جایگاه قاضی مشاور زن در دادگاه خانواده

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: خانم ف. ا. در تاریخ ۱۳۹۹/۱۱/۱۲ با ارائه وکالتنامه رسمی شماره ۲۵۳۵۲۷ مورخ ۱۳۹۵/۴/۳۰ تنظیمی دفترخانه شماره ۳ مشهد که حسب مفاد ان اقای ر. ص. به خانم ف. ا. وکالت در مطلقه نمودن خود به هر نوع طلاق باحق بذل و قبول بذل و انتخاب وکیل دادگستری با سلب حق عزل و ضم امین و وکیل از خود تفویض نموده است.وتنظیم و ارائه دادخواست توافقی طلاق با وکیل انتخابی خود از ناحیه زوج به *درخواست رسیدگی و صدور گواهی عدم امکان سازش نموده است. در جلسه مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۷ دادگاه ( طبق تاریخ درج شده در صدر صورتمجلس تاریخ جلسه رسیدگی ۱۳۹۹/۱۱/۲۳ م. ب.. ) که با حضور خواهان و وکیل م. ا. ز. و بدون حضور قاضی مشاور تشکیل شده است.ز. گ. ا.: با وکیل زوج به طلاق توافقی به توافق رسیده ایم و خواسته خودر ا به طلاق توافقی تغییر می دهیم دادگاه از دستور تعیین وقت رسیدگی انصراف و با رسیدگی در وقت فوق العاده موافقت نموده ابتدا طرفین را به ادامه زندگی مشترک و انصراف از طلاق دعوت کرده است.که موثر واقع نشده و طرفین اظهار داشته اند به لحاظ عدم تفاهم با یک دیگر قادر به ادامه زندگی با هم نمی باشیم و در کلاسهای مشاوره شرکت کردیم ولی باین نتیجه رسیدیم که از هم جدا شویم و به طلاق توافقی با یکدیگر به توافق رسیدیم و تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش داریم. ز. ا. د. است.در تاریخ ۱۳۸۷/۸/۳۰ به عقد دائم با هم ازدواج کرده ایم و دارای یک فرزند می باشیم. با پدرش زندگی می کند با حضانت پدرش مشکلی ندارم. حدود هفت ماه است.که جدا زندگی می کنیم و در مورد ملاقات من حکم صادر شده است. جهیزیه ام در اختیار ایشان است.برای استرداد بعدا اقدام می کنم مهریه ام ۵۰۰ سکه طلا تمام بهار ازادی م. ب.. و از زندگی با ایشان کراهت دارم. و کلیه حق و حقوق مالی ناشی از زوجیت اعم از یک سکه مهریه ام و نفقه جاریه و معوقه وحق نحله و … را در قبال طلاق به ایشان بذل می کنم و تقاضای طلاق دارم. و در مورد مابقی مهریه ام مستقلا و جداگانه اقدام می کنم. وکیل م. ا. ز. ا. د. است.اظهارات زوجه را قبول دارم. و با قبول بذل از ناحیه موکل راضی به طلاق زوجه هستم. دادگاه با اعلام ختم جلسه به شرح دادنامه شماره ۱۲۱۰ مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۲۳ مستندا به مواد ۱۱۳۳-۱۱۴۵٫۱۱۴۶٫۱۱۵۱٫۱۱۵۰ قانون مدنی و مواد ۲۴٫۲۶٫۳۴٫۲۹٫۳۷ و ۳۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۹۱/۱۲/۱ مبادرت بصدور گواهی عدم امکان سازش بین زوجین با شرایط مندرج در ذیل دادنامه نموده است.این دادنامه در تاریخ ۱۳۹۹/۱۱/۲۳ به وکیل م. ا. ز. ابلاغ گردیده است.که وکیل بلاواسطه ز. د. ت. ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجامخواهی نموده است. وکیل ف. خ. عدم توافق موکل خود با طلاق را اعلام نموده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره۱۲۱۰ ۱۳۹۹/۱۱/۲۳ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی متن رأی رای شعبه درخصوص فرجامخواهی اقای ر. ص. با وکالت اقای ح. م. ش. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *که بموجب ان گواهی عدم امکان سازش فیمابین ف. خ. و فرجامخوانده صادر گردیده است.با عنایت به وجود نقص در رسیدگی دادنامه فرجامخواسته قابل تایید وابرام نمی باشد. زیرا حسب مفاد ماده ۲ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ دادگاه خانواده الزاما با حضور قاضی مشاور زن تشکیل می گردد. دادگاه محترم صادر کننده دادنامه به این تکلیف عمل ننموده است. بنابراین باستناد بند ۵ ماده ۳۷۱ و شق الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را بدادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید./ا۴۰۰/۳/۲۹ شعبه * رییس شعبه : ج. ق. مستشار: س. م. ت. فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی جایگاه قاضی مشاور زن در دادگاه خانواده در این پرونده، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به نمایندگی از زوجه مطرح شده است. خ. ا. ک. که طرفین در تاریخ معین ازدواج کرده و مهریه شامل پنج سکه و یکصد عدد گل رز م. ب.. خوانده با طلاق موافقت نکرده و خواستار دریافت حقوق مالی خود شده است. دادگاه در تاریخ مشخص جلسه‌ای برگزار و به دلیل عدم توافق، قرار ارجاع به داوری صادر نمود. داوران هر دو طرف نظر به طلاق داده و در تاریخ دیگری، دادگاه گواهی عدم امکان سازش را صادر کرد و همچنین مهریه، نفقه ایام عده و مبلغی بابت نحله را تعیین نمود. ز. ن. ب. این دادنامه اعتراض کرده و نسبت به نفقه معوقه تا زمان اجرای صیغه طلاق نیز معترض است. شعبه دوم با تایید دادنامه بدوی، به فرجام‌خواهی زوجه رسیدگی کرده و اعلام نمود که دادگاه موظف به تعیین نفقه معوقه و جاریه طبق قانون حمایت خانواده است و در دادرسی نقص وجود دارد. بر اساس مقررات مربوطه، دادنامه فرجام‌خواسته نقض و پرونده به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع گردید. در این پرونده ر. ا. س. به وکالت از س. ح. ا. در مورخه 1400/10/13 با تقدیم دادخواست به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت س. ا. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در 99/5/21 با خوانده ازدواج نموده است.مهریه پنج سکه و یکصد عدد گل رز م. ب.. شعبه *در 1400/11/03 تشکیل جلسه داده است.وکیل خ. ب. خ. تاکید نموده است.خ. گ. راضی به طلاق نیست و حقوق مالی خود را می خواهد. و عقد در 97/10/2 بوده است. تا اواخر 98 زندگی مشترک داشتیم و بعد منزل مشترک تخلیه شد و جدا هستیم تقاضای نحله اجرت المثل تنصیف اموال را دارم. خرجی هم نداده است. وکیل خواهان گفته موکل زندگی مشترک نداشته چون همسر دیگری دارد. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. و مقرر نموده در مورد اتوموبیل زوج استعلام شود. و از اداره ثبت املاک نیز در مورد اموال زوج استعلام شده است.پاسخ به شرح ص 26- 25 حاکیست که اموالی از زوج به دست نیامده است. داور زوج نظر به طلاق داده است. داور زوجه نیز نظر مشابه داده است. دادگاه در 1400/12/11 تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان گفته شرط تنصیف در سند قید نشده است.و مهریه 5 سکه است.و مستند زوجیت رای دادگاه است. تاریخ عقد 98/1/28 م. ب.. مدت کوتاهی زندگی به صورت مخفیانه داشته اند خوانده می گوید تاریخ عقد 98/11/28 بوده که برای من خانه تهیه کرد هفته ای دو سه بار به من سر می زد همکار بودیم و تا اخر برج 98/12 با هم بودیم و اختلاف پیدا شد. جدا شدیم من را بیرون کرد و حکم تخلیه صادر نمود وسایل را بردم. وکیل گفته در مورد اجرت المثل و نحله عملا زحمتی نبوده است.تعلق نمی گیرد. دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/12/12 گواهی عدم امکان سازش صادر و مقرر نموده مهریه شامل 5 سکه و یکصد شاخه گل رز و نفقه ایام عده و ده میلیون تومان بابت نحله پرداخت شود. خانم س. ا. نسبت به دادنامه اعتراض نموده و نسبت به نفقه معوقه تا زمان اجرای صیغه طلاق معترض است. شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه 1401/02/17 دادنامه بدوی را تایید نموده است. زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده و نسبت به نفقه معوقه تا زمان اجرای حکم طلاق معترض است.که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل زوج ر. ا. س. در زمان شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1401/02/17 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. فرجامخواهی خانم س. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1401/02/17 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج صادر گردیده و ف. خ. نسبت به عدم تعیین نفقه معوقه و جاریه تا زمان اجرای صیغه طلاق معترض م. ب.. وارد و موجه است.زیرا اولا دادگاه مکلف به تعیین حقوق زوجه مطابق با مفاد ماده 29 قانون حمایت خانواده م. ب.. ثانیا اینکه وکیل زوج به صراحت اعلام نموده از اواخر سال 98 زوج جدا زندگی می کند و دلیلی بر پرداخت نفقه از زمان فوق ارائه نداده است. لذا دادگاه باید تکلیف نفقه معوقه زوجه و نفقه جاریه تا زمان اجرای صیغه طلاق را روشن نماید. ثالثا اینکه دادگاه مطابق ماده 2 قانون مذکور نیز باید با حضور قاضی مشاور تشکیل و پس از اخذ نظر ایشان مبادرت به صدور رای نماید. که دادرسی از این جهت نیز دارای نقص است. لذا مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید./ا401/6/20 رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت. در یک پرونده مربوط به درخواست طلاق، خواهان به استناد <a class="artref" href="/ماده/ماده-1130-a_0815110236787">ماده 1130 قانون مدنی</a>، خواستار صدور حکم طلاق شده است. وی ادعا کرده که خوانده به دلیل عدم تعادل روحی، در طول زندگی مشترک بارها او را تهدید و مورد آزار قرار داده و این موضوع قابل اثبات از طریق پزشکی قانونی است. همچنین، خوانده به اتهام تهدید محکوم شده و شواهدی از رفتارهای خشونت‌آمیز وی موجود است. در مراحل رسیدگی، دادگاه خوانده را به پزشکی قانونی معرفی کرده و نظریه پزشکی، اختلال شخصیت وی را تایید کرده است. در نهایت، دادگاه با احراز عسر و حرج زوجه و استناد به مواد قانونی مرتبط، حکم به الزام زوج به طلاق صادر کرد. پس از اعتراض وکیل زوج، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شد که در آنجا اشکالات شکلی در رای اولیه شناسایی و پرونده به دادگاه بدوی ارجاع گردید. پس از رفع نقص و تایید مجدد حکم طلاق، فرجام‌خواهی زوج دوباره به دیوان عالی کشور ارسال شد. دیوان عالی با تاکید بر صحت مراحل دادرسی و نظر پزشکی قانونی، فرجام‌خواهی را رد و حکم دادگاه بدوی را تایید کرد. این تصمیم بر اساس مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی اتخاذ شده است. به حکایت محتویات پرونده خانم م. غ. ن. با وکالت اقای ر. ک. در تاریخ 1399/02/28 به طرفیت اقای م. ر. ز. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق مستندا به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1130-a_0815110236787">ماده 1130 قانون مدنی</a> به دادگاه خانواده *تقدیم نموده است.که جهت رسیدگی به شعبه سوم ارجاع گردیده است. خ. ت. د. است.که خوانده دارای عدم تعادل روحی م. ب.. که در طول 7 سال زندگی مشترک بارها و بارها موکل را مورد تهدید و ازار و اذیت روحی و روانی قرار داده است.که با معرفی به پزشکی قانونی این امر تبین خواهدشد خوانده *وجب دادنامه قطعی به اتهام تهدید محکوم گردیده است.شهود تعرفه شده از سوی خواهان گواهی نموده‌اند خوانده با اتومبیل به درب منزل مادر خواهان که خواهان در انجا بوده است.کوبیده و پس از باز شدن درب در حالی که یک کارد و یک قفل فرمان در دست داشت شروع به فحاشی و اهانت به ساکنین منزل نموده که با ممانعت انان مواجه و با رسیدن پلیس نامبرده دستگیر شده است.گزارش تنظیمی پلیس ضمیمه پرونده موید این مطلب م. ب.. که پس از انتقال وی به مقر پلیس و آزمایش مصرف الکل وی نتیجه 25٪ مثبت اعلام شده است.دادگاه در طول رسیدگی سعی کرده است.نامبرده را به پزشکی قانونی معرفی نماید. که با عدم همکاری وی موفق به اخذ نتیجه نشده است.داوران طرفین موفق باصلاح نشده اند. داور زوجه مصلحت را در طلاق و جدایی اعلام کرده است.نهایتا دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی *وجب دادنامه شماره 1377 مورخ 1398/10/30 به شرح استدلال منعکس در ان عسر و حرج زوجه را احراز و مستندا به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1130-a_0815110236787">ماده 1130 قانون مدنی</a> و مواد 26و 27 و 28 قانون حمایت خانواده حکم بر الزام زوج به طلاق صادر نموده است.زوجه یک شمش طلای یک کیلویی از مهریه را بذل و دادگاه از جانب زوج قبول بذل نموده است.با اعتراض وکیل زوج نسبت باین دادنامه شعبه *متکفل رسیدگی به پرونده گردیده و در جلسات متعدد با حضور طرفین و وکلای انان *وضوع رسیدگی و موفق شده است.زوج را به پزشکی قانونی معرفی نماید. که نظریه کمیسیون پزشکی حاکی است: مصاحبه با نامبرده و همسرش انجام شد مدارک و ارائه شده بررسی شد. در حال حاضر مبتلا به اختلال شخصیت از نوع ترکیبی م. ب.. که سبب ایجاد مشکلات جدی در زندگی زناشویی می‌گردد. د. ا. م. زوجه 3 شمش یک کیلویی طلا از مهریه نفقه معوقه وعده و اجرت المثل ایام زندگی مشترک خود را در قبال طلاق و کراهت از زوج بذل نموده است.دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی *وجب دادنامه فرجامخواسته ضمن اصلاح دادنامه تجدیدنظر خواسته از جهت بذل به شرح فوق دادنامه بدوی را تایید نموده است.سپس براساس فرجامخواهی وکیل زوج پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی باین شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجامخواهی اقای م. ر. ز. با وکالت اقای س. ع. نسبت بدادنامه صادره از شعبه *به شماره فوق الذکر که حسب مفاد ان با اصلاح و تایید دادنامه صادره از سوم دادگاه خانواده شهرستان *حکم بر الزام زوج به طلاق زوجه صادر گردیده است.از جهت ماهوی وارد نیست و از این جهت دادنامه فاقد اشکال است.لیکن از جهت شکلی دارای اشکال است.زیرا دادگاه بدوی و تجدیدنظر با غفلت از تکلیف مقرر درماده 2 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 مبنی بر ضرورت حضور قاضی مشاور در دادگاه خانواده و کسب نظر وی اقدام به صدور رای نموده‌اند و دادنامه صرفا از این حیث واجد نقص است.لذا به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی و رفع نقص و سپس صدور رای به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌گردد. پس از اعاده پرونده شعبه *جهت رفع نقص اعلامی این شعبه به دادگاه بدوی ارسال نموده است.قاضی محترم مشاور دادگاه خانواده *وجب نظریه مورخ 1399/09/09 با اشاره به محتویات پرونده و احراز عسرو حرج زوجه نظر بر صدور حکم طلاق اعلام نموده است.شعبه *با اعلام ختم رسیدگی *وجب دادنامه شماره 0932 مورخ 1399/09/13 و به شرح استدلال منعکس در ان مستندا به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1130-a_0815110236787">ماده 1130 قانون مدنی</a> ومواد 26 و 27 و 28 قانون حمایت خانواده حکم بر الزام زوج به طلاق زوجه با شرایط مندرج در ان صادر کرده است.با اعتراض وکیل زوج شعبه *به پرونده رسیدگی و *وجب دادنامه فرجامخواسته ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را تایید کرده است.سپس براساس فرجامخواهی وکیل زوج پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. فرجامخواهی اقای م. ر. ز. با وکالت اقای س. ع. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *به شماره صدر الاشاره که *وجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به الزام ف. خ. ب. طلاق فرجامخوانده صادرگردیده است.وارد نمی‌باشد. دادنامه فرجامخواسته با عنایت به اظهارات و مدافعات طرفین ونظریه پزشکی قانونی و عدم توفیق داوران در اصلاح ذات البین و نظریه قاضی مشاور برابر مقررات قانونی صحیحا صادر گردیده است.از ناحیه ف. خ. مطلب موجه و مدللی که موجب نقض ان گردد. ابراز نشده است.و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز ایرادی در ان ملاحظه نمی گردد.. بنابراین به استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد فرجامخواهی دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید./ا400/4/6 در این پرونده، به علت عسر و حرج و بیماری سخت درمان زوج، درخواست طلاق مطرح گردید. در مرحله نخست، دادگاه خانواده با احراز وضعیت عسر و حرج، حکمی مبنی بر الزام زوج به طلاق صادر نمود که این حکم در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شد. با این حال، در مراحل بعدی، نقصی در دادرسی به دلیل عدم حضور قاضی مشاور شناسایی شد که طبق ماده 2 قانون حمایت خانواده، منجر به نقض دادنامه‌ها و ارجاع پرونده به دادگاه اولیه گردید. پس از برگزاری جلسه‌ای با حضور قاضی مشاور و تایید مجدد وضعیت عسر و حرج، دادگاه تجدیدنظر در نهایت حکم الزام زوج به طلاق را تایید کرد. درخواست فرجام‌خواهی به دلیل عدم ارائه دلایل موجه برای نقض دادنامه رد شد و دادنامه نهایی تایید گردید. این تصمیمات بر اساس مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ شده است. در این پرونده ع. غ. به وکالت از ا. ص. ز. در مورخه 97/9/10 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به دلیل عسر و حرج و بند 3 شرایط عقد شامل (مرض صعب العلاج) به طرفیت اقای ح. ا. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در 94/4/11 باخوانده ازدواج نموده و زوج به دلیل بیماری قادر به زناشویی و نزدیکی و باروری نیست. شعبه 4 دادگاه خانواده قم در 97/10/19 تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان به عسر و حرج موکل اشاره نموده و اینکه خوانده نمی‌تواند حداقل های رابطه زناشویی را داشته باشد. و معالجات پزشکی هم موثر نبوده است. و مطابق آزمایش هیچگونه اسپرمی ندارد. وکیل خوانده اعلام کرده لایحه تقدیم می کند و در لایحه اشاره نموده که شرط بند 10 در مورد عدم باروری با گذشت 5 سال از عقد است.که هنوز محقق نشده و دلیلی هم بر اینکه رابطه زناشویی نیست ارایه نشده است. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است.داوران به شرح برگ 27 پرونده نظر بر عدم سازش زوجه داده اند. پزشکی قانونی با معاینه زوج اعلام کرده زوج توان باروری ندارد. و توانایی رابطه جنسی هم ندارد. و با مصرف دارو و قادر به برقراری رابطه خواهدبود. دادگاه خواسته کمیسیون پزشکی بررسی نماید. که نتیجه به شرح ص 47 اعلام شده عبارت است.از اینکه 1- فاقد اسپرم است. 2- به صورت معمول توانایی رابطه جنسی ندارد. ولی با تزریق امپول ماهیانه امکان ان وجود دارد. دادگاه در 98/9/28 تشکیل جلسه داده است. زوجه گفته با امپول حدود 4 باری که رابطه بود به شدت و با سختی زیاد ایشان زمان زیادی صرف می کردند. و حتی ارضای هم نمی شد. و من به شدت اذیت می شدم. و با امپول هم روابط نرمالی را تجربه نکرده ایم. و من در عسر و حرج هستم. دادگاه به موجب دادنامه شماره 401004 98/10/5 با احراز عسر و حرج زوجه حکم به الزام زوج به طلاق صادر نموده است. اقای م. ک. به وکالت از ح. خ. ا. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه 5 دادگاه تجدیدنظر استان قم به موجب دادنامه شماره 500182 99/3/22 دادنامه بدوی را تایید نموده است.اقای م. ک. به وکالت از زوج از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل ف. ا. ع. س. و ع. غ. در زمان شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 500182 99/3/22 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجامخواهی اقای م. ع. ک. به وکالت از ح. ا. نسبت به دادنامه شماره 000500182 مورخه 99/3/22 صادره از شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان قم که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه 4 دادگاه خانواده شهر قم با احراز عسر و حرج فرجامخوانده حکم به الزام ف. خ. ب. طلاق ایشان صادر گردیده صرف نظر از اینکه در ماهیت موضوع اعتراض وارد نیست لیکن ب. ت. ب. اینکه دادگاه مکلف بوده مطابق ماده 2 قانون حمایت خانواده باحضور قاضی مشاور تشکیل و پس از کسب نظر ایشان مبادرت به صدور رای نماید. و دادرسی از این جهت دارای نقص م. ب.. لذا مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد پس از رفع نقص اعلامی به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. با نقض دادنامه فرجامخواسته به لحاظ نقص موجود در جریان دادرسی و عدم حضور قاضی مشاور در جلسات دادگاه خانواده و اینکه دادگاه علیرغم تکلیف مفاد ماده 2 قانون حمایت خانواده بدون حضور و اخذ نظر قاضی مزبور مبادرت به صدور رای نموده پرونده جهت رفع نقص و صدور رای مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع شده است.دادگاه تجدیدنظر *(شعبه 5) طی گردشکار شماره 00500466 مورخه 99/6/20 با ارایه توضیحاتی پرونده را جهت ارشاد و راهنمایی به دیوان عالی کشور اعاده نموده (ص 65) و این شعبه طی نظریه مورخه 99/8/19 ص 66 دادگاه را به تکلیف قانونی و رفع نقص ارشاد نموده است.علیرغم این موضوع دادگاه تجدیدنظر با اصرار به نظر خود مبنی بر عدم ضرورت قاضی مشاور به علت فقدان ان و اینکه دادگاه تجدیدنظر تکلیف به اخذ قاضی مشاور ندارد. مبادرت به صدور رای نموده و اعلام نموده ضمانت اجرایی برای عدم حضور قاضی مشاور هم وجود ندارد. این در حالی است.که در ماده 2 مرقوم صراحتا پیش بینی شده که دادگاه در صورت عدم پذیرش نظر قاضی مشاور باید مستدلا ان را رد نماید. و عدم تکلیف به مفاد ماده مزبور قطعا تخلف انتظامی است. اقای م. ک. به وکالت از ح. خ. ا. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ فرجامخوانده خانم ا. ص. ز. در زمان شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 0772 1399/09/29 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: دادنامه صادره از شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان قم به شماره فوق الذکر واجد نقص بوده و قابل ابرام نمی‌باشد. زیرا حضور قاضی مشاور در دادگاه خانواده و کسب نظر وی قبل از انشای رای به حکم ماده 2 قانون حمایت خانواده الزامی م. ب.. شعبه پنجم دادگاه محترم تجدیدنظر استان قم در دادنامه مذکور به این امر اذعان نموده است.دادگاه تجدیدنظر به عنوان مرجع عالی در رسیدگی به هر پرونده از محاکم بدوی واجد صلاحیت و منزلت ان دادگاه م. ب.. بنابر تشکیل جلسه با حضور قاضی مشاور برای دادگاه تجدیدنظر دارای محمل قانونی بوده و هیچ منعی ندارد. بهر صورت دادنامه بدوی بدلیل عدم حضور قاضی مشاور وکسب نظر وی برخلاف قانون صادر شده است.و تایید ان از سوی دادگاه تجدیدنظر فاقد وجهه قانونی است.و این نقص بهر کیفیت توسط دادگاه تجدیدنظر و دادگاه بدوی لزوما می‌بایست مرتفع گردد. بنا به مراتب به استناد به بند 2 ماده 371 و شق ج ماده 401 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد به پرونده را به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید. با نقض دادنامه و اعاده پرونده و وجود نقض اعلامی دادگاه تجدیدنظر با حضور قاضی مشاور تشکیل جلسه داده است.و نظر قاضی مشاور نیز به شرح ص 98 پرونده در خصوص عسر و حرج زوجه و الزام زوج به طلاق اعلام شده است. دادگاه تجدیدنظر (شعبه 7 تجدیدنظر استان قم) نهایتا با اخذ قاضی مشاور به موجب دادنامه شماره 000562877 مورخه 1400/03/10 دادنامه بدوی صادره از شعبه 4 دادگاه خانواده قم را که به موجب ان حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر گردیده را تایید نموده است. اقای م. ع. ک. به وکالت از ز. ف. خ. نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ ف. خ. د. زمان شور قرائت میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. تو.ت عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 562877 1400/03/10 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. فرجامخواهی اقای م. ک. به وکالت از ح. خ. ا. نسبت به دادنامه شماره 000562877 مورخه 1400/03/10 صادره از شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان قم که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادر از شعبه چهارم دادگاه خانواده قم حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته با توجه نظریه پزشکی قانونی در مورد عدم توانایی جنسی زوج و نظریه داوری بر عدم سازش مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده 371 قانون ایین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه وکیل ف. خ. ارایه نگردیده است. لذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید. /ا400/6/17 شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. تولیت