رأی
تکلیف دادگاه در فرض احراز تخلف زوج از شرط ضمن عقد
رأی شعبه دیوان عالی کشور
شماره پرونده : 9409982208301289 شماره دادنامه : 9509970907500309 شعبه : شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/04/29-10:50 قاضی : مرتضی شریفی قاضی : جعفر قدیانی قاضی : حسن حمیدیان
خلاصه جریان پرونده
حسب محتویات پرونده خانم ک. ق. به وکالت از خانم م. ح. دادخواستی به خواسته طلاق به طرفیت آقای س. زیبا سرشت به دادگاههای عمومی حقوقی تهران تقدیم که به شعبه 260 دادگاه خانواده ارجاع و طی آن اعلام داشته « برابر سند نکاحیه ش 5085 - 89/12/10 موکله اینجانب به عقد شرعی و دائمی خوانده محترم درآمده است لکن نامبرده از تاریخ وقوع عقد علیرغم تمکین زوجه و مستنداً به احکام اصداری منضم ... استنکاف نموده است حالیه ... موکله در عسر و حرج بوده و ... غیرقابل تحمل م. ب. تقاضای رسیدگی و صدور حکم ب. ش. د. تقدیمی را دارد.»; منضمات دادخواست عبارتست از - 1 - فتوکپی دادنامه شماره 00358 - 94/4/20 شعبه 1078 دادگاه عمومی جزائی تهران که به موجب آن آقای س. ز. به اتهام ترک انفاق به پنج ماه حبس محکوم و محکومیت وی برای مدت دو سال تعلیق شده - 2 - فتوکپی دادنامه شماره 00479 - 94/3/31 شعبه 26 دادگاه تجدیدنظر تهران ( که در مقام تجدیدنظر از دادنامه شماره 9400018 - 94/1/17 شعبه 285 دادگاه خانواده تهران ) صادر شده حکایت از محکومیت زوج ( آقای س. زیبا سرشت ) به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 89/12/1 لغایت صدور حکم ( 94/1/17 ) ماهیانه به میزان 150 هزار تومان د. ح. زوجه ( خانم م. ح. ) دارد حکم صادره قطعی است. جلسه دادگاه با تعیین وقت قبلی در تاریخ 94/10/5 با حضور خواهان و خوانده و وکیل خ. ت. گ.. وکیل خ. ا. د. « خوانده از سال 89 موکله را به عقد دائم خود درآورده و علیرغم ... تمکین عام و خاص موکله به مدت 5 سال تمام نامبرده را بدون دلیل موجه رها کرده ... علیرغم مراجعات مکرر بزرگان فامیل که خواستار تعیین تکلیف شده اند بی هیچگونه اعتنایی به رفتار خود ادامه داده است ... نظر به مراتب معنونه و عسر و حرج موکله ... و تحقق شروط ضمن عقد مبنی بر استنکاف زوج از پرداخت نفقه ... صدور رأی مقتضی م. ا. درخصوص مهریه زوجه رأی قانونی صادر و زوج محکوم به پرداخت گردیده و نسبت به اجرت المثل زوجه خواهان آن بوده و هنوز رأی صادر نگردیده است.»; خوانده اعلام داشته دفاعیات به شرح لایحه تقدیمی و پیوست های آن م. ب.. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر که زوجین داوران خ. ر. ب. دادگاه معرفی نموده اند طبق نظریه تقدیمی داوران موضوع به صورت کدخدامنشی حل و فصل نگردیده و در ایجاد صلح و سازش بین زوجین توفیقی حاصل نشده. دادگاه با وصول نظریه داوران ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره 01558 - 94/10/21 ب. ت. ب. اظهارات وکیل زوجه، مثمر ثمر نبودن سعی و تلاش دادگاه و داوران در ایجاد صلح و سازش بین زوجین و اینکه طبق دادنامه شماره 18 - 940 - 94/1/17 صادره از شعبه 285 دادگاه خانواده تهران ( که برابر دادنامه صادره از شعبه 26 دادگاه تجدیدنظر تهران قطعی شده ) و اجرائیه نیز صادر گردیده زوج به پرداخت نفقه معوقه از 89/10/1 د. ح. زوجه محکومیت حاصل نموده خواسته خواهان را مقرون به صحت دانسته و ضمن اعلام تحقق بند یک از شرایط ضمن عقد مستنداً به مواد 1119 و 1129 قانون مدنی حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر و نوع طلاق را رجعی تعیین نموده و درخصوص حقوق مالی زوجه اعلام داشته -1- ز. ن. ب. حقوق مالی خود از جمله مهریه و اجرت المثل ( حسب ادعای وکیل ایشان ) مستقلاً اقدام و طبق احکام صادره از مراجع قضائی عمل خواهد شد - 2 - زوجین فرزند مشترک ندارند. دادنامه صادره پس از ابلاغ به طرفین مورد تجدیدنظرخواهی زوج قرار گرفته و نامبرده با تقدیم دادخواست تقاضای رسیدگی نموده است د. ا. م. پرونده به شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر تهران ارجاع و شعبه مرجوع الیه مذکور با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره 02304 - 94/12/19 ضمن رد دعوی تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدیدنظرخواسته را با اصلاح طلاق از نوع رجعی به طلاق خلع و بذل یک قطعه سکه بهارآزادی به زوج قبل از اجرای صیغه طلاق تأیید نموده است ز. ن. ب. دادنامه صادره از دادگاه تجدیدنظر نیز اعتراض داشته و با تقدیم دادخواست در مهلت قانونی نسبت بدان فرجامخواهی نموده که برای این منظور پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 02304 - 94/12/19 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه
فرجامخواهی آقای س. زیبا سرشت به طرفیت خانم م. ح. نسبت به دادنامه شماره 02304 - 94/12/19 شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر استان تهران متضمن اصلاح و تأیید دادنامه شماره 01558 - 94/10/21 شعبه 260 دادگاه عمومی حقوقی ( خانواده ) تهران مشعر بر صدور حکم به الزام زوج به طلاق زوجه به لحاظ تحقق تخلف از بند یک از شروط ضمن العقد موجه نبوده و وارد نمی باشد زیرا براساس محتویات پرونده تخلف از بند یک شروط ضمن العقد سند نکاحیه محقق و محرز گردیده و دلیلی که مبانی احراز تخلف از این شرط را مخدوش نماید ارائه و اقامه نشده و مستندات پرونده و دلایل ابرازی فرجامخوانده مؤید صحت و درستی استدلال دادگاه در احراز شرایط ضمن العقد م. ب. لیکن ب. ت. ب. اینکه شرایط اعمال وکالت در طلاق با تخلف زوج از بند یک شروط ضمن عقد محقق شده دادگاه می بایست اجازه اعمال وکالت در طلاق به زوجه تفویض می نمود نه حکم به الزام زوج به طلاق زوجه النهایه با استناد به ماده 403 قانون آئین دادرسی مدنی حکم الزام زوج به طلاق زوجه به صدور اجازه اعمال وکالت در طلاق اصلاح و مستنداً به مواد 370 و 396 از قانون اخیرالذکر دادنامه فرجامخواسته را با اصلاح مذکور ابرام می نماید.
شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رئیس: جعفر قدیانی عضو معاون: مرتضی شریفی عضو معاون: حسن حمیدیان
فهرست
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
تکلیف دادگاه در فرض احراز تخلف زوج از شرط ضمن عقد
در تاریخ 29 تیر 1395، دیوان عالی کشور به پروندهای رسیدگی کرد که در آن، خواهان به دادگاه خانواده تهران دادخواستی به خواسته طلاق ارائه کرده بود. خواهان ادعا نمود که از تاریخ عقد، با وجود تمکین، خوانده از پرداخت نفقه خودداری کرده و این موضوع موجب عسر و حرج موکل شده است. مستندات ارائه شده شامل حکم محکومیت خوانده به حبس و پرداخت نفقه معوقه بود. <br>دادگاه بدوی، ب. ت. ب. عدم موفقیت در صلح و سازش و احراز تخلف خوانده از شروط ضمن عقد، حکم به طلاق صادر کرد. این حکم در مرحله تجدیدنظر به طلاق خلع و بذل سکه تغییر یافت. خوانده نسبت به این حکم درخواست فرجامخواهی کرد. <br>دیوان عالی کشور در بررسی خود، تخلف از شروط ضمن عقد را محرز دانست، اما به دلیل عدم تفویض وکالت در طلاق، حکم را اصلاح کرد و به صدور اجازه اعمال وکالت در طلاق تغییر داد. بر این اساس، دادنامه تجدیدنظر با اصلاحات مذکور تایید شد. این تصمیم بر اساس مواد 403 قانون آیین دادرسی مدنی و 370 و 396 همان قانون صادر گردید.
تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/29
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: با احراز تخلف زوج از شروط ضمن عقد، دادگاه باید اجازه اعمال وکالت در طلاق به زوجه تفویض کند و صدور حکم به الزام زوج به طلاق زوجه (در فرض مذکور) فاقد وجاهت قانونی است.
رای شعبه دیوان عالی کشور
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/29 - 10 : 50 قاضی: مرتضی شریفی قاضی: جعفر قدیانی قاضی: حسن حمیدیان
حسب محتویات پرونده خانم ک. ق. به وکالت از خانم م. ح. دادخواستی به خواسته طلاق به طرفیت آقای س. زیبا سرشت به دادگاههای عمومی حقوقی تهران تقدیم که به شعبه --- دادگاه خانواده ارجاع و طی آن اعلام داشته « برابر سند نکاحیه ش 5085 - 89/12/10 موکله اینجانب به عقد شرعی و دائمی خوانده محترم درآمده است لکن نامبرده از تاریخ وقوع عقد علیرغم تمکین زوجه و مستندا به احکام اصداری منضم... استنکاف نموده است حالیه... موکله در عسر و حرج بوده و... غیرقابل تحمل م. ب. تقاضای رسیدگی و صدور حکم ب. ش. د. تقدیمی را دارد.»; منضمات دادخواست عبارتست از - 1 - فتوکپی دادنامه شماره --- - 94/4/20 شعبه --- دادگاه عمومی جزایی تهران که به موجب آن آقای س. ز. به اتهام ترک انفاق به پنج ماه حبس محکوم و محکومیت وی برای مدت دو سال تعلیق شده - 2 - فتوکپی دادنامه شماره --- - 94/3/31 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر تهران (که در مقام تجدیدنظر از دادنامه شماره --- - 94/1/17 شعبه --- دادگاه خانواده تهران) صادر شده حکایت از محکومیت زوج (آقای س. زیبا سرشت) به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 89/12/1 لغایت صدور حکم ( 94/1/17 ) ماهیانه به میزان 150 هزار تومان د. ح. زوجه (خانم م. ح.) دارد حکم صادره قطعی است. جلسه دادگاه با تعیین وقت قبلی در تاریخ 94/10/5 با حضور خواهان و خوانده و وکیل خ. ت. گ.. وکیل خ. ا. د. « خوانده از سال 89 موکله را به عقد دائم خود درآورده و علیرغم... تمکین عام و خاص موکله به مدت 5 سال تمام نامبرده را بدون دلیل موجه رها کرده... علیرغم مراجعات مکرر بزرگان فامیل که خواستار تعیین تکلیف شده اند بی هیچگونه اعتنایی به رفتار خود ادامه داده است... نظر به مراتب معنونه و عسر و حرج موکله... و تحقق شروط ضمن عقد مبنی بر استنکاف زوج از پرداخت نفقه... صدور رای مقتضی م. ا. در خصوص مهریه زوجه رای قانونی صادر و زوج محکوم به پرداخت گردیده و نسبت به اجرت المثل زوجه خواهان آن بوده و هنوز رای صادر نگردیده است.»; خوانده اعلام داشته دفاعیات به شرح لایحه تقدیمی و پیوست های آن م. ب.. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر که زوجین داوران خ. ر. ب. دادگاه معرفی نمودهاند طبق نظریه تقدیمی داوران موضوع به صورت کدخدامنشی حل و فصل نگردیده و در ایجاد صلح و سازش بین زوجین توفیقی حاصل نشده. دادگاه با وصول نظریه داوران ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 94/10/21 ب. ت. ب. اظهارات وکیل زوجه، مثمر ثمر نبودن سعی و تلاش دادگاه و داوران در ایجاد صلح و سازش بین زوجین و اینکه طبق دادنامه شماره --- - 940 - 94/1/17 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده تهران (که برابر دادنامه صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر تهران قطعی شده) و اجراییه نیز صادر گردیده زوج به پرداخت نفقه معوقه از 89/10/1 د. ح. زوجه محکومیت حاصل نموده خواسته خواهان را مقرون به صحت دانسته و ضمن اعلام تحقق بند یک از شرایط ضمن عقد مستندا به مواد 1119 و 1129 قانون مدنی حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر و نوع طلاق را رجعی تعیین نموده و در خصوص حقوق مالی زوجه اعلام داشته - 1 - ز. ن. ب. حقوق مالی خود از جمله مهریه و اجرت المثل (حسب ادعای وکیل ایشان) مستقلا اقدام و طبق احکام صادره از مراجع قضایی عمل خواهد شد - 2 - زوجین فرزند مشترک ندارند. دادنامه صادره پس از ابلاغ به طرفین مورد تجدیدنظرخواهی زوج قرار گرفته و نامبرده با تقدیم دادخواست تقاضای رسیدگی نموده است د. ا. م. پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر تهران ارجاع و شعبه مرجوع الیه مذکور با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 94/12/19 ضمن رد دعوی تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدیدنظرخواسته را با اصلاح طلاق از نوع رجعی به طلاق خلع و بذل یک قطعه سکه بهارآزادی به زوج قبل از اجرای صیغه طلاق تایید نموده است ز. ن. ب. دادنامه صادره از دادگاه تجدیدنظر نیز اعتراض داشته و با تقدیم دادخواست در مهلت قانونی نسبت بدان فرجامخواهی نموده که برای این منظور پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 94/12/19 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجامخواهی آقای س. زیبا سرشت به طرفیت خانم م. ح. نسبت به دادنامه شماره --- - 94/12/19 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران متضمن اصلاح و تایید دادنامه شماره --- - 94/10/21 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی (خانواده) تهران مشعر بر صدور حکم به الزام زوج به طلاق زوجه به لحاظ تحقق تخلف از بند یک از شروط ضمن العقد موجه نبوده و وارد نمیباشد زیرا براساس محتویات پرونده تخلف از بند یک شروط ضمن العقد سند نکاحیه محقق و محرز گردیده و دلیلی که مبانی احراز تخلف از این شرط را مخدوش نماید ارائه و اقامه نشده و مستندات پرونده و دلایل ابرازی فرجامخوانده موید صحت و درستی استدلال دادگاه در احراز شرایط ضمن العقد م. ب. لیکن ب. ت. ب. اینکه شرایط اعمال وکالت در طلاق با تخلف زوج از بند یک شروط ضمن عقد محقق شده دادگاه میبایست اجازه اعمال وکالت در طلاق به زوجه تفویض می نمود نه حکم به الزام زوج به طلاق زوجه النهایه با استناد به ماده 403 قانون آیین دادرسی مدنی حکم الزام زوج به طلاق زوجه به صدور اجازه اعمال وکالت در طلاق اصلاح و مستندا به مواد 370 و 396 از قانون اخیرالذکر دادنامه فرجامخواسته را با اصلاح مذکور ابرام مینماید.
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 22
-
رأی
هماستناد
تحقق شرط ضمن عقد نکاح به جهت اعتیاد سابق زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
طرح دعوی طلاق به دو جهت نقض شرط ضمن عقد و عسر و حرج
مواد 1119 و 1130 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق وکالت زوجه در طلاق به جهت ناباروری زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظرخواهی
مواد 1119، 1120، 1130 و 1133 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق به دلیل سوء معاشرت زوج
ماده 1119 و 1129 و 1130 و 1133 و 1146 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تقاضای طلاق به دلیل ازدواج مجدد زوج به طور موقت
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
احراز عسر و حرج زوجه به جهت اعتیاد زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تفاوت طلاق حکمی و طلاق قراردادی
مواد 1119، 1129، 1130، 1133 و 1146 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق به موجب شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر ترک انفاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استفاده مجدد از شروط ضمن عقد نکاح جهت اعمال وکالت در طلاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
داوری بدون حضور زوجین در دعوای طلاق
مواد 1119 و 1130 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل عسر و حرج
مواد 1119 و 1130 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم حضور قاضی مشاور زن در دادگاه خانواده
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
1-تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر فرزنددار نشدن زوجین2-اثر توافق نسبت به عدم باروری بر شرط ضمن عقد نکاح
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تقاضای طلاق توسط زوجه به دلیل محکومیت کیفری زوج
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال ازدواج مجدد بر تحقق شرط وکالت زوجه در طلاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
احراز عسر و حرج زوجه به جهت مفارقت زوجین
مواد 1119 و 1129 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
صدور حکم طلاق به دلیل محکومیت کیفری و عدم پرداخت نفقه با استناد به شروط ضمن عقد و تایید دیوان عالی کشور
مواد 1119 و 1133 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تبدیل مجازات در بزه تحصیل مال از طریق نامشروع
مواد 1119 و 1129 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال ازدواج مجدد بر تحقق شرط وکالت زوجه در طلاق
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استفاده از عبارت احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق به جای صدور گواهی عدم امکان سازش
ماده 1119 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل عدم پرداخت نفقه
ماده 1119 قانون مدنی
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2125 مورخ 1398/05/22
ماده 1119 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1119 — قانون مدنی
مواد 1119 و 1129 قانون مدنی حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر و نوع طلاق را رجعی
دکترین 17
-
مقاله
هماستناد
اقامه ی دعوای اصلی و دادخواست مربوط به اصل دعوا تا زمان
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ذی حق در مطالبه آن میداند
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — رف رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — رف رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — رف رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — وضعیت دوم در مورد احکام خاص است
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبحث نخست - شرایط اجرای حکم مدنی — وضعیت دوم در مورد احکام خاص است
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — طلاق مخصوص عقد دائم است و زن
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — هر معامله که مالی از اموال منقول
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — هر معامله که مالی از اموال منقول
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — ثانیاً
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — ثالثاً
ماده 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — ثالثاً
ماده 1119 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
