رأی خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 84/06/08 خانم م. ن. و نیز آقای ع. و خانمها ل. و بی بی ز. وبی بی ک. همگی ن. د. ب. ط. آقای د. ن. به خواسته مطالبه سهم خ. ه. از منزل مسکونی واقع در خرمشهر خیابان داوری نبش پ... پلاک ... و خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه تقدیم دادگستری خرمشهر نموده و خواهان ردیف اول توضیح داده که اینجانبه و سایر وراث مرحوم ح. ن. به خوانده وکالتی تفویض کردیم تا منزل مسکونی موروثی پدری مان را بفروشد و ثمن را به نسبت سهم الارث بین وراث تقسیم و پرداخت نماید، خوانده سند منزل را بنام خودش منتقل و ریالی به سایر وراث پرداخت نکرده است. از آنجا که خوانده حاضر به پرداخت مطالبات سایر وراث که از آنها وکالت دارم نشده و قصد پایمال نمودن حق ما را دارد به شرح خواسته تقاضای رسیدگی و صدور حکم داریم، شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خرمشهر عهده دار رسیدگی به پرونده می شود در جلسه مورخ 84/08/26 دادگاه که در وقت مقرر با حضور طرفین تشکیل می گردد خ. ه. ب. ش. د. تقدیمی رسیدگی و صدور حکم را تقاضا می نمایند، خ. د. د. بیان میدارد اینجانب منزل مسکونی را از مادر خ. ه. و ع. ن. خریداری نموده ام البته قراردادی تنظیم نشد و مادر خ. ه. ب. عنوان وکیل چهار دختر «یکی از دختران بنام بی بی ک. در سوئد هستند»; و ع. ن. سهم خود را فروختند و من به اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه کردم و سند مالکیت بنام من صادر گردیده است و خواسته خ. ه. را قبول ندارم. دادگاه در پایان جلسه مقرر میدارد رونوشت وکالتنامه های استنادی را ارائه نمایند که خوانده رونوشت سند مالکیت را ارائه می کند، دادگاه پاره اقدامات قضائی از جمله استماع مجدد اظهارات طرفین و ارجاع امر به کارشناس جهت تعیین قیمت روز ملک و نیز تعیین سهم خ. ه. از ملک مذکور معمول و نهایتا ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 2242 - 86/08/28 مطابق نظریه کارشناس حکم به نفع خ. ه. و الزام خوانده به پرداخت سهم آنان و نیز پرداخت مبلغ 5/024/000 ریال بابت هزینه دا درسی و مبلغ ششصد هزار ریال بابت حق الزحمه کارشناس و همچنین پرداخت خسارات تأخیر تأدیه از تاریخ 76/06/25 «تاریخ اعطاء وکالت به خوانده»; تا زمان اجرای حکم صادر می نماید. با اعتراض م. ع. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان به موجب دادنامه شماره 1272 - 88/09/16 رأی بدوی را تأیید می کند. مدیر کل محترم دادگستری استان خوزستان آراء را واجد ایراد دانسته و پیشنهاد اعمال ماده 18 اصلاحی می نماید که در نهایت با دستور بررسی از ناحیه ریاست محترم قوه قضائیه، پرونده در معاونت قضائی قوه توسط کمیسیون پنجم مستقر در آن معاونت بررسی و قضات محترم کمیسیون مذکور چنین اظهار نظر می نمایند: به اعتقاد اینجانبان آن قسمت از آراء صادره که متضمن محکومیت خوانده به پرداخت سهم ارث خ. ه. از ملک موروثی با جلب نظر کارشناس به نرخ روز م. ب. بلااشکال است زیرا هرچند خوانده مدعی خرید ملک و پرداخت ثمن گردیده است لیکن هیچ دلیلی در این خصوص ارائه نداده است و نامبرده با استفاده از وکالتنامه مبادرت به اخذ سند مالکیت بنام خویش کرده و این در حالی است که در واقع امر مالکیت ملک به مورث آنان بوده است مادامیکه سهم آنها را از ملک پرداخت نکرده است به نرخ روز سهم نامبردگان را محاسبه و پرداخت نماید و اقدام دادگاه در جلب نظر کارشناس بلااشکال بوده است و بر محاسبه سهم خ. ه. و بر اساس آن هیچ ایرادی وارد نیست و از حیث مذکور اعتراض وارد نبوده و موجبی جهت دادرسی وجود ندارد به رد اعتراض در این باره اظهار نظر می گردد. تنها ایراد وارده بر آراء آن است که چون ارزش ملک به نرخ روز محاسبه گردیده است و در زمان صدور حکم قطعی اشتغال ذمه خوانده مستقر گردیده است لذا محکومیت خوانده به پرداخت خسارات تأخیر تأدیه از تاریخ 76/06/25 (تاریخ اعطاء وکالت) محل ایراد است. از این حیث ضمن موافقت با پیشنهاد مطروحه به تجویز اعاده دادرسی نسبت به رأی مرقوم وفق ماده 18 اصلاحی اظهار نظر می گردد رسیدگی مجدد در شعبه هم عرض تجدیدنظر م. ب.. متعاقبا با حاکمیت ماده 477 قانون آئین دادرسی کیفری، در راستای ماده مرقوم پرونده به نظر ریاست محترم قوه قضائیه می رسد و معظم له با اعاده دادرسی موافقت و نهایتا پرونده جهت رسیدگی به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می گردد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه دیوان عالی کشور
ب. ت. ب. محتویات پرونده و مفاد گزارش و نظریه قضات محترم حوزه معاونت قضائی قوه قضائیه، ایراد قضات معاونت قضائی قوه قضائیه به دادنامه معترض عنه که بر مبنای آن ایراد، اعاده دادرسی تجویز گردیده است صرفا نسبت به بخشی از دادنامه مذکور یعنی راجع به خسارت تأخیر تأدیه است که به نظر می رسد ایراد نسبت به این قسمت از دادنامه کاملا موجه و وارد است زیرا با محکومیت خوانده به قیمت روز رقبه مورد نزاع مطالبه خسارت تأخیر تأدیه موضوعا منتفی بوده و توجیه ندارد بنابراین مخدوش بودن رأی در این قسمت محرز و با عنایت به تجویز اعاده دادرسی از ناحیه ریاست محترم قوه قضائیه، نسبت به این قسمت از دادنامه شماره 1272 - 88/09/16 صادره از شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان و مستندا به ماده 477 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 دادنامه موصوف و نیز دادنامه شماره 2242 - 86/08/28 شعبه اول دادگاه عمومی خرمشهر صرفا در قسمت محکومیت خوانده اولیه به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه نقض و حکم به بی حقی خ. ه. د. این خصوص صادر می گردد.
شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور
یعقوب انصاری (رئیس)
موسی جعفری (مستشار)
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
جمع میان قیمت روز مال مورد نزاع و خسارت تاخیر تادیه
در تاریخ 27 تیرماه 1395، دیوان عالی کشور به یک پرونده رسیدگی نمود که در آن، گروهی از وراث علیه شخصی دیگر، دادخواستی به منظور مطالبه سهم خود از یک ملک مسکونی و همچنین خسارات دادرسی و تاخیر تادیه ارائه کردند. خ. ه. ادعا کردند که خوانده به عنوان وکیل وراث، ملک موروثی را به نام خود منتقل کرده و از پرداخت سهم آنان خودداری کرده است. در دفاعیات، خوانده مدعی شد که ملک را از مادر خ. ه. خریداری کرده و این خرید بدون تنظیم قرارداد رسمی صورت گرفته است. <br>دادگاه بدوی پس از بررسی و اخذ نظر کارشناس، حکم به نفع خ. ه. صادر کرده و خوانده را به پرداخت سهم آنان و هزینههای دادرسی محکوم نمود. این حکم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد، اما به دلیل ایراد مدیر کل دادگستری استان، پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع گردید. دیوان عالی کشور با تایید صحت محاسبه سهم خواهانها، ایراد مطرح شده را تنها نسبت به خسارات تاخیر تادیه وارد دانست و بر این اساس، حکم به بیحقی خ. ه. د. این خصوص صادر و بخش مربوط به خسارات تاخیر تادیه را نقض کرد. این تصمیم بر مبنای ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری اتخاذ شده است.
تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/27
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: با صدور حکم به محکومیت خوانده نسبت به پرداخت قیمت روز مال مورد نزاع، مطالبه خسارت تاخیر تادیه از نظر موضوعی منتفی بوده و توجیهی ندارد.
رای شعبه دیوان عالی کشور
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/27 - 09 : 58 قاضی: موسی جعفری قاضی: یعقوب انصاری
در تاریخ 84/06/08 خانم م. ن. و نیز آقای … و خانمها … و بی بی زهرا وبی بی کتایون همگی ن. د. ب. ط. آقای د. ن. به خواسته مطالبه سهم خ. ه. از منزل مسکونی واقع در خرمشهر خیابان داوری نبش پایدار پلاک --- و خسارات دادرسی و تاخیر تادیه تقدیم دادگستری خرمشهر نموده و خواهان ردیف اول توضیح داده که اینجانبه و سایر وراث مرحوم حسینعلی ن. به خوانده وکالتی تفویض کردیم تا منزل مسکونی موروثی پدری مان را بفروشد و ثمن را به نسبت سهم الارث بین وراث تقسیم و پرداخت نماید، خوانده سند منزل را به نام خودش منتقل و ریالی به سایر وراث پرداخت نکرده است. از آنجا که خوانده حاضر به پرداخت مطالبات سایر وراث که از آنها وکالت دارم نشده و قصد پایمال نمودن حق ما را دارد به شرح خواسته تقاضای رسیدگی و صدور حکم داریم، شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خرمشهر عهده دار رسیدگی به پرونده میشود در جلسه مورخ 84/08/26 دادگاه که در وقت مقرر با حضور طرفین تشکیل میگردد خ. ه. ب. ش. د. تقدیمی رسیدگی و صدور حکم را تقاضا می نمایند، خ. د. د. بیان میدارد اینجانب منزل مسکونی را از مادر خ. ه. و