حدود صلاحیت داور در خاتمه دعوا به صلح و سازش

رأی دادگاه بدوی در خصوص درخواست آقایان ف.م. و م.ن. و ز.ب. با وکالت آقای ح.ف. و نیز وکالت متعاقب آقای ق.ح. به وکالت از خواهان ردیف سوم به طرفیت شرکت تعاونی مسکن پلیس مواد مخدر ناجا با وکالت آقای س.ح. و کمیسیون حل اختلاف و داوری اتاق تعاون استان تهران، به خواسته حکم بر ابطال رأی هیأت داوری مورخ 25/11/88،... . علی هذا، با عنایت به ادعای اقامه شده و توجه به آن که رأی داوری کمیسیون حل اختلاف و داوری اتاق تعاون استان تهران، به کلاسه شماره 89/1317/ک که نتیجتاً دلالت بر آن دارد که «...خ. ه. هر کدام یک سهم از فروش زمین به اضافه مازاد پرداختی ها طبق جدول تنظیمی همراه با سود و نرخ تورم بانک مرکزی باید دریافت نمایند و همچینن هزینه دادرسی و مبالغ کارشناسی پرداخت شده از طرف خ. ه. را جمعاً به صورت کتبی اعلام می دارد که شرکت تعاونی را ملزم به پرداخت مبالغ مذکور می نماید و خ. ه. نیز پس از دریافت وجه مقرر در رأی صادره مطابق با تبصره 2 ماده 16 اساسنامه از عضویت در شرکت تعاونی مسکن مبارزه با مواد مخدر خارج می گردند...»; و توجه به آن که حسب مفاد، رأی داوری صادره و صدر رأی مذکور رسیدگی به ادعای خ. ه. را با استناد به آرای صادره از شعب 119 دادگاه عمومی تهران و 13 دادگاه تجدیدنظر استان تهران و دادخواست ارائه شده از سوی نامبردگان در تاریخ 22/4/89 و... اعلام و تعقیب گردیده است، که بنا بر مراتب مذکور، درخواست اقامه شده از سوی خ. ه. د. ارجاع امر موضوع اختلاف به داوری تصریحاً مبتنی بر «...رسیدگی و اتخاذ تصمیم در خصوص ابطال عملیات شرکت مذکور در فروش سهام مازاد بر میزان اساسنامه بدون أخذ مجوز از مجامع صالحه شرکت و...»; بوده که با وصف أخیر ب. ت. ب. موظف بودن اظهارنظر و اتخاذ تصمیم ماهوی در امر، موضوع درخواست و لزوم اجتناب و پرهیز از اتخاذ تصمیم و صدور رأی خارج از چارچوب خواسته،... آن گونه که مطابق با مقررات ماده 482 قانون آیین دادرسی مدنی، رأی داور باید موجه و مدلل بوده و مخالف با قوانین موجد حق نباشد که در غیر اینصورت حسب بند یک ماده 489 قانون مذکور باطل و واجد قابلیت اجرایی دانسته نشده است،... و از سوی دیگر از موارد بطلان و قابلیت اجرایی نداشتن رأی داوری وفق بند 2 ماده 489 قانون مارالذکر صدور رأی از سوی داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده است، شمرده شده، که داوران کمیسیون حل اختلاف و داوری اتاق تعاون استان تهران مبادرت به انشاء و صدور رأی با مضمون دریافت سهم فروش زمین به علاوه سود و نرخ تورم و خسارات و... نموده اند، در حالی که محکوم به مقرر در رأی داوری، مغایر با موضوع خواسته و خارج از مطلب مورد ادعای خ. ه. که به شماره 526 ـ 22/4/89 در دبیر خانه اتاق تعاون استان تهران به ثبت رسیده است، بوده که از این حیث در خور نقض و بطلان خواهد بود،... و بر خلاف استنباط وکیل شرکت تعاونی مسکن پلیس مواد مخدر ناجا و نیز لایحه تقدیمی شرکت تعاونی مزبور به نحو منعکس در پرونده،....لایحه شماره 913 مورخ 14/7/89 مثبوت در دبیرخانه اتاق تعاون استان تهران و ابرازی از سوی خ. ه. و لایحه 599 ـ 29/4/90 وکیل خ. ه. د. اعلام صورت وضعیت مبالغ پرداختی و دریافت قدرالسهم زمین و ... و محاسبه ارزش سهم و مطالبات اعلامی،... صرفاً در ذکر پیشنهاد سازش و شرایط پیشنهادی نامبردگان بوده که در دستور جلسه رسیدگی مورخ 22/4/89 کمیسیون حل اختلاف و داوری قرار گرفته و مطابق با صورت جلسه رسیدگی مذکور پیشنهاد سازش داوران کمیسیون حل اختلاف مورد استقبال طرفین دعوا قرار گرفته و مقرر گشته تا وکیل خ. ه. میزان مبلغ مورد درخواست موکلین خود را جهت سازش و ختم رسیدگی کتباً تا چهارشنبه 11 صبح مورخ 29/4/90 به کمیسیون اعلام نمایند، که در صورت توافق و موافقت تعاونی مسکن ....صورت جلسه سازش تنظیم و در غیر این صورت کمیسیون وفق مقررات قانونی ختم رسیدگی را اعلام و مبادرت به أخذ تصمیم و صدور رأی نماید ... که توافقی در این خصوص حاصل نگشته، که با عدم حصول توافق میان طرفین اختلاف، کمیسیون مکلف به اتخاذ تصمیم و صدور رأی در ماهیت دعوا موافق با ادعای خ. ه. نفیاً یا اثباتاً بوده که اظهارنظر خارج از موضوع خواسته یا موارد پیشنهادی سازش که مورد قبول طرف دعوا قرار نگرفته است، فاقد توجیه و پوشش قانونی خواهد بود، ... فلذا، دادگاه با استناد به مقررات مواد 2 و 3 و4 و 194 و 198 و 454 و 455 و 458 و 482 و 488و 489 و بندهای 1 و 2 ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 490 و 493 و 495 قانون آیین دادرسی مدنی، با پذیرش ادعای خواهان ها، حکم بر بطلان رأی داوری موضوع خواسته صادر و اعلام می نماید. حکم صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس دادگاه شعبه 40 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ دیوسالار رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی شرکت تعاونی مسکن کارکنان پلیس مواد مخدر ناجا به طرفیت آقایان 1 ـ ف.م. 2 ـ م.ن. 3 ـ خانم ز.ب. نسبت به دادنامه شماره 369 مورخ 28/4/91 صادره از شعبه 40 دادگاه حقوقی تهران که مطابق آن دعوای ابطال رأی داور منتهی به صدور حکم بطلان گردیده، دادگاه با عنایت به محتویات پرونده و لوایح تقدیمی از آنجا که صدور رأی معترض ٌعنه با عنایت به دادنامه شماره 1333 مورخ 30/1/89 شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر مراجعت به ماده 166 اساسنامه و بند 3 ماده 57 قانون وزارت تعاون داشته از آنجا که به شرح مواد سابق الذکر صلاحیت داوری اطاق تعاون مبنی بر صلح و سازش و کدخدامنشی بوده و از این حیث حکومتی برای صدور رأی برای آنها متصور نیست لذا رأی معترض ٌعنه را از حیث نتیجه فاقد ایراد و اعتراض موجه تشخیص فلذا مستند به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی تأیید و ابرام می نماید. رأی دادگاه قطعی است. رئیس شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه عشقعلی ـ جمشیدی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی حدود صلاحیت داور در خاتمه دعوا به صلح و سازش در تاریخ 13 دی‌ماه 1391، دادگاه بدوی به درخواست گروهی از متقاضیان که به منظور ابطال رای هیات داوری صادره در تاریخ 25 بهمن‌ماه 1388 علیه یک شرکت تعاونی اقامه دعوی کرده بودند، رسیدگی نمود. متقاضیان ادعا کردند که رای داوری صادره با موضوع خواسته مغایرت داشته و خارج از حدود اختیارات قانونی صادر گردیده است. آنها بر اساس مواد 482 و 489 قانون آیین دادرسی مدنی، خواستار ارائه دلایل موجه و مستند برای رای مذکور شدند. دادگاه بدوی با استناد به مدارک و مستندات ارائه‌شده، حکم به بطلان رای داوری صادر کرد و اعلام نمود که این رای خارج از موضوع خواسته بوده و فاقد اعتبار قانونی است. این حکم ظرف مدت بیست روز قابل تجدیدنظرخواهی بود. در ادامه، دادگاه تجدیدنظر به تجدیدنظرخواهی از سوی شرکت تعاونی رسیدگی کرد و با استناد به مواد 166 اساسنامه و بند 3 ماده 57 قانون وزارت تعاون، رای بدوی را تایید و ابرام نمود. این رای به عنوان رای قطعی و غیرقابل اعتراض اعلام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/10/13 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت محدودیت صلاحیت داوری به صلح و سازش و کدخدامنشی، داور نمی تواند به صدور رای اقدام نماید. در خصوص درخواست آقایان ف.م. و م.ن. و ز.ب. با وکالت آقای ح.ف. و نیز وکالت متعاقب آقای ق.ح. به وکالت از خواهان ردیف سوم به طرفیت شرکت تعاونی مسکن پلیس مواد مخدر ناجا با وکالت آقای س.ح. و کمیسیون حل اختلاف و داوری اتاق تعاون استان تهران، به خواسته حکم بر ابطال رای هیات داوری مورخ 25/11/88 ،.... علی هذا، با عنایت به ادعای اقامه شده و توجه به آن که رای داوری کمیسیون حل اختلاف و داوری اتاق تعاون استان تهران، به کلاسه شماره 89/1317 /ک که نتیجتا دلالت بر آن دارد که «...خ. ه. هر کدام یک سهم از فروش زمین به اضافه مازاد پرداختی ها طبق جدول تنظیمی همراه با سود و نرخ تورم بانک مرکزی باید دریافت نمایند و همچینن هزینه دادرسی و مبالغ کارشناسی پرداخت شده از طرف خ. ه. را جمعا به صورت کتبی اعلام می‌دارد که شرکت تعاونی را ملزم به پرداخت مبالغ مذکور می‌نماید و خ. ه. نیز پس از دریافت وجه مقرر در رای صادره مطابق با تبصره 2 ماده 16 اساسنامه از عضویت در شرکت تعاونی مسکن مبارزه با مواد مخدر خارج می گردند...»; و توجه به آن که حسب مفاد، رای داوری صادره و صدر رای مذکور رسیدگی به ادعای خ. ه. را با استناد به آرای صادره از شعب 119 دادگاه عمومی تهران و 13 دادگاه تجدیدنظر استان تهران و دادخواست ارائه شده از سوی نامبردگان در تاریخ 22/4/89 و... اعلام و تعقیب گردیده است، که بنا بر مراتب مذکور، درخواست اقامه شده از سوی خ. ه. د. ارجاع امر موضوع اختلاف به داوری تصریحا مبتنی بر «...رسیدگی و اتخاذ تصمیم در خصوص ابطال عملیات شرکت مذکور در فروش سهام مازاد بر میزان اساسنامه بدون اخذ مجوز از مجامع صالحه شرکت و...»; بوده که با وصف اخیر ب. ت. ب. موظف بودن اظهارنظر و اتخاذ تصمیم ماهوی در امر، موضوع درخواست و لزوم اجتناب و پرهیز از اتخاذ تصمیم و صدور رای خارج از چارچوب خواسته،... آن گونه که مطابق با مقررات ماده 482 قانون آیین دادرسی مدنی، رای داور باید موجه و مدلل بوده و مخالف با قوانین موجد حق نباشد که در غیر این صورت حسب بند یک ماده 489 قانون مذکور باطل و واجد قابلیت اجرایی دانسته نشده است،... و از سوی دیگر از موارد بطلان و قابلیت اجرایی نداشتن رای داوری وفق بند 2 ماده 489 قانون مارالذکر صدور رای از سوی داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده است، شمرده شده، که داوران کمیسیون حل اختلاف و داوری اتاق تعاون استان تهران مبادرت به انشاء و صدور رای با مضمون دریافت سهم فروش زمین به علاوه سود و نرخ تورم و خسارات و... نموده اند، در حالی که محکوم به مقرر در رای داوری، مغایر با موضوع خواسته و خارج از مطلب مورد ادعای خ. ه. که به شماره 526 - 22/4/89 در دبیر خانه اتاق تعاون استان تهران به ثبت رسیده است، بوده که از این حیث در خور نقض و بطلان خواهد بود،... و بر خلاف استنباط وکیل شرکت تعاونی مسکن پلیس مواد مخدر ناجا و نیز لایحه تقدیمی شرکت تعاونی مزبور به نحو منعکس در پرونده،....لایحه شماره 913 مورخ 14/7/89 مثبوت در دبیرخانه اتاق تعاون استان تهران و ابرازی از سوی خ. ه. و لایحه 599 - 29/4/90 وکیل خ. ه. د. اعلام صورت وضعیت مبالغ پرداختی و دریافت قدرالسهم زمین و... و محاسبه ارزش سهم و مطالبات اعلامی،... صرفا در ذکر پیشنهاد سازش و شرایط پیشنهادی نامبردگان بوده که در دستور جلسه رسیدگی مورخ 22/4/89 کمیسیون حل اختلاف و داوری قرار گرفته و مطابق با صورت جلسه رسیدگی مذکور پیشنهاد سازش داوران کمیسیون حل اختلاف مورد استقبال طرفین دعوا قرار گرفته و مقرر گشته تا وکیل خ. ه. میزان مبلغ مورد درخواست موکلین خود را جهت سازش و ختم رسیدگی کتبا تا چهارشنبه 11 صبح مورخ 29/4/90 به کمیسیون اعلام نمایند، که در صورت توافق و موافقت تعاونی مسکن....صورت جلسه سازش تنظیم و در غیر این صورت کمیسیون وفق مقررات قانونی ختم رسیدگی را اعلام و مبادرت به اخذ تصمیم و صدور رای نماید... که توافقی در این خصوص حاصل نگشته، که با عدم حصول توافق میان طرفین اختلاف، کمیسیون مکلف به اتخاذ تصمیم و صدور رای در ماهیت دعوا موافق با ادعای خ. ه. نفیا یا اثباتا بوده که اظهارنظر خارج از موضوع خواسته یا موارد پیشنهادی سازش که مورد قبول طرف دعوا قرار نگرفته است، فاقد توجیه و پوشش قانونی خواهد بود،... فلذا، دادگاه با استناد به مقررات مواد 2 و 3 و 4 و 194 و 198 و 454 و 455 و 458 و 482 و 488 و 489 و بندهای 1 و 2 ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 490 و 493 و 495 قانون آیین دادرسی مدنی، با پذیرش ادعای خواهان ها، حکم بر بطلان رای داوری موضوع خواسته صادر و اعلام می‌نماید. حکم صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس دادگاه شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - دیوسالار رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی شرکت تعاونی مسکن کارکنان پلیس مواد مخدر ناجا به طرفیت آقایان 1 - ف.م. 2 - م.ن. 3 - خانم ز.ب. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 28/4/91 صادره از شعبه --- دادگاه حقوقی تهران که مطابق آن دعوای ابطال رای داور منتهی به صدور حکم بطلان گردیده، دادگاه با عنایت به محتویات پرونده و لوایح تقدیمی از آنجا که صدور رای معترض ٌعنه با عنایت به دادنامه شماره --- مورخ 30/1/89 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر مراجعت به ماده 166 اساسنامه و بند 3 ماده 57 قانون وزارت تعاون داشته از آنجا که به شرح مواد سابق الذکر صلاحیت داوری اطاق تعاون مبنی بر صلح و سازش و کدخدامنشی بوده و از این حیث حکومتی برای صدور رای برای آنها متصور نیست لذا رای معترض ٌعنه را از حیث نتیجه فاقد ایراد و اعتراض موجه تشخیص فلذا مستند به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی تایید و ابرام می‌نماید. رای دادگاه قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه