حدود صلاحیت دادگاه مقدم در رسیدگی به دعاوی متعدد زوجین

رأی خلاصه جریان پرونده آقای م. الف. - با وکالت آقای ع. ک. در تاریخ 1393/6/1 د. ب. ط. خانم …. الف. ع. به خواسته صدورگواهی عدم امکان سازش و اعسار از پرداخت حقوق مالی زوجه من‌جمله مهریه و نحله و نفقه و تقسیط آن به دادگاه عمومی تهران تقدیم نموده که رسیدگی به آن به شعبه 246 دادگاه خانواده تهران ارجاع گردیده و به دستور دادگاه وقت رسیدگی تعیین و طرفین دعوت شده‌اند. اخطاریه خوانده طبق ماده 70 قانون آیین دادرسی...مدنی ابلاغ شده است. قبل از حلول وقت رسیدگی خوانده لایحه‌ای به دادگاه تقدیم و محل سکونت خود را شهرستان ا. روستای ق. اعلام کرده است. عضو ممیز- وکیل خواهان که ساکن ا. است در دادخواست تقدیمی نشانی محل سکونت خواهان را ذکر نکرده و نشانی دفتر کار خود را به‌عنوان اقامتگاه خواهان ذکر کرده ولی در برگ وکالت‌نامه نشانی او ا. روستای گ. ذکر شده است.] دادگاه به موجب قرار شماره 383-1393/7/7 به استناد ماده 11 قانون آیین دادرسی...مدنی قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه عمومی ا. صادر کرده است. متعاقب آن پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی ا. ارجاع گردیده و این شعبه پس از دعوت طرفین و استماع اظهارات و مدافعات آنان در جلسه دادرسی مورخ 1393/9/12، طبق دادنامه شماره 1042-1393/9/15 با اشاره به پرونده‌های مربوط به اختلاف طرفین که قبلاً در شعبه 238 دادگاه خانواده تهران مطرح بوده و منتهی به صدور حکم گردیده با این استدلال: «...با التفات به ماده 13 قانون حمایت از خانواده مصوب 1392 چنین به نظر می‌رسد که دعاوی خانوادگی کلاً باید در یک حوزه قضائی مطرح و رسیدگی شود تا به تهافت و تشتت آراء قضایی نینجامد...» قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه عمومی تهران صادر و در اجرای تبصره ماده 27 قانون آیین دادرسی...مدنی پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال نموده که پس از وصول و ثبت در دبیرخانه به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز- جواد اسلامی هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور صلاحیت اضافی که ماده 13 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/1 در دعاوی مشمول آن قانون برای دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده وضع کرده استثنا بر اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده مقرر در ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی است و به این جهت باید به قدر متیقن آن اکتفا کرد؛ بر این اساس صلاحیت دادگاه مزبور ناظر به مواردی است که دادخواست مقدم در جریان رسیدگی باشد و در غیر این صورت از حیث صلاحیت دادگاه حکم مقرر در صدر ماده 11 قانون آیین دادرسی...مدنی حاکم بر دعواست. با این مقدمه در خصوص اختلاف حاصل در صلاحیت بین دادگاه‌های عمومی تهران و ا. نظر به این که دعاوی موضوع پرونده‌های شماره‌های 1575/90 و 311/92 که در شعبه 238 دادگاه خانواده تهران مطرح بوده قبل از اقامه دعوی موضوع این پرونده رسیدگی و منتهی به صدور حکم گردیده است بنابراین ماده 13 قانون حمایت خانواده درخصوص مورد قابل اعمال نیست و مستنداً به تبصره ماده 27 قانون آیین دادرسی...مدنی با تأیید صلاحیت دادگاه عمومی ا. حل اختلاف می‌نماید و متذکر می‌گردد در موارد مشابه مراتب فوق را در نظر داشته باشد تا موجبات اطاله دادرسی فراهم نگردد. رئیس و عضو معاون شعبه 34 دیوان عالی کشور جواد اسلامی - حسن قاسمی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی حدود صلاحیت دادگاه مقدم در رسیدگی به دعاوی متعدد زوجین در تاریخ 1 شهریور 1393، درخواستی به منظور صدور گواهی عدم امکان سازش و اعسار از پرداخت حقوق مالی زوجه به دادگاه عمومی تهران ارائه شد. به دلیل عدم ارائه نشانی دقیق خواهان و اعلام محل سکونت خوانده در شهرستان ا، دادگاه بر اساس ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده را به دادگاه عمومی شهرستان ا ارجاع نمود. <br>در جلسه دادرسی، دادگاه با استناد به ماده 13 قانون حمایت از خانواده مصوب 1392، بر لزوم رسیدگی به دعاوی خانوادگی در یک حوزه قضایی تاکید کرد و قرار عدم صلاحیت را به اعتبار صلاحیت دادگاه عمومی تهران صادر نمود. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال گردید و پس از بررسی، دیوان با استناد به تبصره ماده 27 قانون آیین دادرسی مدنی و ب. ت. ب. اینکه دعاوی قبلی در شعبه خانواده تهران پیش از این درخواست رسیدگی و حکم صادر شده بود، صلاحیت دادگاه عمومی شهرستان ا را تایید کرد و به حل اختلاف در صلاحیت بین دادگاه‌های عمومی تهران و ا پرداخت. رای نهایی به تایید صلاحیت دادگاه عمومی شهرستان ا منجر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/10/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تجمیع دعاوی خانوادگی متعدد زوجین علیه یکدیگر و صلاحیت دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده، ناظر به وضعیتی است که دادخواست مقدم در جریان رسیدگی باشد. در غیراین صورت بر اساس اصل حاکم بر صلاحیت دادگاه ها، دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است. رای خلاصه جریان پرونده آقای م. الف. - با وکالت آقای ع. ک. در تاریخ 1393/06/01 د. ب. ط. خانم …. الف. ع. به خواسته صدورگواهی عدم امکان سازش و اعسار از پرداخت حقوق مالی زوجه من‌جمله مهریه و نحله و نفقه و تقسیط آن به دادگاه عمومی تهران تقدیم نموده که رسیدگی به آن به شعبه --- دادگاه خانواده تهران ارجاع گردیده و به دستور دادگاه وقت رسیدگی تعیین و طرفین دعوت شده‌اند. اخطاریه خوانده طبق ماده 70 قانون آیین دادرسی...مدنی ابلاغ شده است. قبل از حلول وقت رسیدگی خوانده لایحه‌ای به دادگاه تقدیم و محل سکونت خود را شهرستان ا. روستای ق. اعلام کرده است. عضو ممیز- وکیل خواهان که ساکن ا. است در دادخواست تقدیمی نشانی محل سکونت خواهان را ذکر نکرده و نشانی دفتر کار خود را به‌عنوان اقامتگاه خواهان ذکر کرده ولی در برگ وکالت‌نامه نشانی او ا. روستای گ. ذکر شده است.] دادگاه به موجب قرار شماره --- - 1393/07/07 به استناد ماده 11 قانون آیین دادرسی...مدنی قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه عمومی ا. صادر کرده است. متعاقب آن پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی ا. ارجاع گردیده و این شعبه پس از دعوت طرفین و استماع اظهارات و مدافعات آنان در جلسه دادرسی مورخ 1393/09/12 ، طبق دادنامه شماره --- - 1393/09/15 با اشاره به پرونده‌های مربوط به اختلاف طرفین که قبلا در شعبه --- دادگاه خانواده تهران مطرح بوده و منتهی به صدور حکم گردیده با این استدلال: «...با التفات به ماده 13 قانون حمایت از خانواده مصوب 1392 چنین به نظر می‌رسد که دعاوی خانوادگی کلا باید در یک حوزه قضایی مطرح و رسیدگی شود تا به تهافت و تشتت آراء قضایی نینجامد...» قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه عمومی تهران صادر و در اجرای تبصره ماده 27 قانون آیین دادرسی...مدنی پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال نموده که پس از وصول و ثبت در دبیرخانه به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز- جواد اسلامی هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور صلاحیت اضافی که ماده 13 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 در دعاوی مشمول آن قانون برای دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده وضع کرده استثنا بر اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده مقرر در ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی است و به این جهت باید به قدر متیقن آن اکتفا کرد؛ بر این اساس صلاحیت دادگاه مزبور ناظر به مواردی است که دادخواست مقدم در جریان رسیدگی باشد و در غیر این صورت از حیث صلاحیت دادگاه حکم مقرر در صدر ماده 11 قانون آیین دادرسی...مدنی حاکم بر دعواست. با این مقدمه در خصوص اختلاف حاصل در صلاحیت بین دادگاه‌های عمومی تهران و ا. نظر به این که دعاوی موضوع پرونده‌های شماره‌های 1575/90 و 311/92 که در شعبه --- دادگاه خانواده تهران مطرح بوده قبل از اقامه دعوی موضوع این پرونده رسیدگی و منتهی به صدور حکم گردیده است بنابراین ماده 13 قانون حمایت خانواده در خصوص مورد قابل اعمال نیست و مستندا به تبصره ماده 27 قانون آیین دادرسی...مدنی با تایید صلاحیت دادگاه عمومی ا. حل اختلاف می‌نماید و متذکر می‌گردد در موارد مشابه مراتب فوق را در نظر داشته باشد تا موجبات اطاله دادرسی فراهم نگردد. رئیس و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور