رأی
دادنامه 140531390001017184 هیات تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی دیوان عدالت اداری — 1405/04/27 — ابطال ماده 10 آیین نامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی قالیبافان مصوب 1388/09/22 و بند 26 بخشنامه شماره 18 سازمان…
بـسـمـه تـعـالـی
هیات تخصصی کار ، بیمه و تأمین اجتماعی
* شماره پــرونـــده :
هـ ت/ 200613 شماره دادنامه سیلور: 140531390001017184 تاریخ:1405/04/27
* شـاکــی : خانم سیده سکینه حسینی ارباستان
* طرف شکایت : سازمان تأمین اجتماعی- نهاد ریاست جمهوری
* مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال ماده 10 آیین نامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی قالیبافان مصوب 1388/09/22 و بند 26 بخشنامه شماره 18 سازمان تأمین اجتماعی
* شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی- نهاد ریاست جمهوری به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :
آیین نامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی قالیبافان مصوب 1388/09/22
ماده 10- سوابق مشمولان قانون بیمه بازنشستگی، فوت و از کارافتادگی بافندگان قالی، قالیچه، گلیم و زیلو مصوب 1376- که به نحوی از آنچه از شمول قانون مذکور خارج شده و مشمول این آیین نامه قرار گرفته و یا در کارگاه های مشمول قانون تأمین اجتماعی – مصوب 1354 اشتغال به کار می یابند، با درخواست بیمه شده و یا پرداخت ما به التفاوت حق بیمه مربوط، جزء سنوات خدمت قابل قبول آنان در اجرای قانون تأمین اجتماعی محسوب می شود، در غیر این صورت سابقه آنان به نسبت پنجاه درصد سنوات پرداخت حق بیمه به منظور بهره مندی از تعهدات قانونی ملاک عمل خواهد بود.
بخشنامه شماره 18 سازمان تأمین اجتماعی
26 - با عنایت به مفاد ماده 10 آیین نامه اجرایی قانون بیمه های اجتماعی قالیبافان، بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسه دار که مقرر می دارد سوابق مشمولان قانون بیمه بازنشستگی فوت و از کار افتادگی بافندگان قالی، قالیچه، گلیم و زیلو مصوب 1376 که به نحوی از انحاء از شمول قانون مذکور خارج شده و مشمول این آیین نامه قرار گرفته و یا در کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی مصوب سال 1354 اشتغال به کار می یابند با درخواست بیمه شده و با پرداخت ما به التفاوت حق بیمه مربوطه جزء سنوات خدمت قابل قبول آنان در اجرای قانون تأمین اجتماعی محسوب می شود. در غیر این صورت سابقه آنان به نسبت پنجاه درصد سنوات پرداخت حق بیمه به منظور بهره مندی از تعهدات قانونی ملاک عمل خواهد بود، بنابراین رعایت بندهای ذیل الزامی است.
1/26 - چنانچه بیمه شده نسبت به پرداخت ما به التفاوت متعلقه اقدام نماید در این صورت پذیرش کل مدت سابقه در احراز شرایط و تعیین میزان مستمری بازنشستگی از کار افتادگی و فوت ملاک عمل می باشد.
2/26- در صورت عدم پرداخت ما به التفاوت حق بیمه پنجاه درصد سنوات پرداخت حق بیمه در احراز شرایط و تعیین میزان مستمری مربوطه مؤثر خواهد بود. بدیهی است چنانچه با لحاظ سابقه مذکور بیمه شده شرایط لازم جهت بهره مندی از تعهدات بلند مدت را احراز نماید مطابق با مقررات مربوطه نسبت به برقراری مستمری اقدام خواهد شد.
3/26- در صورتی که با احتساب پنجاه درصد سوابق پرداخت حق بیمه با نرخ 14 شرایط برقراری مستمری کار افتادگی و یا فوت احراز نگردیده و یا ابهام وجود داشته باشد ضروری است اداره کل تامین اجتماعی استان مربوطه جهت رسیدگی به موضوع با اداره کل امور فنی مستمری ها مکاتبه نماید.
تذکر1: نظر به اینکه حسب ضوابط یاد شده صرفاً با درخواست بیمه شده امکان اخذ ما به التفاوت حق بیمه و تبدیل سابقه قالیبافی با نرخ 14 به سابقه کامل میسر می باشد لذا واحدهای اجرایی مکلف خواهند بود ضمن اطلاع رسانی و در صورت موافقت مشمولین با پرداخت ما به التفاوت حق بیمه مربوطه مطابق فرم مکانیزه درخواست تبدیل سوابق پرداخت حق بیمه قالیبافان اقدام لازم بعمل آورند.
تذکر 2: در صورتی که بیمه شده پس از ارایه درخواست به علت فوت موفق به پرداخت ما به التفاوت حق بیمه مربوطه نگردد. بازماندگان وی در مهلت تعیین شده تاریخ مندرج در برگ پرداخت می توانند نسبت به پرداخت ما به التفاوت مورد نظر اقدام نمایند.
تذکر3 : به استناد ماده قانونی مذکور پذیرش درخواست پرداخت ما به التفاوت برای بیمه شدگانی معتبر خواهد بود که در تاریخ تقاضا در ردیف مشمولان قانون بیمه های اجتماعی قالیبافان بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسه دار موضوع بند (14) مبحث دوم این بخشنامه قرار داشته و یا در کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی مصوب سال 1354 اشتغال به کار داشته باشند. بنابراین سایر بیمه شدگان و همچنین بازنشستگان بازماندگان بیمه شده متوفی و از کار افتادگان کلی مجاز به ارایه درخواست و تبدیل سوابق مربوطه نمی باشند.
تذکر 4 : سوابق پرداخت حق بیمه مازاد سنی صرفاً به منظور فراهم نمودن زمینه ورود قالیبافان و تعیین میزان مزایای قانونی مربوطه پیش بینی گردیده است لذا تأثیری در احراز شرایط برقراری مستمری بازنشستگی فوت و از کار افتادگی نخواهد داشت بدیهی است در صورتیکه بیمه شده متقاضی پرداخت ما به التفاوت حق بیمه نباشد پنجاه درصد سوابق مازاد سنی وی نیز در تعیین میزان مستمری های مربوطه مؤثر خواهد بود.
تذکر 5: سوابق پرداخت حق بیمه بافندگان قالی قالیچه گلیم و زیلو با نرخ 14 در صورتیکه مطابق ضوابط مقرر در بخش اول ماده 10 آیین نامه اجرایی قانون بیمه های اجتماعی قالیبافان ، بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسه دار (کد دار) به سابقه کامل تبدیل گردد در احراز شرایط سن و سابقه متقاضیان ادامه بیمه به طور اختیاری، بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد و یا بیمه های توافقی قابل پذیرش می باشد در غیر این صورت سابقه آنان به نسبت پنجاه درصد سنوات پرداخت حق بیمه ملاک عمل خواهد بود.
*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :
مطالبه ما به التفاوت حق بیمه برمبنای مقرره های مورد شکایت مغایر ماده واحده قانون بیمه قالیبافان 1376/09/11 و قانون بیمه قالیبافان مصوب 1388/06/11 می باشد.
* در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره 205673/53142 مورخ 1402/11/09 به طور خلاصه توضیح داده است که :
1- سازمان تأمین اجتماعی طی لایحه تقدیمی اعلام داشته که: ماده 10 آیین نامه مورد اعتراض شاکی در جهت رضایت مندی بیمه شدگان، تعهدات لازم را برای آن دسته از افراد مشمول که تمایل دارند با پرداخت حق بیمه متعلقه زمینه احتساب کامل سوابق ایجادی ناشی از قانون سال 76 مقرر گردد فراهم نموده است بعلاوه اینکه تعهدات موضوع قانون سال 1388 که مشمولین قانون سال 1376 از آن بهره مند نبوده اند از جمله سهم درمان و تعهدات کوتاه مدت در محاسبه ما به التفاوت حق بیمه لحاظ و وصول نمی گردد بنابراین مقرره مورد شکایت هیچگونه مغایرتی با اصل 170 قانون اساسی و قانون بیمه بازنشستگی، فوت و از کارافتادگی بافندگان قالی، قالیچه، گلیم و زیلو مصوب 1376/09/11 و قانون بیمه های اجتماعی قالیبافان، بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسه دار (کد دار) مصوب 1388/05/18 وجود ندارد.
2- نهاد ریاست جمهوری (معاونت حقوقی رییس جمهور) طی لایحه تقدیمی اظهار داشته که:
اولاً طبق دادنامه 10835- 1399/06/23 هیات تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی، آیین نامه اجرایی قانون بیمه های اجتماعی، قالیبافان، بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی شناسه دار (کد دار) بر اساس اختیارات حاصل از اصل 138 قانون اساسی وضع شده و خارج از صلاحیت مرجع وضع نمی باشد.
ثانیاً مبنای محاسبه حق بیمه قالیبافان در قانون سال 1376 (آیین نامه اجرایی آن مصوب 1379 پنجاه درصد حداقل دستمزد کارگر ساده بوده در حالیکه در قانون سال 1388 بر اساس حداقل دستمزد ماهیانه مصوب شورایعالی کار می باشد که ماده 10 مقرره مورد شکایت نیز بر اساس قانون 1388 تصویب شده است.
ثالثاً بند 26 بخشنامه 18 سازمان تأمین اجتماعی تبیین و تکرار مفاد ماده 10 آیین نامه اجرایی معترض عنه می باشد.
*رای هیات تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی دیوان عدالت اداری
صرف نظر از اینکه هیات تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی پیش از این نسبت به درخواست ابطال کل آیین نامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی قالیبافان مصوب 1388/09/22 رسیدگی کرده و به موجب دادنامه شماره 835 مورخ 1399/06/23 رای به رد شکایت صادر کرده است با عنایت به اینکه به موجب ماده واحده قانون بیمه بازنشستگی، فوت و ازکار افتادگی بافندگان قالی، قالیچه، گلیم و زیلو مصوب سال 1376 سازمان تأمین اجتماعی مکلف است با استفاده از مقررات عام قانون تأمین اجتماعی قالیبافان خانگی فاقد کارفرما را در برابر حمایتهای بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت به صورت اختیاری و بر اساس آیین نامهای که توسط سازمان تأمین اجتماعی و با نظر خواهی از وزارتخانههای بازرگانی، صنایع، جهادسازندگی و تعاون تهیه و برای تصویب هیات دولت پیشنهاد خواهد شد بیمه نماید. بر اساس تبصره 1 این ماده واحده درآمد ماهانه مبنای محاسبه حق بیمه درباره این افراد پنجاه درصد حداقل دستمزد کارگر ساده تعیین میگردد و حمایتهای مقرردر این قانون نیز بر همان مبنا محاسبه و پرداخت خواهد شد. درهرحال مستمری از کار افتادگی کلی و مستمری بازنشستگی و مجموع مستمری بازماندگان نباید از دو سوم مبنای محاسبه حق بیمه کمتر باشد؛ همچنین قانون بیمه های اجتماعی قالیبافان، بافندگان فرش، شاغلان فرش و صنایع دستی در سال 1388 به تصویب رسید و بر اساس ماده 10 آیین نامه اجرایی این قانون مقرر گردید سوابق مشمولان قانون بیمه بازنشستگی، فوت و از کارافتادگی بافندگان قالی، قالیچه، گلیم و زیلو مصوب سال 1376 که به نحوی از انحاء از شمول قانون مذکور خارج شده و مشمول این آییننامه قرار گرفته و یا در کارگاههای مشمول قانون تأمیناجتماعی مصوب سال 1354 اشتغال به کار مییابند، با درخواست بیمه شده و یا پرداخت ما به التفاوت حق بیمه مربوط، جزء سنوات خدمت قابل قبول آنان در اجرای قانون تأمین اجتماعی محسوب میشود، در غیر این صورت سابقه آنان به نسبت پنجاه درصد سنوات پرداخت حق بیمه به منظور بهرهمندی از تعهدات قانونی ملاک عمل خواهد بود. نظر به اینکه ماده 10 مقرره مورد شکایت با هدف تعیین تکلیف سوابق بیمه ای ایجاد شده بر اساس ماده واحده قانون سال 1376 وضع گردیده و افراد مشمول در صورت تمایل با پرداخت حق بیمه متعلقه مشمول آن شده و سوابق آنان به شرح مقرر احتساب خواهد شد و ادعای شاکی مبنی بر ضرورت احتساب تمام سوابق قبلی بدون پرداخت ما به التفاوت مخالف با موازین یاد شده است و ادعای شاکی مبنی بر ضرورت احتساب تمام سوابق قبلی بدون پرداخت ما به التفاوت مخالف موازین یاد شده است از سوی دیگر بند 26 بخشنامه مورد شکایت نیز عیناً همان حکم مندرج در ماده 10 آیین نامه مذکور را مقرر داشته است از این رو هیات تخصصی با اتفاق آراء معتقد است ماده 10 آیین نامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی قالیبافان مصوب 1388/09/22 و بند (26) بخشنامه شماره 18 سازمان تأمین اجتماعی مورخ 1392/05/14 در راستای احکام قوانین یاد شده وضع شده است در نتیجه و مستنداً به بند «ب» ماده 84 دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402 رای به رد شکایت صادر میشود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیاتهای تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است.
قهرمانی
رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی
دیوان عدالت اداری
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
