تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر ناباروری زوج

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ز. ر. فرزند س. دادخواستی بطرفیت آقای …. م. فرزند ر. و به خواسته صدور حکم طلاق به استناد بند 7 و 9 و 10 عقدنامه تقدیم کرده و با استناد به فتوکپی مصدق سند رسمی ازدواج بشماره ترتیب ... مورخ 1382/11/30 دفتر ثبت ازدواج شماره ... حوزه قم توضیح داده است در سال 1382 با خوانده ازدواج نموده و بلحاظ اینکه هیچگونه تفاهمی نداریم و ایشان سوءاخلاق و رفتار دارد و مرا مورد اذیت و آزار و تهدید قرار میدهد و فردی معتاد و سابقه دار بوده و سرکار نمیرود و از پرداخت خرج و نفقه امتناع مینماید و تاکنون بچه دار نشده ایم ادامه زندگی برایم غیرممکن م. ب. درخواست صدور حکم طلاق را به دلایل فوق دارم.شعبه 18 دادگاه عمومی حقوقی قم با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور طرفین دعوی تشکیل شده است خ. ا. د. دعوی ب. ش. د. تقدیمی است ایشان سابقه اعتیاد دارد و یک نوبت در کمپ بستری شده و با افراد ناباب رفت و آمد دارد و بارها بمن گفته اگر تو نباشی کسی هست که من با او باشم و بیاید پیش من و مشکل بچه دار شدن هم دارد .خ. ا. د. است اعتیاد ندارم در مورد کمپ هم خودم با میل خودم رفتم برای اینکه از دست این خانم … ده روز آنجا بستری شدم بچه دار شدن را قبول ندارم یکبار ایشان آبستن شد ولی سقط شد خ. ا. د. نه خیر چیزی معلوم نشده یکبار یک ماه من عقب انداختم فکر کردم حمل بوده ولی معلوم نشد.دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است و سوابق زوج را از دایره تشخیص هویت و دادگاه انقلاب اسلامی استان قم استعلام نموده است . دادگاه انقلاب اسلامی قم پاسخ داده از نامبرده سابقه ای مشاهده نشد. داور زوج به شرح لایحه 1785-93/7/16 و داور زوجه بشرح لایحه 2040-93/8/22 نظریه خود را اعلام کرده اند که نظریه داور زوج این بوده که زوج تمایل به ادامه زندگی مشترک با زوجه را دارد و داور زوجه با این توضیح که زوج بیماری ناباروری دارد و بیکار و رفیق باز است و فساد اخلاق دارد و در زندگی به همسرش خیانت میکند و اعتیاد شدید به مواد مخدر و تریاک و شیشه دارد وخواهرم امنیت جانی ندارد و او را تهدید به اسیدپاشی و کشتن با چاقو نموده و دائماً به او تهمت می زند نظریه خود را اعلام کرده اند.در پاسخ دادگاه کانون پرواز رهایی تحت نظارت سازمان بهزیستی البرز اعلام کرده آقای …. م. فرزند ر. از تاریخ 92/4/11 لغایت 92/4/26 جهت درمان اعتیاد در این موسسه بستری گردیده است.شعبه 18 دادگاه عمومی حقوقی قم با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور وکلای طرفین دعوی تشکیل شده است وکیل خ. ا. د. طبق اظهارات موکل آقای …. م. اعتیاد شدید داشته و توانایی بچه دار شدن را ندارد و علیرغم 12 سال زندگی مشترک طبق نظر پزشکان نمی تواند بچه دار شود و موکل را از منزل اخراج و کلید منزل را گرفته و قفلها را عوض کرده است ایشان به پزشکی قانونی معرفی و آزمایش شود که بچه دار میشود یا نه و تست اعتیاد از وی بعمل آید. وکیل خ. ا. د. موکل حاضر به طلاق دادن همسرش نیست دخالت خواهر همسرش که قبلاً طلاق گرفته موجب اختلاف شده است موکل 15 روز تحت درمان بوده و در صحت و سلامت مرکز و کمپ اعتیاد راه سبز کرج را ترک کرده است که این دلیل طلاق نیست موکل حاضر به آزمایش اعتیاد م. ب. ضمناً در مورد تمکین در همین شعبه حکم صادر و در دادگاه تجدیدنظر تأیید شده است.دادگاه به خوانده اخطار کرده با در دست داشتن یک قطعه عکس در دادگاه حاضر شده و با حضور زوجه به پزشکی قانونی جهت آزمایش بارداری معرفی شود.دادگاه انقلاب اسلامی قم در پاسخ دادگاه اعلام کرده از آقای …. م. فرزند ر. سابقه ای مشاهده نشد نامبرده یک فقره سابقه مواد مخدر در دادسرای انقلاب دارد که هنگام دستگیری بنا به درخواست همسر ایشان برای ترک اعتیاد به کمپ کرج منتقل شده است.در مورد عدم حضور طرفین جهت آزمایش وکلای طرفین اعلام داشته اند طرف دیگر در پزشکی قانونی حاضر نشده است که دادگاه دستور داده طرفین وفق دستور قبلی اقدام نمایند. دستور مذکور در 93/10/29 داده شده ولی در تاریخ 93/11/30 (امضای ذیل رأی) شعبه 18 دادگاه عمومی حقوقی قم بموجب رأی شماره 401948-93/12/5 در خصوص دعوی خانم ز. ر. فرزند س. با وکالت بعدی آقایان … ع. ص. و م. ر. و بطرفیت آقای …. م. فرزند ر. با وکالت آقای و. غ. و به خواسته صدور حکم طلاق به استناد بند 7 و 9 و 10 عقدنامه ب. ت. ب. اوراق پرونده و اظهارات خواهان و دفاعیات خوانده هرچند داوران منتخب نیز موفق به سازش و اصلاح ذات البین نشده اند اما از این نظر که امر طلاق به دست زوج م. ب. و زوجه دلیل و مدرکی که اثبات نماید حق طلاق دارد به دادگاه ارائه ننموده است و از طرفی همکاری لازم را جهت تحقیق بیشتر و انجام معاینات پزشکی برای کشف حقیقت بعمل نیامده است رأی بر بی حقی وی صادر و اعلام کرده است.