تاریخ دادنامه: 1405/3/19

شماره دادنامه: 140531390000678670 تاریخ دادنامه: 1405/3/19 شماره پرونده: 0208073 - 0301424 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: اتّحادیه صنف نانوایان شهرستان گرگان طرف شکایت : استانداری گلستان – کارگروه آرد و نان استان گلستان موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف های 10، 9، 8 از جدول مصوبات صورتجلسه کارگروه ساماندهی امور گندم، آرد و نان مورخ 1401/10/27 استان گلستان گردش کار: اتّحادیه صنف نانوایان شهرستان گرگان به موجب دادخواستی ابطال ردیف های 10، 9، 8 از جدول مصوبات صورتجلسه کارگروه ساماندهی امور گندم، آرد و نان مورخ 1401/10/27 استان گلستان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که: " کارگروه ساماندهی آرد و نان استان گلستان در تاریخ 1401/10/27 در بندهای 10، 9، 8 صورتجلسه در اقدامی کاملاً غیرقانونی و خارج از حدود اختیارات خود اقدام به تصویب برخی موارد در حوزه صدور و تمدید و جابجایی در حوزه نانوایان نموده است که این امر در خصوص بند 8 مصوبه با توجّه به این که قانونگذار در ماده 18 قانون نظام صنفی عنوان نموده که «در صورتی که دارنده پروانه کسب بخواهد محل کسب خ. ر. ب. دیگری واگذار کند باید درخواست کتبی خ. ر. ب. اتّحادیه تسلیم نماید. اتّحادیه در صورتی که فرد معرّفی شده را واجد شرایط قانونی بداند، با رعایت سایر مقرّرات پس از ابطال پروانه کسب قبلی پروانه جدیدی به نام فرد معرّفی شده صادر می کند.» که در متن قانون هیچ قیدی در خصوص تأیید یا عدم تأیید کارگروه آرد و نان قانونگذار به عمل نیامده است. همچنین درخصوص بند 9 مصوبه کارگروه با توجّه به این که صدور و تمدید هرگونه پروانه ای در حوزه اصناف تنها متولّی آن اتّحادیه مربوطه م. ب. و درخصوص جابجایی مکان واحد صنفی نیز از این قاعده مستثنی نمی باشد. همچنین در بند 10 صورتجلسه کارگروه به موضوع احیاء پروانه کسب هایی که به مدّت زیادی تعطیل بوده اند و یا جمع آوری نموده بودند، ورود نموده و این در حالی است که اولاً مطابق تبصره 5 ماده 12 قانون نظام صنفی در صورتی که صاحب پروانه بیش از 6 ماه بدون اطّلاع اتّحادیه فعالیت ننماید، اتّحادیه با اخطار 15 روزه به متصدّی، پروانه کسب صنفی را ابطال می نماید و ثانیاً در قانون مبحثی تحت عنوان احیا پروانه وجود ندارد و تنها صدور، تمدید و ابطال مورد بحث قرار گرفته و مبحثی تحت عنوان احیا برخلاف قانون و نظم عمومی م. ب.. حال با توجّه به این که کارگروه مزبور در مصوبات خود از حدود وظایف و اختیارات خود خارج گردیده و ضمن نقض قوانین خود قوانین جدیدی را تعیین نموده و با ایجاد قید و بندهای زاید مشکلات عدیده ای را در حوزه صنفی ایجاد نموده و چنین تصمیماتی بر خلاف قانون تسهیل مجوّزها و اصل 44 قانون اساسی می باشد؛ بدین وسیله درخواست ابطال مصوبات فوق مورد استدعا م. ب.. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " عنوان جلسه: کارگروه ساماندهی امور گندم، آرد و نان تاریخ جلسه 1401/10/27 مصوبات صورتجلسه مورخ ( 1401/10/27 ) مشروع مذاکرات: پنجمین جلسه کارگروه ساماندهی امور گندم، آرد و نان استان در سال 1401 به صورت فوق العاده با موضوع فاز 3 هوشمندسازی مدیریت آرد و نان در روز شنبه مورخ 1401/10/27 رأس ساعت مقرّر به ریاست جناب آقای … امور اقتصادی و با حضور فرمانداران و اعضای کارگروه در محل سالن شهید باهنر استانداری برگزار گردید که پس از بحث و تبادل نظر موارد به شرح ذیل مصوّب گردید. * این صورتجلسه در 3 صفحه و 10 مصوبه تنظیم شده است. ردیف – شرح مصوبات ............. 