تقاضای اعاده دادرسی به استناد عدم احراز عنصر معنوی

رأی خلاصه جریان پرونده به دلالت دادنامه شماره 900857-1392/09/11 شعبه 103 دادگاه عمومی جزائی ... آقای ب.م. حسب شکایت خانم‌ها ث.س. و س.س. به اتهام تصرف عدوانی حریم 1/5 متری نهر عمومی تحت پیگرد قرارگرفته است با این توضیح که شکات مدعی هستند وی رودخانه حائل بین محوطه را تخریب و به داخل آن تجاوز نموده و باعث بالا آمدن سطح آب و تخریب باغ آن‌ها شده است. دو نفر از گواهان نیز اظهار داشته‌اند متهم با کندن بستر رودخانه و احداث دیوار بتونی به حریم ملکی شکات تجاوز کرده و برابر تحقیقات محلی انجام‌یافته گفته‌شده متهم در داخل حریم جوی که حدود یک متر بوده دیوار احداث نموده و حریم رودخانه را رعایت نکرده و مقداری از زمین شاکی که در امتداد زمین متهم بوده تراشیده شده است ، مدیر امور منابع آب ... دادنامه شماره 10531/344-1391/50/21 اعلام داشته کارشناس از محل مورد اختلاف بازدید و پس از بررسی‌های به ‌عمل ‌آمده گزارش نموده دیواره بتونی احداثی توسط آقای م. ( متهم ) به طول حدود 15 متر و عرض متوسط 40-30 سانتی‌متر در بستر جریانی نهر آب و همچنین در حریم 1/5 متری نهر مورد اختلاف در حال احداث اعیان به طول 4 متر م. ب. . آقای س. در باند حریم 1/5 متری نهر آب اقدام به کاشت درختان انار و غیره نموده و این عمل نامبردگان باعث بروز مشکل در روند جریان آب و لایروبی نهر می گردد و برخلاف تبصره‌های ذیل ماده 2 قانون توزیع عادلانه آب م. ب. و ضرورت دارد آقای م. نسبت به تخریب دیواره بتونی از بستر نهر و آزادسازی حریم 1/5 متری و آقای س. نسبت به قطع درختان در باند حریم 1/5 متری نهر مورد اختلاف اقدام نمایند ، دادنامه شماره 4830/344-92/06/09 نیز تأکید شده ضرورت دارد اصحاب دعوی نسبت به آزادسازی بستر و حریم 1/5 متری نهر آب اقدام نمایند. م. د. د. از خود ضمن تکذیب اتهام وارده اظهار داشته دیوارها دقیقاً کنار نهر احداث گردیده و بنای قدیمی مرمت ‌شده و نهر مذکور فصلی است و 2 ماه در سال آب در آن جریان دارد و فشار آب به ‌طرف خانه این‌ جانب است و اقدام بنده جهت حفظ حریم خانواده و رعایت شعائر اسلامی و حفظ امنیت اموال بوده و با مشورت عضو شورا و ریش‌سفیدان محلی انجام‌شده و هیچ‌گونه تجاوز ملکی یا تصرف عدوانی برای ملک همسایه انجام نگردیده است. دادسرای عمومی و انقلاب ... به ‌موجب قرار شماره 800819-1392/06/17 در خصوص اتهام متهم دایر به تجاوز به حریم نهر قرار مجرمیت و نسبت به شکایت دیگر شکات دایر به عدم رعایت حریم نهر و تصرف عدوانی که موضوع همان تجاوز به حریم نهر بوده و جرم دیگری واقع نشده قرار منع تعقیب صادر و پرونده با تنظیم کیفرخواست به دادگاه ارسال و خانم س.س. به خاطر تصرف حریم نهر عمومی از متهم مجدداً‌ اعلام شکایت نموده و متهم ضمن ردّ اتهام اظهار داشته ملک خود را درست کرده و داخل حریم رودخانه رفته و هیچ کاری غیر از عرف روستا انجام نداده است و شکات نهر مستقیم را با درختان انار منحرف کرده‌اند و شاکیه در این مورد توضیح داده درختان انار را 50 سال پیش پدرش کاشته است نهایتاً دادگاه مستند به ماده 690 قانون مجازات اسلامی آقای ب.م. از حیث اتهام تصرف عدوانی حریم 1/5 متری نهر عمومی به شرح نظریه کارشناسی ( امور منابع آب ... ) با توجه شکایت شکات خصوصی و نظریات کارشناسان و کیفرخواست دادسرا و اقرار صریح متهم گزارش مرجع انتظامی و تحقیقات معموله به تحمل چهار ماه حبس تعزیری و رفع تصرف و اعاده به وضع سابق محکوم و شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان در پی تجدیدنظرخواهی متهم ضمن ردّ اعتراض و تبدیل حبس به پرداخت سه میلیون ریال جزای نقدی، دادنامه تجدیدنظر خواسته را تأیید و قطعی نموده است. اینک محکومٌ‌علیه با تقدیم لایحه‌ای به دیوان عالی کشور که حین المشاوره قرائت خواهد شد اجمالاً‌ با اشاره به اینکه مأمور اداره آبیاری به کاشت درختان غیرقانونی اشاره نموده ولی به تجاوز شکات به ‌وسیله ریشه درختان انار و ایجاد قوس در نهر آب اشاره نکرده و کارشناس منابع طبیعی معتقد به متجاوز بودن ریشه درختان است و عمر درختان انار به 10-15 سال بیشتر نمی‌رسد که شکات نهر را به نفع خود تصرف و گسترش داده‌اند و جریان فشار آب به سمت ملک این ‌جانب ایجادشده و طبق گفته دهیار این نهر فصلی بوده و هنگام بهار رفع سیلاب می‌شود و مطابق عکس هوایی دارای کانالی مستقیم بوده که کاشت اشجار باعث انحنا در کانال نهر شده و در تعیین عرض دیوار بتونی بزرگ‌نمایی شده و باید از کارشناسان منابع طبیعی استفاده می‌شد ولی برای سوءاستفاده نظر اداره منابع آب اخذشده است. مستند به ماده 272 قانون آئین دادرسی کیفری درخواست اعاده دادرسی نموده که پرونده امر بعد از ثبت کلاسه دفتر کل به این شعبه ارجاع با مطالبه پرونده محاکماتی و تهیه گزارش در دستور کار قرارگرفته است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 301689-1392/12/19 مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی آقای ب.م. نسبت به دادنامه فوق‌الذکر صادرشده از شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان ... با وصف اینکه شکات پرونده از حیث اتهام تصرف عدوانی و تخریب باغ خویش شکایت کیفری مطرح نموده و در جریان رسیدگی دادسرا از این حیث قرار منع تعقیب صادر و صرفاً از حیث عدم رعایت و تجاوز به حریم نهر عمومی مجرم شناخته ‌شده و بر این اساس کیفرخواست تنظیم گردیده، ادامه رسیدگی پرونده در دادگاه و تعقیب شکایت شاکی خصوصی بدون اعلام‌ جرم از ناحیه مقامات رسمی و ادارات ذی‌ربط خلاف موازین تشخیص و برفرض اینکه مکاتبه امور منابع آب ... در پاسخ به استعلام به‌ عمل ‌آمده ملاک عمل برای تعقیب قرارگرفته باشد، شکات نیز در مکاتبه مزبور متجاوز به حریم نهر شناخته و تصریح‌شده آن‌ها نیز باید نسبت به قطع درختان که باعث بروز مشکل در روند جریان آب و لایروبی نهر گردیده اقدام نمایند. ولی به این مسئله مهم که مقدمه اقدام محکومٌ‌علیه و عدم تحقق رکن معنوی جرم بوده توجه نشده و پرونده بدون تحقیق و بررسی کافی و اخذ نظریات کارشناسان رسمی و ادارات دولتی رسیدگی و منتهی به صدور رأی شده است. بنا به ‌مراتب تقاضای نامبرده با بند 6 ماده 272 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری منطبق و مستند به ماده 274 قانون یادشده و با الهام از رأی وحدت رویه شماره 25/58-1359/02/01 هیئت عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان ... محول می‌گردد . شعبه 37 دیوان عالی کشور- عضو معاون و عضو معاون سید مصطفی قائم مقامی - محمدرضا خسروی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تقاضای اعاده دادرسی به استناد عدم احراز عنصر معنوی در تاریخ 2 تیر 1393، دیوان عالی کشور به بررسی پرونده‌ای مرتبط با اتهام تصرف عدوانی در حریم 1.5 متری یک نهر عمومی پرداخت. شاکیان ادعا کردند که متهم با تخریب نهر و احداث دیوار بتونی به حریم ملک آنان تجاوز کرده و خساراتی به باغ‌هایشان وارد ساخته است. تحقیقات کارشناسی نشان داد که دیوار مذکور در حریم نهر و بستر آن بنا شده است. متهم در دفاعیات خود، ساخت دیوار را قانونی و به منظور حفظ حریم خانواده‌اش توجیه کرد و همچنین ادعا نمود که شاکیان با کاشت درختان در حریم نهر، موجب انحراف جریان آب شده‌اند. دادگاه نخستین با استناد به ماده 690 قانون مجازات اسلامی، متهم را به چهار ماه حبس و رفع تصرف محکوم کرد. در مرحله تجدیدنظر، این حکم به پرداخت سه میلیون ریال جزای نقدی تبدیل شد. متهم با ارائه درخواست اعاده دادرسی به دیوان عالی کشور، به عدم توجه به تجاوز شاکیان و عدم اخذ نظرات کارشناسان رسمی اشاره کرد. دیوان عالی کشور با پذیرش درخواست اعاده دادرسی و استناد به بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری، پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از دادگاه تجدیدنظر ارجاع داد و بر لزوم توجه به رکن معنوی جرم و اقدامات شاکیان تاکید نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/04/02 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عدم احراز عنصر معنوی از جهات اعاده دادرسی است. رای خلاصه جریان پرونده به دلالت دادنامه شماره --- - 1392/09/11 شعبه --- دادگاه عمومی جزایی... آقای ب.م. حسب شکایت خانم‌ها ث.س. و س.س. به اتهام تصرف عدوانی حریم 1/5 متری نهر عمومی تحت پیگرد قرارگرفته است با این توضیح که شکات مدعی هستند وی رودخانه حائل بین محوطه را تخریب و به داخل آن تجاوز نموده و باعث بالا آمدن سطح آب و تخریب باغ آن‌ها شده است. دو نفر از گواهان نیز اظهار داشته‌اند متهم با کندن بستر رودخانه و احداث دیوار بتونی به حریم ملکی شکات تجاوز کرده و برابر تحقیقات محلی انجام‌یافته گفته‌شده متهم در داخل حریم جوی که حدود یک متر بوده دیوار احداث نموده و حریم رودخانه را رعایت نکرده و مقداری از زمین شاکی که در امتداد زمین متهم بوده تراشیده شده است، مدیر امور منابع آب... دادنامه شماره --- - 1391/50/21 اعلام داشته کارشناس از محل مورد اختلاف بازدید و پس از بررسی‌های به ‌عمل ‌آمده گزارش نموده دیواره بتونی احداثی توسط آقای م. (متهم) به طول حدود 15 متر و عرض متوسط 40 - 30 سانتی‌متر در بستر جریانی نهر آب و همچنین در حریم 1/5 متری نهر مورد اختلاف در حال احداث اعیان به طول 4 متر م. ب.. آقای س. در باند حریم 1/5 متری نهر آب اقدام به کاشت درختان انار و غیره نموده و این عمل نام‌بردگان باعث بروز مشکل در روند جریان آب و لایروبی نهر می‌گردد و برخلاف تبصره‌های ذیل ماده 2 قانون توزیع عادلانه آب م. ب. و ضرورت دارد آقای م. نسبت به تخریب دیواره بتونی از بستر نهر و آزادسازی حریم 1/5 متری و آقای س. نسبت به قطع درختان در باند حریم 1/5 متری نهر مورد اختلاف اقدام نمایند، دادنامه شماره --- - 92/06/09 نیز تاکید شده ضرورت دارد اصحاب دعوی نسبت به آزادسازی بستر و حریم 1/5 متری نهر آب اقدام نمایند. م. د. د. از خود ضمن تکذیب اتهام وارده اظهار داشته دیوارها دقیقا کنار نهر احداث گردیده و بنای قدیمی مرمت ‌شده و نهر مذکور فصلی است و 2 ماه در سال آب در آن جریان دارد و فشار آب به ‌طرف خانه این‌ جانب است و اقدام بنده جهت حفظ حریم خانواده و رعایت شعائر اسلامی و حفظ امنیت اموال بوده و با مشورت عضو شورا و ریش‌سفیدان محلی انجام‌شده و هیچ‌گونه تجاوز ملکی یا تصرف عدوانی برای ملک همسایه انجام نگردیده است. دادسرای عمومی و انقلاب... به ‌موجب قرار شماره --- - 1392/06/17 در خصوص اتهام متهم دایر به تجاوز به حریم نهر قرار مجرمیت و نسبت به شکایت دیگر شکات دایر به عدم رعایت حریم نهر و تصرف عدوانی که موضوع همان تجاوز به حریم نهر بوده و جرم دیگری واقع نشده قرار منع تعقیب صادر و پرونده با تنظیم کیفرخواست به دادگاه ارسال و خانم س.س. به خاطر تصرف حریم نهر عمومی از متهم مجددا‌ اعلام شکایت نموده و متهم ضمن ردّ اتهام اظهار داشته ملک خود را درست کرده و داخل حریم رودخانه رفته و هیچ کاری غیر از عرف روستا انجام نداده است و شکات نهر مستقیم را با درختان انار منحرف کرده‌اند و شاکیه در این مورد توضیح داده درختان انار را 50 سال پیش پدرش کاشته است نهایتا دادگاه مستند به ماده 690 قانون مجازات اسلامی آقای ب.م. از حیث اتهام تصرف عدوانی حریم 1/5 متری نهر عمومی به شرح نظریه کارشناسی (امور منابع آب...) با توجه شکایت شکات خصوصی و نظریات کارشناسان و کیفرخواست دادسرا و اقرار صریح متهم گزارش مرجع انتظامی و تحقیقات معموله به تحمل چهار ماه حبس تعزیری و رفع تصرف و اعاده به وضع سابق محکوم و شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان در پی تجدیدنظرخواهی متهم ضمن ردّ اعتراض و تبدیل حبس به پرداخت سه میلیون ریال جزای نقدی، دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید و قطعی نموده است. اینک محکومٌ‌علیه با تقدیم لایحه‌ای به دیوان عالی کشور که حین المشاوره قرائت خواهد شد اجمالا‌ با اشاره به اینکه مامور اداره آبیاری به کاشت درختان غیرقانونی اشاره نموده ولی به تجاوز شکات به ‌وسیله ریشه درختان انار و ایجاد قوس در نهر آب اشاره نکرده و کارشناس منابع طبیعی معتقد به متجاوز بودن ریشه درختان است و عمر درختان انار به 10 - 15 سال بیشتر نمی‌رسد که شکات نهر را به نفع خود تصرف و گسترش داده‌اند و جریان فشار آب به سمت ملک این ‌جانب ایجادشده و طبق گفته دهیار این نهر فصلی بوده و هنگام بهار رفع سیلاب می‌شود و مطابق عکس هوایی دارای کانالی مستقیم بوده که کاشت اشجار باعث انحنا در کانال نهر شده و در تعیین عرض دیوار بتونی بزرگ‌نمایی شده و باید از کارشناسان منابع طبیعی استفاده می‌شد ولی برای سوءاستفاده نظر اداره منابع آب اخذشده است. مستند به ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری درخواست اعاده دادرسی نموده که پرونده امر بعد از ثبت کلاسه دفتر کل به این شعبه ارجاع با مطالبه پرونده محاکماتی و تهیه گزارش در دستور کار قرارگرفته است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1392/12/19 مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی آقای ب.م. نسبت به دادنامه فوق‌الذکر صادرشده از شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان... با وصف اینکه شکات پرونده از حیث اتهام تصرف عدوانی و تخریب باغ خویش شکایت کیفری مطرح نموده و در جریان رسیدگی دادسرا از این حیث قرار منع تعقیب صادر و صرفا از حیث عدم رعایت و تجاوز به حریم نهر عمومی مجرم شناخته ‌شده و بر این اساس کیفرخواست تنظیم گردیده، ادامه رسیدگی پرونده در دادگاه و تعقیب شکایت شاکی خصوصی بدون اعلام‌ جرم از ناحیه مقامات رسمی و ادارات ذی‌ربط خلاف موازین تشخیص و برفرض اینکه مکاتبه امور منابع آب... در پاسخ به استعلام به‌ عمل ‌آمده ملاک عمل برای تعقیب قرارگرفته باشد، شکات نیز در مکاتبه مزبور متجاوز به حریم نهر شناخته و تصریح‌شده آن‌ها نیز باید نسبت به قطع درختان که باعث بروز مشکل در روند جریان آب و لایروبی نهر گردیده اقدام نمایند. ولی به این مسئله مهم که مقدمه اقدام محکومٌ‌علیه و عدم تحقق رکن معنوی جرم بوده توجه نشده و پرونده بدون تحقیق و بررسی کافی و اخذ نظریات کارشناسان رسمی و ادارات دولتی رسیدگی و منتهی به صدور رای شده است. بنا به ‌مراتب تقاضای نام‌برده با بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری منطبق و مستند به ماده 274 قانون یادشده و با الهام از رای وحدت رویه شماره 25/58 - 1359/02/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان... محول می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- عضو معاون و عضو معاون