مدیر کل پزشکی قانونی استان که به شعبه 18 دادگاه عمومی حقوقی قم در تاریخ 93/12/27 اعلام کرده که آقای …. م. فرزند ر. در تاریخ 1393/11/1 به این مرکز مراجعه و جهت پاسخ سئوال قضائی برای وی مشاوره درخواست شده است که تاکنون جوابی به این مرکز ارائه نداده است. تصویر درخواست ارائه شده ضمیمه است (صفحات 47 و 48 پرونده)خانم ز. ر. نسبت به دادنامه فوق الذکر تجدیدنظرخواهی بعمل آورده است شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان قم بلحاظ اینکه در مورد اعتیاد و عقیم بودن زوج تحقیقات کافی و لازم بعمل نیامده با تعیین وقت طرفین را جهت رسیدگی دعوت کرده است و در وقت مقرر با حضور زوجه و احد از وکلای او و در غیاب زوج تشکیل شده است دادگاه پس از استماع توضیحات زوجه در مورد عدم توانایی باروری زوج و اینکه مشکل جنسی دارد و این اواخر دنبال مصرف شیشه بود و اینکه حاضر است همه مهریه را در قبال طلاق بذل نماید و در مورد جهیزیه و نفقه پرونده جداگانه دارد و درخواست وکیل وی برای معرفی زوج به پزشکی قانونی و امتناع وی و محرز شدن اعتیاد و عقیم بودن او مقرر نموده زوج در معیت زوجه برای تشخیص عقیم بودن زوج و احراز اعتیاد یا عدم آن به پزشکی قانونی معرفی شود که مشخص شود بچه دار نشدن زوجه در اثر عقیم بودن زوج یا علل دیگر است و ...مدیر کل پزشکی قانونی استان قم به شرح صفحه 28 پرونده اعلام کرده است در خصوص ز. ر. فرزند س. به اطلاع می رساند براساس معاینه و مشاوره و سونوگرافی و گرافی با ماده حاجب در حال حاضر نام برده از نظر دستگاه تناسلی رحم و ضمائم سالم است و به نظر نمی رسد زوجه دچار مشکل نازایی باشد.پس از مکاتبات متعدد النهایه زوج از طریق دادگاه در 1394/6/22 برای انجام آزمایشات ناباروری و اعتیاد به پزشکی قانونی معرفی شده است.مدیر کل پزشکی قانونی استان قم طی نامه شماره 9401501003301-1394/7/21 (صفحه 44 پرونده) به دادگاه پاسخ داده است که در خصوص الف. م. فرزند ر. به اطلاع میرساند حسب معاینه و مشاوره تخصصی انجام شده 1- زوج مبتلا به عروق واریس بیضه چپ م. ب. و نیز دچار ضعف شدید و کاهش اسپرم ها م. ب. که در حال حاضر احتمال بارور نمودن خیلی کم م. ب. 2- با عمل جراحی عروق واریسی بیضه چپ احتمال بهبود آزمایش اسپرم وجود دارد 3- طبق برگه آزمایش اعتیاد تحویل شده به نامبرده در تاریخ 94/3/25 ، ایشان در تاریخ 94/7/20جهت آزمایش اعتیاد مراجعه که به روش ایمونوگروماتوگرافی ، ماده مخدر و روانگردان در حد قابل تشخیص یافت نشد 4-عقیم نمیباشد.مدیر کل پزشکی قانونی استان قم طی شماره 93/1/4056-94/9/4 در پاسخ دادگاه اعلام نموده در خصوص الف. م. فرزند ر. اطلاع می رساند که طی مشاوره تخصصی نامبرده همسر ایشان اظهار داشته که سابقه دوبار سقط داشته است.دادگاه تجدیدنظر مجدداً از پزشکی قانونی خواسته چنانچه خانم ز. ر. سابقه سقط جنین داشته تعداد سقط و تاریخ آنها را به این دادگاه اعلام دارند که مدیر کل پزشکی قانونی استان قم پاسخ داده در خصوص ز. ر. فرزند س. به اطلاع می رساند در معاینه از ناحیه تناسلی علائمی دال بر سقط اخیر مشاهده نگردید و هیچ گونه مدارک و سابقه ای دال بر سقط جنین ارائه نگردید (صفحه 63 پرونده) دادگاه نظریه پزشکی قانونی را به طرفین ابلاغ کرده است که وکیل زوج به نظریه اعتراض کرده است مجدداً دادگاه تجدیدنظر از پزشکی قانونی خواسته پس از معاینات لازم و ملاحظه پرونده بالینی توسط هیئت پزشکان قانونی اعلام دارند زوجه سقط جنین داشته یا خیر و علت سقط جنین را بیان نمایید ضمناً فتوکپی گواهی خانم … ن. غ. به پیوست ارسال می شود.مدیر کل پزشکی قانونی استان قم طی شماره 356/ک/26-94/11/29 نتیجه کمیسیون تخصصی پزشکی قانونی را به شرح زیر اعلام کرده است « براساس آزمایش BHCG مورخ 89/1/8 آزمایشگاه نور و سونوگرافی مورخ 1389/1/28 - انجام شده توسط آقای … س. ب. ، خانم ز. ر. باردار بوده است بر اساس سونوگرافی مورخ 89/2/2- انجام شده توسط آقای … م. م.ن.محصولات بارداری رویت نشده است (خاتمه یافتن بارداری) ب. ت. ب. سونوگرافی های فوق سقط به علت عدم رشد مناسب جنین و اجتناب ناپذیر بوده است .زوجه به موجب لایحه 00836-94/12/16 توضیح از اعضای کمیسیون پزشکی قانونی را به شرح لایحه خواستارشده است که با مکاتبه دادگاه با مدیر کل پزشکی قانونی استان قم، مدیر کل پزشکی قانونی پیرو سابقه اعلام کرده است زوج مبتلا به عروق واریس بیضه چپ و به دنبال آن کاهش اسپرم و احتمال بارور نمودن کم م. ب. و زوجه در معاینات انجام شده از نظر دستگاه تناسلی، رحم و ضمایم سالم بوده است ب. ت. ب. موارد فوق علت عدم رشد جنین و اجتناب ناپذیر بودن سقط غیر قابل تعیین بوده و نمی توان به زوج و زوجه نسبت داد.شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان قم به موجب رأی شماره 200038-1395/1/22 و ب. ت. ب. استعلام از پزشکی قانونی و نظریه کمیسیون پزشکی قانونی با رد اعتراض رأی تجدیدنظر خواسته را تأیید کرده است .خانم ز. ر. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی نموده که پس از ارسال نسخه ثانی دادخواست فرجامی و ضمائم برای فرجام خوانده و ابلاغ قانونی اخطاریه و پایان مهلت پاسخ گویی پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت می شود .هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 200038-95/1/22 شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان قم مشاوره نموده چنین رأی میدهد : رأی متن رأی فرجامخواهی وارد و پرونده دارای نقص تحقیقاتی است زیرا ضرورت داشته ب. ت. ب. اینکه بموجب شرط مقرر در بند 10 از شروط ضمن عقد مندرج در سند رسمی ازدواج زوجین مبنی بر اینکه (در صورتی که پس از گذشت 5 سال زوجه از شوهر خود به جهت عقیم بودن یا عوارض جسمی دیگر زوج صاحب فرزند نشود) به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر داده شده که پس از رجوع به دادگاه و اخذ مجوز پس از انتخاب نوع طلاق خود را مطلقه نماید ... و ن. ب. ا. زوجه حسب گواهی پزشکی قانونی استان قم سالم است و زوج بلحاظ ابتلا به عروق واریسی بیضه چپ و به دنبال آن کاهش اسپرم، احتمال بارور نمودن وی کم م. ب. ...و ن. ب. ا. منظور از صاحب فرزند شدن فرزند سالم است و منظور از توانایی باروری توانایی باروری به صورت طبیعی و معمولی است و ب. ت. ب. اعتراض زوجه به نظریه پزشکی قانونی و بلحاظ اهمیت موضوع و جلوگیری از حق طبیعی و قانونی زوجه از محرومیت داشتن فرزند سالم دادگاه تجدید نظر استان قم با ارجاع امر به کمیسیون تخصصی 5 نفره پزشکی قانونی مستقر در سازمان پزشکی قانونی در مرکز کشور از طریق پزشکی قانونی استان قم و انجام هماهنگی های لازم از پزشکی قانونی سؤال شود که آیا زوج به صورت عادی و طبیعی توانایی باروری زوجه را دارد یا خیر؟ در صورت توانایی باروری آیا در صورت تولد فرزند، امکان تولد فرزند سالم زوجین ب. ت. ب. وضعیت جسمانی زوج وجود دارد یا خیر ؟ پس از اخذ نظریه کمیسیون مذکور نسبت به صدور رأی مقتضی اقدام گردد. لذا بنا به مراتب فوق و به استناد بند 5 ماده 371 و بند الف مواد 401 و 405 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و به لحاظ نقص تحقیقات رأی فرجامخواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه دوم دادگاه محترم تجدیدنظر استان قم ارجاع می گردد. شعبه پنجم دیوان عالی کشور رئیس: مهدی اسلامی مستشار: جلیلی تقویان فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر ناباروری زوج در این پرونده، درخواست صدور حکم برای احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق به دلیل عقیم بودن زوج و عدم تولد فرزند از سوی زوجه مطرح شده است. خواهان به عسر و حرج ناشی از عدم فرزندآوری اشاره کرده و اجرت المثل و جهیزیه خود را مطالبه نموده، در حالی که نفقه را درخواست نکرده است. زوج با پذیرش عدم وجود فرزند مشترک، از جدایی امتناع ورزیده و خواستار ارجاع به پزشکی قانونی برای بررسی وضعیت باروری خود و زوجه شده است. دادگاه به منظور ایجاد صلح، اقدام به ارجاع به داوری کرده که این امر منجر به عدم سازش گردیده است. کارشناس دادگاه اجرت المثل و نفقه را تعیین کرده و دادگاه با احراز شرایط مقرر در شروط ضمن العقد، حکم به تجویز وکالت زوجه برای طلاق صادر نموده و زوج را به پرداخت باقیمانده مهریه و اجرت المثل محکوم کرده است. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با رد اعتراض زوج، دادنامه بدوی را تایید کرده و فرجام‌خواهی وی نیز با استناد به نظریات پزشکی قانونی و عدم وجود ایراد موثر رد و دادنامه تجدیدنظر تایید گردیده است. بر اساس مواد 234 و 237 و 1119 قانون مدنی و مواد 24 و 26 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، دادگاه به تجویز اعمال وکالت زوجه برای طلاق و تعیین حقوق مالی وی اقدام نموده است. در تاریخ 1400/05/12 خانم ل. ف. ب. لت از طرف خانم ز. م. به طرفیت اقای ع. ا. ح. دادخواستی به خواسته صدور حکم مبنی بر احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق به علت عقیم بودن زوج و صاحب فرزند نشدن زوجه و تحقق شرط ضمن العقد مندرج در سند نکاحیه تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد در جلسه رسیدگی مورخ 1400/06/09 وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.موکله به لحاظ اینکه دارای فرزند مشترک نمی‌باشد. در عسر و حرج است.موکل اجرت المثل و جهیزیه خود را میخواهد ولی نفقه را نمیخواهد. خوانده (زوج) اظهار داشت قبول دارم. که خواهان همسر دائمی بنده است.و قبول دارم. دارای فرزند مشترکی نمی باشیم و ما درست و حسابی پیش پزشک نرفتیم و به طور جدی پیگیری فرزند دار شدن نبودیم و یکی گفت من مقصر هستم و دیگری میگفت خانم …. و من حاضر به جدایی نیستم و حاضرم به پزشکی قانونی معرفی شوم.دادگاه جهت ایجاد صلح و سازش بین طرفین قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و داوران منتخب زوجین به اتفاق نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند.دادگاه جهت تعیین نفقه و اجرت المثل ایام زوجیت زوجه موضوع را بکارشناس ارجاع نموده و کارشناس منتخب دادگاه به شرح نظریه کتبی تقدیمی میزان اجرت المثل را جمعا مبلغ بیست میلیون و دویست و پنجاه و هفت هزار تومان و نفقه زوجه از تاریخ 1399/08/19 لغایت 99/12/30 از قرار ماهیانه مبلغ نهصد هزار تومان و از تاریخ 1400/01/01 لغایت اجرای حکم ماهیانه یک میلیون و چهل هزار تومان و نفقه ایام عده را ماهیانه یک میلیون و یکصد و چهل هزار تومان تعیین و اعلام نموده است.سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/12/11 پس از ذکر خواسته خواهان و اعلام احراز وجود علقه زوجیت دائم بین طرفین ب. ت. ب. اظهارات زوجین در جلسه دادگاه از جمله اقرار صریح زوج در جلسه داوری مبنی بر اینکه علت بچه دار نشدن همسرش، عدم توانایی وی در باردار کردن م. ب.. که این امر طبیعتا ناشی از عوارض و ناتوانی جسمی زوج است.هر چند ممکن است.