تکلیف دادگاه در فرض عدم پذیرش نظریه داوران

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: حسب محتویات پرونده خانم م. و. پ. فرزند ی. در تاریخ ۹۹/۵/۶ دادخواستی را به طرفیت اقای ع. ش. ن. فرزند ا. بخواسته طلاق بدرخواست زوجه ( طلاق عسر و حرجی ) تقدیم دادگستری شهرستان *نموده است.که جهت رسیدگی به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی این دادگستری ارجاع گردیده است. خ. د. ت. خواسته خود اعلام نموده است: حدود هجده سال است.که بعقد دائمی خوانده در امده و دو سال است.که جدا از هم زندگی می نماییم و بدلیل اختلافات موجود و مستندا به بند ۲ از شروط ضمن عقد و تحقق عسر وحرج تقاضای صدور حکم طلاق را دارم. ( ۱۰ ) در اولین جلسه رسیدگی خ. ا. ن. است: به علت دست به زدن و خیانت همسرش در عسر وحرج قراردارد. ، یک دادنامه محکومیت بر علیه ایشان دارم. دو سال است.با یکدیگر زندگی نمی کنیم. در مورد مهریه و نفقه اقدام شد و در خصوص اجرت المثل وجهیزیه نیز اقدام خواهد شد ، فرزند مشترک نداریم ، دادنامه محکومیت ایشان دائر بر ایراد ضرب و جرح دارم. که منع تعقیب صادر شد. خ. د. پ. اظهار داشت: دعوی تمکین بنفع من صادر شده است.بنده تهدید نکردم خانم … میکرد که تابلو نداشت و من رفتم انجا و گفتم برگرد سر زندگی رفت شکایت کرد. ( ۱۹ ) دادگاه قرار ارجاع امر بداوری را صادر و اعلام نموده است. ( ۲۰ ) داور زوج در نظریه منعکس در صفحه ۲۹ پرونده اعلام نموده است: زوجه حاضر به سازش زندگی نیست و امکان سازش فراهم نمیباشد. ( ۲۹ ) داور زوجه نیز اعلام نمود: زوجه نباید بدلایل و توجیهات شخصی حاضر به زندگی نیست لذا تلاش ایشان جهت ایجاد صلح و سازش به نتیجه نرسیده است. ( ۳۳ ) دادگاه در تاریخ ۹۹/۶/۲۹ ختم رسیدگی را اعلام نموده و ب. ت. ب. دادخواست تنظیمی و جمیع اوراق و محتویات پرونده بشرح ذیل مبادرت بصدور رای نموده است: نظر باینکه خواهان دلیل موجهی جهت اثبات عسر و حرج به دادگاه ارائه ننموده و دادنامه شماره *صادره از شعبه *موجب احراز عسر و حرج نگردیده و ب. ت. ب. نظر قاضی محترم مشاور منعکس در صفحه ۳۸ پرونده مستندا به ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی و ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی دعوی خ. ر. و. ندانسته و حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام می نماید. ( ۴۱ ) زوجه به رای صادره اعتراض نموده و در لایحه تجدیدنظرخواهی اعلام نموده است.که: ۱- زوج باستناد رای کیفری محکوم به شلاق شده است.و ب. ت. ب. بند ۲ و ۹ عقد نامه مجازات تعزیری را از موارد عسر وحرج دانسته و این محکومیت در رابطه با تهدید ایشان صورت گرفته است. ۲- در مورد مهریه ایشان مبادرت به ارائه قولنامه جعلی با برادرش نموده است.که در شعبه *منجر به صدور حکم بر بطلان دعوی ایشان گردید. لذا ب. ت. ب. اختلاف چندین ساله وجود عسر و حرج محرز است.تقاضای رسیدگی دارم. ( ۴۹-۵۰ ) پرونده بدادگاههای تجدیدنظر *ارسال و جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است. زوج در پاسخ به تجدیدنظرخواهی زوجه اعلام نموده است. ۱- دادخواست تمکین به نفع بنده صادر شده. ۲- تنها رایی که علیه بنده صادر شده در رابطه با شکایت تهدید که ان هم بناحق صادر شده و گواهان شاکی در ان پرونده اظهارات خود را پس گرفتند. ۳- قاضی مشاور و قاضی دادگاه بدوی عسر وحرج زوجه را احراز ننمودند. ۴- اگر قرار باشد. با هر مساله کوچک حکم طلاق صادر گردد. دیگر هیچ خانواده ای در امنیت نخواهد بود. ( ۵۳ ) ۵- بنده همسرم را دوست دارم. و بارها از وی دعوت به بازگشت به زندگی نمودم. ( ۵۸ ) دادگاه تجدیدنظر نیز در تاریخ ۹۹/۱۰/۱۱ ختم رسیدگی را اعلام نموده و ب. ت. ب. اینکه از سوی ت. ن. خ. د. ا. م. از دادرسی دلیل اثباتی در جهت وجود عسر و حرج ارائه نگردیده و صدور دادنامه موافق موازین قانونی صادر شده است.دادگاه مستندا به ماده ۳۵۸ و بند الف ماده ۳۶۸ قانون ایین دادرسی مدنی با رد تجدیدنظر خواهی مبادرت به تایید دادنامه یادشده نموده است. ( ۶۵ ) زوجه از رای صادره فرجامخواهی نموده و با بیان مطالب گذشته در لایحه فرجامخواهی تقاضای رسیدگی و نقض دادنامه صادره را نموده است ، پرونده در این راستا به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به شعبه پانزدهم دیوان ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای دکتر ح. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۱۰/۱۱ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی متن رأی رای شعبه فرجامخواهی خانم م. و. پ. فرزند ی. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۱۰/۱۱ صادره از شعبه *که بموجب ان با تایید دادنامه بدوی شماره *مورخ ۹۹/۶/۲۹ صادره از شعبه *حکم به بطلان دعوی با خواسته الزام زوج به طلاق به جهت عسر وحرج صادر گردیده است.بشرح ذیل وارد است: ۱ *مفاد ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده دادگاه مکلف است.در صورت نپذیرفتن نظریه داوران در رد ان استدلال نماید. در این پرونده هر دو داور نظر به عدم امکان سازش اعلام نظر نمودند و دادگاه محترم هیچگونه استدلالی در رد نظریه انان تبیین ننموده است. ۲- حکم تمکین ز. د. ت. ۹۷/۱۲/۲۰ صادرگریده است.و محکومیت زوج با تهام تهدید به اسیدپاشی در تاریخ ۹۸/۷/۱۳ و موخر به ان صادر شده است. ۳- خواسته خواهان براساس تحقق شرط و عسر و حرج مطرح گردیده است.که دادگاه محترم صرفا در خصوص موضوع عسر و حرج اظهارنظر نموده است.و دادنامه از این جهت نیز واجد نقص م. ب.. ۴- دو سال جدایی و مفارقت جسمانی و طرح دعاوی مختلف فیما بین زوجین حاکی از عمق اختلاف انان بوده و نشان دهنده ان است.که طلاق عاطفی میان انان محقق گردیده و زوج در واقع خواهان تداوم زندگی است.که در واقع وجود خارجی ندارد. لذا دادنامه صادره بدلیل وجود نقص قابل تایید نمیباشد. مقرر میگردد. پرونده به دادگاه تجدیدنظر اعاده تا با استفاده از جامعیتی که در قاعده پر ارج عسر و حرج وجود دارد. با بررسی همه جانبه و جلوگیری از ضرر روحی و روانی بیشتر و ب. ت. ب. عوامل شخصی زوجه واینکه قانونگذار با وضع تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی دائره مشمول مصادیق عسر وحرج را به هر عنوان مستحدث توسعه داده و دست دادگاهها را در جهت حل مشکل زنان بازگذاشته است.علیهذا رای صادره نقض و رسیدگی بعدی باستناد بند الف از ماده ۴۰۱ و نیز بند ۵ از ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی به همان شعبه صادرکننده رای منقوض محول میگردد. تا با بررسی همه جانبه و ب. ت. ب. این مطلب که دوام و استحکام رابطه زوجین براساس مودت قلبی که یک امر درونی است.محقق میگردد. و ب. ت. ب. نهی شارع مقدس از کالمعلقه نمودن زنان براساس ایه شریفه ۱۲۹ از سوره مبارکه نسای رای مقتضی را صادر فرمایند./ا۴۰۰/۳/۱۸ شعبه * رییس شعبه : ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح. فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی