تعیین بهای خواسته در صورت اختلاف و تأثیر تعیین بهای خواسته در صلاحیت ومراحل رسیدگی بعدی

تعیین بهای خواسته در صورت اختلاف و تأثیر تعیین بهای خواسته در صلاحیت ومراحل رسیدگی بعدی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 17 مرداد 1385 در استان مازندران برگزار شد، موضوع تعیین بهای خواسته در دعاوی خلع ید و تاثیر آن بر صلاحیت و مراحل رسیدگی مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا خواهان می‌تواند پس از تعیین بهای خواسته توسط کارشناس، طبق ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی، بهای خواسته را کاهش دهد. نظر هیات عالی این است که بهای خواسته، به ویژه در دعاوی مالی غیرمنقول، بر اساس مبلغ ذکر شده در دادخواست و همچنین ارزش معاملاتی املاک تعیین می‌شود و در صورت بروز اختلاف، دادگاه با جلب نظر کارشناس، بهای خواسته را مشخص می‌کند. در این صورت، خواهان نمی‌تواند بهای تعیین شده را کاهش دهد. از سوی دیگر، نظر اتفاقی بیان می‌کند که خواسته و بهای خواسته دو مقوله مجزا هستند و خواهان تنها می‌تواند نسبت به کاهش خواسته خود اقدام کند، نه بهای آن که باید مطابق مواد 61 تا 63 قانون آیین دادرسی مدنی تعیین شود. این مباحث به وضوح تاثیر تعیین بهای خواسته بر هزینه دادرسی و امکان تجدیدنظرخواهی را روشن می‌سازد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1385/05/17 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهر موضوع تعیین بهای خواسته در صورت اختلاف و تأثیر تعیین بهای خواسته در صلاحیت ومراحل رسیدگی بعدی پرسش اگر در خلع ید به میزان بهای خواسته اعتراض شود و کارشناس مبلغ بهای خواسته را تعیین کند آیا خواهان میتواند مطابق ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی بهای خواسته را پس از تعیین کارشناسی کاهش دهد؟ نظر هیئت عالی بهای خواسته از نظر هزینه دادرسی و امکان تجدیدنظرخواهی همان مبلغی است که در دادخواست قید شده است مگر اینکه قانون ترتیب دیگری معین کرده باشد. به موجب شق ج بند (12 (ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت... در دعاوی مالی غیر منقول و خلع ید از اعیان غیرمنقول از نقطه نظر صلاحیت، ارزش خواسته همان است که خ. د. د. خود تعیین میکند ولی از نظر هزینه دادرسی، باید مطابق ارزش معاملاتی املاک در هر منطقه تقویم و براساس آن هزینه دادرسی پرداخت شود. چنانچه نسبت به بهای خواسته بین اصحاب دعوا اختلاف حاصل شود و اختلاف موثر در مراحل بعدی رسیدگی باشد، دادگاه قبل از شروع رسیدگی با جلب نظر کارشناس، بهای خواسته را تعیین خواهد کرد. در صورتی که بهای خواسته طبق نظر کارشناس از ناحیه دادگاه معین شود، چون این امر میتواند موثر در مراحل بعدی رسیدگی باشد، خواهان نمیتواند این بهای معین شده از سوی دادگاه را تقلیل دهد. ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به خواسته خواهان و عنوان و نحوه دعواست که میتواند در تمام مراحل دادرسی خواسته خود را کم کند، فیالمثل میتواند خلع ید از کل را به خلع ید از قسمتی از اعیان غیرمنقول تقلیل دهد و مانند آن. نظر اتفاقی خواسته و بهای خواسته دو مقوله جدای از یکدیگرند. در مواد 61 تا 63 قانون آیین دادرسی مدنی بهای خواسته مورد بحث قرار گرفته است و مستفاد از این مواد بهای خواسته باید براساس قانون معین شود و در اختیار خواهان نیست بلکه تعیین خواسته و افزایش و کاهش آن وفق ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی در اختیار خواهان است. فلذا خواهان تنها اختیار کاهش خواسته را دارد نه کاهش بهای خواسته را.