رأی
تبادل لوایح
مقدمه
تبادل لوایح
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 16 آبان 1398 در استان آذربایجان غربی با موضوع تبادل لوایح برگزار شد، پرسش اصلی این بود که آیا پذیرش لوایح جدید پس از تبادل لوایح در دادگاه بدوی و بدون اطلاع طرف مقابل، مطابق با قانون است یا خلاف اصل تناظر م. ب.. هیات عالی بر این باور است که در مرحله تجدیدنظر، اگر دادگاه بخواهد به لوایح جدید ترتیب اثر دهد، باید اصل تناظر را رعایت کرده و پاسخ طرف مقابل را نیز دریافت کند. اکثریت اعضای هیات معتقدند که قانون آیین دادرسی مدنی به طرفین اجازه میدهد هر نوع لایحهای را ارائه دهند و تصمیمگیری در این خصوص بر عهده دادگاه است؛ این موضوع به مواد 341 و 356 این قانون که اصول تناظر و حق ارائه لایحه را تصریح کردهاند، استناد میکند. در مقابل، نظر اقلیت بر این نکته تاکید دارد که پذیرش لایحه جدید بدون اطلاع طرف مقابل، خلاف قاعده تناظر و اصول دادرسی است و ممکن است منجر به دور تسلسل شود. همچنین، در صورت پذیرش لایحه، دادگاه موظف است آن را به طرف مقابل ابلاغ کند و پس از انقضای مهلت پاسخگویی، اقدام نماید.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/08/16
برگزار شده توسط: استان آذربایجان غربی/ شهر ارومیهموضوع
تبادل لوایحپرسش
در پرونده های حقوقی تجدیدنظر خواهی شده بعد از تبادل لوایح و تکمیل پرونده، طرفین لوایحی تقدیم می کنند که در لوایح قبلی به موارد ذکر شده در آن اشاره نشده است حال با این وصف آیا قبول لوایح بعد از تبادل لایحه در دادگاه بدوی صحیح و منطبق با قانون م. ب. یا بر خلاف اصل تناظر بوده و منطبق با قانون نمیباشد؟
نظر هیئت عالی
پرونده در هر وضعیتی قرار داشته باشد، امکان جلوگیری طرفین از تقدیم لایحه وجود ندارد، لیکن در مرحله تجدیدنظر پس از تبادل لوایح، در صورتی که دادگاه بخواهد به آن لایحه ترتیب اثر بدهد، باید اصل تناظر و پاسخ طرف مقابل را نیز دریافت کند، در فرضی که بعد از تبادل لوایح در دادگاه بدوی و انقضای مهلت ده روزه پاسخگویی، لوایحی از سوی طرفین واصل شده باشد، پیوست سابقه و به دادگاه تجدیدنظر ارسال میشود، مرجع تجدید نظر ملزم به ابلاغ لایحه به طرف مقابل و رسیدگی ماهوی با تعیین وقت مقرر است تا اصل تناظر رعایت شود.نظر اکثریت
آنچه از اصل تناظر مورد پذیرش قانونگذار در قانون آئین دادرسی مدنی پذیرفته شده است این است که هر وقت ت. ن. خ. دادخواست تجدیدنظرخواهی خود را همراه با ضمائم آن ب. ر. م. قانونی از جمله ماده 341 و 342 و غیره تقدیم نماید مدیر دفتر شعبه بدوی مکلف است نسخ دیگر را به همراه ضمائم به ت. ن. خ. و تجدیدنظرخواندگان ارسال دارد. و به طرف مقابل مهلت قانونی جهت پاسخگویی اعطا نماید در صورتی که ت. ن. خ. یا تجدیدنظرخواندگان از حق قانونی خود برای پاسخگویی استفاده بکنند و لایحه تقدیم می نمایند و در صورت عدم استفاده از حق قانونی در مهلت مقرر پرونده بدون دریافت لایحه آنها به دادگاه تجدیدنظر ارسال میگردد و این امر در مرحله تجدیدنظر که ناظر به قسمتی از اصل تناظر است پذیرفته نشده است که لایحه ت. ن. خ. یا خواندگان به تقدیم کننده دادخواست ارسال شود چرا که لازمه آن دور است و دور نیز به انواع اشکال آن باطل م. ب..
از طرفی قانونگذار در ماده 356 پذیرفته است مقرراتی که در مرحله بدوی رعایت میشود در مرحله تجدیدنظر نیز جاری است، مگر اینکه به موجب ترتیب دیگری مقرر شده باشد و برابر ماده 3 قانون آئین دادرسی مدنی یا حاکمیت قانون در مورد متنازع فیه مراجعه به اصول مسلم حقوقی و استناد قرار دادن آن خالی از وجه م. ب.. بنا به مراتب اعلامی قانونگذار در ماده 356 قانون آئین دادرسی مدنی چنان حقی را به طرفین پرونده اعطا کرده است و این امر نیز از تبادل لوایح و مقررات آن در حین تقدیم دادخواست تجدیدنظرخواهی خارج است. پس با لحاظ مقررات قانونی و اصل جواز یعنی اصل بر جواز است، طرفین میتوانند هرگونه لایحه ای را تقدیم دادگاه نمایند و تصمیم گیری در این مورد با دادگاه است.نظر اقلیت
ب. ت. ب. اینکه قانون آئین دادرسی مدنی شکلی و آمره و لازم الرعایه میباشد؛ و در ماده 346 قانون فوق الذکر تکلیف دفتر دادگاه بدوی با وصول دادخواست تجدیدنظر مشخص شده است؛ برابر موارد ذکر شده مدیر دفتر مکلف گردیده است دادخواست و ضمائم آن را به ت. ن. خ. ارسال و پس از انقضاء ده روز از تاریخ ابلاغ چه پاسخی واصل شده و یا نشده باشد پرونده را به دفتر کل دادگاههای تجدید نظر ارسال نماید و در مواد 351 به بعد قانون مذکور نحوه اقدام دادگاه تجدیدنظر مشخص گردیده است و در مواد مذکور محملی برای تبادل لوایح سپس ارجاع پرونده به دادگاه تجدیدنظر پیش بینی نشده است و پذیرش لایحه از ی. ا. ط. و ترتیب اثر دادن به آن بدون اطلاع طرف مقابل خلاف قاعده تناظر و اصول اساسی دادرسی مدنی از جمله بی طرفی و رعایت عدالت و انصاف خواهد بود. بنابراین مجوز قانونی برای پذیرش لایحه در دادگاه تجدیدنظر به فرض عدم تعیین وقت رسیدگی وجود ندارد. همچنین پذیرش این امر موجب ایجاد دور تسلسل خواهد بود که عقلاً و منطقاً و قانوناً باطل است.
با فرض محال چنانچه اعتقاد به پذیرش لایحه در دادگاه تجدیدنظر باشد در این صورت دادگاه چنانچه لایحه واصل شده را در تصمیم خود موثر بداند مکلف است برای رعایت قاعده تناظر آن را به طرف دعوا ابلاغ و پس از انقضاء مهلت اعطایی به وی اقدام به اتخاذ تصمیم نماید.موارد مرتبط 38
آرای مرتبط 34
-
رأی
هماستناد
الزام به تنظیم سند رسمی اجاره،در فرض تعدد موجرین
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوی الزام به تقسیم مال غیرمنقول ثبت شده
ماده 3 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض وپرونده امر
-
رأی
هماستناد
اخذ مجوز ترجمه از مولف اثر
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه مکلف به یافتن حکم قضیه در منابع معت
-
رأی
هماستناد
اقامه دعوا علیه مناطق شهرداری
ماده 3 از قانون آیین دادرسی مدنی محاکم دادگستری مکلف هستند به دعاویی که برا
-
رأی
هماستناد
موارد استناد به سوگند استظهاری
مواد 3 ، 202 ، 226 ، 230 ، 241 ، 257 ، 278 ، 279 ، 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر اثبات مالکیت ورثه مرحوم م
-
رأی
هماستناد
مطالبه عوارض از بانکضمانت اجرای اقامه دعوا به طرفیت شهرداری مناطق
ماده 3 از قانون آیین دادرسی مدنی محاکم دادگستری مکلف هستند به دعاویی که برا
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح رسیدگی به دعاوی علیه شرکت ثبت شده در خارج از ایران
ماده 3 از قانون آیین دادرسی مدنی به دعاویی که برابر مقررات درخواست شده اند
-
رأی
هماستناد
مطالبه تعهد قابل تجزیه از یکی از متعهدین
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی اصل را بر رسیدگی در صدور رای در ماهیت قرار
-
رأی
هماستناد
مصداق حکم کلی
مواد 3 و 4 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعسار مدیون در دین ناشی از معاملات معوض
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 3
-
رأی
هماستناد
نحوه رفع ابهام از رای داوری
مواد 3 و 4 و 482 قانون آیین دادرسی مدنی از باب نظارت قضایی غیر وارد ورای داوری را
-
رأی
هماستناد
قول مقدم در اختلاف در تاریخ انقضای عده
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط دعوای مطالبه اجرت المثل
