حدود اختیار دادگاه در تبعیت از نظریه کارشناسی

رأی دادگاه تجدیدنظر استان رای اصلاحی در خصوص تقاضای خانم پ. م. ا. با وکالت اقای ح. ا. م. ا. از اولیای دم مرحوم ف. م. ا. مبنی بر اصلاح دادنامه قطعیت یافته براساس نظریه کمیسیون پزشکی قانونی هیات هفت نفره که پس از صدور رای پاسخ استعلام کمیسیون واصل گردیده است.بدین توضیح که به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۱٫۲۳۱ مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۳۰ صادره از این دادگاه ( شعبه ۷۴ تجدیدنظر ) ناظر به دادنامه بدوی شماره ۸۶۵٫۱۴۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۲۹ صادره از شعبه *از بابت قصور پزشکی خانم … ا. ف. براساس نظریه کمیسیون پزشکی ۵ نفره به پرداخت ۱۰ درصد از دیه کامل مرد مسلمان د. ح. اولیا دم صادر گردیده است.اما نظریه کمیسیون نظریه هفت نفره پاسخ استعلامی است که پس از صدور دادنامه ها واصل گردیده است.و میزان تقصیر پزشک را پنجاه درصد موثر در فوت اعلام نموده است.درحالی که صرفا درصد قصور بالاتر اعلام نموده و توضیحات علمی جدید که موجبات اقناع را نسبت به نظریه هییت پنج نفره فراهم اورد ارائه نداده اند و نظریه هییت ۵ نفره کامل تر و بیشتر با مبانی علمی سازگاری دارد. و علی ای حال این دادگاه از این حیث که نظریات کارشناس جنبه طریقت دارد. با قدر متیقن میزان تقصیر را ۴۰ درصد براورد می نماید. و مستندا به ماده ۳۸۱ قانون ایین دادرسی کیفری ب. ت. ب. وصول نظریه هفت نفره و لحاظ قدر یقین اور نحوه پرداخت د. ح. اولیای دم را به ۴۰ درصد از دیه کامل دادنامه اصلاحی صادر می نماید. ارائه اصل یا رونوشت هر یک از دادنامه ها جداگانه ممنوع است.این رای قطعی است رییس و مستشار شعبه * دکتر … م. ر. ی. ا. فهرست دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی حدود اختیار دادگاه در تبعیت از نظریه کارشناسی در تاریخ 8 شهریور 1402، دادگاه تجدیدنظر استان به درخواست اولیای دم مرحوم، به بررسی اصلاح دادنامه قطعی مربوط به قصور پزشکی پرداخت. در دادنامه قبلی، بر اساس نظریه کمیسیون پزشکی پنج نفره، پزشک به پرداخت 10 درصد از دیه کامل مرد مسلمان محکوم شده بود. پس از صدور این دادنامه، نظریه کمیسیون پزشکی هفت نفره به دادگاه ارائه گردید که در آن میزان تقصیر پزشک 50 درصد اعلام شده بود. با این حال، دادگاه ب. ت. ب. عدم ارائه توضیحات علمی کافی از سوی کمیسیون هفت نفره و برتری علمی نظریه کمیسیون پنج نفره، میزان تقصیر را 40 درصد تعیین نمود. بر اساس ماده 381 قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه حکم به اصلاح دادنامه و تعیین میزان دیه به 40 درصد از دیه کامل صادر کرد. این رای قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است. تاریخ دادنامه قطعی: 1402/06/08 پیام: در دعوای تعیین دیه از بابت قصور پزشکی، نظریات کارشناسی جنبه طریقیت دارد و دادگاه در ترجیح نظریه هیات پنج نفره به نظریه هیات هفت نفره کارشناسی، مختار است. رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تقاضای خانم پ. م. ا. با وکالت اقای ح. ا. م. ا. از اولیای دم مرحوم ف. م. ا. مبنی بر اصلاح دادنامه قطعیت یافته براساس نظریه کمیسیون پزشکی قانونی هیات هفت نفره که پس از صدور رای پاسخ استعلام کمیسیون واصل گردیده است.بدین توضیح که به موجب دادنامه شماره --- ٫ 231 مورخ 1401/06/30 صادره از این دادگاه (شعبه --- تجدیدنظر) ناظر به دادنامه بدوی شماره 865 ٫ 1400 مورخ 1400/10/29 صادره از شعبه *از بابت قصور پزشکی خانم … ا. ف. براساس نظریه کمیسیون پزشکی 5 نفره به پرداخت 10 درصد از دیه کامل مرد مسلمان د. ح. اولیا دم صادر گردیده است.اما نظریه کمیسیون نظریه هفت نفره پاسخ استعلامی است که پس از صدور دادنامه ها واصل گردیده است.و میزان تقصیر پزشک را پنجاه درصد موثر در فوت اعلام نموده است.درحالی که صرفا درصد قصور بالاتر اعلام نموده و توضیحات علمی جدید که موجبات اقناع را نسبت به نظریه هییت پنج نفره فراهم اورد ارائه نداده اند و نظریه هییت 5 نفره کامل تر و بیشتر با مبانی علمی سازگاری دارد. و علی ای حال این دادگاه از این حیث که نظریات کارشناس جنبه طریقت دارد. با قدر متیقن میزان تقصیر را 40 درصد براورد می‌نماید. و مستندا به ماده 381 قانون آیین دادرسی کیفری ب. ت. ب. وصول نظریه هفت نفره و لحاظ قدر یقین اور نحوه پرداخت د. ح. اولیای دم را به 40 درصد از دیه کامل دادنامه اصلاحی صادر می‌نماید. ارائه اصل یا رونوشت هر یک از دادنامه ها جداگانه ممنوع است.این رای قطعی است موضوع این پرونده مربوط به دعوی تعدادی از خ. ه. علیه اداره منابع طبیعی شمیرانات به منظور ابطال رای کمیسیون ماده واحده است که در آن، مساحتی از اراضی خ. ه. ب. عنوان ملی اعلام شده بود. خ. ه. ادعای نادرستی این رای را مطرح و درخواست رسیدگی قضایی نمودند. دادگاه بدوی پس از ارجاع به کارشناسی‌های متعدد، به این نتیجه رسید که کارشناسان در ارزیابی‌های خود به نکاتی اشاره کرده‌اند که موید ملی بودن زمین مورد نظر است و در نهایت دعوی خ. ه. را بر اساس مواد 1257 قانون مدنی و 197 و 265 قانون آیین دادرسی مدنی رد کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه ب. ت. ب. ضرورت ارزیابی فنی و علمی، نظریه هیات هفت نفره را معتبر دانسته و رای بدوی را نقض کرد و حکم به ابطال رای کمیسیون ماده واحده نسبت به بخشی از مساحت مذکور صادر نمود. این رای قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: با ارجاع امر به هیات هفت نفره و اخذ نظریه این هیئت، موجبی برای استناد به نظریه هیات پنج نفره وجود ندارد و چنانچه نظریه هیات هفت نفره واجد ایراد و اشکال دانسته شود، می‌بایست موضوع به هیات دیگری ارجاع گردد. در خصوص دعوی بانوان 1 - خ. 2 - ف. 3 - الف. 4 - ر. همگی ص. به طرفیت اداره منابع طبیعی شمیرانات به خواسته ابطال رای کمیسیون ماده واحده به شماره 450/89 /ش مورخ 31/3/89 اداره منابع طبیعی شمیرانات م. ب. 41 میلیون ریال، بدین شرح که خ. ه. مدعی اند به موجب رای فوق به میزان 96/935 مترمربع از زمین ایشان ملی اعلام گردیده و درخواست رسیدگی از محکمه را دارند. در خصوص مورد، امر به کارشناسی یک نفره، سه نفره، پنج نفره و هفت نفره ارجاع گردیده که دادگاه پس از بررسی مفصل پرونده خواسته خ. ر. و. تشخیص نداده بدین شرح که: 1 - در ارجاع امر به کارشناسی یک و سه نفره، کارشناسان محترم در خصوص میزان خواسته خواهان 96/935 مترمربع صراحتا اظهارنظر ننموده‌اند و بلکه به میزان فراتر از آن- 96/1421 مترمربع -که اساسا خواسته خواهان نبوده اظهارنظر نموده‌اند 2 - کارشناس یک نفره بدون اینکه میزان قدمت درختان را مشخص نماید صرفا به وجود درخت اشاره نموده- صفحه 22 و 21 پرونده- و سن دقیق درختان را معلوم ننموده است 3 - کارشناس یک نفره به خاک شنی رسی با عمق کم اشاره نموده که نفوذپذیر است که این قابلیت خاک، اساسا ربطی به سابقه احیاء ندارد 4 - بر اساس همین مشاهدات، کارشناس محترم 350 مترمربع از 96/1421 مترمربع (!) را جزء مستثنیات اعلام نموده 5 - کارشناسان (هیات 3 نفره محترم) به شیب بالا و ارتفاع 2258 متر از سطح دریا، زمین, مورد نزاع - صفحه 51 - اشاره نموده‌اند (که اماره ای به ملی بودن است) 6 - به چندین اصله درخت گردو با قدمت 40 سال (!) اشاره 7 - به وجود یک دامداری و ساختمان مسکونی (بدون اشاره به قدمت ساخت آن ها) 8 - به آثار کشت و کار و فعالیت های کشاورزی قدیمی (!) و... به عنوان بررسی های میدانی و وضعیت زمین اشاره نموده‌اند و کارشناسان ب. ت. ب. جهات مندرج در فقرات 5 تا 8 رای، تمام 96/1421 مترمربع را دارای سابقه احیاء تشخیص داده اند (!) که به نظر حقیر تمامی جهات فوق اتفاقا بر ملی بودن زمین اشاره دارد و نه غیر ملی بودن آن 9 - در خصوص نظریه هیات 7 نفره، کارشناسان محترم به اسناد مالکیت مورخ سال 37 اشاره نموده‌اند حال اینکه بر اساس قانون ملی شدن جنگل ها و مراتع سال 41 ، چنانچه ملکی ولو دارای سند مالکیت باشد ولی قبل از قانون سال 41 سابقه احیاء نداشته باشد سند مالکیت- در باب سابقه احیاء -قابل اعتناء نخواهد بود 10 ) در بند ج نظریه صفحه 193 - به «... چندین اصله درخت گردو با طیف سنی نسبتا (!) بالا...»; اشاره نموده‌اند 11 ) کارشناسان در صفحه 192 پرونده به نفوذپذیری خاک اشاره و آن را مناسب (!) احیاء دانسته اند حال اگر قرار بر این باشد که هر خاک حاصلخیز و نفوذپذیری را دارای سابقه احیاء- به صرف نفوذپذیری- بدانیم اکثر مناطق ایران ولو که سابقه کشت و احیاء نداشته باشند بر اساس این استدلال سست کارشناسان محترم، می‌بایست جزء اراضی غیر ملی دانست 12 - کارشناسان بر اساس این مشاهدات (که بیشتر بر ملی بودن حکایت دارد) بر غیر ملی بودن 500 متر آن نظر داده اند فلذا دادگاه ب. ت. ب. نظرات ارائه شده در هیات 7 و 3 و یک نفره که با اوضاع واحوال محقق در موضوع تطابق نداشته مستندا به ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و ن. ب. ا. قاضی در پرونده حاضر جدید السمت بوده معتقد است که نظرات ارائه شده فوق هیچ یک در جهت اقناع وجدان قاضی کمک کننده نیست و بلکه گمراه کننده م. ب. فلذا دادگاه با عنایت به نظریه هیات پنج نفره که ب. ت. ب. مشاهدات واقعی ارائه شده نظیر: درختان گردو با قدمت حدود 30 سال، خاک دارای مقادیر آهک و شیب زیاد زمین و تفسیر عکس ها که بر برهم خوردگی طبیعی زمین اشاره داشته و ب. ت. ب. رای صادره کمیسیون ماده واحده و ب. ت. ب. جمیع محتویات پرونده دعوی خ. ر. و. تشخیص نداده و مستندا به ماده 1257 از قانون مدنی و 197 و 265 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مبادرت به صدور حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می دارد. رای صادره نسبت به خانم خ.ص. حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب. و نسبت به سایر خواندگان غیابی و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در نزد این مرجع و بعد از آن ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. دادرس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی لواسانات - پور مریدی در خصوص دادخواست تجدیدنظرخواهی آقایان... به وکالت از خانم ها خ.، ف. و الف. همگی ص. و ر.ع. به طرفیت اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان شمیرانات نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 92/10/3 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی بخش لواسانات که به موجب آن حکم به بطلان دعوی نخستین تجدیدنظر خ. ه. مبنی بر ابطال رای کمیسیون ماده واحده به شماره 89/450 مورخه 31/3/89 به استناد نظریه هیات پنج نفره صادر گردیده دادگاه ن. ب. ا. ارجاع امر به کارشناسی از ناحیه دادگاه نخستین به لحاظ نیاز به اظهارنظر فنی و علمی بوده و پس از اخذ نظریه هیات پنج نفره و اعتراض به نظریه مذکور توسط تجدیدنظر خ. ه. و پس از تشکیل جلسه اخذ توضیح مورخه 4/4/92 در این خصوص دادگاه محترم نخستین با ارجاع امر به هیات هفت نفره کارشناسی مغایرت آن با اوضاع و احوال مسلم قضیه را پذیرفته زیرا چنانچه به غیراز آن بود صرف اعتراض به نظریه کارشناسی پنج نفره از موجبات ارجاع به هیات کارشناسی هفت نفره نبوده لذا با ارجاع امر به هیات هفت نفره و اخذ نظریه هیات موجبی به برگشت و استناد به نظریه هیات پنج نفره وجود نداشته و برفرض که دادگاه محترم نخستین نظریه هیات هفت نفره را واجد ایراد و اشکال می دانست موضوع را به هیات دیگری ارجاع می نمود که به نظرمی رسد نظریه هیات هفت نفره که مساحت پانصد مترمربع از مساحت نه صد و سی وپنج مترمربع قید شده در رای کمیسیون ماده واحده را صراحتا جزء مستثنیات اعلام داشته با اوضاع و احوال مسلم قضیه مغایرتی نداشته لهذا بنابر مراتب مذکور دادنامه تجدیدنظر خواسته درخور نقض بوده مستندا به تبصره ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 358 همان قانون ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم به ابطال رای کمیسیون ماده واحده نسبت به مساحت پانصد مترمربع از مساحت نه صد و سی وپنج مترمربع قیدشده در رای مذکور به عنوان مستثنیات را صادر و اعلام می دارد. رای صادره قطعی م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه