جایگاه آزمایش ژنتیک در نفی نسب

جایگاه آزمایش ژنتیک در نفی نسب خ. م.: در این پرونده، خ. ه. ب. منظور نفی نسب از خوانده به دادگاه مراجعه کرده‌اند و ادعا می‌کنند که خوانده به عنوان فرزندخوانده مرحوم م. د. ف. شناخته شده و هیچ رابطه صلبی با وی ندارد. خ. ه. مستنداتی از جمله گواهی حصر وراثت و وکالت‌نامه ارائه کرده‌اند. در مقابل، وکیل خوانده با استناد به شناسنامه و مدارک رسمی، ادعای نفی نسب را رد کرده و به عدم وجود ادعای مشابه از سوی مرحوم م. د. ف. در زمان حیات اشاره کرده است. پس از بررسی مدارک و استعلام از مراجع ذی‌صلاح، دادگاه به آزمایش ژنتیکی اشاره کرده که عدم وجود رابطه برادری بین خ. ه. و خوانده را تایید می‌کند. در نهایت، دادگاه بدوی حکمی مبنی بر نفی نسب خوانده از خ. ه. صادر کرده که این حکم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شده است. پس از آن، فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور ارائه شده که در آن به ایرادات قانونی و عدم اثبات ادعای نفی نسب اشاره شده است. دیوان عالی کشور با نقض حکم تجدیدنظر، پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از دادگاه تجدیدنظر ارجاع داده است. این تصمیم بر اساس بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردیده است. پیام: اگر نتیجه آزمایش ژنتیکی (دی ان ای) حاکی از آن باش که میدان طرفین دعوای نفی نسب رابطه برادری وجود ندارد، این امر نمی تواند به صورت اساسی نافی رابطه پدر و فرزندی باشد؛ زیرا به لحاظ فوت پدر امکان اخذ آزمایش وجود ندارد. در شمار ادله اثبات دعوی که در ماده 1258 قانون مدنی و ماده 194 به بعد قانون آیین دادرسی مدنی احصای شده اند نظر کارشناس نسبت به اقرار و اسناد رسمی از اهمیت کمتری برخوردار م. ب.. رای خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: اقایان و خانمها ب. - م. - س. - م. - م. ش. همگی د. ف. و خانم ص. و. ن. د. ب. ط. اقایان و خانمها پ. - ع. - ب. - ع. شهرت همگی د. ف. با وکالت اقای ی. ح. به خواسته نفی نسب از خ. ر. ا. (اقای پ. د.) را به تاریخ 1399/11/05 به دادگاه تقدیم داشته و توضیح داده که مرحوم م. د. ف. در تاریخ 1398/07/08 درگذشته و در هنگام اعلام ورثه حین الفوت ایشان نام اقای پ. د. ف. نیز به عنوان یکی از وراث ذکر شده است. ن. ب. ا. بنا به دلایل و موجود از جمله پرونده مطروحه در امور داوطلبین سازمان *- بر فرزند خواندگی و سایر دلایل و قرائن موجود در مورخه 1351/06/20 از *به عنوان فرزند خوانده مرحوم م. د. ف. و خانم ف. ع. ا. ن. گرفته شده است.و هیچگونه رابطه صلبی با بطنی نداشته و خ. ه. و سایر خواندگان تنها ورثه مرحوم م. د. ف. می‌باشند لذا تقاضای صدور حکم نفی نسب نامبرده به انضمام خسارات وارده را نموده‌اند (صفحه 11 ) فتوکپی گواهی حصر وراثت و وکالتنامه وکیل خ. ه. نیز پیوست شده است. در برگ انحصار وراثت نام پ. د. ف. در ردیف سوم و به عنوان فرزند مرحوم م. د. ف. قید شده است. (صفحه 7 ) پرونده به شعبه *ارجاع شده است. دادگاه دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت طرفین با ارسال نسخه ثانی دادخواست را صادر کرده است. (صفحه 13 ) خانم ط. ش. به وکالت از طرف اقای پ. د. ف. لایحه ای تقدیم و توضیح داده است.که طبق مندرجات شناسنامه پ. د. ف. در تاریخ 1348/04/02 در *متولد شده که مرحوم م. د. ف. (پدر) و خانم ف. ع. ا. ن. مادر وی م. ب.. و مرحوم م. د. ف. در طول زندگی خود که پنجاه سال از تولد خوانده می گذشته هیچگاه ادعایی مبنی بر نفی نسب وی نداشته است.ضمنا مرحوم همسران متعددی داشته و وراث فعلی از چند مادر می‌باشند که موکل تنها فرزند خانم ف. ع. ا. ن. و همسر چهارم وی بوده است. (صفحه 18 ) فتوکپی شناسنامه و کارت ملی اقای پ. د. ف. پیوست شده است. (صفحه 21 ) به تاریخ 1399/11/30 دادگاه تشکیل جلسه داده وکلای طرفین حضور یافته اند و از خواندگان ب. و ع. و از خ. ه. ب. و م. د. ف. حضور یافته اند. وکیل خ. ه. ا. داشته پرونده فرزند خواندگی اقای پ. د. ف. در سازمان *موجود م. ب.. ضمنا در 1398/11/23 اقای پ. شخصا به ان اداره مراجعه و طی نامه ای به اداره سرپرستی صغار و محجورین و به معاونت وقت دادستان مراتب اعلام گردیده است.… وکیل خ. ن. ا. داشته دفاعیات به شرح لایحه تقدیمی مورخ 1399/11/26 م. ب.. و درخواست صدور شناسنامه از سوی پدر و مادر قطعا حکایت از اقرار مرحوم م. د. ف. و خانم ف. ع. ا. ن. م. ب. فرزند ص. بودن اقای پ. و اقرار به نسب وی م. ب.. … (صفحه 22 به بعد) دادگاه مراتب را از امور داوطلبین سازمان *استعلام کرده است. (صفحه 29 ) همچنین از اداره صغار و محجورین ناحیه 5 مشهد (صفحه 27 ) و اداره کل ثبت احوال *در خصوص مورد استعلام کرده است. (صفحه 28 ) اداره ثبت احوال اسناد هویتی خانم ف. ع. ا. ن. و م. ع. د. ف. و پ. د. ف. را اعلام نموده است. (صفحه بعد از 30 که شماره ندارد.) به تاریخ 1400/01/19 مجددا جلسه دادگاه تشکیل و اظهارات حاضر در جلسه صورتجلسه شده است. وکیل خ. ه. تقاضای معرفی پ. د. ف. جهت آزمایش ژنتیک را نموده است. (صفحه 35 به بعد) دادیار محترم سرپرستی طی نامه ارسالی اعلام نموده پرونده ای به نام مرحوم م. د. ف. و خانم ف. ع. ا. ن. در شعبه اول سرپرستی وجود ندارد. در صورت لزوم با دفتر کل سرپرستی مکاتبه نمایند (صفحه 40 ) نامه شماره 289 / م - 1399/12/27 سازمان *استان *حاکی است.که اقای م. د. ف. و همسرشان خانم ف. ع. ا. فرزند ی با نام مستعار ن. ا. فرزند ا. سابق تحت حضانت *سازمان *در تاریخ 1351/06/20 به فرزند خواندگی رفته و بلاصاحب م. ب.. (صفحه 47 ) به این نامه فتوکپی نامه هایی در ارتباط با موضوع پیوست شده است. لایحه مورخ 1400/02/31 وکیل مدافع اقای پ. د. ف. نیز حاکی از ان است.که در برگه مورخ 1351/06/18 ملاحظه می‌شود. که از سوی رییس سرپرستی به ریاست شیرخوارگاه قید شده که اقای م. د. ف. تقاضا نموده که پسر بچه ای 2 الی 3 ساله بلاصاحبی جهت نگهداری به وی داده شود. اینکه این طفل همان طفل اوراق قبلی باشد. یا خیر مشخص نمی‌باشد. (صفحه 56 ) در جلسه مورخ 1400/02/22 دادگاه نیز حاضرین حسب مورد به دفاع از خود در مورد خواسته ها و یا رد ادعاها پرداخته اند (صفحه 59 به بعد) دادگاه از پزشکی قانونی استعلام نموده که با آزمایش دی ان ای معین کنند که ایا پ. د. ف. برادر م. و ب. د. ف. م. ب.. یا خیر (صفحه 65 ) پاسخ مورخ 1400/05/05 پزشکی قانونی پاسخ مقتضی را ب. ت. ب. مشکلات موجود مستلزم شش ماه زمان اعلام کرده است. (صفحه 47 ) نتیجه آزمایش طی نامه مورخ 1400/07/08 چنین اعلام شده است. (رابطه نسبی مورد ادعا با واسطه پدر مشترک (برادری) بین پ. د. ف. و با م. د. ف. و ب. د. ف. رد می‌گردد.) (صفحه 69 ) دادگاه در جلسه فوق العاده مورخ 1400/07/20 ختم رسیدگی را اعلام و پس از اخذ نظر قاضی محترم مشاور مبنی بر نفی نسب پ. د. ف. با دو تن از خ. ه. و صدور قرار رد دعوی نسبت به سایر خ. ه. (صفحه 70 ) دادنامه شماره *- 1400/07/21 را به اختصار چنین صادر کرده است.در خصوص دعوی اقایان و (خانمها) ب. - م. - م. - س. - م. و ص. ش. همگی د. ف. به طرفیت اقایان و خانمها پ. د. ف. - ع. د. ف. - ب. د. ف. - ع. د. ف. به خواسته نفی نسب اقای پ. د. ف. … ن. ب. ا. ارسالی و پاسخ سازمان **با ادعای خ. ه. مطابقت دارد. و پس از آزمایش ژنتیکی رابطه نسبی با واسطه پدر مشترک بین پ. د. ف. و اقایان م. و ب. د. ف. رد شده است. مستندا به مفاد و مفهوم ماده 1173 و 1258 قانون مدنی حکم بر نفی نسب خ. ر. ا. از خ. ه. با واسطه پدر مشترک (برادری) صادر می‌گردد. و نسبت به سایر خواندگان به دلیل عدم توجه دعوی قرار رد دعوی صادر می کند و نسبت به مطالبه خسارات دادرسی به لحاظ عدم احراز تقصیر حکم به رد دعوی صادر می‌نماید. (صفحه 71 به بعد) اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. از این رای تجدیدنظرخواهی کرده است.که پرونده در شعبه *مورد رسیدگی واقع شده و به موجب دادنامه شماره *- 1400/08/29 دادنامه بدوی تایید شده است. (صفحه 94 ) اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. وکیل پ. ی. د. از این رای فرجامخواهی کرده و توضیح داده است.که فرزند ان می‌توانند از نظر ژنتیکی به مادر خود بیشتر نزدیک باشند تا پدر بنابراین به صرف آزمایش دی ان ای خلاف بین شرع و قانون م. ب.. ب. ت. ب. اینکه مرحوم دارای 4 همسر و حداقل بجز موکل دارای هشت فرزند دیگر بوده پذیرش فرزند اضافه انهم با وجود اولاد پسر و دختر و از هر جنس چند نفر قاعدتا قابلیت تصور را نداشته و اصولا نمی تواند موید صحت اظهارات خواهان باشد. مشروح لایحه مربوطه به هنگام شور قرائت می‌شود. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است.توضیحا وکیل فرجامخواندگان نیز لایحه ای تقدیم و درخواست تایید رای فرجامخواسته را نموده است. ضمنا تاریخ ابلاغ دادنامه به وکیل ف. خ. 1400/09/01 و تاریخ تقدیم دادخواست فرجامی 1400/09/13 م. ب.. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ع. ب. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *- 1400/08/29 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای متن رای رای شعبه در خصوص فرجامخواهی اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. وکیل پ. ی. د. نسبت به دادنامه فرجامخواسته که به موجب ان دعوی اقایان و خانمها ب. - م. - س. - م. - م. ش. همگی د. ف. و خانم ص. و. ن. به طرفیت ف. خ. دایر بر نفی نسب وی با مرحوم م. د. ف. به عنوان رابطه پدر و فرزند ی به صدور حکم به نفع خ. ه. منتهی شده است.با عنایت به اینکه در شناسنامه و کارت ملی متعلق به ف. خ. که اسناد رسمی محسوب می‌شوند نام پدر وی م. اعلام گردیده است.که بمستفاد از محتویات پرونده شناسنامه مذکور توسط مرحوم م. د. ف. اخذ شده است.ثانیا مرحوم م. د. ف. در زمان حیات خود هیچگاه ادعای در مورد نفی نسب ف. خ. نداشته و مدرکی نیز در مورد ادعای نفی نسب توسط ان مرحوم از سوی فرجامخواندگان ارائه نشده است.ثالثا در شمار ادله اثبات دعوی که در ماده 1258 قانون مدنی و ماده 194 به بعد قانون آیین دادرسی مدنی احصای شده اند نظر کارشناس نسبت به اقرار و اسناد رسمی از اهمیت کمتری برخوردار م. ب.. رابعا نتیجه آزمایش ژنتیکی (دی ان ای) تنها حاکی از انست که بین اقایان پ. - م. و ب. د. ف. رابطه برادری وجود ندارد. که این امر نمی تواند به صورت اساسی نافی رابطه پدر و فرزند ی بین پ. و م. باشد. زیرا به لحاظ فوت م. امکان آزمایش مذکور وجود نداشته است.خامسا در مورد نامه سازمان *نیز چون هویت طفلی که از سوی انها به مرحوم م. واگذار شده بدرستی مشخص نمی‌باشد. به طور قطع نمی توان پذیرفت که پ. د. ف. همان طفلی است.که از سازمان *تحویل گرفته شده است.مضافا به اینکه حسب اظهارات طرفین مرحوم م. دارای چند زن بوده که از انان اولاد متعدد نیز داشته است.که با این وصف درخواست طفل اضافی از سوی ان مرحوم نیز بعید و غیر متعارف به نظر می‌رسد سادسا گواهی حصر وراثت مورخ 1398/08/28 بنا بتقاضای خانم س. د. ف. که خود یکی از ورثه مرحوم م. د. ف. م. ب.. صادر شده است.و به عبارت دیگر خانم س. د. ف. که از خواهان‌های اولیه پرونده و از فرجامخواندگان فعلی است.با استناد به شهادت شهود، اقرار به وراثت پ. د. ف. نموده است. (صفحه 7 ) بنا به مراتب دادنامه فرجامخواسته نمی تواند مورد تایید قرار گیرد و مستندا به بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی با نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد به شعبه دیگر از دادگاه‌های محترم تجدیدنظر استان *ارجاع می‌شود. شعبه * رییس: س. ب. مستشار: م. ا. مستشار: ح. م.