8- فرایند تغییر نام فرد جدید در صدور جواز کسب به شرح ذیل مورد تأیید قرارگرفت: ورثه درجه یک + وابستگان درجه یک: بررسی و تأیید در کارگروه شهرستان بدون نیاز به تأیید کارگروه استانی – صدور جواز کسب جدید در صورت تأیید توسط اتّحادیه – ثبت تغییرات در سامانه توسط اداره کل غلّه و بانک سپه. واگذاری ب. غ.: بررسی شرایط متقاضی توسّط اتّحادیه و ارسال درخواست به دبیرخانه کارگروه شهرستان – بررسی در کارگروه شهرستان و ارسال موارد تأیید شده به کارگروه استانی – صدور جواز کسب جدید در صورت تأیید کارگروه استان توسط اتّحادیه – ثبت تغییرات در سامانه توسط اداره کل غله و بانک سپه. * رعایت کامل قوانین و مقرّرات نظام صنفی (خصوصاً ماده [مواد] 20- 18 – 13- 12) در فرآیند تغییر نام در موارد تأیید شده الزامی است. دستگاه ارایه دهنده: فرمانداران شهرستان ها – بانک سپه – جهاد کشاورزی – صمت – غلّه – اتّحادیه خبازان. مهلت اقدام: در اسرع وقت. 9- فرآیند تغییر مکان خبازی به شرح ذیل مورد تأیید قرارگرفت: درخواست متقاضی به اتّحادیه – ارسال درخواست به دبیرخانه کارگروه شهرستان در صورت تأیید مکان پیشنهادی براساس ضوابط داخلی اتّحادیه – بررسی درخواست در کارگروه شهرستان – اقدام قانونی توسّط اتّحادیه در صورت تأیید کارگروه شهرستان. موارد قابل توجّه در تغییر مکان: توجّه به جمعیت تحت پوشش موقعیت جدید و قدیمی نانوایی. کاهش یا افزایش احتمالی سهمیه به منظور تأمین نیاز ساکنین منطقه (جدید و قدیم) استقرار نانوایی. * سهمیه نانوایی های یارانه ای (نوع یک و نوع 2) توسّط کارگروه شهرستانی با توجّه به موقعیّت مکانی – تراکم جمعیتی منطقه – سوابق تخلّف احتمالی تعیین و به اداره کل غلّه و دفتر اقتصادی اعلام می گردد. دستگاه ارایه دهنده: فرمانداران شهرستان ها – جهاد کشاورزی – غلّه – اتّحادیه خبازان. مهلت اقدام: در اسرع وقت. 10- فرآیند احیا مجدّد نانوایی (در صورت ابطال جواز- تعطیلی بلند مدّت) به شرح ذیل مورد تأیید قرارگرفت: بررسی درخواست در کارگروه شهرستان – ارسال موارد تأیید شده به کارگروه استانی – صدور جواز کسب جدید در صورت تأیید کارگروه استان توسّط اتّحادیه – ثبت تغییرات در سامانه توسّط اداره کل غلّه و بانک سپه. * وجود مدارک و مستندات کافی قانونی در خصوص عدم فعالیت. * رعایت کامل قوانین و مقرّرات نظام صنفی (خصوصاً ماده[مواد] 20- 18- 13- 12) در فرآیند احیا در موارد تأیید شده الزامی است. * نوع سهمیه آرد (یک یا دو) در جواز جدید با تشخیص کارگروه شهرستان تعیین می گردد. دستگاه ارایه دهنده: فرمانداران شهرستان ها – بانک سپه – جهاد کشاورزی – صمت – غلّه – اتّحادیه خبازان. مهلت اقدام: در اسرع وقت ." در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد، بازرسی، امور حقوقی و ارتباطات مردمی استانداری گلستان به موجب لایحه شماره 1403/14/12561 مورخ 1403/3/1 مستفاد از نامه شماره 12030/س/1403 مورخ 1403/2/13 مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری توضیحاتی داده است که خلاصه آن به قرار زیر است : " حسب سیاست های کلّی نظام جمهوری اسلامی ایران از جمله بند 9 سیاست های کلّی اصلاح الگوی مصرف و به استناد اصل یک صد و سی و هشت قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر اساس بند یک مصوبه هیات وزیران به شماره 97477/ت 51252 هـ مورخ 1393/8/26 ، با هدف مدیریت، هدایت و تصمیم‌گیری در خصوص چگونگی اصلاح کیفیت و تعیین قیمت ها، اصلاح طرح مرحله ای نظام یارانه ای گندم، آرد و نان، نظارت عالیه بر حُسن اجرای مصوبات، تشکیل کارگروه ملّی ساماندهی گندم، آرد و نان و قانون انتزاع فعالیت های بخش کشاورزی از وزارت صنعت، معدن و تجارت به وزارت جهاد کشاورزی و مصوبه شماره 23628/م مورخ 1400/7/24 ستاد تنظیم بازار و نامه شماره 020/24242 مورخ 1400/10/1 وزیر جهاد کشاورزی، کارگروه های ملّی استانی و شهرستانی ساماندهی امور گندم، آرد و نان تشکیل گردید. لذا کارگروه متناظر استان در راستای شرح وظایف ابلاغی در دستورالعمل مربوطه مبنی بر برنامه ریزی، مدیریت، هماهنگی و تصمیم گیری در امور مرتبط با تولید گندم، آرد و نان در سطح استان در چهارچوب سیاست های ابلاغی مشتمل بر ارتقا وضع موجود نانوایی ها و توسعه تولید نان سالم و با کیفیت، بررسی و تعیین میزان آرد یارانه ای نوع یک و 2 با رعایت سقف سهمیه ابلاغی، تعیین روش های نظارتی و کنترلی و اطّلاع رسانی مناسب، ارزیابی و نظارت بر عملکرد دستگاه های ذی ربط و ... با هدف نظارت و کنترل بیشتر و دقیق تر بر فرآیندهای این حوزه با در نظر گرفتن موازین و مقرّرات قانونی مصوباتی را در جلسات استانی (با حضور دستگاه های اجرایی و نظارتی) داشته است. همچنین با توجّه به مردمی سازی یارانه ها که یکی از محورها و مصادیق این امر مهم، اصلاح کیفیت و تعیین قیمت مرحله ای نظام یارانه ای گندم، آرد و نان بوده و با عنایت به حسّاسیت ها و اهمیت نوع گندم و نان در سبد مصرفی خانوارها و اهمیّت غذایی جامعه و لزوم انجام اقدامات اصلاحی نظام مند، برنامه ریزی شده، هماهنگ با همکاری دستگاه های ذی ربط دستورالعمل رصد و پایش وضعیت گندم، آرد و نان از سوی وزارت کشور با هدف اصلاح مرحله ای تعیین قیمت نظام یارانه ای گندم، آرد و نان و به منظور مدیریت و اصلاح الگوی مصرف گندم، آرد و نان در کشور، ارتقا کیفیت خدمات نانوایی در تولید محصول، جلوگیری از توزیع غیر قانونی آرد خارج از شبکه، هدفمند نمودن پرداخت یارانه ها و حذف سوء استفاده های دلّالان در نظام تحویل و توزیع آرد ابلاغ گردید. با توجّه به دستورالعمل های فوق الذکر و نیز نقش نظارتی کارگروه ساماندهی امور گندم، آرد و نان استان و نظر به مشکلات پیش آمده در خصوص واگذاری ها و جابجایی ها در سنوات گذشته و با هدف نظارت عالیه و پیشگیری از بروز مسایل احتمالی نظیر دلّال بازی و خرید و فروش مجوّز خبازی ها با قیمت های گزاف و تبعات بعدی آن و نیز در نظر گرفتن تراکم فعلی و رشد آتی جمعیت مناطق به منظور رفاه حال مردم و جلوگیری از ایجاد صف های طولانی و ... در جابجایی های غیراصولی، در پنجمین جلسه کارگروه ساماندهی امور گندم، آرد و نان استان به تاریخ 1401/10/27 بندهای 8 و 9 با تأکید بر رعایت کلّیه قوانین و مقرّرات نظام صنفی و در نظر گرفتن نقش اتّحادیه مصوّب گردید. درخصوص بند 10 مصوبه نیز با موضوع فرآیند احیا مجدّد نانوایی با توجّه به این که مسیولیت اجرای مصوبات به عهده اتّحادیه صنفی هر شهرستان م. ب. و تاکنون در حوزه شهرستان گرگان هیچ موردی از احیا مجدّد مطرح و مصوّب نگردیده است؛ همچنین دو بند 9 و 8 نیز نافی نقش اتّحادیه ها در تصمیم گیری و مخل انجام وظیفه این نهاد نمی باشد. در پایان با عنایت به مراتب معنون، صدور حکم مبنی بر (تأیید و ابرام مصوبه کارگروه گندم، آرد و نان استان) مورد استدعا است. " علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف دیگر شکایت (کارگروه آرد و نان استان گلستان) تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/3/19 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی براساس تصویب‌‌نامه شماره 97477/ ت 51252 هـ مورخ 1393/8/26 هیات وزیران که مبنای تشکیل کارگروه های گندم، آرد و نان در استان ها است، این کارگروه ها در سطح استان عهده‌دار مدیریت و هماهنگی امور مربوط به تولید آرد و نان شامل تفکیک و توسعه نانوایی ها در بخش آزادپز، تعیین میزان سهمیه و روش تفکیک آرد توزیعی در بخش های آزاد و یارانه‌ای، تعیین روش های نظارت و اطّلاع‌رسانی مناسب و نظارت بر عملکرد سازمان های صنعت، معدن و تجارت استان ها و تعزیرات حکومتی استان و اتّحادیه‌های مرتبط در سطح استان و همچنین تعیین قیمت فروش انواع آرد و نان و سایر محصولات جانبی گندم براساس مبانی ابلاغی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان هستند و بر همین اساس بندهای 8، 9 و 10 مصوبات مورخ 1401/10/27 کارگروه ساماندهی آرد و نان استان گلستان که متضم ّ ن اتّخاذ تصمیم درخصوص مواردی خارج از صلاحیت این کارگروه است، خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم ‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. / احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری