تکلیف دادگاه در فرض استنکاف اولیاءدم از احلاف مدعی علیه

رأی خلاصه جریان پرونده در پی گزارشات قبلی این شعبه ص 216 و 191 و 104) آقای ع. ب. معروف به ع. ن. ( ... ) به اتهام قتل عمدی مرحوم ش. الف. مورد تعقیب قرار گرفته با این توضیح که جسد مرحوم در تاریخ 76/11/11 در خانه باغی پائین تر از روستای ن. از توابع مریوان پیدا می شود و همسر مرحوم بنام ث. ی. اظهار نموده که متهم متوفی را در تاریخ 76/11/4 از منزل فرا خوانده و دیگر مراجعه ننمود و در تاریخ 76/11/11 جسد مرحوم پیدا شد و اولیاء‌دم از متهم مذکور شکایت نموده اند و پس از اختلاف در صلاحیت و حل آن توسط این شعبه پرونده در شعبه 102 جزائی دادگاه عمومی مریوان مطرح و شعبه مذکور هم بر اساس عدم کفایت دلیل متهم را از اتهام قتل تبرئه نموده که مورد اعتراض اولیاء دم واقع و با نقض رأی در این شعبه پرونده به شعبه صادر کننده رأی عودت داده شده و دادگاه مجدداً متهم را تبرئه و حکم به پرداخت دیه از بیت المال صادر نموده که مورد اعتراض اولیاء دم واقع و در این شعبه رأی صادره نقض و عنوان نموده که در صورت عدم دلیل باید اعمال قاعده فقهی البینه علی المدعی و الیمین علی مدعی علیه اجراء شود البته با فرض مطالبه یمین توسط مدعی و اگر اولیاء حاضر به احلاف مدعی علیه نشدند طبق نظر برخی اعلام من جمله مقام معظم رهبری دعوای توقف دعوی صادر می شود و این امور در گزارشات قبلی به آن اشاره شده و دادگاه شعبه 102 جزائی شهرستان مریوان مجدداً متهم را بدون عنایت به آنچه ذکر شد تبرئه نموده است و رأی صادره پس از اعتراض به این شعبه از دیوان عالی کشور ارسال شده است.هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. آنچه در گزارشات آمده آنچه در اظهارات اولیاء دم و شکات بیان شده رأی صادره مبنی بر برائت متهم موجه نیست و مخدوش است چون اولاً با عنایت به اموری که اولیاء دم ذکر نموده اند و ... بودن متهم اگر ادعای علم در مورد نشود لااقل مورد از مصادیق لوث است و می توان اجرای قسامه نمود و بر فرض که مورد از مصادیق لوث نباشد ولو از باب تعارض امارات با درخواست اولیاء متهم اقدام به سوگند می کند و در صورتی که اولیاء حاضر به قسم دادن متهم نباشد طبق نظر برخی از اعلام من جمله مقام معظم رهبری رأی به توقف دعوی صادر می گردد تا دسترسی به امر محکمه پسند و قانون مجازات اسلامی اجرا می گردد نه اینکه بدون اجرای موازین متهم را تبرئه کنند علی‌هذا رأی صادره نقض و پرونده در راستای بند 4 قسمت ب ماده 265 از قانون آئین دادرسی کیفری به دادگاه هم عرض ارسال می شود. شعبه 27 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار مرتضی فاضل - عزیزاله رزاقی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تکلیف دادگاه در فرض استنکاف اولیاءدم از احلاف مدعی علیه در تاریخ 8 تیر 1394، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن متهم به قتل عمدی فردی به نام مرحوم ش. الف. متهم شده بود. جسد مرحوم در تاریخ 11 بهمن 1376 کشف گردید و همسر وی اعلام کرد که متهم، مرحوم را در تاریخ 4 بهمن 1376 از منزل خارج کرده و دیگر به آنجا بازنگشته است. پس از انجام تحقیقات اولیه، دادگاه عمومی در مریوان به دلیل عدم کفایت دلیل، متهم را تبرئه کرد. این رای با اعتراض اولیاء دم مواجه شده و دیوان عالی کشور در نهایت آن را نقض کرد. دیوان با استناد به اظهارات اولیاء دم و وجود لوث، بر این باور بود که رای برائت متهم موجه نیست و باید قاعده فقهی «البینه علی المدعی و الیمین علی مدعی علیه» اعمال شود. در صورتی که اولیاء دم نتوانند متهم را قسم دهند، رای به توقف دعوی صادر خواهد شد. بدین ترتیب، پرونده به دادگاه هم‌عرض ارسال گردید تا مطابق با ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری مورد رسیدگی مجدد قرار گیرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/04/08 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در بزه قتل عمدی در صورت عدم احراز لوث و استنکاف اولیاءدم از احلاف مدعی علیه،قرار توقف دعوی صادر می‌شود و صدور حکم به برائت متهم فاقد وجاهت قانونی است. رای خلاصه جریان پرونده در پی گزارشات قبلی این شعبه ص 216 و 191 و 104 ) آقای ع. ب. معروف به ع. ن. (...) به اتهام قتل عمدی مرحوم ش. الف. مورد تعقیب قرار گرفته با این توضیح که جسد مرحوم در تاریخ 76/11/11 در خانه باغی پآیین تر از روستای ن. از توابع مریوان پیدا می‌شود و همسر مرحوم به نام ث. ی. اظهار نموده که متهم متوفی را در تاریخ 76/11/4 از منزل فرا خوانده و دیگر مراجعه ننمود و در تاریخ 76/11/11 جسد مرحوم پیدا شد و اولیاء‌دم از متهم مذکور شکایت نموده‌اند و پس از اختلاف در صلاحیت و حل آن توسط این شعبه پرونده در شعبه --- جزایی دادگاه عمومی مریوان مطرح و شعبه مذکور هم بر اساس عدم کفایت دلیل متهم را از اتهام قتل تبرئه نموده که مورد اعتراض اولیاء دم واقع و با نقض رای در این شعبه پرونده به شعبه صادر کننده رای عودت داده شده و دادگاه مجددا متهم را تبرئه و حکم به پرداخت دیه از بیت المال صادر نموده که مورد اعتراض اولیاء دم واقع و در این شعبه رای صادره نقض و عنوان نموده که در صورت عدم دلیل باید اعمال قاعده فقهی البینه علی المدعی و الیمین علی مدعی علیه اجراء شود البته با فرض مطالبه یمین توسط مدعی و اگر اولیاء حاضر به احلاف مدعی علیه نشدند طبق نظر برخی اعلام من جمله مقام معظم رهبری دعوای توقف دعوی صادر می‌شود و این امور در گزارشات قبلی به آن اشاره شده و دادگاه شعبه --- جزایی شهرستان مریوان مجددا متهم را بدون عنایت به آنچه ذکر شد تبرئه نموده است و رای صادره پس از اعتراض به این شعبه از دیوان عالی کشور ارسال شده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. آنچه در گزارشات آمده آنچه در اظهارات اولیاء دم و شکات بیان شده رای صادره مبنی بر برائت متهم موجه نیست و مخدوش است چون اولا با عنایت به اموری که اولیاء دم ذکر نموده‌اند و... بودن متهم اگر ادعای علم در مورد نشود لااقل مورد از مصادیق لوث است و می توان اجرای قسامه نمود و بر فرض که مورد از مصادیق لوث نباشد ولو از باب تعارض امارات با درخواست اولیاء متهم اقدام به سوگند می کند و در صورتی که اولیاء حاضر به قسم دادن متهم نباشد طبق نظر برخی از اعلام من جمله مقام معظم رهبری رای به توقف دعوی صادر می‌گردد تا دسترسی به امر محکمه پسند و قانون مجازات اسلامی اجرا می‌گردد نه اینکه بدون اجرای موازین متهم را تبرئه کنند علی‌هذا رای صادره نقض و پرونده در راستای بند 4 قسمت ب ماده 265 از قانون آیین دادرسی کیفری به دادگاه هم عرض ارسال می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار در تاریخ 15 تیرماه 1399، دادنامه‌ای مرتبط با پرونده‌ای که به غرق شدگی و فوت فردی مربوط می‌شد، صادر گردید. پیش‌تر، در تاریخ 23 مردادماه 1398، گزارشی در خصوص غرق شدگی متوفی و فوت وی در دریا به مراجع ذی‌ربط ارائه گردید. تحقیقات نشان داد که متوفی در حین شنا به دلیل مصرف مواد مخدر از نوع شیشه دچار غرق شدگی شده و در حین انتقال به بیمارستان فوت کرده است. در ابتدا، اولیای دم هیچ شکایتی نداشتند، اما پس از مدتی، پدر متوفی شکایت خود را مبنی بر قتل عمد فرزندش توسط چند نفر دیگر به مراجع قضایی ارائه داد. با این حال، دادسرا به دلیل عدم احراز وقوع بزه و علت فوت، قرار منع تعقیب صادر کرد. این قرار مورد اعتراض قرار گرفت، اما دادگاه تجدیدنظر آن را تایید نمود. در نهایت، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شد و رای صادره به دلیل نقص در تحقیقات و عدم رعایت اصول دادرسی نقض گردید و جهت رسیدگی مجدد به شعبه صادرکننده ارجاع