زوج پس از عمل جرایی عقیم محسوب نگردد. و قدرت باروری داشته باشد. ولی ن. ب. ا. پس از مدت 9 سال از تاریخ عقد قادر به بارورسازی زوجه نبوده و حتی برای زوجه جهت استفاده از وکالت تفویضی در سند ازدواج که بامضای زوجین رسیده ایجاد شده و معالجه بعدی زوج موجب اسقاط حق ایجاد شده برای زوجه نخواهد بود لذا تحقق بند دهم از شروط ضمن العقد مندرج در سند نکاحیه و مالا دعوی خواهان را محرز و وارد تشخیص و به استناد مواد 234 و 237 و 1119 قانون مدنی و مواد 24 و 26 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 حکم به تجویز اعمال وکالت از سوی زوجه جهت اجرای صیغه طلاق از نوع خلع با بذل 12 سکه از مهریه خود و بذل نفقه و ثبت رسمی ان اقدام نماید. و عده طلاق را از تاریخ وقوع ان سه طهر و مدت اعتبار حکم صادره را از تاریخ ابلاغ دادنامه قطعیت یافته شش ماه اعلام نموده و در خصوص حقوق مالی زوجه، زوج را محکوم نموده که مابقی مهریه به میزان 60 سکه و هم چنین مبلغ 202/570/000 ریال بابت اجرت المثل ایام زندگی مشترک د. ح. زوجه پرداخت نماید. و مقرر داشته که ثبت طلاق موکل به تادیه حقوق مالی تعیین شده برای زوجه خواهد بود مگر اینکه زوجه بدون دریافت حقوق مالی خود به ثبت طلاق رضایت دهد. ز. د. م. قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به دادنامه صادره تجدیدنظرخواهی نموده و اعلام نموده که عقیم نبوده و زوجه مقصر در بچه دار نشدن م. ب.. و تقاضای معرفی خود و زوجه را جهت تشخیص موضوع به پزشکی قانونی نموده است.که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *وضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *اعتراض ت. ن. خ. را غیروارد تشخیص و به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. دادنامه اخیر الذکر در تاریخ 1401/02/28 به زوج ابلاغ شده و نامبرده در تاریخ 1401/03/12 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده که در نوبت رسیدگی هیات شعبه به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شمارخ*مورخ 1401/5/9 به شرح زیر انشای رای نموده است. فرجام خواهی اقای ع. ا. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1401/02/28 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/12/11 صادره از شعبه *که به موجب ان به لحاظ احراز تحقق بند دهم از شروط ضمن العقد مندرج در سند نکاحیه مبنی بر بچه دار نشدن زوجه از زوج حکم به تجویز اعمال وکالت در طلاق از سوی زوجه صادر گردیده است.ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده مالا وارد و موجه است، زیرا تحقق بند دهم از شروط مندرج در قباله نکاحیه منوط به انستکه زوجه قدرت و توانایی بارداری را داشته باشد. و صرفا به علت عقیم بودن و یا عوارض جسمی دیگر زوج از وی صاحب فرزند نشده باشد. که تشخیص این موضوعنیز به لحاظ تخصصی بودن ان در صلاحیت مراجع پزشکی ذی صلاح خواهد بود و چون ز. ف. خ. در مرحله بد و. ب. ش. صورتجلسه دادرسی مورخ 1400/06/09 ضمن اقرار به اینکه فاقد فرزند مشترک می‌باشند، اعلام نموده (یکی گفت من مقصر هستم و دیگری میگفت خانم ….) و در دادخواست تجدیدنظرخواهی هم عقیم بودن خود را انکار نموده و اعلام کرده که زوجه خود مقصر در بچه دار نشدن م. ب.. و تقاضا نموده که هر دو به پزشکی قانونی معرفی شوند که در هیچ یک از مراحل دادرسی جهت معرفی زوجین به پزشکی قانونی و جلب نظر مرکز پزشکی قانونی در خصوص مورد هیچ اقدامی به عمل نیامده است. لذا حسب روشن شدن موضوع و احراز واقعیت امر اقتضای داشته که دادگاه محترم زوجین را در معیت هم به مرکز پزشکی قانونی معرفی تا با انجام اقدامات و آزمایشات پزشکی لازم از زوجین صریحا اعلام دارند، که اولا - ایا زوجه دارای قدرت باروری م. ب.. یا خیر و ثانیا - ایا زوج زوج توانایی باروری همسرش را دارد. یا خیر و در صورت منفی بودن پاسخ علت عدم توانایی زوج در باروری همسرش چیست؟ ثالثا - چنانچه زوجین هر دو دارای توان و قدرت باروری را داشته باشند به چه علتی تاکنون صاحب فرزند نشده اند و پس از وصول نظریه پزشکی قانونی بر اساس نتیجه حاصله نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. ضمنا لازم بذکر که چون زوجه خود متقاضی طلاق از شوهرش بوده لذا تعیین تکلیف نسبت به حقوق مالی ایشان از شمول حکم مقرر در ماده 29 قانون حمایت خانواده که صرفا در دعوی طلاق به درخواست زوج جهت استحکام بنیان خانواده و جلوگیری از سوی استفاده مرد از اختیاز مطلقش در مطلقه نمودن زوجه خود قابل اعمال و اجرا بوده، خروج موضوعی داشته و از این رو در محکومیت زوج به پرداخت باقیمانده مهریه و اجرت المثل ایام زوجیت د. ح. زوجه به شرح مقرر در دادنامه بدوی با موازین قانونی مغایرت داشته و دادنامه صادره از دادگاه نخستین در این قسمت واجد ایراد قانونی خواهد بود.بنابراین دادنامه فرجام خواسته در وضعیت فعلی به علت نقص تحقیق قابلیت ابرام نداشته، لهذا مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد. تا پس از تکمیل تحقیق به شرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای شایسته اقدام نماید. شعبه *پس از وصول پرونده وارد رسیدگی شده و درجلسه دادرسی مورخ 1401/08/01 زوج ت. ن. خ. اظهار داشت علت اینکه بچه دار نشده ایم ضعیف بودن تخمدان است.هر دو نفر این مشکل را داریم وکیل ز. ا. د. ب. ت. ب. اینکه طرفین با همدیگر هیچ تفاهمی ندارند و حدوده ده سال است.ازدواج کرده اند و بچه دار نشده اند و چند بار هم به پزشک مراجعه کرده اند و حتی به *هم مراجعه نمودند و زوج عقیم است.تقاضای طلاق موکل را دارم. ز. ا. د. دوسال است.جدا از هم زندگی می کنیم غیر از مورد فوق شوهرم با زنان دیگر ارتباط دارد. به همین خاطر تقاضای طلاق دارم. شصت سکه از مهریه ام را می خواهم و دریافت می کنم و دوازده عدد را بذل می کنم که حکم صادر شده است.تقاضای معرفی به پزشکی قانونی را دارم.سپس دادگاه زوجین را جهت بررسی و تشخیص علت بچه دار نشدن زوجه به پزشکی قانونی *معرفی نموده و در جوابیه مورخ 1401/08/10 پزشکی قانونی درباره زوجه اعلام شده که در تاریخ 1401/08/02 معاینه به عمل امد و حسب بررسی مشاوره تخصصی انجام شده شواهدی دال بر ناباروری در زوجه احراز نگردیده است.و همچنین در جوابیه مورخ 1401/09/22 پزشکی قانونی درباره زوج اعلام گردیده که نامبرده دچار کاهش شدید در تعداد وحرکت اسپرم ها م. ب.. که ب. ت. ب. مشکل فوق ایشان به دو روش طبیعی توانایی ایجاد باروری را ندارد. و جهت ایجاد باروری نیازمند استفاده از روشن های کمک باروری م. ب.. ناتوانایی جنسی در نامبرده احراز نگردیده است. نظریات پزشکی قانونی بطرفین اعلام شده اعتراضی نسبت به ان در پرونده مشهود نیست سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1401/10/24 اعتراض ت. ن. خ. را غیر موجه تشخیص و با اعلام اینکه رسیدگی به حقوق زوجه برابر ماده 29 قانون حمایت خانواده صرفا در خصوص خواسته گواهی عدم امکان سازش م. ب.. لذا محکومیت زوج به پرداخت باقیمانده مهریه و اجرت المثل ایام زندگی مشترک را از دادنامه تجدیدنظر خواسته حذف نموده و بر این اساس به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. دادنامه تجدید نظر خواسته را با اصلاح به عمل امده تایید نموده است.دادنامه اخیر الذکر در تاریخ 1401/10/26 به طرفین ابلاغ شد و سپس ز. د. ت. 1401/11/17 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجام خواهی اقای ع. ا. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1401/10/24 شعبه *متضمن اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/12/11 صادره از شعبه *که به موجب ان به لحاظ احراز تحقق بند دهم از شروط ضمن العقد مندرج در سند نکاحیه مبنی بر بچه دار نشدن زوجه از زوج، حکم به تجویز اعمال وکالت در طلاق از سوی زوجه (فرجام خوانده) صادر گردیده است، ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد. زیرا، به دلالت محتویات پرونده و اظهارات طرفین در مراحل دادرسی و نظریات پزشکی قانونی پیوست پرونده محرز و مسلم است.که زوجین که در سال 1391 با یکدیگر ازدواج دائم نموده و زندگی مشترک خود را اغاز نموده اند، علی رغم گذشت حدوده ده سال از زندگی مشترک انان هنوز صاحب فرزند نشده اند و پزشکی قانونی هم در نظریات ارسالی به دادگاه صریحا اعلام نموده که شواهدی دال بر ناباروری در زوجه احراز نگردیده ولی در مورد ز. ف. خ. اعلام داشته که نامبرده دچار کاهش شدید در تعداد وحرکت اسپرم ها م. ب.. و ب. ت. ب. مشکل فوق ایشان به روش طبیعی توانایی ایجاد باروری راندارد.و به این ترتیب ب. ت. ب. نظریات پزشکی قانونی علت اصلی صاحب فرزند نشدن زوجه از زوج صرفا همان عارضه جسمی زوج توصیف شده در نظریه پزشکی قانونی خواهد بود.بنابر این تحقق بنددهم از شروط مندرج در سند نکاحیه و همچنین تحقق شرط وکالت در طلاق تفویضی در سند ازدواج ثابت و مدلل بوده و براساس دادنامه های بدوی و فرجام خواسته که متضمن این معنا بوده، بالحاظ مجموع اوراق و محتویات پرونده و پیوست ان واقدامات و رسیدگی های به عمل امده موجها و مطابق موازین و مقررات قانونی و با رعایت اصول و قواعد دادرسی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر ارای مرقوم مترتب نبوده و اعتراض ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بر استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه معترض عنه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض ان را فراهم سازد. فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. ب. استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام می‌گردد. رئیس شعبه: ح. ع. مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ج. ح. م. در این پرونده، زوجه به استناد عسر و حرج ناشی از اعتیاد و خشونت زوج، درخواست طلاق ارائه نموده است. وی ادعا می‌کند که به دلیل مشکلات پزشکی زوج، پس از بیش از یک دهه از ازدواج، امکان بچه‌دار شدن برای آنان وجود ندارد. همچنین، زوجه مدعی است که زوج نفقه‌اش را پرداخت نکرده و وی را از منزل خارج کرده است. در دفاعیات، زوج ادعای اعتیاد و عدم توانایی باروری را رد کرده و خواستار رد دعوی زوجه شده است. <br>دادگاه بدوی پس از بررسی ادعاها و مستندات موجود، حکم به بطلان دعوی زوجه به دلیل عدم احراز عسر و حرج صادر کرد. زوجه به این حکم تجدیدنظرخواهی نمود. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه به نقص تحقیقات اشاره کرده و دستور انجام آزمایشات پزشکی برای هر دو طرف را صادر کرد. پس از انجام آزمایشات، مشخص شد که زوج نابارور است و زوجه از نظر باروری در وضعیت طبیعی قرار دارد. <br>در نهایت، دادگاه تجدیدنظر حکم به احراز تخلف زوج از شرط دهم ضمن عقد نکاح و صدور حکم طلاق با بذل 254 سکه بهار آزادی صادر کرد. زوج به این رای اعتراض کرده و از دیوان عالی کشور درخواست فرجام‌خواهی نمود. دیوان عالی کشور ب. ت. ب. مستندات پرونده و نظریه پزشکی قانونی، فرجام‌خواهی زوج را وارد ندانسته و رای دادگاه تجدیدنظر را تایید و ابرام کرد. این تصمیم بر اساس مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ شده است. در این پرونده خانم ف. ح. دادخواست طلاق به طرفیت اقای م. غ. تقدیم شعبه *بخش افتاب نموده و اظهار داشته در تاریخ 88/7/22 با خوانده ازدواج نمودم به دلیل عسر و حرج و تخلف زوج از بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح اعتیاد و خشونت (ایراد ضرب و جرح قادر به ادامه زندگی مشترک با زوج نمی باشم از دادگاه تقاضای طلاق دارم. دادگاه در تاریخ 99/2/3 تشکیل جلسه داده و طرفین را دعوت به رسیدگی کرده است.بیش از ده سال است.که با خوانده ازدواج نمودم به دلیل مشکل پزشکی که از جانب همسرم م. ب.. بچه دار نمی شویم و تمام تلاشهای پزشکی هم انجام داده ایم با این همه با همه مشکلات و سختی های زندگی ساخته ام 30 ماه است.که نفقه مرا نداده است.اعتیاد به مواد مخدر دارد. مرا از خانه اخراج نموده است.خ. ا. م. دارد. من حاضرم هر جا که خواهان می گوید آزمایش اعتیاد بدهم معتاد نمی باشم کارگر هستم ماهیانه 3/5 میلیون تومان حقوق می گیرم و در منزلی که پدرم به ما داده دارم. زندگی می کنم در مورد ادعای زوجه مبنی بر عدم بچه دار شدن اقدامات پزشکی انجام داده ایم گفته اند از طریق لقاح مصنوعی امکان بچه دار شدن وجود دارد. ما جوان هستیم و شانس بچه دار شدن داریم من زندگی ام را دوست دارم. لذا تقاضای رد دعوی خواهان را دارم. دادگاه زوجه را جهت معاینه تشخیص بارداری به پزشکی قانونی معرفی نموده که اعلام داشته باردار نمی‌باشد. سپس زوج جهت امکان یا عدم امکان باروری به پزشکی قانونی معرفی شده است.دادگاه قرار داوری صادر نموده و نظریه داوران را جلب کرده است.پزشکی قانونی برابر نامه مورخه 99/5/28 اعلام نموده از نامبرده در تاریخ 99/4/11 معاینه به عمل امده جهت اظهارنظر قطعی و نهایی و بررسی های آزمایشگاهی به عمل امده نامبرده تاکنون به این مرکز مراجعه ای نداشته است.سپس دادگاه در تاریخ 99/6/15 مبادرت به صدور حکم بطلان دعوی خواهان طلاق به لحاظ عدم احراز عسر و حرج نموده است.سپس ز. ن. ب. رای مذکور دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم داشته و وکیل وی در لایحه خود اظهار نموده ب. ت. ب. گذشت ده سال از زندگی مشترک موکل و زوج و اقرار زوج در صورت جلسه و محضر دادگاه به این امر و ب. ت. ب. معالجات زیاد در *که سوابق ان موجود است.و عدم همکاری زوج با پزشکی قانونی و عدم معرفی خود به ان مرجع حین معاینات نهایی تخلف زوج از بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح محرز است.لذا از دادگاه تجدیدنظر تقاضای نقض رای صادره و صدور حکم طلاق را دارد. که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و دادگه مذکور در تاریخ 99/8/19 مبادرت به صدور رای به تایید دادنامه تجدیدنظرخواسه نموده است.متعاقبا زوجه به شرح لایحه خ. ن. ب. رای صادره مذکور معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجام خواهی نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع که در نوبت رسیدگی هیات شعبه به موضوع رسیدگی وطی دادنامه شماره * به شرح زیر انشای رای نموده است. فرجام خواهی خانم ف. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1399/08/19 شعبه *متضمن تایید دادنامه بدوی شماره 479 مورخ 1399/06/15 صادره از شعبه *وجب ان حکم بر بطلان دعوی خواهان (ف. خ.) به خواسته طلاق اصدار یافته است.ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده مالا وارد و موجه است.زیرا ز. ف. خ. علت درخواست طلاق خود را اعتیاد زوج (فرجام خوانده) به مواد مخدر و سوی اخلاق و رفتار وی و اخراج ر. ه از منزل مشترک و عدم پرداخت نفقه و هم چنین عدم قدرت باروری نامبرده که علیرغم گذشت بیش از ده سال از زندگی مشترک هنوز صاحب فرزند ی نشده اند اعلام داشته است.که هر چند ادعای زوجه در خصوص اعتیاد زوج و سوی اخلاق و سوی رفتار وی و عدم پرداخت نفقه مستند به دلیل و مدرک اثباتی نبوده و زوج فرجام خوانده و وکیل ایشان در مراحل داوری مراتب ادعایی زوجه را در خصوص مورد تکذیب و انکار نموده‌اند و هم چنین هر چند اظهارات زوج در جلسه رسیدگی مورخ 1399/02/03 دادگاه بدوی و نظریه پزشک معالج زوج (ص 41) ارسالی از *(ره) ظهور بر عدم قدرت باروری زوج دارد. النهایه چون دادگاه بدوی جهت احراز واقعیت امر ز. ف. خ. را جهت بررسی وضعیت پزشکی و قدرت یا عدم قدرت باروری به پزشکی قانونی معرفی نموده و نامبرده هم به مرکز پزشکی *مراجعه کرده و دستوراتی جهت انجام آزمایشات صادر گردیده که حسب پاسخ پزشکی قانونی زوج جهت انجام این آزمایشات مراجعه ای نداشته و زوج هم در لایحه تقدیمی تاخیر در انجام این آزمایشات را شیوع بیماری کرونا و ابتلای پزشک مربوطه به بیماری کرونا اعلام داشته است.که می‌تواند عذر موجهی در تاخیر انجام آزمایشات لازم محسوب گردد. بنابراین جهت تکمیل تحقیقات اقتضای داشته که دادگاه محترم مجددا به زوج اخطار نماید. که در مهلت تعیینی پیرو سابقه به پزشکی قانونی ذیربط مراجعه و سریعا نسبت به انجام آزمایشات موردنظر پزشکی قانونی اقدام و نسبت به اخذ نظریه پزشکی قانونی و ادامه ان به دادگاه اقدام نماید. و هم چنین زوجه را هم به پزشکی قانونی معرفی تا با انجام معاینات و آزمایشات لازم صریحا اعلام دارند که ایا قدرت بارداری را دارد. یا خیر. انگاه پس از انجام اقدامات مذکور سرانجام براساس نتیجه محصله و لحاظ اظهارات زوج در جلسه دادرسی مورخ 1399/02/03 و نظریه پزشک معالج نامبرده به شرح مندرج در برگ 41 پرونده نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در وضعیت فعلی به علت نقص تحقیقات قابلیت ابرام نداشته مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. تا پس از تکمیل تحقیق به شرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. سپس پرونده جهت رفع نقص مذکوردر رای دیوان عالی کشور به شعبه *ارجاع شده و دادگاه مذکور نیز زوج را جهت معاینه قدرت باروری و زوجه نیز از نظر قدرت بارداری و یا عدم ان به پزشکی قانونی معرفی نموده و مرجع مذکور در جواب مورخه 1400/02/05 اعلام نموده ب. ت. ب. معاینه و نتایج به عمل امده از آزمایشات و گزارش متخصص ز. ا. م. ر. غ. در حال حاضر نابارور م. ب.. و احتمال توانایی باروری از طریق روشهای دیگر بسیار پایین است.و برابر گزارش مورخه 1400/02/05 پزشکی قانونی در مورد زوجه اعلام نموده وضعیت زوجه طبیعی است.و عدم توانایی باروری احراز نگردیده سپس دادگاه تجدید نظر در تاریخ 1400/02/22 مبادرت به صدور رای به نقص رای تجدید نظر خواسته و صدور حکم به احراز تخلف زوج از شرط دهم از شروط ضمن عقد نکاح با بذل 254 عدد سکه بهار ازادی در قبال طلاق به زوج نموده است.متعاقبا زوج به شرح لایحه خ. ن. ب. رای صادره فوق الذکر به شرح لایحه تقدیمی که عمدتا تکرار اظهارات در فرایند دادرسی است.معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجامخواهی کرده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی م. ب.. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت اقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: در خصوص دادخواست فرجامخواهی اقای م. ر. غ. ی. نسبت به رای شماره *مورخه 1400/02/22 شعبه *متضمن نقض دادنامه تجدید نظر خواسته و صدور حکم بر احراز تخلف زوج از بند دهم از شرط ضمن عقد نکاح جهت اعمال وکالت زوجه در طلاق ب. ت. ب. محتویات پرونده فرجامخواهی وارد نمی‌باشد. زیرا اولا زوجه علت اصلی طرح دعوای طلاق را عدم توانایی زوج در باروری و بچه دار شدن در طول مدت بیش از ده سال زندگی مشترک و زوجیت علی رغم تمام تلاشهای که از نظرپزشکی صورت پذیرفته و مثمرثمر نبوده است.به طوری که منجر به تخلف زوج از بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح و عسر و حرج برای اینجانبه گردیده اعلام نموده است.ثانیا ز. د. م. دفاع اظهار داشت من همسرم را دوست دارم. و چندین بار وی را دعوت به تمکین و زندگی مشترک نمودم و طبق گواهی پزشک معتمد در *اینجانب عقیم نیستم حاضرم به اتفاق همسرم برای مداوا به *سفر کنیم چون در انجا دستگاه مربوط به این عمل وجود دارد. و لذا از دادگاه تقاضای رد دعوی زوجه را نموده است.ثالثا با عنایت به مراتب مذکور ن. ب. ا. رای فرجامخواسته براساس موجود در پرونده از جمله نظریه پزشکی قانونی به شماره *مورخه 1400/02/05 مبنی بر این که ب. ت. ب. نتایج حاصله از آزمایشات و معاینات به عمل امده زوج درحال حاضر نابارور م. ب.. و … و زوجه از نظر باروری دروضعیت طبیعی قراردارد. و احراز صاحب فرزند نشدن زوجین در طول بیش از ده سال زوجیت فیما بین انان و تحقق بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح اصدار یافته است.لذا فرجامخواهی ف. خ. ب. کیفیتی نیست که به اساس رای فرجامخواسته خدشه و خلل وارد اورد لذا ضمن رد درخواست فرجامخواهی ف. خ. رای فرجام خواسته را مستندا به مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می نماید. رئیس شعبه: ح. ع. ع. معاون: ح. م. ه. در این پرونده، درخواست طلاق به دلیل عدم توانایی ی. ا. ط. در بچه‌دار شدن و عدم افشای این موضوع مطرح شده است. خواهان ادعا کرده که این وضعیت منجر به عسر و حرج وی گردیده و از دادگاه تقاضای طلاق کرده است. دادگاه در تاریخ مشخص، با احراز عسر و حرج، حکم به طلاق صادر نمود. طرف مقابل نسبت به این حکم اعتراض کرده و مدعی شد که از روند دادرسی بی‌اطلاع بوده و زمان زیادی از ازدواج گذشته است. دادگاه بدوی درخواست اعتراض را رد کرد و طرف مقابل سپس درخواست تجدیدنظر ارائه داد. دادگاه تجدیدنظر در تاریخ معین، حکم به بطلان دعوی طلاق صادر کرد. خواهان به این رای اعتراض نموده و درخواست فرجام‌خواهی کرد. هیات شعبه پس از بررسی، به این نتیجه رسید که دادگاه تجدیدنظر به اشتباه اقدام به نقض دادنامه اولیه کرده است. بنابراین، رای صادره به دلیل عدم احراز عسر و حرج و عدم بررسی دقیق موضوع، غیرقابل ابرام تشخیص داده شد و پرونده به دادگاه بدوی ارجاع گردید تا بر اساس ایرادات مطرح‌شده، اقدامات قانونی لازم را انجام دهد. این تصمیم بر اساس بندهای 3 و 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردیده است. در این پرونده خانم ز. ن. دادخواست طلاق به طرفیت اقای م. ر. تقدیم شعبه *نموده است.و اظهار داشته در تاریخ 95/11/24 با خوانده ازدواج نمودم زوج هنگام ازدواج عدم توانایی در بچه دار شدن خود را از من مخفی گذاشت و واقعیت را به من نگفت. لذا به دلیل رفتار خلاف عرف و شرع و قانون از دادگاه تقاضای طلاق دارم. دادگاه در تاریخ 99/10/7 تشکیل جلسه داده و طرفین را جهت رسیدگی دعوت نموده است.خ. د. ج. دادگاه حاضر شده و اظهارات خود را بازگو نموده است.حاضرم در صورت طلاق نصف مهریه ام را به زوج بذل نمایم زوج در جلسه دادگاه حاضر نشده و دفاعی ننموده است.دادگاه قرار داوری صادر نموده و نظریه داوران را جلب کرده است.سپس دادگاه در تاریخ 99/11/15 مبادرت به صدور رای به طلاق به لحاظ احراز عسر و حرج زوجه نموده است.سپس ز. ن. ب. رای صادره مذکور دادخواست واخواهی تقدیم داشته و وکیل وی در لایحه مربوطه اظهار داشته هیچکدام از ابلاغیه های دادرسی و جلسات رسیدگی به موکل ابلاغ واقعی نشده است.و از روند رسیدگی کاملا بی اطلاع بوده است.مضافا اینکه از زمان ازدواج و نکاح تا تقدیم دادخواست سه سال و اندی سپری شده است.که با کسر ایام نامزدی و این مدت کم نمی‌تواند از موارد عسر و حرج تلقی گردد. لذا از دادگاه تقاضای رسیدگی مجدد دارم. دادگاه در تاریخ 99/12/6 مبادرت به قرار رد دادخواست واخواهی صادر نموده است. متعاقبا ز. ن. ب. رای صادره دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم داشته که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و برابر لایحه مربوطه ضمن تکرار اظهارات خود در لایحه واخواهی از دادگاه تجدیدنظر تقاضای نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را نموده است.درنهایت دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 1400/01/28 مبادرت به صدور رای به نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته و صدور حکم به بطلان دعوی خواهان طلاق نموده است.سپس ز. ن. ب. رای صادره معترض است.و به شرح لایحه خ. ک. ع. تکرار اظهارات خود در فرایند دادرسی است.تقاضای فرجامخواهی کرده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی م. ب.. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *- 1400/01/28 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: دادنامه شماره *مورخ 1400/01/28 شعبه *که به موجب ان مفادا به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه (فرجامخوانده) ضمن نقض دادنامه های شماره 1231 - 99 و 1314 - 99 که به دادنامه اصلاحی تعبیر شده صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی طلاق خواهان بدوی (ف. خ.) صادر گردیده به جهات ذیل واجد ایراد قانونی بوده و درخور نقض م. ب.. زیرا بعد از صدور دادنامه اولیه به شماره 1231 - 99 متضمن الزام زوج به طلاق زوجه و ابلاغ ان به ز. د. ت. 99/11/16 که در دادخواست واخواهی مورد تایید وکیل ایشان قرار گرفته است.وکیل زوج فرجامخوانده بدوا در تاریخ 99/12/4 نسبت به دادنامه مذکور با تقدیم دادخواست اقدام به واخواهی نموده که دادگاه بدوی به موجب دادنامه شماره 1314 مورخ 99/12/6 به علت حضوری بودن دادنامه معترض عنه و غیرقابل واخواهی بودن ان قرار رد دادخواست واخواه را صادر نموده است. سپس وکیل ز. د. ت. 1399/12/09 با تقدیم دو دادخواست نسبت به هردو دادنامه فوق الاشعار که در مراحل بدوی و واخواهی اصدار یافته تجدیدنظرخواهی نموده است.که به موجب دادنامه فرجامخواسته مورد نقض قرار گرفته است.در حالی که اولا - دادخواست ت. ن. خ. نسبت به دادنامه اصلی اولیه به شماره 1231 - 99 ب. ت. ب. تاریخ ابلاغ (99/11/16) و تاریخ تقدیم دادخواست (99/12/9) خارج از مهلت قانونی مقرر در ماده 336 قانون ایین دادرسی مدنی بوده و پذیرش دادخواست و استماع به تجدیدنظرخواهی مطروحه و رسیدگی ماهوی به ان از سوی دادگاه محترم تجدیدنظر توجیه قانونی نداشته است. ثانیا- دیگر دادنامه تجدیدنظرخواسته به شماره 1314 - 99 نه تنها دادنامه اصلاحی نبوده بلکه در مقام واخواهی نسبت به دادنامه اولیه صادره از همان دادگاه بدوی اصدار یافته و به علت و جهت منعکس در ان مردود اعلام گردیده است.چنانچه تشخیص دادگاه بر نقض دادنامه مذکور بوده باشد. این مفهوم حاصل است.که دادنامه معترض عنه قابلیت واخواهی را خواهد داشت که در این صورت مقتضای امر ارسال پرونده به دادگاه بدوی جهت رسیدگی ماهوی به واخواهی مطروحه بوده است.بنابراین اقدام دادگاه محترم به رسیدگی ماهوی به اعتراض مطروحه بعد از نقض دادنامه مذکور موجه نبوده و با موازین قانونی مطابقت ندارد. ثالثا- در ماهیت امر برخلاف استنباط دادگاه عرفا مقصود زوجین از باروری و صاحب فرزند شدن باروری به روش طبیعی بوده و به علاوه مادر شدن هم حق طبیعی هر زن متاهل م. ب.. و هیچ کس حق ندارد. که زنی را از حق طبیعی محروم سازد و با باروری به روش غیرطبیعی و یا قبول فرزند خواندگی به هیچ وجه این مقصود حاصل نخواهد شد بنابراین در صورت اثبات و احراز عدم قدرت باروری زوج فرجامخوانده بهر علت و جهتی چون هیچ امیدی برای زوجه جهت بارداری و مادر شدنش وجود نداشته لذا این امر عرفا از مصادیق عسر و حرج زوجه در استمرار زوجیت محسوب و می‌تواند مجوز قانونی برای طلاق او بوده باشد. از این رو چنانچه تشخیص دادگاه بر پذیرش تجدیدنظرخواهی مطروحه و رسیدگی ماهوی به ان بوده باشد. اقتضا داشته که زوج فرجامخوانده را جهت بررسی و تشخیص قدرت یا عدم قدرت باروری نامبرده و یا ابتلای به هرگونه بیماری که موجب عدم قدرت باروری او بوده باشد. به پزشکی قانونی معرفی و نظریه قطعی پزشکی قانونی را در خصوص مورد اخذ و سپس بر اساس نتیجه حاصله انشای رای نماید. بنابراین دادنامه فرجامخواسته بعلل و جهات یاد شده قابلیت ابرام نداشته و مستندا به بندهای 3 و 5 ماده 371 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان پرونده به همان دادگاه محترم صادرکننده رای منقوض ارجاع میگردد. تا مطابق ایرادات مطروحه اقدام قانونی معمول دارد. رئیس شعبه *: ح. ع. عضو معاون: ح. م. ه.