علیرضا ن. خریداری نموده ام البته قراردادی تنظیم نشد و مادر خ. ه. ب. عنوان وکیل چهار دختر «یکی از دختران به نام بی بی کتایون در سوئد هستند»; و علیرضا ن. سهم خود را فروختند و من به اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه کردم و سند مالکیت به نام من صادر گردیده است و خواسته خ. ه. را قبول ندارم. دادگاه در پایان جلسه مقرر میدارد رونوشت وکالتنامه های استنادی را ارائه نمایند که خوانده رونوشت سند مالکیت را ارائه می کند، دادگاه پاره اقدامات قضایی از جمله استماع مجدد اظهارات طرفین و ارجاع امر به کارشناس جهت تعیین قیمت روز ملک و نیز تعیین سهم خ. ه. از ملک مذکور معمول و نهایتا ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 86/08/28 مطابق نظریه کارشناس حکم به نفع خ. ه. و الزام خوانده به پرداخت سهم آنان و نیز پرداخت مبلغ 5/024/000 ریال بابت هزینه دا درسی و مبلغ ششصد هزار ریال بابت حق الزحمه کارشناس و همچنین پرداخت خسارات تاخیر تادیه از تاریخ 76/06/25 «تاریخ اعطاء وکالت به خوانده»; تا زمان اجرای حکم صادر مینماید. با اعتراض م. ع. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان به موجب دادنامه شماره --- - 88/09/16 رای بدوی را تایید می کند. مدیر کل محترم دادگستری استان خوزستان آراء را واجد ایراد دانسته و پیشنهاد اعمال ماده 18 اصلاحی مینماید که در نهایت با دستور بررسی از ناحیه ریاست محترم قوه قضائیه، پرونده در معاونت قضایی قوه توسط کمیسیون پنجم مستقر در آن معاونت بررسی و قضات محترم کمیسیون مذکور چنین اظهار نظر می نمایند: به اعتقاد اینجانبان آن قسمت از آراء صادره که متضمن محکومیت خوانده به پرداخت سهم ارث خ. ه. از ملک موروثی با جلب نظر کارشناس به نرخ روز م. ب. بلااشکال است زیرا هرچند خوانده مدعی خرید ملک و پرداخت ثمن گردیده است لیکن هیچ دلیلی در این خصوص ارائه نداده است و نامبرده با استفاده از وکالتنامه مبادرت به اخذ سند مالکیت به نام خویش کرده و این در حالی است که در واقع امر مالکیت ملک به مورث آنان بوده است مادامیکه سهم آنها را از ملک پرداخت نکرده است به نرخ روز سهم نامبردگان را محاسبه و پرداخت نماید و اقدام دادگاه در جلب نظر کارشناس بلااشکال بوده است و بر محاسبه سهم خ. ه. و بر اساس آن هیچ ایرادی وارد نیست و از حیث مذکور اعتراض وارد نبوده و موجبی جهت دادرسی وجود ندارد به رد اعتراض در این باره اظهار نظر میگردد. تنها ایراد وارده بر آراء آن است که چون ارزش ملک به نرخ روز محاسبه گردیده است و در زمان صدور حکم قطعی اشتغال ذمه خوانده مستقر گردیده است لذا محکومیت خوانده به پرداخت خسارات تاخیر تادیه از تاریخ 76/06/25 (تاریخ اعطاء وکالت) محل ایراد است. از این حیث ضمن موافقت با پیشنهاد مطروحه به تجویز اعاده دادرسی نسبت به رای مرقوم وفق ماده 18 اصلاحی اظهار نظر میگردد رسیدگی مجدد در شعبه هم عرض تجدیدنظر م. ب.. متعاقبا با حاکمیت ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری، در راستای ماده مرقوم پرونده به نظر ریاست محترم قوه قضائیه میرسد و معظم له با اعاده دادرسی موافقت و نهایتا پرونده جهت رسیدگی به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
ب. ت. ب. محتویات پرونده و مفاد گزارش و نظریه قضات محترم حوزه معاونت قضایی قوه قضائیه، ایراد قضات معاونت قضایی قوه قضائیه به دادنامه معترض عنه که بر مبنای آن ایراد، اعاده دادرسی تجویز گردیده است صرفا نسبت به بخشی از دادنامه مذکور یعنی راجع به خسارت تاخیر تادیه است که به نظر میرسد ایراد نسبت به این قسمت از دادنامه کاملا موجه و وارد است زیرا با محکومیت خوانده به قیمت روز رقبه مورد نزاع مطالبه خسارت تاخیر تادیه موضوعا منتفی بوده و توجیه ندارد بنابراین مخدوش بودن رای در این قسمت محرز و با عنایت به تجویز اعاده دادرسی از ناحیه ریاست محترم قوه قضائیه، نسبت به این قسمت از دادنامه شماره --- - 88/09/16 صادره از شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان و مستندا به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 دادنامه موصوف و نیز دادنامه شماره --- - 86/08/28 شعبه اول دادگاه عمومی خرمشهر صرفا در قسمت محکومیت خوانده اولیه به پرداخت خسارت تاخیر تادیه نقض و حکم به بی حقی خ. ه. د. این خصوص صادر میگردد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
