تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر در مقام اعمال مقررات تعدد جرم

رأی خلاصه جریان پرونده شعبه 20 دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه برابر دادنامه شماره 430- ۱۳۹۴/6/28 تجدیدنظرخواهی آقای س.الف. ن. را نسبت به دادنامه شماره 167 صادره از شعبه 101 دادگاه عمومی جزائی شهرستان پاوه که بموجب آن نامبرده به پرداخت دو فقره جزای نقدی مجموعاَ شش میلیون ریال از حیث ارتکاب بزه اهانت و تهدید موضوع شکایت آقای ش. ن. محکوم گردیده مردود اعلام و در خصوص جزای نقدی بدل از حبس 95 روز از حیث اهانت عبارت حبس به دلیل عدم ذکر آن در قانون حذف می نماید و اما در خصوص اعتراض شاکی آقای ن. راجع به تهدید آن را وارد دانسته ضمن نقض دادنامه دراین قسمت با استدلال اینکه دادگاه بدوی مجازات را کمتر از حداقل میزانی که قانون مقرر داشته است تعیین نموده جزای نقدی به حبس سیزده ماه و نیم مطابق ماده 669 ق م ا تصحیح و دادنامه را تأیید می نماید. وکیل نامبرده درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه صادره تقدیم و اعلام داشته آقای ش. ن. که با همسرش اختلاف دارد به هر دلیلی خانمش منزل را ترک کرده و به خانه پدری رفته و به همراه خانواده مهمان دائی اش نریمان ن. هستند که آقای ن.ر به منزل آقای ن. مراجعه و شروع به فحاشی عربده کشی می کند و اما موکل س.الف. ن. به دنبال پدرش به کلانتری مراجعه و بنا به ادعای شاکی شروع به فحاشی و تهدید می نماید. موکل دارای معلولیت ذهنی است و معلولیت ذهنی رافع مسئولیت اعلام گردیده است باستناد ماده 474 ق آ د ک تقاضای اعاده دادرسی می نماید. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاَ مبنی بر پذیرش درخواست اعاده دادرسی در خصوص دادنامه شماره 9409978325900430- ۱۳۹۴/6/28 مشاوره نموده و چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. اصل در مرحله تجدیدنظرخواهی عدم جواز تشدید در مجازات بوده مگر موارد استثناء شده قانونی ، و در مورد اخیر (استثناء) نیز اصل بر تفسیر مضیق و بنفع متهم م. ب. در پرونده حاضر مورد درخواست اعاده دادرسی آقای س.الف. ن. با وکالت آقای …. ک. دادگاه تجدیدنظر از قواعد و اصول دادرسی مذکور عدول نموده و با تفسیر موسع علیه م. ع. مذکور مبادرت به تشدید مجازات نموده است بدین توضیح که دادگاه بدوی در تعیین نوع مجازات جرائمی که دارای کیفرهای متعدد بوده اختیار داشته یکی از انواع آن را ملحوظ دارد و با این وصف دادگاه بدوی جزای نقدی را درباره بزه توهین اختیار نموده که حداکثر آن یک میلیون ریال جزای نقدی و مشمول درجه هشت ماده نوزده قانون مجازات اسلامی بوده اما دادگاه تجدیدنظر با استدلال اینکه حداکثر مجازات هفتاد و چهار ضربه شلاق م. ب. آن را درجه شش ملحوظ و مبنای تشدید مجازات مطابق ماده 134 قانون مجازات اسلامی قرار داده که خلاف موازین قانونی است علاوه بر آن در ماده 458 قانون آئین دادرسی کیفری فقط، ‌تعیین مجازات به کمتر از حداقل مجازات قانونی را مجوز تشدید تا حداقل قرار داده و تفسیر موسع آن به ضرورت اعمال مقررات ماده 134 قانون مجازات اسلامی نیز وجاهت قانونی نداشته از این رو با وارد تشخیص دادن تقاضای اعاده دادرسی نامبرده فوق نسبت به دادنامه مارالذکر و انطباق آن با بند چ ماده 474 قانون آئین دادرسی کیفری در اجرای اختیار حاصله از ماده 476 همان قانون با پذیرش تقاضا و تجویز اعاده دادرسی ، پرونده جهت تجدید رسیدگی به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده حکم قطعی ارجاع داده می شود. شعبه 38 دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون و عضو معاون سید علی اصغر لطیفی رستمی - سید اسمعیل محمدی - علیرضا رحمانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر در مقام اعمال مقررات تعدد جرم در تاریخ 19 دی‌ماه 1394، دیوان عالی کشور به پرونده تجدیدنظرخواهی مرتبط با دادنامه صادره از دادگاه عمومی جزایی شهرستان پاوه رسیدگی نمود. در دادنامه اولیه، فردی به اتهام اهانت و تهدید به پرداخت جزای نقدی به مبلغ شش میلیون ریال محکوم شده بود. دادگاه تجدیدنظر، این جزای نقدی را به حبس سیزده ماه و نیم تغییر داد که این تغییر به دلیل عدم رعایت حداقل مجازات قانونی مورد انتقاد قرار گرفت و درخواست اعاده دادرسی مطرح گردید. در این راستا، ادعا شد که متهم دارای معلولیت ذهنی است و بر اساس ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری، این معلولیت می‌تواند رافع مسئولیت کیفری باشد. دیوان عالی کشور با پذیرش درخواست اعاده دادرسی، تشدید مجازات را مغایر با موازین قانونی تشخیص داد و به این نتیجه رسید که دادگاه تجدیدنظر با تفسیر موسع از قوانین، برخلاف اصول دادرسی عمل کرده است. در نهایت، پرونده برای تجدید رسیدگی به شعبه هم‌عرض ارجاع گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/19 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر، منوط به تعیین مجازات به میزان کمتر از حداقل مجازات قانونی است و ضرورت اعمال مقررات ماده 134 قانون مجازات اسلامی در باب تعدد، نمی تواند مبنای تشدید مجازات د. ا. م. قرار گیرد. رای خلاصه جریان پرونده شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه برابر دادنامه شماره --- - 1394/06/28 تجدیدنظرخواهی آقای س.الف. ن. را نسبت به دادنامه شماره --- صادره از شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان پاوه که به موجب آن نامبرده به پرداخت دو فقره جزای نقدی مجموعاَ شش میلیون ریال از حیث ارتکاب بزه اهانت و تهدید موضوع شکایت آقای ش. ن. محکوم گردیده مردود اعلام و در خصوص جزای نقدی بدل از حبس 95 روز از حیث اهانت عبارت حبس به دلیل عدم ذکر آن در قانون حذف می‌نماید و اما در خصوص اعتراض شاکی آقای ن. راجع به تهدید آن را وارد دانسته ضمن نقض دادنامه دراین قسمت با استدلال اینکه دادگاه بدوی مجازات را کمتر از حداقل میزانی که قانون مقرر داشته است تعیین نموده جزای نقدی به حبس سیزده ماه و نیم مطابق ماده 669 ق م ا تصحیح و دادنامه را تایید می‌نماید. وکیل نامبرده درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه صادره تقدیم و اعلام داشته آقای ش. ن. که با همسرش اختلاف دارد به هر دلیلی خانمش منزل را ترک کرده و به خانه پدری رفته و به همراه خانواده مهمان دائی اش نریمان ن. هستند که آقای ن.ر به منزل آقای ن. مراجعه و شروع به فحاشی عربده کشی می کند و اما موکل س.الف. ن. به دنبال پدرش به کلانتری مراجعه و بنا به ادعای شاکی شروع به فحاشی و تهدید می‌نماید. موکل دارای معلولیت ذهنی است و معلولیت ذهنی رافع مسئولیت اعلام گردیده است به استناد ماده 474 ق آ د ک تقاضای اعاده دادرسی می‌نماید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاَ مبنی بر پذیرش درخواست اعاده دادرسی در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/06/28 مشاوره نموده و چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. اصل در مرحله تجدیدنظرخواهی عدم جواز تشدید در مجازات بوده مگر موارد استثناء شده قانونی، و در مورد اخیر (استثناء) نیز اصل بر تفسیر مضیق و بنفع متهم م. ب. در پرونده حاضر مورد درخواست اعاده دادرسی آقای س.الف. ن. با وکالت آقای …. ک. دادگاه تجدیدنظر از قواعد و اصول دادرسی مذکور عدول نموده و با تفسیر موسع علیه م. ع. مذکور مبادرت به تشدید مجازات نموده است بدین توضیح که دادگاه بدوی در تعیین نوع مجازات جرائمی که دارای کیفرهای متعدد بوده اختیار داشته یکی از انواع آن را ملحوظ دارد و با این وصف دادگاه بدوی جزای نقدی را درباره بزه توهین اختیار نموده که حداکثر آن یک میلیون ریال جزای نقدی و مشمول درجه هشت ماده نوزده قانون مجازات اسلامی بوده اما دادگاه تجدیدنظر با استدلال اینکه حداکثر مجازات هفتاد و چهار ضربه شلاق م. ب. آن را درجه شش ملحوظ و مبنای تشدید مجازات مطابق ماده 134 قانون مجازات اسلامی قرار داده که خلاف موازین قانونی است علاوه بر آن در ماده 458 قانون آیین دادرسی کیفری فقط، ‌تعیین مجازات به کمتر از حداقل مجازات قانونی را مجوز تشدید تا حداقل قرار داده و تفسیر موسع آن به ضرورت اعمال مقررات ماده 134 قانون مجازات اسلامی نیز وجاهت قانونی نداشته از این رو با وارد تشخیص دادن تقاضای اعاده دادرسی نامبرده فوق نسبت به دادنامه مارالذکر و انطباق آن با بند چ ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری در اجرای اختیار حاصله از ماده 476 همان قانون با پذیرش تقاضا و تجویز اعاده دادرسی، پرونده جهت تجدید رسیدگی به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده حکم قطعی ارجاع داده می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون و عضو معاون