شد. این تصمیم بر اساس بند 2 شق ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1399/04/15 پیام: در صورت ادعای قتل و عدم حصول لوث، چنانچه مدعی (اولیا ی دم) تقاضای سوگند ننماید(امتناع از درخواست سوگند)، دعوا متوقف می‌گردد. در مورخ 98/5/23 و گزارش غرق شدگی در اب که منتهی به فوت فردی به نام ه. م. گردیده واصل می‌گردد. در تحقیق از همراهان متوفی باسا. ر. و ک. ق. و ح. ج. بیان می دارند در روز حادثه حدود ساعت 16 بود از سوییت خود در *وارد اب دریا شدند پس از حدود بیست دقیقه شنا یکباره مشاهده کردند. ه. م. که از انها دور شده بود در حال دست و پا زدن و تقلا کردن م. ب.. تا زمان رسیدن همراهان وی غرق شده بود پس از گرفتن وی از اب توسط غریق نجات و انتقال به ساحل کمک های احیایی توسط مردم حاضر در محل انجام و امبولانس امد و به بیمارستان منتقل که ع. الظاهر در حین انتقال در امبولانس فوت شده بود و در اطاق احیای علایم حیاتی نداشته و متوفی قبل از خروج از سوییت مواد مخدر از نوع شیشه مصرف نموده است.ه. م. در تاریخ 98/5/24 در مرجع انتظامی می گوید در خصوص فوت پسرم از کسی شاکی نیستم تقاضای تحویل جسد برای خاکسپاری را دارم. (ص 17 ) جسد تحویل اولیای دم می شد پزشکی قانونی علت مرگ را خفگی در اب اعلام مینماید. (ص 30 ) ه. م. در 98/10/4 در بازپرسی از همراهان پسرش در زمان غرق شدن اعلام شکایت می‌نماید. (ص 38 ) *با قرار عدم صلاحیت پرونده را به دادسرای عمومی و انقلاب *ارسال مینماید. (ص 39 ) و بازپرس شعبه *هم به لحاظ عدم احراز وقوع بزه و فوت متوفی در اثر غرق شدگی در اب به تقصیر خود وی بوده قرار منع تعیب متهمین را صادر مینماید. و قرار منع تعقیب از سوی پدر متوفی مورد اعتراض قرار گرفته وی در لایحه اعتراضی ود بیان داشته ر. ر. و ک. ق. و ح. ج. پسرم را در اب خفه کرده اند و شاکی هستم شعبه *با رد اعتراض نامبرده قرار را تایید نموده است. (ص 46 ) به رای دادگاه اعتراض شده پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارسال و شعبه * به شرح دادنامه شماره *با قرار عدم صلاحیت پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده پس از قرائت گزارش م. ع. ق. عضو ممیز و بررسی اوراق و لایحه فرجام واهی و نظریه دادیار دیوان عالی کشور اقای خ. مبنی بر: نقض و انجام مشاوره به شرح زیر رای صادر می‌گردد.: فرجام خواهی اقای ه. م. نسبت به دادنامه شماره *صادره از شعبه *حاوی تایید قرار منع تعقیب شماره *صادره از شعبه *از این حیث واجد ایراد م. ب.. که ف. خ. شکایت خود مدعی قتل عمد فرزندش توسط اقایان ر. ر. و ح. ج. و ک. ق. بوده اولا تحقیقات لازم پیرامون موضوع از محل حادثه و مطلعین حاضر در محل و خود مشتکی عنهم صورت نگرفته تا از چگونگی حادثه اطلاعات لازم به دست اید ثانیا در صورت نبود دلیل بر تحقق بزه و توجه اتهام به متهمین و حتی عدم حدوث لوث لازم بوده دادگاه قاعده احلاف منکر را رعایت می نمود و لازم بوده طبق ماده 208 قانون مجازات اسلامی و فتوای حضرت ا. خ. (ره) در جلد دوم تحریرالوسیله بحث قسامه (ص 568 ) مسیله دوم که بیان داشته اند در صورت ادعای قتل و عدم حصول لوث لازم است.از باب مدعی و منکر با استدعای مدعی متهم به عنوان منکر یک قسم یاد نموده و تبریه گردد. و در صورت عدم تقاضای سوگند از سوی مدعی طبق فتوی م. م. ر. در صفحه 82 کتاب ره توشه قضایی و در باب قتل و قسامه که بیان داشته با عدم درخواست قسم از سوی اولیای دم دعوا متوقف می‌گردد. که دادگاه بدون رعایت مراتب مذکور اقدام به صدور رای نموده که نقص در دادرسی و تحقیقات تلقی می‌گردد. و رای فرجام خواسته به استناد بند 2 شق ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری نقض و جهت رسیدگی مجدد با رعایت مراتب مار البیان به همان شعبه صادر کننده رای ارجاع می‌گردد. رییس: ع. ر. عضو معاون: م. ع. ق.