ماده 3 از قانون آیین دادرسی مدنی محاکم دادگستری مکلف هستند به دعاویی که برا
-
رأی
هماستناد
تعیین صلاحیت قضایی در پرونده مطالبه وجه سفته و اعسار هزینه دادرسی بین دادگاههای موسیان و اهواز توسط دیوان عالی کشور
مواد 3 و 27 و 28 از قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت به شایستگی واعتبار دادگاه
-
رأی
هماستناد
وصف رای دادگاه در فرض عدم تایید فسخ قرارداد - غایت اعمال خیار شرط
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی قضات دادگاه هاموظفندموافق قوانین به دعاوی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001425208 مورخ 1403/06/20 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
الزام زوج به بذل مدت در نکاح موقت
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- شرایط دعوت از شهود در دعوی اعسار (2)- نحوه احراز اعسار از هزینه دادرسی در دعوی مطالبه مهریه
قانون آیین دادرسی مدنی و بند 4 ماده 3
-
رأی
هماستناد
اصل عدم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 3
-
رأی
هماستناد
مالکیت منابع واقع در اراضی موقوفه
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نقض دادنامه بدوی در الزام به تسلیم آپارتمان به دلیل عدم لزوم حضور مرتهن و اعاده به دادگاه بدوی
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی با ورود در ماهیت رسیدگی و فصل خصومت نماید
-
رأی
هماستناد
رای شماره 211 مورخ 1381/06/24 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب فروردین 1379
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1291 مورخ 1399/10/10 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی از اجرای قوانین خلاف جلوگیری می کردند
-
رأی
هماستناد
دعوی ابطال سند رسمی ملک توقیف شده
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
طرح دعوی از سوی اداره منابع طبیعی به نمایندگی از سازمان جنگل ها
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی محاکم دادگستری تکلیف دارند به دعاوی رسیدگی
-
رأی
هماستناد
دعوای الزام خوانده به اجازه استفاده از پشت بام
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی محاکم دادگستری مکلف هستند به دعاویی که برا
-
رأی
هماستناد
خواهان در دعاوی مربوط به منابع طبیعی
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی محاکم دادگستری مکلفند دعاوی که برابر مقررا
-
رأی
هماستناد
اثر نقض حکم طلاق بر ازدواج بعدی زوجه
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی الزام به رفع موانع تنظیم سند رسمی ملک مرهونه
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
محدوده نظارت دادگاه بر رای داوری
مواد 3 و 482 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای خلع ید نسبت به ملک در بازداشت
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث به تاریخ شروع حجر
ماده 3 از قانون آیین دادرسی مدنی مکلف بوده است که با ورود در ماهیت نفیا یا
-
رأی
هماستناد
پرداخت هزینه های کفن و دفن بدون اجازه از ورثه
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 855 مورخ 1403/09/13 هیات عمومی دیوان عالی کشور | حق فرجامخواهی در پروندههای غیرقابلتفکیک پس از صدور رأی تجدیدنظر
ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی اصل بر استماع دعاوی مطرح شده است مگر اینکه
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1226 مورخ 1400/10/04
قانون آیین دادرسی مدنی نموده است و نظر به این که در ماده 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/61 مورخ 1397/01/22
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2945 مورخ 1397/10/30
ماده 3 قانون آیین دادرسی در امور مدنی
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 3 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
به موجب ترتیب دیگری مقرر شده باشد و برابر ماده 3 قانون آئین دادرسی مدنی یا حاکمیت قانون در مورد متنازع فیه مراجعه
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
