رأی
حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع
رأی خلاصه جریان پرونده
بنا به کیفرخواست شماره 930339-۱۳۹۳/12/23 دادسرای ویژه امور جنایی و جرائم امنیتی شیراز (ص108 و 109) آقای س. خ. به اتهام قتل عمدی آقای م. خ. تحت تعقیب کیفری قرار گرفته است و در نهایت بنا بر دادنامه دادگاه کیفری یک استان فارس به قصاص نفس محکوم شده است شرح ماجرا اینکه حسب گزارش کلانتری به معاونت دادستان دادسرای جنایی شیراز بر أثر وقوع یک فقره درگیری، فردی به هویت م. خ. از ناحیه گردن زخمی شده و فوت نموده است و جسد متوفی به سردخانه پزشکی قانونی منتقل گردید.
در تحقیق از پدر متوفی بنام ج. خ. اظهار داشته پسرم م. خ. درساعت 11 شب مورخ ۱۳۹۳/11/8 در خیابان ف. با فردی بنام س. خ.ش. درگیر شده که با چاقو به وی حمله کرده و از ناحیه گردن دچار جراحت شده و به بیمارستان ن. انتقال داده شده و در بیمارستان فوت کرده و س. خ. در بیمارستان بوده که توسط برادرش از بیمارستان شیراز فرار کرده است از س. خ. و برادرش شاکی هستم و تقاضای رسیدگی دارم (ص3 و
5) به دستور بازپرس محترم اقداماتی معمول از جمله از برادر س.خ. بنام م.ص.خ. به اتهام مساعدت در فرار برادرش در چند نوبت تحقیق شده (ص11،14 و 15 و 18 تا
19) و در تحقیق از مشتکی عنه ( س. خ.ش. ) اظهار داشته با بچه های محل بودیم که او آمد فحاشی و فحش دادن و چاقو درآورد به دست من زد با چاقو به سینه او زدم بعد او با چاقو به صورتم می خواست بزند که من دست بالا بردم به دستم زد از آن ور دستم چاقو بیرون آمد که من هم با چاقو او را زدم بعد مرا با ماشین به بیمارستان بردند با گوشی داداشم تماس گرفته اورا تهدید و فحش دادند ما هم ترسیدیم گفتیم می آیند آنجا و از بیمارستان به بیمارستان ف.
رفتیم بعد ماموران آمدند ما را به شیراز بردند.
س: چه فرد یا افرادی در زمان درگیری حضور داشتند؟ ج: بچه های محل بودن و بار فروشان بودن بچه های محل شاهد بودند س: غیر از شما فردی یا افراد دیگر ضربه ای به م. خ. زده اند؟ ج: خیر هیچکس به او ضربه نزد و من یک ضربه با چاقو به او زدم.
س: به کجای مرحوم م. ضربه زده ایدج : تاریک بود دقیقاً نمی دانم به شکم یا سینه اش خورد و فقط یک ضربه زدم س: آیا شما به زور از م. چاقو گرفتید یا م. خودش چاقو را داد.
ج: م. چاقو را به من داد موقعی که م. چاقو به من زد م. چاقو را داد تا از خودم دفاع کنم س: علت حضور شما در سر 20 متری ف. در زمان درگیری چه بوده است ج: کمک م. و ع. جگر می فروختم (ص20 تا
23) در تحقیق از شاهدان ما وقع، م.ز، اظهار داشته شب حادثه همراه با شریکم ع.د. طبق معمول پای دکّه جگر فروشی که دکّه خودمان بود حدود ساعت 11 بود که م. خ. با موتور آمد و از ما رد شد و به سمت س.خ. که با چند نفر دیگر حدد 15 متر آنور تر از ما نشسته بودند رفت و از آنها هم رد شد و وقتی آمد س.خ. نشسته دور زد و برگشت و از موتور پیاده شد ورفت تو جمعی که س. خ. بود او یک چاقو همراهش بود قبل از آنکه کسی حرفی به او بزند چاقویش را درآورد و گفت فلان فلانش که بخواهد با من بحث کند ع.د.
دوید طرفش و به او گفت آقا م. بیخیال بیخیال زشته بحث نکن م. هم توجهی نکرد و با چاقویش دنبال ع. گذاشت ع. هم فرار کرد و بعد دنبال س.خ. دوید م. پیشاهنگ که نزدیک ما بود قبل از اینکه م. بیاید و بحث را شروع کند چاقوی پای بساط ما که با آن پیاز و ... خرد می کردم برد توی جمعی که س. خ. بود تا سر دلستر شیشه ای را با آن بازکند وقتی که م. دنبال س. گذاشت س. هم ترسید و چاقوی که سر دلستر باز کرده بودند را برداشت و با م. روبرو شد،م. ضربه ای محکم به دست س.
زد و س. هم دید چاره ای ندارد و چاقو را به گردن م. زد بعد م. روی زمین افتاد و س. فرار کرد س: چاقوی م. به کجای بدن س. خورد ج- به بازوی چپش اصابت کرد س: انگیزه م. از درگیر شدن با س. چه بود ج: م. وقتی که عرق می خورد اخلاقش خیلی عوض می شد و به همه گیر می داد و در شب حادثه هم مست بود و وقتی س. را دید به او گیر داد ضربه اول را مرحوم م. با چاقویش به بازوی س. زد (ص24 و
25) ع.د. اظهار داشته در سر ف. در خیابان سردخانه مشغول فروش جگر به همراه م. بودم که م. خ. از خیابان رد شد و پس از دیدن س. به سمت آنها رفت و موتور را گذاشت و مشغول فحاشی کردن شد منظور وی بحث کردن با س.خ.(متهم) بود من کمی دورتر از آنها بودم و در حال قلیون کشیدن بودم به سمت آنها رفتم و م. به من تخته سینه زد و من کوزه قلیان از دستم افتاد و شکست وم. با چاقو به دنبال من و افرادی که آنجا نشسته بودند کرد که در این موقع س.خ. چاقو را از م.
گرفت در همین لحظه م. چاقو را بالا گرفت و به دست س.خ. زد و بعد از خوردن چاقو از م. س.خ. چاقو را به سمت م. زد و من با بردن س. به درمانگاه سر خیابان به سمت خانه خاله رفتم س: انگیزه م. خ. از درگیر شدن با س.خ. چه بوده است ج: م. در محل وقتی مشروب می خورد گیر می داد به همه گیر می داد آنشب هم آنجا به قصد دعوا با س.خ. آمد س: آیا حرف و صحبت دیگری دارید ج: س.خ. اصلاً قصد کشتن م. را نداشت چون دید ضربه شدیدی خورده از ترس ضربه چاقو را به م. زد (ص26 و
27) م.پ. مشابه اظهارات دو گواه دیگر را در تحقیق از او مطرح کرده است (ص28 و
29) س. خ.(متهم) در تحقیقات بعدی بازپرسی هم دفاعیات قبلی خود را با توضیح بیشتر تکرار کرده است و قرار بازداشت موقت او صادر شده است (ص45) همچنین برادر او م.خ. هم به اتهام مساعدت در فرار برادرش بازداشت موقت شده است (ص49) پزشکی قانونی پس از معاینه جسد م. خ. علت فوت او را خونریزی و عوارض آن در أثر بریدگی عروق حیاتی گردن در اثر اصابت جسم نوک تیز و برنده تعیین کرده است (ص55) مرجع مذکور پس از معاینه س.خ. اعلام کرده
1- جوشگاه زخم بخیه شده قسمت داخلی بازوی چپ (دامیه)
2- جوشگاه زخم بخیه شده قسمت خارجی بازوی چپ (دامیه ) ضایعات بر أثر اصابت جسم نوک تیز نامشخص طی حدود یک ماه گذشته ایجاد شده است (ص79) در مورد وجود الکل اتلیک در خون و زجاجیه م. خ. هم نظر پزشک قانونی مثبت است (ص116) در جلسه مورخ ۱۳۹۴/7/25 شعبه اول دادگاه کیفری یک استان فارس پس از طرح شکایت والدین م. و تقاضای قصاص آنها، س.خ. همانند دفاعیات قبلی خود ضمن انکار قصد قتل و تشریح واقعه اظهار داشته خواستم او را بترسانم از خودم دفاع کردم فقط یک ضربه زدم که به گردنش خورد وکیل متهم نیز لایحه دفاعیه خود را تقدیم کرده و دادگاه پس از اخذ آخرین دفاع به شرح ذیل مبادرت به صدور رأی کرده است.
رأی دادگاه درخصوص اتهام س. خ.ش. 27 ساله فاقد سابقه کیفری بازداشت موقت از تاریخ ۱۳۹۳/11/11 دایر به ایراد جرح عمدی با چاقو منتهی به قتل مرحوم م. خ. ب. ت. ب. محتویات پرونده امر و گزارش مامورین انتظامی و اظهارات اولیاءدم مقتول و اقدام به فرار از صحنه جرم بعد از وقوع قتل و اظهارات برادر متهم بنام آقای م.خ. از این حیث و اظهارات سایر مطلعین و اظهارات و اقرار متهم در کلیه مراحل و دفاعیات بلاوجه متهم که اقدامات وی منطبق با موازین دفاع مشروع نبوده و اظهارات متناقض متهم از جهاتی و اینکه متهم اظهار داشت مقتول با دیگری درگیر نبوده و فقط خودم چاقو به او زدم یک ضربه چاقو به او زدم ....
مشروب و مواد مصرف نکرده بودم .... نمی دانم چاقو را همانجا رها کردم ... ترسیده بودم مرا دستگیر کنند مرا به بیمارستان ف. بردند و بالحاظ اظهارات مطلع م.ش. بشرح صفحه 28 پرونده امر از جهاتی برخلاف اظهارات و مدافعات متهم و ب. ت. ب. اظهارات متهم نزد بازپرس و مفاد گواهی پزشکی قانونی و گزارش معاینه جسد و کالبد گشایی و مفاد صورتجلسه مواجهه حضوری و اظهارات و اقرار متهم در جلسه دادگاه و دفاعیات غیرموجه متهم و وکیل وی و مفاد کیفرخواست دادسرا و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده امر به نظر دادگاه بزه انتسابی به متهم موصوف آقای س.
خ.ش. دایر بر ایراد جرح عمدی با چاقو منتهی به قتل مرحوم م. خ. محرز و مسلم است دادگاه بالحاظ تقاضای قصاص نفس از ناحیه اولیاءدم مقتول باستناد ماده 211 و بند ب ماده 290 و 351 و 381 و 417 و 418 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم بر قصاص نفس متهم موصوف صادر و اولیاءدم مقتول می توانند قاتل را با اذن ولی امر مسلمین یا مقام ماذون از ناحیه معظم له قصاص نمایند این رأی حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوانعالیکشور م.
ب. .دادنامه صادر شده در تاریخ ۱۳۹۴/8/11 به آقای ح. ر. وکیل س.خ. ابلاغ و نامبرده به شرح لایحه تقدیمی مورخ 1394/8/19 به آن اعتراض کرده است تجدید نظر خواهی موکل خود را ناچار در دفاع از خود معرفی و اسناد ومدارک پزشکی قانونی هم مثبت ضرورت دفاع و توجیه عمل او می داند و شاهدان نیز در مقام دفاع بودن موکل را اثبات نموده اند و دادگاه محترم ب. ت. ب. دفاع موکل اگر تجاوز از دفاع محل بحث باشد وفق موازین قانونی جدید از جمله مادّه 302و تبصره 2 آن باید مورد بررسی قرار می دادند لکن قضات محترم بحث دفاع موکل را مورد بررسی و رسیدگی قرار نداده اند استدعای رسیدگی و نقض دادنامه را دارد .
پرونده به دیوانعالیکشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است .هیئت شعبه در تاریخ بالاتشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز وملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر نقض بجهت رفع نقص در مورد نحوه دفاع متهم چون آغاز درگیری با مقتول بوده است در خصوص دادنامه شماره 00227-1394/7/26تجدید نظر خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه دیوان عالی کشور
ب. ت. ب. محتویات پرونده رسیدگی شعبه محترم اول دادگاه کیفری یک استان فارس و احراز قتل آقای م. خ. براثر ایراد ضرب با چاقوی آقای س. خ. اشکال اساسی از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ندارد لکن قتل عمدی احراز شدن حادثه منجر به فوت و صدور حکم بر قصاص نفس متهم ب. ت. ب.
1- قصد قتل نداشتن متهم (همانگونه که دادگاه محترم هم آن را احراز نکرده است )
2- متهم در همه مراحل مدعی دفاع در قبال حمله طرف بوده
3- اظهارات شاهدان ماوقع هم در مورد نحوه و کیفیت وقوع حادثه و زمان و مکان آن و حال و وضع آقای م. خ. و آمدن او با موتور و عبور از جمع آنها و بازگشت و پیاده شدن از موتور و آغاز درگیری با س.خ. و آغاز استفاده او از چاقو و ایراد جرح به نامبرده کلاً مشعر بر صحت ادّعای س.خ. است
4- مجروح شدن او حسب گواهی پزشکی قانونی (ص79) و اینکه آقای م. عادت به شرب خمر (حسب اظهارات مطلعین ) داشته و ظاهراً در آن شب پس از شرب خمر به آن محل آمده و نظریه پزشکی قانونی (ص116) هم وجود الکل اتیلیک در خون او را تایید کرده است از قرائن قابل تامل در بررسی و روشن شدن ماهیت ماجرا است مضافاً بر آنکه دادگاه محترم نیز با تعبیر به اینکه « اقدامات وی منطبق با موازین دفاع مشروع نبوده » اصل در مقام دفاع بودن متهم را رد نکرده و طبعاً با وجود دفاع تجاوز از آن ( در صورت احراز ) ضمان متهم را ثابت می کند نه قتل عمد موجب قصاص بودن را .
نتیجتاً بالحاظ آغاز درگیری و ایراد جرح عمدی با چاقو آقای م. خ. اعتراض به محکومیت آقای س. خ. به قصاص نفس وارد است و ایجاب می کرد دادگاه محترم موضوع دفاع را دقیقاً بالحاظ زمان و مکان حادثه وا ظهارات شاهدان واقعه و حال و وضع آغاز گر درگیری وبه ناچار مقابله متهم بررسی کامل نماید . لذا با استناد به بخش 2 بند ب ماده 469 قانون آئین دادرسی کیفری رأی معترض علیه نقض و رسیدگی مجدد به همان شعبه محترم ارجاع می گردد.
شعبه 6 دیوانعالیکشور - ریس و عضو معاون
رحمت اله عروجی - محمد حسین احمدی
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع
در تاریخ 23 بهمن 1401، جلسه دادگاه برای رسیدگی به اتهامات مربوط به قتل عمدی، شرب مسکر و تبانی در فرار متهم برگزار گردید. اتهام قتل عمدی به واقعهای مربوط میشود که در جریان یک مراسم عروسی، فردی به وسیله چاقو مجروح و متعاقباً جان خود را از دست داد. م. د. د. از خود و خانوادهاش ادعا کرد که در پاسخ به حمله مقتول و همراهانش، که به او با چاقو و چوب حملهور شدند، چاقو را به سینه مقتول وارد کرده است. <br>پس از بررسی شواهد و اظهارات شهود، دادگاه به این نتیجه رسید که متهم در وضعیت دفاع مشروع قرار داشته و حمله اولیه از سوی مقتول و همراهان او صورت گرفته است.
بر اساس مواد 156 و 120 قانون مجازات اسلامی، دادگاه متهم را از اتهام قتل عمدی برائت داد. با این حال، به دلیل تجاوز به حدود دفاع مشروع، وی به پرداخت دیه کامل نفس، تحمل سه سال حبس تعزیری و همچنین یکصد ضربه شلاق به دلیل شرب مسکر محکوم گردید. رای صادره قابلیت فرجامخواهی در دیوان عالی کشور را دارد.
1. تبانی در فرار متهم (مشارکت در اختفای و فراهم کردن وسایل فرار متهم م. ا.)
2. مصرف مسکر (شرب خمر)
3. قتل عمدی مسلمان (مرحوم ع. ج. از طریق ایراد جرح عمدی با چاقو)
به تاریخ 23/ 11/ 1401 در وقت فوق العاده جلسه شعبه *به تصدی امضا کنندگان ذیل تشکیل است.پرونده کلاسه فوق تحت نظر است.با بررسی اوراق پرونده ملاحظه میگردد. در تاریخ 4/3/ 1401 اقای ح. ج. با مراجعه به مامورین انتظامی *اعلام می نمایند برادرش به نام ع. ج. در مراسم عروسی در درگیری مجروح و پس از انتقال به بیمارستان فوت نمودهاند اقای ا. ج. نیز که از ناحیه سر مجروح شده به مامورین انتظامی اعلام می نمایند طی درگیری لفظی با اقوام داماد درگیری ایجاد و برادرش با چاقو مورد اصابت قرار گرفته است.در ادامه اقایان ا.
ج. و م. ا. که از شرکت کنندگان در نزاع بودند دستگیر و به مرجع انتظامی منتقل که برادر مقتول به نام ع. ج. در مقر نگهبانی کلانتری با چاقو م. ا. را مورد ضرب و جرح قرار می دهند در تحقیقات اولیه پیرامون نحوه درگیری اقای ح. و. اظهار می دارند … مرحوم ع. ج. مشروب زیادی خورده بود و با م. جلوی درب تالار درگیر شدند که با وساطت حاضرین درگیری تمام شد و بعد از اتمام عروسی جلوی درب منزل داماد ع. مجددا با م. درگیر شد و چند نفر از اقوام نیز در درگیری شرکت داشتند و به پشت م.
با چاقو ضربه زدند و م. به سمت خانه دوید و یک لحظه مادر م. را داخل خانه بردم و برگشتم مرحوم روی زمین افتاده بود … تمام افراد حاضر در نزاع دستگیر و از ایشان تحقیق میشود. م. ا. در تاریخ ششم خرداد ماه خود را تسلیم مامورین می نماید. در اظهارات اولیه بیان می نمایند … در زمان درگیری ع. ج. به زن و بچه ام حمله کرد و جهت دفاع از انها قصد داشتم با چاقویی که روی زمین افتاده بود ع. ج. را بترسانم که چاقو به سینه ع. اصابت کرد اقای ع.
و. پیرامون نحوه و افراد شرکت کننده در درگیری اعلام می نمایند … بعد از مراسم یک خودروی پراید سفید که مقتول و برادرانش در ان بودند فحاشی کردند. و به سمت م. و فرزند ش حمله کردند. و م. را با چاقو زدند و در ان زمان م. چاقو نداشت … اقای ج. ق. نیز به عنوان شاهد اظهار می نمایند … جلوی منزل داماد یک پراید جلوی مراسم امد و افرادی پیاد شدند که همگی چوب و قمه و چاقو داشتند و م. از ناحیه سر و پشت دچار خونریزی شدید شد و انها که با پراید امده بودند مقتول را سوار کردند.
و بردند و مسلم اول دسته خالی بود و چاقو نداشت … همچنین اقای م. ش. نیز به عنوان شاهد درگیری بیان می دارد. … جلوی تالار یک نفر بین موتور و خودرو گیر کرد و مقتول امد با او لفظی بحث کرد و مست بود و اختیار خودش را نداشت به م. فحاشی کرد و متقابلا م. نیز به او فحاشی کرد و انها را جدا کردیم و جلوی درب منزل داماد یک پراید که سه یا چهار نفر داخل ان بودند پیاده شدند و درگیری ایجاد شد و با م. درگیر شدند و درگیری شدید شد و گفتند م.
را با چاقو زدند و بعد یکی امد و گفت ع. چاقو خورده … پرونده به شعبه *ک. ارجاع و م. د. د. از اتهام قتل عمدی بیان می دارد. … ع. و دو نفر امدند شروع به فحاشی کردند. و به سمت بنده و همسرم را هول می دادند و به سمت انها دست درازی کردند. و ع. با چاقو مرا مجروح کرد و برادرش با چاقو به سرم زد تا اینکه چاقویی روی زمین بود برداشتم می خواستم او را بترسانم پای او به جوی اب گیر کرد سینه اش جلو امد و چاقو به سینه اش برخورد کرد و من فقط برای دفاع از خودم به سمت ع.
ج. حمله ور شدم تا بترسانم چاقو به سینه اش خورد من مقدار کمی مشروب خورده بودم ولی کاملا هوشیار بودم … خانم ز. ن. به عنوان مادر مقتول اعلام می نمایند مقتول مجرد بود و پدرش قبلا فوت کرد کرده و تقاضای قصاص قاتل را می نمایند بر اساس گزارش معاینه جسد یک بریدگی دوکی شکل به طول دو و نیم سانتیمتر به صورت عمودی در سمت قدام قفسه سینه روی عضلات سینه ای که بریدگی عمیق بوده و پزشکی قانونی علت فوت را شوک خونریزی دهنده به دلیل اصابت جسم برنده به قفسه سینه اعلام می نمایند همچنین این مرکز اعلام می نمایند در آزمایشات سم شناسی مقدار 238 میلی گرم در صد میلی لیتر الکل اتلیک در محتویات کیسه صفرا مقتول یافت شده است.اقای م.
ق. نیز به عنوان شاهد درگیری اظهار می نمایند … زمانی که جلوی تالار بین م. و ع. درگیری شد انها را جدا کردیم و جلوی درب منزل داماد رفتیم و ع. امد و به ا. گفت برویم این ها ارزشش را ندارند اگر داشتند مهمان نوازی می کردند. م. ا. بچه اش را به همسرش داد و یک مشت به ع. انداخت که ما ع. را سوار کردیم برود که م. گوشی برداشت و زنگ زد و افراد بیایند که ع. را سوار کردیم که جلوی ماشین را گرفتند و م. شروع به درگیری کرد که ما جدا می کردیم و چند نفر ا.
را می زدند و م. از ابتدای درگیری چاقویی همراهش بود و از کمرش بیرون اورد و ناحیه سینه ع. زد … همچنین اقای م. ن. نیز اعلام می نمایند … در حال جدا کردن ع. ج. بودم ع. ج. چاقو به دست بود و م. ا. نیز چاقو داشتند وقتی برگشتم دیدم ع. به روی صورت افتاده و کل بدنش غرق خون بود و شنیدم م. زده ولی خودم ندیدم … با تکمیل تحقیقات پیرامون شرب خمر و قتل عمدی قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست صادر و به این شعبه ارجاع با اعمال مقررات مواد 384 و 387 در مهلت قانونی از ناحیه طرفین ایرادی اعلام نگردید.جلسه رسیدگی با حضور طرفین تشکیل و خانم ز.
ن. به عنوان ولی دم تقاضای قصاص نمودند و متهم نیز اظهار داشتند … چاقو نداشتم و چاقو روی زمین بود که برداشتم از خودم دفع خطر کنم و چاقو به سینه اش خورد و راه دیگری نداشتم … دادگاه نظر به مراتب فوق و با اعلام ختم رسیدگی و با تکیه بر شرف و وجدان قضایی و استعانت از خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید.
در خصوص اتهام اقای م. ا. خ. مسلمان شیعه اهل *دارای سابقه کیفری و بازداشت تحت قرار بازداشت موقت از تاریخ 6 /3/1401 با وکالت اقای ع.
ن. ت. دایر بر مباشرت در یک فقره قتل عمدی مرحوم ع. ج. از طریق ایراد جرح با چاقو و شرب مسکر موضوع شکایت خانم ز. ن. با عنایت به مجموع اوراق پرونده و مراتب اعلامی در گردش کار و اقرار صریح متهم به شرب مسکر و شکایت ولی دم هرچند اظهارات شهود و مطلعین به این موضوع که متهم با چاقو به متوفی جرح وارد نموده دلالت دارد. لکن انچه قابل توجه است.این است.که
1- مطابق اظهارات شهود و مطلعین قضیه پس از درگیری اولیه در مقابل تالار و جدا نمودن متهم و مقتول از یکدیگر پس از پایان مراسم متوفی به اتفاق برادران خود و اشخاص ثالث به درب منزل داماد که همجوار منزل متهم بوده است.رفته و با چاقو و چوب به ایشان حمله می نمایند این در حالی است.که در زمان حمله مهاجمان به متهم ایشان با همسر و فرزند ش مشغول تماشای مراسم جشن بوده و فرزند ش را در اغوش داشته که با حمله مهاجمان فرزند ش را به همسرش می سپارد و در این زمان مهاجمان از جمله متوفی با چاقو به متهم م. ا. حمله می نمایند و ایشان را مجروح می نمایند و انچه محرز و مسلم است.متهم ابتدا قصد درگیری نداشته و ابتدا چاقویی در دست نداشته است.
2- نکته مهم دیگر نیز این موضوع است.که تهاجم نیز ابتدا توسط متوفی و همراهان ایشان واقع شده است.به نحوی که شهود نیز ان را تایید نمودهاند از جمله اقای ج. ق. بیان می نمایند … یک پراید جلوی مراسم امد و افرادی پیاده شدند که همگی چوب و قمه داشتند و م. را از ناحیه سر و پشت سر دچار خونریزی شدید شد و م. دست خالی بود و چاقو نداشت … و یا اظهارات اقای م. ش. که بیان نمودهاند … جلوی منزل داماد یک پراید که سه یا چهار نفر داخل ان بودند پیاده شدند و درگیری ایجاد شد و با م. درگیر شدند و درگیری شدید شد و گفتند م. را با چاقو زدند …
3- از سوی دیگر مطابق مدافعات متهم وی در وضعیتی قرار داشته که مورد تهاجم قرار گرفته و مهاجم نیز مطابق اظهارات شهود و مطلعین دارای قمه بوده و در این شرایط خوف عقلایی جهت انجام دفاع وجود دارد. و در این موقعیت هر انسان عاقلی نیز به دنبال این است.که به نحوی مهاجم ر. ا. خ. دور و از خودش دفاع کند
4- حمله و تهاجم مقتول و همراهان وی با چاقو و چوب بوده و با فرض اینکه متهم نیز حین درگیری به چاقو دسترسی پیدا کرده دفاع در این وضعیت در مقابل حمله با چاقو و چوب برای دفع حمله مهاجم ضرورت داشته از طرفی مطابق اظهارات شهود در مرحله تحقیقات مقدماتی مقتول در مراسم جشن عروسی مشروب الکلی زیادی مصرف نموده بوده که این موضوع در برگ معاینه جسد و آزمایش محتویات مایع زجاجیه مورد تایید پزشکی قانونی قرار گرفته به نحوی که میزان 238 میلی گرم درصد الکل در مایع زجاجیه کشف شده و این موضوع دلالت بر این دارد.
که میزان مشروب الکلی که مقتول مصرف نموده به حدی زیاد بوده که مقتول رفتارهای غیر معقول داشته و متوجه اعمال خود نبوده و در این زمینه در شب برگزاری مراسم جشن در دو مرحله با متهم درگیری داشته اند بنابراین با این تفاسیر رفتار و اقدام متهم در مقابل مقتول در مقام دفاع مشروع بوده و این دادگاه ضمن پذیرش دفاعیات متهم و وکیل ایشان و با تلقی اقدامات متهم به عنوان دفاع مشروع و مستندا به مواد 156 و 120 قانون مجازات اسلامی و ماده 4 قانون ایین دادرسی کیفری کیفری رای بر برائت متهم از اتهام قتل عمدی صادر و اعلام می نماید.
لکن از انجا که متهم می توانست در مقام دفاع به قسمت دیگری از بدن مقتول ضربه وارد و خود را نجات دهد با زدن ضربه به ناحیه سینه مقتول تجاوز از مراتب دفاع صورت گرفته است.و متهم در این زمینه از چاقو استفاده کرده مستندا به تبصره 2 ماده 302 قانون مجازات اسلامی و تبصره ذیل ماده 614 و ماده 616 قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده حکم بر محکومیت متهم به پرداخت یک فقره دیه کامل نفس د. ح. اولیای دم و به جهت اینکه متهم دارای سابقه کیفری م.
ب.. و دادگاه از این جهت وی را مستحق مجازاتی بیش از حداقل مجازات قانونی می داند از بابت قتل غیر عمدی با چاقو که با یک رفتار محقق شده است.با رعایت ماده 131 قانون مجازات اسلامی به تحمل سه سال حبس تعزیری درجه 5 محکوم و همچنین نظر به اقرار متهم به شرب مسکر مستندا به مواد 264 و 265 قانون مجازات اسلامی به تحمل یک صد ضربه شلاق به عنوان حد شرب مسکر محکوم می نماید. رای صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور م.
ب..
در پروندهای که به موجب کیفرخواست از سوی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان رشت به محاکم کیفری ارجاع گردید، متهم به اتهام قتل عمدی و تخریب عمدی وسیله نقلیه مورد محاکمه قرار گرفت. در مراحل دادرسی، ب. ت. ب. اعتراض متهم و نقض رای قبلی، پرونده به شعبه سوم دادگاه کیفری ارجاع شد. پس از بررسی ادله و مشهودات، دادگاه به این نتیجه رسید که رفتار متهم در قتل به عنوان دفاع مشروع و خارج از حدود متعارف تلقی میشود. دلایل مطرحشده شامل شکایت اولیای دم، گواهی پزشکی قانونی، اظهارات متهم و مشاهدات هیات قضایی در معاینه محل وقوع حادثه بود.
در نهایت، دادگاه با اصلاح عنوان مجرمانه، متهم را به پرداخت دیه کامل به اولیای دم و تحمل دو سال حبس به دلیل قتل عمدی در مقام دفاع مشروع و شش ماه حبس بابت تخریب وسیله نقلیه محکوم کرد. این رای قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور ظرف 20 روز پس از ابلاغ است.
به حکایت پرونده پیوست و به موجب کیفرخواست شماره 679 1400 مورخ 1400/01/31که از ناحیه دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان رشت تسلیم محاکم کیفری 1 مرکز *گیلان شده است.اقای م. ح. ز. ک.، م.ان، تبعه *، دارای سابقه محکومیت کیفری، بدون عیال و اولاد، اهل و ساکن *بازداشت موقت از مورخ 1400/02/01 تا مورخ 1401/02/08 و ازاد با معرفی وثیقه از تاریخ اخیرالذکر متهم است.به
1) قتل عمدی مرد مسلمان به نام ا. پ.
2) تخریب عمدی خودروی متعلق به مجنی علیه م. ذکر بدین توضیح که الف) متعاقب تسلیم کیفرخواست مورخ 1400/07/26 از ناحیه شعبه دوم محاکم کیفری 1 مرکز استان که طی ان حسب رای اکثریت اعضای شعبه مرجوع الیه متهم به قصاص نفس بابت قتل و حبس بابت تخریب محکوم شده با اعتراض متهم پرونده در سازمان* مطرخ و به موجب دادنامه 034 1400 مورخ 1400/10/18 رای معترض عنه نقض و پرونده به شعبه سوم محاکم کیفری 1 مرکز استان ارجاع گردید.
ب) متعاقب ارجاع موضوع به این محکمه قبل از تشکیل جلسه دادرسی هییت قضایی در معیت متهم به نام م.
ح. ز. و وکلای وی و نیز دیگر سرنشینان خودروی موسوم به اریزو که در شب واقعه مجتی علیه راننده ان بود مسیر طی شده را مورد بازبینی قرار داده و مشهودات هییت در صفحه 405 مکتوب شد ب) 1 مشهودات هییت دلالت دارد. از ابتدای وقوع تعارض در رانندگی بین دو راننده وسایل نقلیه موسوم به اریزو (متعلق به ا. پ.) و پرادو (متعلق به م. ح. ز.) تا محل وقوع قتل یعنی از *3236 متر فاصله است.به دیگر سخن از بدو محل درگیری تا محل جنایت، دو اتومبیل مسافت مذکور را طی کرده اند ب) 2 کروکی مسیر طی شده ترسیم و در صفحه 456 پیوست شد ب) 3 مسافت محل اصابت اولیه دو وسیله نقلیه یعنی *محل جنایت 1036 متر است.
ب) *در محل اصابت تعمدی خودرو 7 متر و عرض *استقرار جسد 6 متر است.
ج) متعاقب تحقیق از متهم در مورخ 1400/12/14 در دادگاه و جری تشریفات قانونی وقت دادرسی برای یوم 1401/02/01 معین و در جلسه دادرسی بعد از قرائت کیفرخواست توسط نماینده دادستان شکایت او.ای دم و مدافعات متهم و وکلای اصحاب دعوی استماع شد و ادله استنادی مورد ارزیابی و مداقه قرار گرفت و درخاتمه هییت قضایی با اصلاح عنوان مجرمانه رفتار متهم از قتل عمدی موضوع بند ب ماده 290 ق.م.اسلامی به قتل عمدی در مقام دفاع مشروع باخروج از حدود متعارف موضوع تبصره 2 ماده 302 ق.م.اسلامی 1392 ارتکاب بزه اخیرالذکر را از ناحیه اقای م. ح. ز. به دلایل ذیل محرز و مسلم می داند این دلایل عبارتند از *شکایت اولیایدم به اسامی
1) ع. پ. (پدر)
2) م. ف. (مادر) بدین توضیح که اولیایدم در تمامی مراحل رسیدگی ضمن اعلام شکایت توضیح داده اند که مورث انان به نام ا. پ. در اثر رفتار متهم به نام م. ح. ز. به قتل رسیده است.مشارالیهما مدعی شده اند قتل عمدی است.و بدین لحاظ تقاضای قصاص نفس قاتل را کرده اند وکیل انان اقای ن. ا. گ. ضمن تکرار مطالب موکلین رفتار متهم را مشمول بند ب ماده 290 ق.م.اسلامی اعلام و تقاضای اولیایدم را در خصوص قصاص تاکیدکرده است.دوم گواهی پزشکی قانونی در مورخ 1400/02/01 مضبوط در صفحه 89 پرونده، بدین توضیح که پزشک قانونی بعد از انتقال جسد به سالن تشریح … جسد متعلق به مرد 27 ساله با قد حدود 170 سانتی متر و وزن 70 کیلوگرم … پیچیده در کاور به این مرکز ارجاع (منتقل) گردیده است.جمود نعشی تکوین یافته و کبودی نعشی در خلف جسد مشهود است.زمان فوت 1400/01/31 تعیین میگردد.
در معاینه سر و صورت خون الود بوده خروج خون از بینی و دهان.و گوش ها مشهود است.… در کالبدگشایی پوست سر باز شد خونمردگی مختصر در اهیانه چپ مشاهده شدو طاق جمجمه برش داده شد. در بررسی نسج مغز خونریزی مختصر تحت عنکبوتیه گیجگاهی راست مشاهده شد شکستگی در کف جمجمه در سمت راست مشاهده شد … شکستگی و خونمردگی در در تره قوه راست و دنده های فوقانی سمت چپ در ناحیه خلف و دنده های تحتانی سمت راست در خلف مشهود بود حفره *خون بود ریه هر دو سمت در خلف پارگی داشت … علت فوت در عوارض نارسایی تنفسی به دنبال شکستگی متعدد دنده ها و پارگی ریه های هر دو سمت به دنبال اصابت جسم سخت تعیین و جواز دفن به نام متوفی صادر گردید. سوم اقاریر متهم در خصوص چگونگی ماوقع و مدافعات غیرموجه مشارالیه و وکلای وی در خصوص چگونگی قتل بدین توضیح که
1) متهم اقرار دارد. متعاقب بروز تعارض بین وی که راننده یک دست دستگاه پرادو و مجنی علیه به نام ا. پ. که رانندگی یک دستگاه اریزو را به عهده داشته در مسیر بین *سرنشینان اریزو از خوروی مذکور پیاده و قصد درگیری با وی را داشته اند و مشارالیه به قصد فرار محل را ترک که ا. پ. به همراه سرنشین دیگر وسیله نقلیه اش به تعقیب او پرداخت و بعد از پیاده نمودن سرنشین در بین راه تعقیب را تا ابتدای *برای اینکه تعقیب کننده دست از تعقیب بردارد.
با گرفتن دنده عقب با قسمت عقب خودرو به سمت جلوی ماشین ا. خودروی پورناصرانی را مورد اصابت قرار داد متهم در ادامه مدعی است.از سوار شدن ا. پ. به قسمت رکاب سمت راننده بی اطلاع بوده است.مدافعات وی در این بخش و توضیحات وکیل در شرح ان ناموجه است.زیرا سوار شدن انسانی با وزن حدود 70 کیلوگرم در سمت راننده و در قسمتی که از راننده با فاصله یک شیشه ماشین دور است.بی اطلاعی راننده ناممکن است.به دیگر سخن ممکن نیست انسانی با قد و وزن مجنی علیه سوار بر رکاب خودروی متهم شود.
و او از این امر بی خبر باشد. مضافا اینکه از محل اصابت خودروی متهم به خودروی بزه دیده تا محل پرتاب شدن بزهدیده حدود 36 متر فاصله است.و خودرو برای طی کردن این مسیر مجبور است.از سرعت کم به سرعت زیاد برسد بنابراین مدافعات اقای م. ح. ز. در این قسمت که از سوارشدن بزه دیده به قسمت رکاب جلوی وسیله نقلیه اش بی خبر بوده مردود میشود. و به نظر میرسد متهم برای گریز از عقوبت و سزای رفتارش که منتهی به سلب حیات انسان دیگر شده از بیان حقیقت در این بخش از دفاع امتناع کرده است.چهارم مشهودات هییت قضایی در معاینه از محل به شرح مضبوط در ص 45 تا 407 پرونده، بدین توضیح که همان گونه که قبلا بیان گردید.و در صورتجلسه تنظیمی مکتوب شد از محل میدان موسوم به *سرنشینان هردو خودرو اقرار دارند متهم با قصد فرار محل را ترک و ا.
پ. به تعقیب وی پرداخته و. بعد از تعقیب متهم در مسافتی به طول 1036متر، در ابتدای *م. ح. ز. خودروی خود را با حرکت به عقب تعمدا به وسیله نقلیه بزه دیده کوبیده است.رفتار متهم در طی مسیر مسافت یاد شده در مقام دفاع و فرار، و رفتار بزه دیده در مقام حمله و تهاجم بوده است.و این امر محل تنازع نمیباشد. پنجم ملاحظه تصاویر مضبوط توسط دوربین های مداربسته، بدین توضیح که تصاویر مذکور هرچند از وضوح لازم برخوردار نیست اما از مجموعه ان می توان
1.اصابت دو خودرو ابتدای *2. فرار مجدد متهم بعد از اصابت
3. سوارشدن بزه دیده به قسمت جلو و سمت راننده خودرو پرادو به کیفیتی که وی پاهایش روی رکاب قرار دارد. و با دستانش میله باربند را گرفته است.4.همچنین سقوط بزه دیده را از ماشین ملتفت شد بنایعلیهذا باعنایت به اینکه سقوط و پرتاب شدن م. ح. ز. از وسیله نقلیه پرادو در وضعیت مارالذکر محصول رفتار متهم در حرکت پرشتاب در *از ابتدا تا فاصله 36 متری است.و از رفتار مذکور که در مقام دفاع مشروع از وی ظهور و بروز نموده افاده مفهوم خروج از حدود متعارف دفاع میگردد.
و ضرورت اصلاح اتهام از قتل عمدی موضوع بند ب ماده 290 به قتل عمدی در مقام دفاع مشروع با خروج از حدود متعارف موضوع تبصره 2 ماده 302 ق. م. اسلامی دادگاه ضمن اصلاح اتهام بزهکاری مشارالیه را برای ارتکاب بزه معنون و نیز تخریب عمدی وسیله نقلیه بزه دیده احراز و با انطباق عمل وی با تبصره 3 ماده 302 و ماده 381 قانون مجازات اسلامی و ماده 677 قانون تعزیرات و نیز مواد 211و447و351و549 ق. م. اسلامی متهم شایسته کیفر می داند و به لحاظ ارتکاب قتل عمدی در مقام دفاع مشروع با خروج از حدود متعارف، به پرداخت دیه کامل د.
ح. اولیایدم و نیز تحمل دو سال حبس بالحاظ مواد 37 و 38 ق. م. اسلامی به لحاظ اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم و همچنین تحمل شش ماه حبس بابت تخریب وسیله نقلیه محکوم می نماید. این رای حضوری و ظرف 20 روز بعد از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور است.
رئیس شعبه 3 دادگاه کیفری یک مرکز استان گیلان مستشار دادگاه
در تاریخ 6 بهمن 1394، رایی در خصوص اتهام قتل عمدی صادر شد که در آن متهم به قصاص نفس محکوم گردید. بر اساس کیفرخواست صادره از دادسرای ویژه امور جنایی، متهم به اتهام قتل فردی تحت تعقیب قرار گرفت.
در جریان تحقیقات مشخص شد که در اثر درگیری میان طرفین، فرد مذکور از ناحیه گردن آسیب دیده و فوت کرده است. اظهارات شاهدان و متهم نشان میدهد که فرد متوفی در حال مستی به متهم حملهور شده و در نتیجه درگیری، متهم با چاقو به وی ضربهای وارد کرده است. پزشکی قانونی علت فوت را خونریزی ناشی از جراحت گردن اعلام کرد. در دادگاه کیفری، با استناد به ماده 211 و بند ب ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، حکم قصاص نفس متهم تایید گردید.
با این حال، در مراحل تجدیدنظر، ادعای دفاع مشروع از سوی متهم مطرح شد. دیوان عالی کشور پس از بررسی محتویات پرونده، به این نتیجه رسید که متهم قصد قتل نداشته و در حال دفاع از خود عمل کرده است. بنابراین، رای دادگاه نخستین نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه مربوطه ارجاع گردید.
تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/06
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: چنانچه در دفاع مشروع منجر به قتل،اصل دفاع احراز شود،تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع،موجب تحقق ضمان بوده و مثبِت قتل عمدی موجب قصاص نیست.
رای خلاصه جریان پرونده
بنا به کیفرخواست شماره 930339 - 1393/12/23 دادسرای ویژه امور جنایی و جرائم امنیتی شیراز (ص 108 و 109 ) آقای س. خ. به اتهام قتل عمدی آقای م. خ. تحت تعقیب کیفری قرار گرفته است و در نهایت بنا بر دادنامه دادگاه کیفری یک استان فارس به قصاص نفس محکوم شده است شرح ماجرا اینکه حسب گزارش کلانتری به معاونت دادستان دادسرای جنایی شیراز بر اثر وقوع یک فقره درگیری، فردی به هویت م. خ. از ناحیه گردن زخمی شده و فوت نموده است و جسد متوفی به سردخانه پزشکی قانونی منتقل گردید.
در تحقیق از پدر متوفی به نام ج. خ. اظهار داشته پسرم م. خ. درساعت 11 شب مورخ 1393/11/08 در خیابان ف. با فردی به نام س. خ.ش. درگیر شده که با چاقو به وی حمله کرده و از ناحیه گردن دچار جراحت شده و به بیمارستان ن. انتقال داده شده و در بیمارستان فوت کرده و س. خ. در بیمارستان بوده که توسط برادرش از بیمارستان شیراز فرار کرده است از س. خ. و برادرش شاکی هستم و تقاضای رسیدگی دارم (ص 3 و
5 ) به دستور بازپرس محترم اقداماتی معمول از جمله از برادر س.خ. به نام م.ص.خ. به اتهام مساعدت در فرار برادرش در چند نوبت تحقیق شده (ص 11 ، 14 و 15 و 18 تا
19 ) و در تحقیق از مشتکی عنه (س. خ.ش.) اظهار داشته با بچه های محل بودیم که او آمد فحاشی و فحش دادن و چاقو درآورد به دست من زد با چاقو به سینه او زدم بعد او با چاقو به صورتم می خواست بزند که من دست بالا بردم به دستم زد از آن ور دستم چاقو بیرون آمد که من هم با چاقو او را زدم بعد مرا با ماشین به بیمارستان بردند با گوشی داداشم تماس گرفته اورا تهدید و فحش دادند ما هم ترسیدیم گفتیم می آیند آنجا و از بیمارستان به بیمارستان ف.
رفتیم بعد ماموران آمدند ما را به شیراز بردند.
س: چه فرد یا افرادی در زمان درگیری حضور داشتند؟ ج: بچه های محل بودن و بار فروشان بودن بچه های محل شاهد بودند س: غیر از شما فردی یا افراد دیگر ضربه ای به م. خ. زده اند؟ ج: خیر هیچکس به او ضربه نزد و من یک ضربه با چاقو به او زدم.
س: به کجای مرحوم م. ضربه زده ایدج: تاریک بود دقیقا نمی دانم به شکم یا سینه اش خورد و فقط یک ضربه زدم س: آیا شما به زور از م. چاقو گرفتید یا م. خودش چاقو را داد.
ج: م. چاقو را به من داد موقعی که م. چاقو به من زد م. چاقو را داد تا از خودم دفاع کنم س: علت حضور شما در سر 20 متری ف. در زمان درگیری چه بوده است ج: کمک م. و ع. جگر می فروختم (ص 20 تا
23 ) در تحقیق از شاهدان ما وقع، م.ز، اظهار داشته شب حادثه همراه با شریکم ع.د. طبق معمول پای دکّه جگر فروشی که دکّه خودمان بود حدود ساعت 11 بود که م. خ. با موتور آمد و از ما رد شد و به سمت س.خ. که با چند نفر دیگر حدد 15 متر آنور تر از ما نشسته بودند رفت و از آنها هم رد شد و وقتی آمد س.خ. نشسته دور زد و برگشت و از موتور پیاده شد ورفت تو جمعی که س. خ. بود او یک چاقو همراهش بود قبل از آنکه کسی حرفی به او بزند چاقویش را درآورد و گفت فلان فلانش که بخواهد با من بحث کند ع.د.
دوید طرفش و به او گفت آقا م. بیخیال بیخیال زشته بحث نکن م. هم توجهی نکرد و با چاقویش دنبال ع. گذاشت ع. هم فرار کرد و بعد دنبال س.خ. دوید م. پیشاهنگ که نزدیک ما بود قبل از اینکه م. بیاید و بحث را شروع کند چاقوی پای بساط ما که با آن پیاز و... خرد می کردم برد توی جمعی که س. خ. بود تا سر دلستر شیشه ای را با آن بازکند وقتی که م. دنبال س. گذاشت س. هم ترسید و چاقوی که سر دلستر باز کرده بودند را برداشت و با م. روبرو شد،م. ضربه ای محکم به دست س.
زد و س. هم دید چاره ای ندارد و چاقو را به گردن م. زد بعد م. روی زمین افتاد و س. فرار کرد س: چاقوی م. به کجای بدن س. خورد ج- به بازوی چپش اصابت کرد س: انگیزه م. از درگیر شدن با س. چه بود ج: م. وقتی که عرق می خورد اخلاقش خیلی عوض می شد و به همه گیر می داد و در شب حادثه هم مست بود و وقتی س. را دید به او گیر داد ضربه اول را مرحوم م. با چاقویش به بازوی س. زد (ص 24 و
25 ) ع.د. اظهار داشته در سر ف. در خیابان سردخانه مشغول فروش جگر به همراه م. بودم که م. خ. از خیابان رد شد و پس از دیدن س. به سمت آنها رفت و موتور را گذاشت و مشغول فحاشی کردن شد منظور وی بحث کردن با س.خ.(متهم) بود من کمی دورتر از آنها بودم و در حال قلیون کشیدن بودم به سمت آنها رفتم و م. به من تخته سینه زد و من کوزه قلیان از دستم افتاد و شکست وم. با چاقو به دنبال من و افرادی که آنجا نشسته بودند کرد که در این موقع س.خ. چاقو را از م.
گرفت در همین لحظه م. چاقو را بالا گرفت و به دست س.خ. زد و بعد از خوردن چاقو از م. س.خ. چاقو را به سمت م. زد و من با بردن س. به درمانگاه سر خیابان به سمت خانه خاله رفتم س: انگیزه م. خ. از درگیر شدن با س.خ. چه بوده است ج: م. در محل وقتی مشروب می خورد گیر می داد به همه گیر می داد آنشب هم آنجا به قصد دعوا با س.خ. آمد س: آیا حرف و صحبت دیگری دارید ج: س.خ. اصلا قصد کشتن م. را نداشت چون دید ضربه شدیدی خورده از ترس ضربه چاقو را به م. زد (ص 26 و
27 ) م.پ. مشابه اظهارات دو گواه دیگر را در تحقیق از او مطرح کرده است (ص 28 و
29 ) س. خ.(متهم) در تحقیقات بعدی بازپرسی هم دفاعیات قبلی خود را با توضیح بیشتر تکرار کرده است و قرار بازداشت موقت او صادر شده است (ص 45 ) همچنین برادر او م.خ. هم به اتهام مساعدت در فرار برادرش بازداشت موقت شده است (ص 49 ) پزشکی قانونی پس از معاینه جسد م. خ. علت فوت او را خونریزی و عوارض آن در اثر بریدگی عروق حیاتی گردن در اثر اصابت جسم نوک تیز و برنده تعیین کرده است (ص 55 ) مرجع مذکور پس از معاینه س.خ. اعلام کرده
1 - جوشگاه زخم بخیه شده قسمت داخلی بازوی چپ (دامیه)
2 - جوشگاه زخم بخیه شده قسمت خارجی بازوی چپ (دامیه) ضایعات بر اثر اصابت جسم نوک تیز نامشخص طی حدود یک ماه گذشته ایجاد شده است (ص 79 ) در مورد وجود الکل اتلیک در خون و زجاجیه م. خ. هم نظر پزشک قانونی مثبت است (ص 116 ) در جلسه مورخ 1394/07/25 شعبه اول دادگاه کیفری یک استان فارس پس از طرح شکایت والدین م. و تقاضای قصاص آنها، س.خ. همانند دفاعیات قبلی خود ضمن انکار قصد قتل و تشریح واقعه اظهار داشته خواستم او را بترسانم از خودم دفاع کردم فقط یک ضربه زدم که به گردنش خورد وکیل متهم نیز لایحه دفاعیه خود را تقدیم کرده و دادگاه پس از اخذ آخرین دفاع به شرح ذیل مبادرت به صدور رای کرده است.
رای دادگاه در خصوص اتهام س. خ.ش. 27 ساله فاقد سابقه کیفری بازداشت موقت از تاریخ 1393/11/11 دایر به ایراد جرح عمدی با چاقو منتهی به قتل مرحوم م. خ. ب. ت. ب. محتویات پرونده امر و گزارش مامورین انتظامی و اظهارات اولیاءدم مقتول و اقدام به فرار از صحنه جرم بعد از وقوع قتل و اظهارات برادر متهم به نام آقای م.خ. از این حیث و اظهارات سایر مطلعین و اظهارات و اقرار متهم در کلیه مراحل و دفاعیات بلاوجه متهم که اقدامات وی منطبق با موازین دفاع مشروع نبوده و اظهارات متناقض متهم از جهاتی و اینکه متهم اظهار داشت مقتول با دیگری درگیر نبوده و فقط خودم چاقو به او زدم یک ضربه چاقو به او زدم....
مشروب و مواد مصرف نکرده بودم.... نمی دانم چاقو را همانجا رها کردم... ترسیده بودم مرا دستگیر کنند مرا به بیمارستان ف. بردند و بالحاظ اظهارات مطلع م.ش. به شرح صفحه 28 پرونده امر از جهاتی برخلاف اظهارات و مدافعات متهم و ب. ت. ب. اظهارات متهم نزد بازپرس و مفاد گواهی پزشکی قانونی و گزارش معاینه جسد و کالبد گشایی و مفاد صورتجلسه مواجهه حضوری و اظهارات و اقرار متهم در جلسه دادگاه و دفاعیات غیرموجه متهم و وکیل وی و مفاد کیفرخواست دادسرا و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده امر به نظر دادگاه بزه انتسابی به متهم موصوف آقای س.
خ.ش. دایر بر ایراد جرح عمدی با چاقو منتهی به قتل مرحوم م. خ. محرز و مسلم است دادگاه بالحاظ تقاضای قصاص نفس از ناحیه اولیاءدم مقتول به استناد ماده 211 و بند ب ماده 290 و 351 و 381 و 417 و 418 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم بر قصاص نفس متهم موصوف صادر و اولیاءدم مقتول میتوانند قاتل را با اذن ولی امر مسلمین یا مقام ماذون از ناحیه معظم له قصاص نمایند این رای حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوانعالیکشور م.
ب..دادنامه صادر شده در تاریخ 1394/08/11 به آقای ح. ر. وکیل س.خ. ابلاغ و نامبرده به شرح لایحه تقدیمی مورخ 1394/08/19 به آن اعتراض کرده است تجدید نظر خواهی موکل خود را ناچار در دفاع از خود معرفی و اسناد ومدارک پزشکی قانونی هم مثبت ضرورت دفاع و توجیه عمل او می داند و شاهدان نیز در مقام دفاع بودن موکل را اثبات نمودهاند و دادگاه محترم ب. ت. ب. دفاع موکل اگر تجاوز از دفاع محل بحث باشد وفق موازین قانونی جدید از جمله مادّه 302 و تبصره 2 آن باید مورد بررسی قرار می دادند لکن قضات محترم بحث دفاع موکل را مورد بررسی و رسیدگی قرار نداده اند استدعای رسیدگی و نقض دادنامه را دارد.
پرونده به دیوانعالیکشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است.هیات شعبه در تاریخ بالاتشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز وملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض به جهت رفع نقص در مورد نحوه دفاع متهم چون آغاز درگیری با مقتول بوده است در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/07/26 تجدید نظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
ب. ت. ب. محتویات پرونده رسیدگی شعبه محترم اول دادگاه کیفری یک استان فارس و احراز قتل آقای م. خ. براثر ایراد ضرب با چاقوی آقای س. خ. اشکال اساسی از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ندارد لکن قتل عمدی احراز شدن حادثه منجر به فوت و صدور حکم بر قصاص نفس متهم ب. ت. ب.
1 - قصد قتل نداشتن متهم (همانگونه که دادگاه محترم هم آن را احراز نکرده است)
2 - متهم در همه مراحل مدعی دفاع در قبال حمله طرف بوده
3 - اظهارات شاهدان ماوقع هم در مورد نحوه و کیفیت وقوع حادثه و زمان و مکان آن و حال و وضع آقای م. خ. و آمدن او با موتور و عبور از جمع آنها و بازگشت و پیاده شدن از موتور و آغاز درگیری با س.خ. و آغاز استفاده او از چاقو و ایراد جرح به نامبرده کلا مشعر بر صحت ادّعای س.خ. است
4 - مجروح شدن او حسب گواهی پزشکی قانونی (ص 79 ) و اینکه آقای م. عادت به شرب خمر (حسب اظهارات مطلعین) داشته و ظاهرا در آن شب پس از شرب خمر به آن محل آمده و نظریه پزشکی قانونی (ص 116 ) هم وجود الکل اتیلیک در خون او را تایید کرده است از قرائن قابل تامل در بررسی و روشن شدن ماهیت ماجرا است مضافا بر آنکه دادگاه محترم نیز با تعبیر به اینکه « اقدامات وی منطبق با موازین دفاع مشروع نبوده » اصل در مقام دفاع بودن متهم را رد نکرده و طبعا با وجود دفاع تجاوز از آن (در صورت احراز) ضمان متهم را ثابت می کند نه قتل عمد موجب قصاص بودن را.
نتیجتا بالحاظ آغاز درگیری و ایراد جرح عمدی با چاقو آقای م. خ. اعتراض به محکومیت آقای س. خ. به قصاص نفس وارد است و ایجاب می کرد دادگاه محترم موضوع دفاع را دقیقا بالحاظ زمان و مکان حادثه وا ظهارات شاهدان واقعه و حال و وضع آغاز گر درگیری وبه ناچار مقابله متهم بررسی کامل نماید. لذا با استناد به بخش --- بند ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری رای معترض علیه نقض و رسیدگی مجدد به همان شعبه محترم ارجاع میگردد.
شعبه --- دیوانعالیکشور - ریس و عضو معاون
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 36
-
رأی
هماستناد
تأثیر احراز بلوغ قسم خورندگان(حالفان) در پذیرش قسامه
ماده 290 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
ارتکاب قتل عمد در ماه های حرام
ماده 290 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 دانسته و با قرار جلب به دادرسی مواف
-
رأی
هماستناد
رسیدگی در مرجع تجدیدنظر
مواد 290، 714 و 608 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
نحوه تعیین مجازات در ارتکاب قتل عمدی با استفاده از اسلحه
مواد 290 و 381 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قرار جلب به دادرسی ایشان صادر و اعل
-
رأی
هماستناد
عدم امکان فرار در دفاع مشروع
ماده 290، 381، 417 و 418 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
شرط عدم امکان توسل به قوای دولتی در احراز دفاع مشروع
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
1-مرجع استماع اظهارات موثر شهود 2-شرط صدور حکم به پرداخت دیه در قتل عمد
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 منطبق ندانسته و وصف آن را شبه عمد ت
-
رأی
هماستناد
وصف کیفری پرتاب سنگ بدون هدف گیری به موضع حساس بدن
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نمی باشد
-
رأی
هماستناد
احراق عمدی به عنوان شروع به قتل
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
قتل عمد از طریق خفه کردن
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تشخیص داده و حکم به قصاص نفس صادر ک
-
رأی
هماستناد
عدم اخذ آخرین دفاع از متهم
مواد 290، 301، 161، 164، 172، 351 و 381 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
دفن غیر قانونی جسد مقتول
ماده 290 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اسیدپاشی منجر به قتل
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ناظر به بند ب ماده 206 قانون مرقوم
-
رأی
هماستناد
ارتکاب قتل عمد در ماه های حرام
مواد 290، 301، 347 و 350 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق بزه معاونت در جرم
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1399 ماده 614 قانون تعزیرات مصوب 1375
-
رأی
هماستناد
(1)تجدیدنظر خواهی از احکام صادره مبتنی بر اعمال قانون اخف لاحق(2)معیار تشخیص عمل نوعاً کشنده
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و با تکیه به برخی از اظهارات محکوم
-
رأی
هماستناد
عمل نوعاً کشنده در قتل عمد
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 محرز است
-
رأی
هماستناد
تفاضل دیه در فرض قتل دو زن توسط یک مرد
مواد 290، 211، 301، 350، 381 و 417 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
رضایت زوجه مقتول از قصاص نفس به قیمومت از صغار
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
تقاضای تفاضل دیه پس از گذشت از اخذ آن
ماده 290 و 351 و 381 و 382 و 417 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 حکم بر محکومیت ف
-
رأی
هماستناد
مصداق قتل عمد
مواد 290 و 281 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
نوع شناخت حالفین نسبت به محکوم علیه در قسامه
ماده 290 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اعمال دوبار تخفیف نسبت به محکوم علیه
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 درخواست کیفر برای او می نماید
-
رأی
هماستناد
انتخاب وکلای تسخیری متعدد در یک پرونده
ماده 290 و 351 و 381 و 417 و 418 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مصداق معاونت در بزه قتل عمد
مواد 290، 381، 417، 418 و 134 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تعیین وکلای تسخیری متعدد در یک پرونده
ماده 290 و 351 و 381 و 417 و 418 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
صدور قرار جلب به دادرسی در پرونده قتل عمدی با استناد به مواد 290 و 265 قوانین مجازات و آیین دادرسی کیفری
ماده 290 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
(1)تجدیدنظر خواهی از احکام صادره مبتنی بر اعمال قانون اخف لاحق(2)معیار تشخیص عمل نوعاً کشنده
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و با تکیه به برخی از اظهارات محکوم
-
رأی
هماستناد
اسیدپاشی منجر به قتل
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ناظر به بند ب ماده 206 قانون مرقوم
-
رأی
هماستناد
رضایت زوجه مقتول از قصاص نفس به قیمومت از صغار
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
اعمال دوبار تخفیف نسبت به محکوم علیه
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 درخواست کیفر برای او می نماید
-
رأی
هماستناد
پرداخت تفاضل دیه برای قصاص
ماده 290 و 351 و 381 و 382 و 417 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 حکم بر محکومیت ف
-
رأی
هماستناد
1-مرجع استماع اظهارات مؤثر شهود 2-شرط صدور حکم به پرداخت دیه در قتل عمد
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 منطبق ندانسته و وصف آن را شبه عمد ت
-
رأی
هماستناد
تعیین وکلای تسخیری متعدد در یک پرونده
ماده 290 و 351 و 381 و 417 و 418 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
انتخاب وکلای تسخیری متعدد در یک پرونده
ماده 290 و 351 و 381 و 417 و 418 قانون مجازات اسلامی
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/885 مورخ 1399/07/15
مواد 290، 291 و 493 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/570 مورخ 1398/08/01
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بیان می کند که چون «الف» با قصد کشت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1850 مورخ 1399/11/21
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 دانست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1584 مورخ 1401/01/21
ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با نظریه مشورتی سال 1377
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 290 — قانون مجازات اسلامی
ماده 290 و 351 و 381 و 417 و 418 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم بر قصاص نفس متهم موصوف صادر و ا
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
