/44402 مورخ 1403/10/1 فقهای شورای نگهبان اقدام طرف شکایت مداخله در اختیارات فرماندهی کل قوا و توسعه آن بدون تأیید ایشان، در نتیجه غیر مشروع و مطابق قاعده «الغاصب یؤخذ بأشقّ الأحوال» و مغایر آیه شریفه «یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم» و نیز اصل 110 قانون اساسی محسوب می شود. از این رو استدعای ابطال آن را از بدو صدور دارد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " مکاتبه شماره 61012/1 مورخ 1402/7/5 سردار … فرمانده محترم انتظامی استان با سلام و احترام با عنایت به بهره مندی استان سیستان و بلوچستان از مناطق آزاد تجاری- صنعتی در جنوب (منطقه آزاد چابهار) و شمال استان (منطقه آزاد سیستان) و منطقه ویژه اقتصادی میرجاوه، انشاا... با تلاش جهادی دستگاه های ذی ربط و تحقّق اهداف توسعه ای شاهد کاهش سطح محرومیت و افزایش میزان رضایت مندی مردم استان در دولت سیزدهم خواهیم بود. لذا در راستای فراهم نمودن جاذبه ماندگاری جمعیت، استفاده از ظرفیت ها و مواهب خدادادی استان و همچنین تحقّق خواسته چندین ساله مردم در پیگیری اخذ مجوّز تردّد خودروهای شماره گذاری شده منطقه آزاد چابهار در سطح استان اعم از خودروهای سواری و خودروهای سنگین مورد نیاز طرح ها و پروژه های عمرانی و ... بدین وسیله حسب اختیارات تفویضی هیات وزیران و ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران به اینجانب طی ابلاغیه شماره 109969/ت 61665 هـ مورخ 1402/6/22 ، مقرّر است در محدوده جغرافیایی استان سیستان و بلوچستان تردّد وسایل نقلیه شماره گذاری شده منطقه آزاد چابهار اجرایی گردد، لذا ترتیبی اتّخاذ نمایید هماهنگی لازم در سطح استان معمول و نتیجه را به استانداری اعلام نمایید. -استاندار سیستان و بلوچستان" در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست دفتر مدیریت عملکرد، بازرسی امور حقوقی و ارتباطات مردمی استانداری سیستان و بلوچستان به موجب لایحه شماره 96897 مورخ 1403/12/16 توضیح داده است که : "از آنجایی که موضوع فوق با کلاسه پرونده 140231920000966496 قبلاً توسط آن هیات مورد رسیدگی قرار گرفته و منجر به صدور دادنامه شماره 140331390000321875 مورخ 1403/2/11 با شماره بایگانی 0205347 گردیده است؛ فلذا با استناد به بند (ث) ماده 53 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار رد شکایت نامبرده از محضر آن هیات مورد استدعا م. ب.." در خصوص ادعای شاکی مبنی بر مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی، قایم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/46896 مورخ 1404/5/26 اعلام کرده است که: "رییس محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری باسلام و تحیّت عطف به نامه شماره 0304086 مورخ 1404/2/6 ؛ موضوع مکاتبه شماره 61012/1 مورخ 1402/7/5 صادره از استانداری سیستان و بلوچستان از بدو صدور، در جلسه مورخ 1404/5/12 فقهای معظّم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر می گردد: - ب. ت. ب. این که بر حسب مصوبه هیات وزیران، تعیین محدوده مجاز تردّد خودروهای مناطق آزاد با تأیید فرماندهی کل قوا صورت نگرفته است، تغییر آن بدون اذن معظمٌ له خلاف شرع شناخته شد." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/6/18 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی قایم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/46896 مورخ 1404/5/26 در رابطه با جنبه شرعی مقرره مورد شکایت اعلام کرده است که: «ب. ت. ب. این که بر حسب مصوبه هیات وزیران تعیین محدوده مجاز تردّد خودروهای مناطق آزاد با تأیید فرماندهی کل قوا صورت گرفته است، تغییر آن بدون اذن معظمٌ له خلاف شرع شناخته شد.» بنابراین در اجرای حکم مقرّر در ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 مبنی بر لزوم تبعیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری از نظر فقهای شورای نگهبان درخصوص جنبه شرعی مقرّرات اجرایی، مکاتبه شماره 61012/1 مورخ 1402/7/5 صادره از استانداری سیستان و بلوچستان خلاف شرع است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 بطلان آن از تاریخ صدور اعلام می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم ‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./ احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری