دادگاه صالح رسیدگی به دعوی بطلان طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده خانم م.م. به توسط وکیل خود به طرفیت آقای پ.د. دادخواستی به خواسته ابطال سند طلاق به شماره 1199-19/1/89 دفتر طلاق 116 تهران تقدیم و آدرس محل اقامت خوانده را در حوزه قضائی شهرستان ش اعلام نموده است. دادخواست مطروحه در شعبه چهاردهم دادگاه حقوقی ش ثبت و با تعیین وقت از طرفین دعوت به رسیدگی به عمل آمد. اخطاریه خوانده حسب گزارش مأمور ابلاغ در همان آدرس مقید در دادخواست با تحویل آن به مادرش طبق ماده 69 قانون آیین دادرسی مدنی ابلاغ گردیده است خانم ….د. وکیل پ. ی. و مشاور حقوقی با تقدیم وکالت نامه خود را وکیل خوانده معرفی نموده است. در جلسه دادرسی مورخ 26/4/91 که با حضور وکلای طرفین تشکیل گردیده وکلا به اتفاق اظهار داشتند موکلان ما در خارج از کشور بوده و در ایران نمی باشند و سپس وکیل خواهان و نیز وکیل خوانده هر یک مدافعات خود را در ماهیت دعوی مطروحه بیان نموده اند که در صورت مجلس منعکس گردید و وکیل خواهان اضافه نموده که دلیل طرح خواسته ابطال سند طلاق عدم رعایت تشریفات قانونی در تنظیم و صدور سند مذکور بوده است و در زمان تنظیم سند مذکور دادنامه صادره که مبنای صدور این سند طلاق بوده، هنوز قطعیت نیافته بود فلذا تشریفات ثبتی لازم الرعایه در مانحن فیه تحقق نیافته است. دادگاه پس از اقداماتی سرانجام به موجب رأی شماره 967-28/5/91 با اعلام اینکه صیغه طلاق در تهران جاری و به صورت سند رسمی در دفتر 116 تهران به ثبت رسیده است و رسیدگی به چگونگی و علت اجرای صیغه طلاق و ثبت آن قبل از اینکه دادنامه بدوی قطعی شده باشد سهل و آسان تر است و محل عملیات ثبت و اجرای صیغه طلاق حوزه قضائی تهران است و ایقاع نوعی قرارداد است لذا به استناد ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. صلاحیت محاکم خانواده تهران صادر نموده و پس از وصول پرونده به دادگستری تهران و ثبت آن در شعبه 264 دادگاه خانواده شعبه مرجوع الیه در وقت فوق العاده به موجب رأی شماره 1244- 17/8/91 به استدلال اینکه موضوع خواسته ابطال سند طلاق بوده و به موجب ماده واحده قانون اختصاص تعدادی از دادگاه های موجود به دادگاه های موضوع اصل 21 قانون اساسی صلاحیت محاکم خانواده در 13 بند مشخص گردیده و ابطال اسناد رسمی من جمله سند طلاق از صلاحیت محاکم حقوقی بوده و از طرفی با عنایت به اینکه مطابق ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی دعوا باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده در حوزه قضائی آن اقامتگاه قانونی داشته و با عنایت به عدم اقامت خوانده در شهرستان تهران و اینکه موضوع خواسته نیز مشمول ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی نبوده لذا دادگاه مستنداً به ماده 11 و بند الف ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. اعتبار و شایستگی محاکم حقوقی ش صادر و سپس به لحاظ حدوث اختلاف در صلاحیت پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول جهت حل اختلاف به این شعبه ارجاع گردیده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور در خصوص اختلاف در صلاحیت فی مابین شعبه 14 دادگاه خانواده ش و شعبه 264 دادگاه خانواده تهران در رسیدگی به دعوی مطروحه به خواسته ابطال سند طلاق شماره 1199- 19/1/89 دفتر ثبت طلاق شماره 116 تهران به جهت اینکه پیش از قطعیت دادنامه شماره 1524- 23/12/88 شعبه 14 دادگاه خانواده ش صیغه طلاق در دفتر طلاق مزبور جاری و به ثبت رسیده است ب. ت. ب. محتویات پرونده ن. ب. ا. دعوی مطروحه ب. ت. ب. عنوان خواسته آن از شمول دعاوی موضوع ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی خارج بوده و محل اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نمی تواند موجد صلاحیت برای دادگاهی که صیغه طلاق در حوزه قضائی آن جاری و به ثبت رسیده بوده، باشد و در نتیجه رسیدگی به این دعوی طبق قاعده عمومی مقرر در صدر ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی در صلاحیت دادگاهی که خوانده در حوزه قضائی آن اقامت دارد خواهد بود و ن. ب. ا. خ. د. د. تقدیمی محل اقامت خوانده را در حوزه قضائی ش اعلام نموده است لذا به اعتبار محل اقامت خوانده و اینکه در مقام اجرای دادنامه صادره از شعبه 14 دادگاه خانواده ش به شماره فوق الذکر اقدام به اجرای صیغه طلاق و ثبت آن گردیده است رسیدگی به دعوی مطورحه در صلاحیت دادگاه عمومی ویژه خانواده شهرستان ش بوده و در اجرای تبصره ماده 27 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن تأیید رأی شماره 1244-17/8/91 شعبه 264 دادگاه خانواده تهران و نقض رأی شماره 00967 مورخ 28/5/91 شعبه 14 دادگاه خانواده ش و تأیید صلاحیت این دادگاه در رسیدگی به دعوی مطروحه فی مابین محاکم مرقوم حل اختلاف می گردد. مقرر می دارد پرونده از موجودی کسر و به مرجع ذی ربط اعاده گردد. رییس شعبه 8 دیوان عالی کشور- مستشاران عباسیان - ناصح - اللهیاری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی دادگاه صالح رسیدگی به دعوی بطلان طلاق در تاریخ 8 اسفند 1391، دادنامه‌ای در خصوص درخواست ابطال سند طلاق صادر شد. خواهان به دلیل عدم رعایت تشریفات قانونی در تنظیم سند طلاق و عدم قطعیت دادنامه مبنای آن، تقاضای ابطال سند مذکور را مطرح کرد. دادگاه اولیه، با استناد به ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی، عدم صلاحیت خ. ر. ب. محاکم خانواده تهران اعلام و پرونده را به این محاکم ارجاع داد. محاکم خانواده تهران نیز با استناد به ماده 11 و بند الف ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی، عدم صلاحیت خود را اعلام و پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال کردند. دیوان عالی کشور در بررسی صلاحیت، با استناد به ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی و ب. ت. ب. محل اقامت خوانده، صلاحیت دادگاه عمومی ویژه خانواده شهرستان خواهان را تایید و رای دادگاه خانواده تهران را نقض نمود. در نهایت، پرونده برای رسیدگی به مرجع ذی‌ربط اعاده گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/12/08 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: محل اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نمی تواند موجد صلاحیت برای دادگاهی که صیغه طلاق در حوزه قضایی آن جاری و به ثبت رسیده بوده باشد و در نتیجه رسیدگی به دعوای ابطال سند طلاق، مطابق قواعد عمومی راجع به تعیین دادگاه صالح، در صلاحیت دادگاهی که خوانده در حوزه قضایی آن اقامت دارد خواهد بود. رای خلاصه جریان پرونده خانم م.م. به توسط وکیل خود به طرفیت آقای پ.د. دادخواستی به خواسته ابطال سند طلاق به شماره 1199 - 19/1/89 دفتر طلاق 116 تهران تقدیم و آدرس محل اقامت خوانده را در حوزه قضایی شهرستان ش اعلام نموده است. دادخواست مطروحه در شعبه چهاردهم دادگاه حقوقی ش ثبت و با تعیین وقت از طرفین دعوت به رسیدگی به عمل آمد. اخطاریه خوانده حسب گزارش مامور ابلاغ در همان آدرس مقید در دادخواست با تحویل آن به مادرش طبق ماده 69 قانون آیین دادرسی مدنی ابلاغ گردیده است خانم ….د. وکیل پ. ی. و مشاور حقوقی با تقدیم وکالت نامه خود را وکیل خوانده معرفی نموده است. در جلسه دادرسی مورخ 26/4/91 که با حضور وکلای طرفین تشکیل گردیده وکلا به اتفاق اظهار داشتند موکلان ما در خارج از کشور بوده و در ایران نمی‌باشند و سپس وکیل خواهان و نیز وکیل خوانده هر یک مدافعات خود را در ماهیت دعوی مطروحه بیان نموده‌اند که در صورت مجلس منعکس گردید و وکیل خواهان اضافه نموده که دلیل طرح خواسته ابطال سند طلاق عدم رعایت تشریفات قانونی در تنظیم و صدور سند مذکور بوده است و در زمان تنظیم سند مذکور دادنامه صادره که مبنای صدور این سند طلاق بوده، هنوز قطعیت نیافته بود فلذا تشریفات ثبتی لازم الرعایه در مانحن فیه تحقق نیافته است. دادگاه پس از اقداماتی سرانجام به موجب رای شماره --- - 28/5/91 با اعلام اینکه صیغه طلاق در تهران جاری و به صورت سند رسمی در دفتر 116 تهران به ثبت رسیده است و رسیدگی به چگونگی و علت اجرای صیغه طلاق و ثبت آن قبل از اینکه دادنامه بدوی قطعی شده باشد سهل و آسان تر است و محل عملیات ثبت و اجرای صیغه طلاق حوزه قضایی تهران است و ایقاع نوعی قرارداد است لذا به استناد ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. صلاحیت محاکم خانواده تهران صادر نموده و پس از وصول پرونده به دادگستری تهران و ثبت آن در شعبه --- دادگاه خانواده شعبه مرجوع الیه در وقت فوق العاده به موجب رای شماره --- - 17/8/91 به استدلال اینکه موضوع خواسته ابطال سند طلاق بوده و به موجب ماده واحده قانون اختصاص تعدادی از دادگاه‌های موجود به دادگاه‌های موضوع اصل 21 قانون اساسی صلاحیت محاکم خانواده در 13 بند مشخص گردیده و ابطال اسناد رسمی من جمله سند طلاق از صلاحیت محاکم حقوقی بوده و از طرفی با عنایت به اینکه مطابق ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی دعوا باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده در حوزه قضایی آن اقامتگاه قانونی داشته و با عنایت به عدم اقامت خوانده در شهرستان تهران و اینکه موضوع خواسته نیز مشمول ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی نبوده لذا دادگاه مستندا به ماده 11 و بند الف ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. اعتبار و شایستگی محاکم حقوقی ش صادر و سپس به لحاظ حدوث اختلاف در صلاحیت پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول جهت حل اختلاف به این شعبه ارجاع گردیده است. رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص اختلاف در صلاحیت فی مابین شعبه --- دادگاه خانواده ش و شعبه --- دادگاه خانواده تهران در رسیدگی به دعوی مطروحه به خواسته ابطال سند طلاق شماره 1199 - 19/1/89 دفتر ثبت طلاق شماره 116 تهران به جهت اینکه پیش از قطعیت دادنامه شماره --- - 23/12/88 شعبه --- دادگاه خانواده ش صیغه طلاق در دفتر طلاق مزبور جاری و به ثبت رسیده است ب. ت. ب. محتویات پرونده ن. ب. ا. دعوی مطروحه ب. ت. ب. عنوان خواسته آن از شمول دعاوی موضوع ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی خارج بوده و محل اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نمی تواند موجد صلاحیت برای دادگاهی که صیغه طلاق در حوزه قضایی آن جاری و به ثبت رسیده بوده، باشد و در نتیجه رسیدگی به این دعوی طبق قاعده عمومی مقرر در صدر ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی در صلاحیت دادگاهی که خوانده در حوزه قضایی آن اقامت دارد خواهد بود و ن. ب. ا. خ. د. د. تقدیمی محل اقامت خوانده را در حوزه قضایی ش اعلام نموده است لذا به اعتبار محل اقامت خوانده و اینکه در مقام اجرای دادنامه صادره از شعبه --- دادگاه خانواده ش به شماره فوق الذکر اقدام به اجرای صیغه طلاق و ثبت آن گردیده است رسیدگی به دعوی مطورحه در صلاحیت دادگاه عمومی ویژه خانواده شهرستان ش بوده و در اجرای تبصره ماده 27 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن تایید رای شماره --- - 17/8/91 شعبه --- دادگاه خانواده تهران و نقض رای شماره --- مورخ 28/5/91 شعبه --- دادگاه خانواده ش و تایید صلاحیت این دادگاه در رسیدگی به دعوی مطروحه فی مابین محاکم مرقوم حل اختلاف می‌گردد. مقرر می‌دارد پرونده از موجودی کسر و به مرجع ذی ربط اعاده گردد. رییس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشاران